I SA/Wa 940/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-28

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Iwona Kosińska, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego jest dopuszczalna, gdy jej podstawą jest rzekome pozbawienie strony możliwości działania wynikające z wadliwości postępowania administracyjnego, a nie sądowego?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest niedopuszczalna, jeśli podnoszona podstawa wznowienia, tj. pozbawienie strony możliwości działania, wynika z wadliwości postępowania administracyjnego, a nie sądowego. Wznowienie postępowania sądowego uzasadniają jedynie te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym. Ponadto, samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy nie oznacza, że taka skarga w istocie opiera się na ustawowej podstawie, jeśli z jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi.
Stan faktyczny
Skarżący W. M. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r., które odrzuciło jego wcześniejszą skargę na pismo Prezydenta dotyczące wezwania do usunięcia braków wniosku. Skarżący powołał jako podstawę wznowienia art. 271 pkt 2 PPSA, wskazując na brak możliwości działania na skutek niezgodnego z prawem postanowienia Prezydenta. Sąd rozpoznał skargę o wznowienie, badając jej dopuszczalność i zasadność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi W. M. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 32/15 oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 32/15, odrzucił skargę W. M. na pismo Prezydenta [...] nr [...], z dnia [...] listopada 2014 r., w przedmiocie wezwania do usunięcia braków wniosku, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że zaskarżone pismo nie należy do kategorii aktów i czynności o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wobec niewniesienia skargi kasacyjnej powyższe postanowienie stało się prawomocne. W. M. pismem z dnia 5 lutego 2015 r. wystąpił ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego powołanym wyżej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r. Po rozpoznaniu wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 201/15 odrzucił skargę W. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powołanym wyżej postanowieniem Sądu, wskazując w uzasadnieniu, że skarga o wznowienie postępowania sądowego została złożona od postanowienia Sądu, które nie było prawomocne i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W. M. kolejnymi pismami z dnia 4 marca oraz 19 maja 2015 r. złożył ponowną skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r. W piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. doprecyzowującym skargę W. M. jako podstawę prawną swojego wniosku powołał art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że podstawą skargi jest brak możliwości działania na skutek niezgodnego z prawem postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r., opartego na art. 35 i 36 kpa, w którym organ przedłuża termin załatwienia sprawy do 5 stycznia 2015 r. Na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. skarżący poparł skargę i podał, że wadliwość postępowania sądowego upatruje w tym, że Sąd, rozpoznając uprzednio sprawę zakończoną postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r., przed podjęciem rozstrzygnięcia powinien przekazać skargę z dnia 4 grudnia 2014 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], czego nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi o wznowienie postępowania sądowego. Uruchomienie trybu wznowienia postępowania sądowego uzależnione jest od pozytywnego ustalenia istnienia w rozpatrywanej sprawie formalnych przesłanek wszczęcia postępowania, jakimi są: zakończenie postępowania prawomocnym orzeczeniem, złożenie wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) oraz powołanie we wniosku przyczyny mieszczącej się w kategorii podstaw wznowienia. W rozpatrywanej sprawie skarżący domaga się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 32/15, odrzucającym skargę W. M. na pismo Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], w przedmiocie wezwania do usunięcia braków wniosku. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 281 powołanej ustawy na rozprawie Sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego. W ocenie Sądu, wnioskodawca wystąpił o wznowienie postępowania z zachowaniem wynikającego z art. 277 ustawy trzymiesięcznego terminu. Termin ten rozpoczął bowiem bieg w dniu, w którym wnioskodawca dowiedział się o wydanym wyroku, co miało miejsce, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy (sygn. akt I SA/Wa 32/15, k-28) zwrotnego potwierdzania odbioru orzeczenia w dniu 12 lutego 2015 r., skarga o wznowienia została natomiast złożona kilkukrotnie. Ostatnie wnioski w tej sprawie skarżący zawarł w pismach z dnia 4 marca oraz 19 maja 2015 r. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona została w terminie. Sąd uznał również, że po jej sprecyzowaniu w piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. skarga spełnia wymogi formalne wynikające z art. 279 oraz opiera się na ustawowej przesłance wznowienia, bowiem odwołuje się do treść art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Pozytywne ustalenie, że zostały spełnione niezbędne przesłanki skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania, powoduje konieczność zbadania, czy skarga wznowieniowa była dopuszczalna, a więc czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowienia była merytorycznie uzasadniona. Negatywny wynik wspomnianej oceny powoduje oddalenie skargi. Istnienie natomiast przyczyny wznowienia postępowania sądowego uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia, o ile treść zapadłego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę lub uchylenie uzasadniają okoliczności będące podstawą wznowienia. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2637/11 wyjaśnił, że powołując się na brak możliwości działania, wnoszący skargę o wznowienie postępowania nie tylko winien uprawdopodobnić ten zarzut, ale przede wszystkim wskazać konkretne przepisy prawa, wskutek naruszenia których strona została pozbawiona możności działania. Konieczne bowiem jest wykazanie, że zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możności działania. W rozpatrywanej sprawie skarżący tego nie uczynił. Na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 20 lipca 2015 r., powołał się na przepisy art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednakże w żaden sposób nie uprawdopodobnił zasadności postawienia takiego zarzutu, nie wskazał konkretnego przepisu prawa, wskutek naruszenia którego został pozbawiony możności działania, ani nie uprawdopodobnił istnienia związku przyczynowego między ewentualnym naruszeniem prawa procesowego przez Sąd a ewentualnym pozbawieniem skarżącego możności działania. W piśmie tym skarżący stanął na stanowisku, że "Prawo nie nakazuje mi wyręczać Sądu w dopasowaniu paragrafu do sytuacji, którą rzetelnie opisałem w moich pismach do Sądu..." oraz wskazał, że podstawą skargi jest "brak możliwości działania na skutek niezgodnego z prawem postanowienia Prezydenta [...] opartym o art. 35 oraz art. 36 kpa". Wyjaśnić zatem należy, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 690/13). W tej sytuacji rozpatrując wniesioną skargę Sąd uznał, że jest ona bezzasadna. Do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw dochodzi bowiem wówczas, gdy z powodu naruszenia przez Sąd lub stronę przeciwną określonych przepisów lub zasad procedury, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Tak sytuacja nie zaistniała w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 32/15, w której Sąd na posadzeniu niejawnym wydał postanowienie odrzucające skargę skarżącego jako niedopuszczalną. Nadto, jak wynika z treści licznych pism kierowanych przez skarżącego do Sądu, poprzez skargę o wznowienie postępowania sądowego skarżący chce doprowadzić do zmiany wydanego przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi, z treścią którego się nie zgadza. Obrana jednak przez skarżącego droga postępowania nie jest właściwa. Jeśli skarżący nie zgadzał się rozstrzygnięciem Sądu z dnia 29 stycznia 2015 r., zapadłym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 32/15, winien był skorzystać z możliwości złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. O tej możliwości skarżący został powiadomiony przez Sąd w piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. (sygn. akt I SA/Wa 32/15, k-12). Skarżący nie skorzystał jednak z tej drogi postępowania, wobec czego kwestionowane postanowienie stało sie prawomocne. Obecnie zaś, nadal nie akceptując zapadłego rozstrzygnięcia, skarżący próbuje doprowadzić do jego zmiany w nadzwyczajnym trybie postępowania, jakim jest skarga o wznowienie postępowania sądowego. Takie jednak postępowanie nie może przynieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Jeżeli bowiem w sprawie w ogóle nie doszło do uchybień procesowych, które pozbawiłyby osobę zainteresowaną możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to zainteresowana strona nie może domagać się skutecznie wznowienia postępowania sądowego, gdyż w takiej sytuacji nie może być w ogóle mowy o pozbawieniu jej możności działania w omawianym znaczeniu. Samo zaś sformułowanie podstawy wznowienia postępowania w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza, że taka skarga w istocie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1057/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 257/11). Dodatkowo, ze względu na podnoszone na rozprawie przez skarżącego zarzuty, wyjaśnić należy, że Sąd, rozpoznając uprzednio sprawę zakończoną postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r., przed podjęciem rozstrzygnięcia uzyskał od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stanowisko w rozpatrywanej sprawie, które przedstawione zostało w piśmie organu z dnia 8 stycznia 2015 r. skierowanym do Sądu (k-3 akt sprawy o sygn. I SA/Wa 32/15). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151, w związku z art. 271 pkt 2 oraz art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło