I SAB/Wa 88/17

WyrokWSA w Warszawie2017-04-05

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ nie rozpoznał ostatecznie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże, przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku.
Stan faktyczny
H.K. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego. Minister wydał decyzję po wniesieniu skargi, ale została ona następnie uchylona przez WSA. NSA uchylił wyrok WSA oddalający skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę merytorycznej oceny przewlekłości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie jednego miesiąca, stwierdził, że Minister dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Ministra na rzecz H.K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] sierpnia 2015 r. zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r., w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz H.K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. H.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1979 r., nr [...], orzekającej o przejęciu gospodarstwa rolnego o powierzchni [...], położonego w [...] i [...], składającego się, z działek ewidencyjnych o numerach: [...], stanowiącego w dacie przejęcia własność R.i L. małżonków K. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], stwierdził, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1979 r., nr [...], orzekająca o przejęciu przedmiotowego gospodarstwa rolnego, została wydana z naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. (data wpływu do organu [...] września 2015 r.) H.K. złożył wniosek po ponowne rozpatrzenie sprawy, a w dniu [...] września 2015 r. (data wpływu do organu [...] października 2015 r.) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...],. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. (data wpływu do organu [...] listopada 2015 r.) H.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], wnosząc o stwierdzenie przewlekłości w powyższym zakresie i zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawi, o zasądzenie kosztów postępowania, a także o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalanie ponosząc, że w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 770/15, oddalił skargę H.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd argumentował, że jakkolwiek w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, stosowanie do art. 149 § 1 p.p.s.a, powoduje bezprzedmiotowość orzekania o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem, to stanowisko to nie ma znaczenia w sprawie. Powyższy pogląd nie ma bowiem zastosowania w sytuacji wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania już po wydaniu aktu administracyjnego, kończącego merytoryczne postępowanie. Wyłącznym celem wniesienia w tym przedmiocie skargi nie może być jedynie uzyskanie prejudykatu w celu dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dacie [...] listopada 2015 r. przerwał stan zwłoki i podjął merytoryczne rozstrzygnięcie, wydając decyzję w sprawie. Uczynił więc to bezspornie jeszcze przed wniesieniem skargi. W dacie wpływu skargi do organu, tj. w dniu [...] listopada 2015 r., decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. została doręczona skarżącemu. W ocenie Sądu, z chwilą podjęcia decyzji przestała istnieć zatem prawna możliwość zobowiązania organu do wydania aktu, a w konsekwencji skarga na przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania wniesiona po tym dniu, nie mogła być uwzględniona. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił wniesioną skargę. Skargę kasacyjną do powyższego wyroku pismem dnia [...] maja 2016 r. wywiódł H.K., reprezentowany przez adwokata, zaskarżając w całości wyrok Sądu I instancji oraz wnosząc alternatywnie o jego zmianę na podstawie art. 188 p.p.s.a poprzez orzeczenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi, ponieważ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przerwał stan zwłoki przed wniesieniem skargi, podczas gdy zważywszy, że decyzja datowana na dzień [...] listopada 2015 r. została doręczona – stosownie do art. 109 § 1 k.p.a. – skarżącemu w dniu 9 listopada 2015 r. – organ administracji pozostawał w zwłoce (art. 35 § 3 in fine k.p.a.), a zatem oczywiście błędne było oddalenie skargi, gdyż prawidłowo Sąd winien ustalając stosownie do treści art. 149 § 1a) p.p.s.a., że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałej części – na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie zasądzając przy tym na rzecz skarżącego koszty postępowania stosownie do treści art. 200 i art. 201 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skoro decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. została doręczona Skarżącemu w dniu [...] listopada 2015 r. (i dopiero od tego momentu Minister był nią związany), to w chwili złożenia skargi – w dniu [...] listopada 2015 r. organ administracji był w zwłoce, a zatem skarga była w pełni uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1781/16, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (pkt 1) oraz zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz H.K. kwotę [...] ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w jego ocenie Sąd I instancji nie dokonał merytorycznej oceny sprawności przedmiotowego postępowania, gdyż rozstrzygnięcie oddalające skargę na przewlekłość nie zostało uzasadnione jej bezzasadnością (brakiem takiej przewlekłości), ale faktem, że przed wniesieniem skargi organ wydał decyzję w niniejszej sprawie. Przechodząc do analizy zasadności rozstrzygnięcia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do oceny stanowiska, że data wydania decyzji wyznacza termin skutecznego wniesienia skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ, który ją wydał, podnosząc, iż w orzecznictwie w tej kwestii rysują się dwa odmienne stanowiska. Część judykatury wskazywała na podstawy do oddalenia skargi wniesionej po wydaniu i doręczeniu aktu kończącego pewien etap postępowania objętego zarzutem przewlekłości (por. wyrok WSA w Krakowie z 5 lipca 2012 r., sygn. III SAB/Kr 13/12, wyrok WSA w Gliwicach z 11 października 2013 r., sygn. II SAB/GL 46/13), część zaś dopuszczała możliwość badania skargi i jej uwzględnienia w przypadku zasadności (tak wyrok NSA z 3 września 2013 r., sygn. II OSK 891/13, wyrok NSA z 28 sierpnia 2015 r., sygn. I OSK 1168/15, wyrok NSA z 22 września 2016 r., sygn. I OSK 904/16). Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Sąd I instancji zajął wysoce rutynowe stanowisko, ograniczając się do stwierdzenia faktu wydania decyzji przed wniesieniem skargi, przyjmując przy tym za datę wydania dzień podany w decyzji. Na gruncie przedmiotowej sprawy, nie jest kwestionowane, że decyzja nie została doręczona przed wniesieniem skargi. W powołanym przez Sąd II instancji piśmiennictwie, uznającym ograniczenia wynikające z przyjętego modelu skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego, wskazuje się, że granicą tej skargi jest wydanie i doręczenie aktu administracyjnego, co wygasza przedmiot zaskarżenia, jakim jest sposób prowadzenia postępowania przez jeden organ w jednej instancji (por. P. Kornacki, op. cit., s. 185). Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny doręczenie decyzji jest momentem wywołującym dla strony szereg konsekwencji i ograniczeń, związanych z terminami do jej zaskarżenia (a w konsekwencji uzyskania waloru ostateczności), co rodzi też skutek związania po stronie organu, na co zasadnie wrócono uwagę w skardze kasacyjnej. W okolicznościach sprawy ocenianych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, warunek doręczenia nie został spełniony. Ponadto uznając, że wydanie decyzji czyni bezskutecznym zarzut przewlekłości postępowania Sąd I instancji w całości pominął przy tym, że wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2343/15,ten sam Sąd uchylił decyzję Ministra z dnia [...] listopada 2015 r. Mając na uwadze, że zgłoszony przez stronę zarzut przewlekłości dotyczy nie całego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotychczasowej, ale jego fragmentu, ograniczonego do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchylenie decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2015 r. oznacza pod względem procesowym powrót do etapu rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i otwiera drogę do stawiania zarzutu przewlekłości, z uwzględnieniem okoliczności stanowiących powód uchylenia decyzji. W konsekwencji w okolicznościach niniejszej sprawy wyłączne powołanie się przez Sąd I instancji na fakt wydania decyzji przed wniesieniem skargi jako podstawę do jej oddalenia okazał się niewystarczający, postępowanie pozostało bowiem na kwestionowanym etapie objętym zarzutami przewlekłości (a nie bezczynności) Ministra. Naczelny Sąd Administracyjny uznał stanowisko, że dopuszczalność skargi na przewlekłość jest uzależniona od istnienia przedmiotu zaskarżenia, jakim jest prowadzenie postępowania w sprawie, w którym potencjalna przewlekłość mogłaby zaistnieć. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie doszło jednak do jej prawomocnego zakończenia. W dalszym toku argumentacji wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podał, iż przychyla się do stanowiska wyrażonego w wyrokach dopuszczających badanie skargi na przewlekłość po wydaniu i doręczeniu decyzji w związku ze zmianą stanu prawnego art. 149 p.p.s.a. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. przepis art. 149 w znaczący sposób zmienił rozpoznawanie skarg na przewlekłość postępowania, w § 1 pkt 1-3 przewiduje bowiem nie kumulatywne, ale równorzędne rozstrzygnięcia, jakie mogą zapaść, zależnie od okoliczności sprawy. W szczególności zawarte w art. 149 § 1 pkt 3 rozstrzygnięcie umożliwia sądowi stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości, któremu nie musi towarzyszyć rozstrzygnięcie w zakresie zobowiązania do wydania aktu (dokonania czynności). W ocenie Sądu II instancji prowadzi to do konkluzji, iż stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości jest zatem samodzielnym rozstrzygnięciem, o którym można orzec także wtedy, gdy nie ma podstaw do orzekania o zobowiązaniu do wydania decyzji. Ponadto powyższe rozstrzygnięcie można odnosić także do przypadku, gdy zarzut przewlekłości dotyczy postępowania, w którym organ wydał decyzję przed wniesieniem skargi, ale jej nie doręczył, a nadto wydana decyzja nie ostała się w obrocie prawnym, co miało miejsce na gruncie przedmiotowej sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd któremu przekazana została sprawa, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Norma zawarta w tym przepisie w sposób zasadniczy wpłynęła na rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszym postępowaniu. Wykładnia prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko sąd, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także strony postępowania. Artykuł 190 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, zobligowany był do przyjęcia oraz zastosowania wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1781/16. Analiza powyższego prowadzi do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach niniejszej sprawy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się do wskazania, że dopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania jest uzależniona od istnienia przedmiotu zaskarżenia, jakim jest prowadzenie postępowania w sprawie, które wygasza wydanie i doręczenie aktu administracyjnego. Ponadto także do wskazania, że wydanie decyzji przed wniesieniem skargi nie stanowi przeszkody do merytorycznego jej rozpoznania w zakresie rozstrzygnięcia, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bez konieczności obligatoryjnego orzekania w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu (dokonania czynności). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekający ponownie w sprawie uznał, że pierwszą kwestią, wymagającą rozstrzygnięcia, jest ocena dopuszczalności zobowiązania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania złożonego przez H. K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ w określonym terminie do wydania aktu (dokonania czynności). Nakazanie wydania aktu możliwe jest tylko wówczas, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest bowiem ostateczne wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania decyzji nie jest możliwe, gdy organ decyzję taką wydał, choćby naruszył przy tym terminy określone w przepisach k.p.a. przewidziane dla załatwienia spraw. Okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie nie są kwestionowane. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. H.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] lipca 2015 r., a w dniu 28 września 2015 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu [...] listopada 2015 r. Minister wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2015 r. Jednakże Sąd orzekający w niniejszej sprawie, kierując się wiążącym go wyrokiem NSA nie może pominąć, że decyzja Ministra z dnia [...] listopada 2015 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2343/15. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, oznacza to pod względem procesowym powrót do etapu rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i otwiera drogę do stawiania zarzutu przewlekłości, z uwzględnieniem okoliczności stanowiących powód uchylenia decyzji. Mając powyższe na uwadze, należy zgodzić się z twierdzeniem sądu kasacyjnego, że w sprawie nie doszło do jej prawomocnego zakończenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie rozpoznał bowiem ostatecznie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2015 r. W konsekwencji sąd orzekający w niniejszej sprawie zobligowany był nie tylko do dokonania oceny czy w kontrolowanym postępowaniu występowała przewlekłość, a także czy miała ona charakter rażący, ale również do zobowiązania organu do wydania oczekiwanego przez Skarżącego aktu (dokonania czynności). Dyspozycja art. 149 § 1 (zd. drugie) p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu (dokonania czynności) w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie miało takiego charakteru. W tym miejscu należy podkreślić, że przesłanki ustanowione dyspozycją art. 149 § 1 p.p.s.a. nie pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym, co prowadzi do konkluzji, że brak zobowiązania organu do wydania aktu nie wyklucza orzekania w przedmiocie przewlekłości oraz oceny jej charakteru. Orzeczenie w zakresie przewlekłości postępowania ma bowiem charakter deklaratoryjny, potwierdzający fakt przewlekłego prowadzenia postępowania na gruncie konkretnej sprawy administracyjnej. Odwołując się do ratio legis art. 149 p.p.s.a. nie można uznawać środków przewidzianych w tym przepisie za mające na celu wyłącznie dyscyplinowanie organów administracji, bowiem należy uwzględnić, że mają one w szerszym zakresie zapobiegać opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków, wynikających z przewlekłości postępowań administracyjnych. Przewlekłość jest stanem sprawy, którego zaistnienie sąd administracyjny ocenia bez względu na to, czy organ podjął czy też nie dalsze czynności w sprawie. Przy czym przy analizie zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od charakteru sprawy i okoliczności jakie nastąpiły w trakcie procedowania przez organ, który jest w przewlekłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, związany rozstrzygnięciem sądu kasacyjnego oraz uwzględniając okoliczności zaistniałe w sprawie na dzień wyrokowania, uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem organ odwoławczy nie wydał decyzji w sprawie, jednakże przewlekłość postępowania zaistniała w toku rozpoznania odwołania od orzeczenia organu I instancji na gruncie niniejszej sprawy, nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd uznał przy tym za własne wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko wskazujące, że każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, jednakże nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Stan przewlekłości postępowania jest faktem i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o jego prawidłowym prowadzeniu. Przeświadczenie to ma natomiast znaczenie dla oceny charakteru naruszenia prawa. Należy pamiętać wobec tego, że samo stwierdzenie przewlekłości nie powoduje automatycznie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym postępowaniu (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 38/14). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaznaczyć bowiem należy, że jakkolwiek Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchybił 30-dniowemu terminowi rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] lipca 2015 r., liczonemu od dnia [...] sierpnia 2015 r. (data wpływu do organu [...] września 2015 r.) to jednak jego opóźnienie nie było nadmierne. Oczekiwana przez H.K. decyzja została bowiem wydana w dniu [...] listopada 2015 r. Minister utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2015 r. Fakt jej późniejszego uchylenia przez tutejszy sąd wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2343/15 nie może zostać uznany za okoliczność determinującą ocenę zaistnienia przewlekłości o cechach rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie Sądu odnosiło się bowiem do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, a nie faktu pozostawania przez organ w opóźnieniu, pomimo że pod względem procesowym oznaczało powrót do etapu rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając te okoliczności na uwadze, w oparciu o przepisy art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a p.p.s.a, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pkt I sentencji wyroku zobowiązał organ administracji publicznej do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r., w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przesądził również w pkt II sentencji wyroku, iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło