I SAB/Wa 129/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do wydania orzeczenia; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...]r. o stwierdzenie nieważności (w części) decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ż. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającego projekt podziału nieruchomości i ustaleniu odszkodowania łącznie z jego zrzeczeniem się. Z uwagi na brak aktywności organu, pismem z dnia [...]r. skarżący wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju (uprzednio Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej) uznał zażalenie za nieuzasadnione. Pismem z dnia [...] r. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] wskazując, że organ w niniejszej sprawie nie wydając decyzji przekroczył terminy wskazane w przepisie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a." W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nieważności (w części) decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ż. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości i ustalającej odszkodowanie łącznie z jego zrzeczeniem się. Zarządzeniem z dnia [...]r. skarżący został wezwany do udzielenia informacji czy podtrzymuje skargę wobec wydania decyzji przez Wojewodę [...] z dnia [...]r. Pismem z dnia [...] r. skarżący podtrzymał skargę w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji natomiast wydania przez organ, stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi i zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] orzekł w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności (w części) decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ż. z dnia [...]r. Zdaniem Sądu, wydanie przez Wojewodę [...] wskazanej decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...]r. Oczywistym jest bowiem, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 1 sentencji wyroku). Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.). Oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, Sąd doszedł jednak do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego, choć naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skarżącego z dnia [...] r. został skierowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Następnie pismem z dnia [...] r. (data wpływu do Wojewody [...] [...] r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazało przedmiotowy wniosek do Wojewody [...]. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, tj. wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt I OW 156/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wojewodę [...] jako organ właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że powyższe postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2013 r. zostało doręczone wraz z aktami sprawy, Wojewodzie [...] w dniu [...] r. A zatem od tego dnia należało oceniać charakter bezczynności Wojewody [...]. Zgodnie bowiem z art. 65 § 1 i § 2 w zw. z art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. za datę wszczęcia postępowania uważa się doręczenie właściwemu organowi żądania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w dniu [...] r. Wojewoda [...] wszczął postępowanie kierując do stron zawiadomienie w tym przedmiocie. Jednocześnie, przepraszając za opóźnienie, wskazał, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i konieczność kompletnego zebrania materiału rozpatrzenie wniosku nastąpi do dnia [...] r. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] r. Wojewoda [...] zwrócił się do Wójta Gminy W. o nadesłanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii kwestionowanej decyzji. Następnie w dniu [...] r. zwrócił się o nadesłanie akt sprawy zakończonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Ż. z dnia [...] r. Jednocześnie należy zauważyć, że od chwili doręczenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewodzie [...], do dnia wydania przedmiotowej decyzji upłynęło 5 miesięcy, co biorąc pod uwagę konieczność pozyskania dokumentów źródłowych oraz informowanie skarżącego na podstawie art. 36 k.p.a. o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie i wskazaniu nowego terminu, w ocenie Sądu, nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Powyższe stwierdzenie skutkuje również brakiem przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.