I SA/Wa 736/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia 16 listopada 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. J. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "Kolegium" lub "organ") decyzją z 22 stycznia 2024 r. nr KOC/7623/Sr/23, po rozpatrzeniu odwołania S. J. (dalej jako "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent") z 16 listopada 2023 r. nr 3233/SP/2023 odmawiającą skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący w dniu 6 lutego 2023 r. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – E. J. . Do wniosku załączył Orzeczenie Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 16 grudnia 2022 r. stwierdzające, że matka jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji, która powstała w dniu 1 listopada 2022 r., jak też świadectwo pracy z 2 stycznia 2023 r., z którego wynika, że skarżący zatrudniony był od 2 marca 2020 r. do 31 grudnia 2022 r., zaś stosunek pracy ustał z upływem czasu na jaki umowa została zawarta. Prezydent decyzją z 5 maja 2023 r. nr 1210/SP/2023 odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r." Zauważył również, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad matką, ponieważ ze świadectwa pracy wynika, że stosunek pracy ustał w wyniku upływu czasu na jaki została zawarta umowa. Jako przyczynę odmowy przyznania świadczenia Prezydent wskazał również okoliczność, że żyją jeszcze inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z E. J. , tj. jej córka A. J. . Choć jest ona osobą pracującą, mieszka poza W. i nie uczestniczy w opiece nad matką, to jednak niemożność sprawowania opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej z uwagi na zatrudnienie czy inne okoliczności osobiste i rodzinne, nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczenie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Przy czym obowiązek alimentacyjny polegać może na dostarczaniu odpowiednich sum pieniężnych, dostarczaniu w naturze określonych rzeczy lub na osobistych kontaktach i opiece. Kolegium decyzją z 6 lipca 2023 r. nr KOC/3783/Sr/23, na skutek odwołania skarżącego, uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę Prezydentowi do ponownego rozpatrzenia wskazując, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (OTK-A 2014, z. 9, poz. 104), obecnie przy dokonywaniu oceny spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pominąć należy kryterium momentu powstania niepełnosprawności, o którym mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Prezydent powinien więc zbadać, czy w sprawie spełnione zostały pozostałe przesłanki z art. 17 u.ś.r., w tym, przesłankę rezygnacji z zatrudnienia i związku pomiędzy tą rezygnacją, a koniecznością sprawowania opieki. Prezydent decyzją z 16 listopada 2023 r. ponownie odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący pomaga matce w podstawowych czynnościach życia codziennego, tj. robieniu zakupów, przygotowywaniu posiłków, sprzątaniu, praniu, załatwianiu spraw urzędowych, czy medycznych. Czynności te nie uniemożliwiają podjęcia przez niego zatrudnienia. Z wywiadu wynika też, że matka skarżącego jest osobą chodzącą, a zakres czynności wykonywanych podczas opieki polega na pomocy przy myciu, dojściu do toalety i pod prysznic, założeniu pielucho-majtek na noc, ubraniu się, wstaniu z łóżka, podawaniu leków, robieniu zastrzyków z insuliny, pilnowaniu diety. Z chorą jest kontakt słowno-logiczny. W ocenie Prezydenta, świadczona pomoc nie zajmuje tyle czasu, by determinowała konieczność całkowitej rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania, zwłaszcza uniemożliwiały podjęcie pracy w ograniczonym wymiarze. Czynności higienicznie chora wykonuje bowiem sama, potrzebuje jedynie wsparcia. Ponadto z załączonych do akt świadectw pracy wynika, że skarżący ostatnio był zatrudniony na umowę o pracę od 2 marca 2020 r. do 31 grudnia 2022 r., a zakończenie pracy nastąpiło w wyniku upływu czasu na jaki zawarto umowę. Przed pracownikiem socjalnym skarżący oświadczył wprawdzie, że nie mógł kontynuować zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki nad chorą przez całą dobę, to jednocześnie wskazał, że opiekę tę świadczy od wyjścia matki ze szpitala w styczniu 2022 r. Z powyższego wynika, że skarżący był zatrudniony w okresie, w którym matka wymagała opieki i nie zrezygnował z pracy w trakcie trwania umowy, a zatem mógł dzielić tę opiekę z pracą. Tym samym nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad matką. Dodatkowo z protokołu przesłuchania strony przeprowadzonego w dniu 25 września 2023 r. przez pracownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. wynika, że córka chorej uczestniczy w opiece nad matką i przyjeżdża do niej w trzy weekendy w miesiącu. Pomaga matce w zakupach żywności i ubrań, jednak ze względu na pracę oraz sytuację finansową nie może sprawować nad nią opieki. Prezydent na koniec zwrócił również uwagę na niespełnienie w sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium decyzją z 22 stycznia 2024 r., po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta podzielając stanowisko, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że pomoc matce nie zajmuje skarżącemu tyle czasu, by determinowała konieczność całkowitej rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania, a zwłaszcza uniemożliwiałaby podjęcie pracy w ograniczonym wymiarze. Matka potrzebuje bowiem jedynie wsparcia skarżącego. Co więcej, skarżący był zatrudniony w okresie (od 2 marca 2020 r. do 31 grudnia 2022 r.), w którym matka wymagała opieki (od stycznia 2022 r.) i nie zrezygnował z pracy w trakcie trwania umowy, a zatem mógł dzielić tę opiekę z pracą. Pracę skarżący zakończył zaś nie w związku z koniecznością sprawowania opieki, ale w wyniku upływu czasu na jaki zawarto umowę. Podstawową zaś przesłanką jaką musi spełniać osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekuna. Rezygnacja z aktywności zawodowej musi być zatem wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. W sytuacji więc, gdy sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nie ma faktycznego związku ze sprawowaniem opieki bądź osoba sprawująca opiekę nie podejmowała zatrudnienia z innych przyczyn, jak np. brak pracy, czy swój stan zdrowia, świadczenie takie nie będzie przysługiwało. Nie każda więc rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie takie, których celem jest sprawowanie opieki. A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Na koniec Kolegium wskazało, że argumentacja Prezydenta w zakresie, w którym oparł decyzję odmowną na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. K 38/13. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarzucił organowi naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. przez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez wydanie decyzji na podstawie błędnych i dowolnych ustaleń faktycznych, przyjętych na podstawie wadliwie ocenionego przez organ materiału dowodowego, przez przyjęcie, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką nie wyklucza możliwości zatrudnienia, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że nie zachodzi związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i jego niepodejmowaniem przez skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad matką, 3. prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. przez oparcie decyzji na fakcie istnienia innych osób spokrewnionych w pierwszej kolejności z E. J. , poza samym skarżącym. Jednocześnie skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonej do skargi dokumentacji medycznej na okoliczność stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej i konieczności sprawowania nad nią opieki przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 6 czerwca 2024 r. Sąd dopuścił dowód z dokumentów załączonych do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W rozpoznawanej sprawie Prezydent odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia twierdząc, że skarżący nie spełnia zarówno przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., jak i z ust. 1b tego artykułu. Z kolei Kolegium podzieliło stanowisko co do niespełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznając, że w sprawie brak jest związku przyczynowego między sprawowaną opieką nad matką a rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia, jednocześnie dostrzegając, że przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie znajdowała w sprawie zastosowania. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W kwestii skutków cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego istnieje ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, dostrzegają jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów i wyrażają stanowisko o konieczności uchylenia decyzji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 8/19, z 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16, czy z 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1578/16; https://cbois.nsa.gov.pl). Sąd podziela stanowisko dotyczące możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez względu na czas powstania niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej, uznając za błędny pogląd organu pierwszej instancji w tym zakresie. Kwestią sporną pozostaje natomiast istnienie w sprawie związku przyczynowego między rezygnacją z pracy przez skarżącego a koniecznością sprawowania opieki nad matką. W ocenie bowiem organów obu instancji, skoro po pierwsze, skarżący podjął się opieki nad matką od stycznia 2022 r. (po jej wyjściu ze szpitala) i jednocześnie świadczył w tym czasie pracę (był zatrudniony od 2 marca 2020 r. do 31 grudnia 2022 r.), a zatem mógł dzielić tę opiekę z pracą, zaś po drugie, skarżący zakończył zatrudnienie nie w związku z koniecznością sprawowania opieki, ale w wyniku upływu czasu na jaki zawarto umowę, to nie sposób doszukać się obecnie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją skarżącego z zatrudnienia w grudniu 2022 r. a koniecznością sprawowania tej opieki. W ocenie Sądu, przywołane wyżej okoliczności, same w sobie nie przesądzają o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z pracy a koniecznością opieki nad bliską osobą niepełnosprawną, bez ich szczegółowego rozważenia na tle indywidualnej sprawy, w tym przede wszystkim przez pryzmat tego, jakiej opieki i w jakim rozmiarze potrzebuje dana osoba niepełnosprawna. O istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki przesądza bowiem to, jaki jest rzeczywisty zakres tej opieki i jednocześnie jakie są potrzeby danej osoby niepełnosprawnej, wynikające z posiadanych przez nią konkretnych schorzeń. W przedmiotowej sprawie organy w żaden sposób nie wyjaśniły, z czego wywodzą, że świadczone obecnie czynności opiekuńcze podejmowane przez skarżącego pozwalały mu na kontynuację zatrudnienia lub też jego podjęcie. Całkowicie pominęły przy tym zarówno datę wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, tj. 16 grudnia 2022 r. (rezygnacja z zatrudnienia miała miejsce w dniu 31 grudnia 2022 r.), jak i jego treść, z której wynika, że matka skarżącego jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji od 1 listopada 2022 r., jak i przeprowadzone w dniu 15 stycznia 2023 r. i 24 lutego 2023 r. wywiady środowiskowe, w których wskazano, że matka skarżącego cierpi na szereg chorób przewlekłych, w tym m.in. zespół otępienny, zaburzenia chodzenia i poruszania się, zawroty głowy, niedosłyszy, niedowidzi, ma reumatoidalne zapalenie stawów i niedowład rąk, jest po urazie kręgosłupa, a w konsekwencji stan jej zdrowia jest na tyle zły, że wymaga ona całodobowej opieki syna. Co więcej, z nadesłanej przy skardze dokumentacji medycznej wynika, że matka skarżącego ma zaburzenia świadomości wieczorem i współistnienie zaburzeń poznawczych, napadowe zawroty głowy (por. karta informacyjna leczenia szpitalnego z listopada 2021 r. (k-19 verte akt sądowych)). Z kolei w zaświadczeniu z 22 marca 2023 r. lekarz wskazał, że chora cierpi na postępujący zespół otępienny, od około 3 lat ma zaburzenia chodu i poruszania się, szereg chorób współistniejących, jest niezdolna do samodzielnej egzystencji i wymaga całkowitej opieki w codziennych czynnościach życiowych (k-43 akt sądowych). W konsekwencji matka skarżącego potrzebowała wcześniej i nadal potrzebuje, pomocy prawdopodobnie w coraz większym zakresie. Zgodnie zaś z utrwaloną linią orzeczniczą, którą Sąd aprobuje, istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 3 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 535/19, LEX nr 2698568). Podkreślić zatem należy, że ustawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji faktycznej takiej, jak w niniejszej sprawie, wynikającą z art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą w taki sposób, że opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji podopiecznego, co wynika z faktu, że podopieczny nie jest w stanie normalnie bez opiekuna funkcjonować. Podzielić należy zatem stanowisko, że osoba sprawująca opiekę nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności nie musi wykonywać czynności opiekuńczych przez 24 godziny na dobę. Ważne bowiem jest, by opiekun pozostawał w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, przy czym chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając realia niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji niewłaściwie przyjęły, że w sprawie tej brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z pracy a koniecznością sprawowania opieki nad matką, jedynie z tej przyczyny, że od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. opiekę tę był w stanie pogodzić ze świadczeniem pracy. W ocenie Sądu, bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że zatrudnienie skarżącego ustało w wyniku upływu czasu na jaki zawarto umowę o pracę, nie zaś w związku ze sprawowaną opieką. Artykuł 17 ust. 1 u.ś.r. mówi bowiem nie tylko o rezygnacji z zatrudnienia, ale i o jego niepodejmowaniu. Skarżący mógłby natomiast zatrudnienie, ale nie podejmuje go z powodu rozmiaru opieki nad niepełnosprawną matką. Sprawowanie opieki stanowi przeszkodę w podjęciu zatrudnienia. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżący niewątpliwie sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad matką (por. wywiad środowiskowy z 15 stycznia 2023 r. i 24 lutego 2023 r.), która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagającą stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (por. orzeczenie Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 16 grudnia 2022 r.) i z tego powodu w dniu 31 grudnia 2022 r. zrezygnował on z zatrudnienia (por. świadectwo pracy z 2 stycznia 2023 r.) i nie podejmuje go do chwili obecnej. Skarżący w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnił również, że choć od stycznia 2022 r. opiekuje się chorą matką, to jednak łączenie tej opieki z pracą zawodową z upływem czasu stawało się niemożliwe, co skutkowało rezygnacją z zatrudnienia w grudniu 2022 r., po uzyskaniu przez matkę w tym właśnie miesiącu orzeczenia o niepełnosprawności. W ocenie Sądu, zarówno zakres czynności wykonywanych przez skarżącego (wskazywanych w toku postępowania administracyjnego i sądowego, a wynikający ze schorzeń matki) nie pozostawia żadnych wątpliwości, że skarżący sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką. Jak wynika ponadto z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, jak też oświadczeń skarżącego, stan zdrowia matki nie rokuje poprawy, wręcz pogarsza się, co z pewnością skutkować będzie konicznością świadczenia opieki w coraz szerszym zakresie. Z kolei organy orzekające w sprawie nie przedstawiły żadnych dowodów, które by przeczyły powyższemu. Tymczasem skarżący zrezygnował z zatrudnienia właśnie z uwagi na sprawowaną opiekę. Trudno wobec takiego stanu zdrowia matki oczekiwać od skarżącego, że pozostawi ją i ponownie podejmie zatrudnienie. Na koniec zauważyć należy, odnosząc się do stanowiska organów odnośnie do żyjącej siostry skarżącego zobowiązanej do świadczenia opieki matce, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa tego, która z osób, tj. czy wnioskodawca, czy może ktoś z rodzeństwa, winna sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, że rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. W sytuacji zatem gdy jedno z uprawnionych w pierwszej kolejności dzieci podopiecznego zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1521/23, 9 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1397/23, 9 maja 2024 r. sygn. akt 1407/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt 1471/23; 13 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 925/21, https://cbois.nsa.gov.pl). Zatem stwierdzić trzeba, że z art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wynika, aby przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była okoliczność istnienia, oprócz skarżącego, rodzeństwa należącego do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i uprawnionych do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Artykuł 17 ust. 1 u.ś.r. wyraźnie określa przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niedopuszczalne jest wprowadzanie przez organy administracyjne dodatkowych, nieprzewidzianych w ustawie, negatywnych przesłanek jego przyznania. Reasumując, stwierdzić należy, że organy obu instancji nie dokonały właściwej oceny materiału dowodowego, naruszając tym samym podstawowe zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. To z kolei doprowadziło organy do błędnego wniosku, że skarżący nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., co świadczy o niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu prawa materialnego. Ponadto Prezydent przedstawił w uzasadnieniu swojej decyzji błędną interpretację art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji weźmie pod uwagę przyjętą przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku oceną prawną oraz wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyzna skarżącemu wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne. Z akt wynika bowiem, że matka skarżącego jest całkowicie zależna od otoczenia, zaś sprawowana przez skarżącego opieka nie pozwala mu na podjęcie zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, czy dorywczo. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że jakkolwiek z dniem 1 stycznia 2024 r. na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) uległy zmianie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykluczając obecnie możliwość ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz opiekuna osoby dorosłej, to w niniejszej sprawie wniosek skarżącego winien być rozpoznany na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tej nowelizacji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi bowiem na stanowisku, że art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym - stanowiący, że "w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe" – należy interpretować w ten sposób, że skoro opiekun spełniał przesłanki do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dacie złożenia wniosku, a ten złożony został przed ww. datą, to przyjąć należy że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia owego wniosku, zatem "do dnia 31 grudnia 2023 r." Podobny pogląd co do wykładni ww. przepisu wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z 22 lutego 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 72/24 (LEX nr 3691317), który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1934 ze zm.). Na powyższe koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł.