II SA/Wa 1192/25

WyrokWSA w Warszawie2025-10-13

Skład orzekający: Danuta Kania, Iwona Maciejuk, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego z powodu "nadużycia prawa do informacji publicznej" jest zasadna, jeśli organ nie zbadał, czy żądane informacje mają związek z wykonywaniem zadań publicznych i nie uzasadnił wyczerpująco przesłanki nadużycia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej wyłącznie z powodu "nadużycia prawa do informacji publicznej", jeśli nie zbadał uprzednio, czy żądane informacje mają związek z wykonywaniem zadań publicznych przez podmiot zobowiązany. Ponadto, odmowa taka wymaga wyczerpującego uzasadnienia, wskazującego na indywidualne okoliczności sprawy świadczące o nadużyciu prawa, co nie zostało uczynione w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działalności Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego (PZSS) w zakresie szkoleń, kursów, egzaminów na patent strzelecki oraz nadzoru nad klubami w latach 2020-2024. PZSS odmówił udostępnienia informacji, uznając wniosek za nadużycie prawa do informacji publicznej, wskazując na masowość i instrumentalny charakter wniosku w kontekście akcji Stowarzyszenia sprzeciwiającego się zmianom w regulaminie PZSS. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego i zasądził od niego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2025 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego z siedzibą w W. z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego z siedzibą w W. na rzecz skarżącego M. J. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Polski Związek Strzelectwa Sportowego decyzją z dnia [...] maja 2025 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej: u.d.i.p. w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej: K.p.a., po rozpoznaniu wniosku K. S. (zwany dalej także: wnioskodawcą, skarżącym), odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu [...] kwietnia 2025 r. K. S. skierował (za pośrednictwem poczty elektronicznej) do PZSS wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: informacji publicznych dotyczących działalności Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego w latach 2020-2024 w zakresie szkoleń (dowolnego typu), kursów (dowolnego typu), egzaminów na patent strzelecki oraz nadzoru nad klubami sportowymi i wojewódzkimi związkami strzelectwa sportowego: "1. Korespondencja i komunikaty kierowane do klubów i związków wojewódzkich Kopii wszystkich pism, e-maili, komunikatów, okólników, zaleceń, instrukcji, zapytań oraz innych form oficjalnej komunikacji -wysyłanej przez PZSS do klubów sportowych i wojewódzkich związków strzelectwa sportowego, dotyczących organizacji, dokumentacji, kontroli, zasad lub zmian w zakresie prowadzenia szkoleń i kursów oraz egzaminów na patent strzelecki w latach 2020-2024. 2. Korespondencja z instytucjami zewnętrznymi Kopii wszelkiej korespondencji prowadzonej przez PZSS z Policją, Ministerstwem Sportu i Turystyki, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, instytucjami wojewódzkimi lub innymi organami administracji publicznej, dotyczącej problemów, zmian, interpretacji przepisów, procedur lub nadzoru w obszarze szkoleń i egzaminów na patent strzelecki w latach 2020-2024. 3. Dokumenty dotyczące nieprawidłowości, braków i błędów Kopii zgłoszeń, raportów, notatek służbowych, e-maili, pism oraz innych dokumentów dotyczących stwierdzonych braków formalnych, błędów proceduralnych, nieprawidłowości lub wyzwań w organizacji szkoleń i kursów oraz egzaminów na patent strzelecki w latach 2020-2024przez kluby, podmioty zrzeszone lub organy PZSS. 4. Protokoły i wyniki kontroli Kopii wszystkich protokołów z przeprowadzonych przez PZSS (lub z jego udziałem) kontroli podmiotów organizujących szkolenia i kursy oraz egzaminy na patent strzelecki, w tym klubów i wojewódzkich związków strzelectwa sportowego, za lata 2020—2024, wraz z zaleceniami pokontrolnymi, decyzjami i innymi dokumentami końcowymi. 5. Zmiany regulaminów i ich uzasadnienia Kopii projektów zmian, uchwał, analiz, uzasadnień, opinii prawnych lub wewnętrznych notatek związanych z modyfikacją regulaminów PZSS w zakresie dotyczącym: szkoleń i kursów oraz egzaminów na patent strzelecki, dokumentacji szkoleniowej i egzaminacyjnej, wymagań dla instruktorów i egzaminatorów, zasad przeprowadzania kontroli i ich częstotliwości, uprawnień klubów i wojewódzkich związków strzelectwa sportowego." Decyzją z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] organ, działając na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 104 § 1 K.p.a., odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest informacja o sprawach publicznych. Jednocześnie zaznaczył, że obowiązek jej udostępniania spoczywa na podmiotach prywatnych wyłącznie w obszarze, w którym wykonują zadanie publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podniósł, że PZSS jako polski związek sportowy jest autonomiczną, prywatnoprawną organizacją społeczną o charakterze stowarzyszeniowym. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1488 ze zm.), w zakresie nieuregulowanym w ustawie o sporcie do polskiego związku sportowego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261). W związku z tym PZSS jest zobowiązany do udzielania informacji tylko w graniach określonych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. obowiązki dotyczące udzielania informacji publicznej na wniosek nie dotyczą informacji, które zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej. Organ podkreślił, że choć korzysta ze środków publicznych przekazywanych corocznie przez Ministra Sportu i Turystyki w ramach programów dotacyjnych - realizuje z nich wyłącznie ściśle określone zadania publiczne. Każde z tych zadań podlega odrębnemu rozliczeniu, a sprawozdania są co roku publikowane w BIP Ministerstwa Sportu i Turystyki. Wskazując dokumenty, które zostały opublikowane w BIP w okresie ostatnich 5 lat organ stwierdził, że ich publikacja w publicznym rejestrze oznacza, że zostały one udostępnione. Zakres jawności realizowany przez Prezesa PZSS w tym trybie wypełnia ustawowe wymogi przejrzystości finansów publicznych. Organ wyjaśnił ponadto, że aby informacja mogła być przedmiotem jej udostępnienia w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, muszą być spełnione łącznie następujące warunki: 1) musi to być wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa; 2) musi znajdować się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia; 3) musi istnieć w formie utrwalonej (zmaterializowanej), tzn. powinna być zapisana na nośniku informacji, bez względu na jego charakter; 4) musi odnosić się do istniejącego stanu rzeczy oraz do czynności już dokonanych przez organ, tzn. dotyczyć sfery faktów, a nie np. przeszłych działań organu w sprawach indywidualnych, jego niezmaterializowanych zamierzeń, idei, koncepcji, czy pomysłów. Organ zaznaczył jednocześnie, że prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego. Jak wielokrotnie podkreślał to Naczelny Sąd Administracyjny, wykonywanie tego uprawnienia musi pozostawać w granicach jego celu i funkcji. W przeciwnym razie mamy do czynienia z jego nadużyciem, tj. sytuacją, w której wnioskodawca korzysta z instrumentu jawności dla osiągnięcia efektów nieprzewidzianych przez ustawodawcę. W związku powyższym organ podniósł, że w okresie [...] kwietnia 2025 r. do PZSS wpłynęły 72 wnioski zredagowane według jednolitego schematu i pochodzące od członków lub sympatyków Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej jako Stowarzyszenie), posiadającego licencję klubową nadaną przez PZSS, która uprawnia Stowarzyszenie do udziału we współzawodnictwie sportowym w sporcie strzeleckim. Stowarzyszenie to deklaruje się jako część ogólnopolskiego ruchu społecznego mającego na celu ułatwienie uzyskania i utrzymania pozwolenia na broń. Powyższa akcja stanowi element inicjatywy tego Stowarzyszenia dotyczącej zmiany Regulaminu w zakresie uzyskiwania patentów strzeleckich w ramach PZSS (zwany dalej: Regulaminem), który ma wejść w życie 1 lipca 2025 r. Zmiany mają wprowadzić spójny system uzyskiwania kwalifikacji do uprawiania sportu strzeleckiego (patentu strzeleckiego), a co za tym idzie podnieść poziom bezpieczeństwa podczas posługiwania się bronią palną przez osoby zamierzające uzyskać pozwolenie na broń. Zmiany dotyczą także uregulowania kwestii szkoleń wstępnych, odbywających się w klubach macierzystych osób wyrażających chęć uzyskania kwalifikacji do uprawiania sportu strzeleckiego, co ma się przełożyć na lepsze wyszkolenie tych osób i podniesienie poziomu bezpieczeństwa podczas uprawiania sportu strzeleckiego. Organ wskazał, że Stowarzyszenie publicznie nie zgadza się z zmianami przyjętymi w Regulaminie, w szczególności w zakresie dotyczącym: właściwości miejscowej egzaminów na patent, rozszerzenia przesłanek cofnięcia lub zawieszenia patentu, zwiększenia obowiązków szkoleniowych i organizacyjnych związanych z patentami strzeleckimi. W związku z czym, od kwietnia 2025 r. Stowarzyszenie zaczęło publikować apele wzywające jego członków i sympatyków do zmasowanego składania wniosków i skarg na działanie PZSS. Apele te zachęcają do jednoczesnego składania skarg i wniosków zarówno do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) i innych instytucji publicznych, jak i bezpośrednio do PZSS, w celu wymuszenia wycofania zmian regulaminowych. Nadrzędnym celem akcji jest wywarcie presji na PZSS, aby wycofał się ze zmian w Regulaminie – natłok wniosków i skarg ma pokazać skalę niezadowolenia oraz utrudnić funkcjonowanie PZSS, dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska PZSS w sprawie Regulaminu. W wyniku powyższej akcji w dniach [...] kwietnia 2025 r. do PZSS wpłynęły 72 wnioski o udostępnienie informacji publicznej, sporządzone według podobnego schematu (analogiczna treść, tożsame zakresy żądanych danych, ten sam układ numeracji punktów). Zdaniem organu seryjność, masowość i instrumentalny charakter podobnych wniosków wskazuje na nadużycie prawa do informacji publicznej. Wniosek, do którego odnosi się niniejsza decyzja również został złożony w ramach akcji Stowarzyszenia w oparciu o podobny schemat. Wnioskodawcy (w tym także wnioskodawca niniejszego wniosku) muszą być świadomi, że złożenie w tym samym czasie 72 wniosków o bardzo rozbudowanym zakresie wskazującym na zamiar kompleksowej kontroli działalności PZSS (należy zwrócić uwagę, że często w tych wnioskach występuje zwrot "wszystkie" lub "wszelkie") wymagałaby oddelegowania przez PZSS kilku pracowników na wiele tygodni jedynie do wyszukania i skopiowania ogromnej ilości umów, protokołów i uchwał, dokonania ich niezbędnej anonimizacji oraz przygotowania wysyłek elektronicznych. Realizacja wniosków doprowadziłaby zatem do paraliżu organu. Organ zaznaczył przy tym, że treść złożonych wniosków - o bardzo rozbudowanym zakresie, wskazuje na zamiar kompleksowej kontroli działalności PZSS przez wnioskodawców. Zgodnie jednak ze stanowiskiem orzecznictwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 3907/21), podmiotowe prawo obywatela do dostępu do informacji publicznej nie może służyć do kompleksowej kontroli działalności podmiotu publicznoprawnego jednocześnie we wszystkich jej obszarach. Do takich działań uprawnione są odpowiednie organy państwowe. W ocenie organu treść złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej (które częściowo przytoczył) wskazuje, że celem akcji Stowarzyszenia jest wywarcie presji na PZSS, a nie realizacja interesu publicznego dotyczącego transparentności PZSS. Skala i seryjność podobnych pism, połączone z brakiem rzeczywistego interesu publicznego, w ocenie PZSS oznacza nadużycie prawa do informacji publicznej. Stanowi w praktyce narzędzie sporu Stowarzyszenia z PZSS co do zmian wprowadzonych w Regulaminie. W rezultacie mamy do czynienia z koordynowaną akcją ukierunkowaną na wymuszenie wycofania się ze zmian Regulaminu, a nie realizację konstytucyjnego prawa jawności. W skardze na powyższą decyzję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego z dnia [...] maja 2025 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez bezzasadne ograniczenie prawa dostępu do informacji o działalności PZSS jako podmiotu wykonującego zadania publiczne i dysponującego środkami publicznymi; 2. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., poprzez błędne przyjęcie, że PZSS nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji w zakresie objętym wnioskiem; 3. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a., poprzez nieuprawnioną odmowę udostępnienia informacji publicznej, w sytuacji braku istnienia podstaw do uznania, że wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej; 4. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez działania sprzeczne z zasadą legalizmu i praworządności, polegające na odmowie realizacji ustawowego obowiązku bez podstawy prawnej. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku i udostępnienia informacji zgodnie z żądaniem w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nie istnieje żadna podstawa prawna do odmowy realizacji prawa do informacji publicznej z powodu "nadużycia". Jeśli wniosek został złożony zgodnie z ustawą, przez obywatela, we własnym imieniu. Z lektury decyzji odmownej wynika, że łącznie wysłano 72 wnioski o udostępnienie informacji publicznej, z czego byty to tożsame wnioski wysyłane przez różne osoby ze środowiska strzeleckiego. Łącznie PZSS w swojej decyzji wymienił zaledwie 7 różnych wniosków, wszystkie pokrywające dane podlegające upublicznieniu. Otrzymanie w okresie 14 dni 72 wiadomości e-mail, stanowiących głównie kopię kilku oryginalnych wniosków, nie mogło doprowadzić do paraliżu PZSS, które grupuje przeszło 100 tysięcy strzelców, ponad 400 klubów, wieloma pracownikami i majątkiem publicznym o wysokości kilkudziesięciu milionów złotych rocznie. De facto, do żadnego paraliżu, czy też nawet utrudnień w działalności PZSS nie doszło, bowiem organ nie rozpoznał pozytywnie nawet jednego wniosku i nie udostępnił żadnej z żądanych informacji publicznych, zakładając z góry, iż wnioski są częścią "koordynowanej akcji'' i nie zasługują na uwzględnienie, co wskazuje na złą wolę organu. Skarżący wskazał, że sporządzenie odpowiedzi i wysłanie wielu kopii identycznej treści nie stanowi żadnego utrudnienia, ani nie podnosi nakładu pracy administracyjnej. Sugestia PZSS, że wnioski były masowe, złośliwe i paraliżujące jest nieprawdziwa. Podniósł, że wniosek dotyczył udostępnienia istniejących dokumentów i danych, a zatem dotyczył informacji prostej, która nie wymagała od organu podjęcia żadnych działań analitycznych czy twórczych, kwalifikowanych jako przetwarzanie w rozumieniu ustawy. Skarżący podniósł jednocześnie w ostatnich dniach potwierdzono nieprawidłowości funkcjonowania PZSS. Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] uchylił bowiem uchwałę Zarządu PZSS z dnia [...] marca 2025 r. nr [...], która zawierała sprzeczny z normami społecznymi Regulamin. Próba narzucenia tego nielegalnego Regulaminu skłoniła go do wysłania wniosku o informację publiczną, aby zrozumieć mechanizmy działania PZSS. Podał też, że obecnie w PZSS odbywa się kontrola Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Złożony przez skarżącego wniosek o informację publiczną miał na celu zgromadzenie danych na temat podstaw funkcjonowania PZSS wobec sprzecznych z prawem uchwał Zarządu PZSS, braku transparentności i nierzetelnego zachowania organów PZSS. Odmowa udzielenia informacji publicznej stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz skutkuje tym, iż skarżący nie uzyska żadnej wiedzy na temat tego jak wydatkowane są pieniądze publiczne, którymi PZSS dysponuje bez odpowiedniej transparentności. Organ w swojej decyzji próbuje natomiast stosować wybiegi wskazując, że sprawozdania finansowe z dotacji są publikowane w BIP Ministerstwa Sportu i Turystyki. Jest to argument nieadekwatny, gdyż wniosek skarżącego dotyczył szeregu szczegółowych informacji (np. kopii dokumentów rozliczeniowych delegacji, faktur, poleceń wyjazdów), które nigdy nie znajdują się w ogólnych sprawozdaniach rocznych. Organ celowo pomija sedno wniosku, aby stworzyć pozory transparentności. Wobec powyższego, zaskarżona decyzja jest manifestacją złej woli organu i próbą uniknięcia społecznej kontroli nad wydatkowaniem środków publicznych i realizacją zadań publicznych. Taka postawa jest niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawnym. PZSS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Wskazania wymaga jednocześnie, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej P.p.s.a. Rozpoznając sprawę ze skargi K. S. w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zwana dalej u.d.i.p. służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W sprawie niniejszej nie było kwestią sporną, że PZSS jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 158/20 (orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że polski związek sportowy należy uznać za szczególny rodzaj organizacji społecznej (tj. trwałego zrzeszenia osób fizycznych lub osób prawnych, które są związane wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, niewchodzącego w skład aparatu państwowego i niebędącego jednocześnie spółką prywatną), działającej w formie prawnej stowarzyszenia (związku stowarzyszeń), tj. dobrowolnego, samorządnego i trwałego zrzeszenia o celach niezarobkowych, które samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 2261). Przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1133), nie ograniczają przy tym znacząco sfery samorządności (samodzielności, autonomii) polskich związków sportowych w porównaniu ze "zwykłymi" stowarzyszeniami. W konsekwencji tworzenie polskich związków sportowych stanowi przejaw konstytucyjnej wolności zrzeszania się (art. 12 i 58 Konstytucji RP; wolność zrzeszania znajduje oparcie także w licznych aktach prawa międzynarodowego i wspólnotowego), która jest realizowana zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym i może podlegać wyłącznie takim ograniczeniom, które są przewidziane przez przepisy rangi ustawowej, niezbędnym do zapewnienia interesów bezpieczeństwa państwowego lub porządku publicznego oraz ochrony zdrowia lub moralności publicznej albo ochrony praw i wolności innych osób (art. 1 ust. 1 i 2 Prawa o stowarzyszeniach). Jako organizacje społeczne, do których stosuje się przepisy o stowarzyszeniach, polskie związki sportowe mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych, w szczególności związanych z przedmiotem i celami ich działalności (art. 1 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach). Polski związek sportowy, jakim jest Polski Związek Strzelectwa Sportowego, może być utworzony, jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie. Utworzenie polskiego związku sportowego przez związek sportowy wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej (art. 7 ust. 2). W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do polskiego związku sportowego stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (art. 7 ust. 3). W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, polski związek sportowy ma wyłączne prawo do: (1) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie; (2) ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek, z wyjątkiem reguł dyscyplinarnych dotyczących dopingu w sporcie; (3) powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy; (4) reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy, nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej, m. in. przez kontrolę polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 2), której zakresem objęta jest działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa, postanowieniami statutu oraz postanowieniami regulaminów tego związku (ust. 4). Zatwierdza on też w drodze decyzji statut polskiego związku sportowego oraz jego zmiany (art. 21 ust. 1). Stosownie natomiast do treści art. 29 ust. 1 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej może dofinansowywać uprawianie lub organizowanie sportu oraz jego promocję. Tenże minister, w myśl art. 29 ust. 7 ww. ustawy, w zakresie dofinansowania zadań związanych z przygotowaniem kadry narodowej do udziału w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych, mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy, może zlecać polskim związkom sportowym, Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu i Polskiemu Komitetowi Paraolimpijskiemu realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2019 r. poz. 688, 1570 i 2020 oraz z 2020 r. poz. 284). Przepisy art. 47 i art. 151 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stosuje się odpowiednio. Zgodnie z kolei z art. 11 § 1 Statutu PZSS podstawowymi celami tego Związku są: wszechstronny rozwój i upowszechnianie wszystkich dyscyplin sportu zaliczanych do sportu strzeleckiego, zapewnienie polskiemu sportowi strzeleckiemu wysokiej rangi w sportowym współzawodnictwie międzynarodowym, reprezentowanie, ochrona praw i interesów oraz koordynacja działań wszystkich członków Związku. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że PZSS jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jak wskazuje natomiast utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne, podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej wtedy, gdy informacja ta ma związek z wykonywaniem zadania publicznego. Nie można przyjmować, że jeśli taki podmiot wykonuje zadania publiczne, to jest zawsze zobowiązany do udostępnienia informacji. Jeśli informacja nie dotyczy wykonywanych przezeń zadań publicznych, to w konsekwencji, jednocześnie, określony podmiot nie występuje w roli podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej" (v. wyrok NSA z 27 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2917/15, wyrok NSA z dnia 13.02.2019 r. sygn. akt I OSK 242/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organ rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2025 r., złożony w trybie dostępu do informacji publicznej, o udostępnienie informacji wskazanych we wniosku, nie poddał go ocenie w kontekście tego, czy żądane informacje mają związek z wykonywaniem przez PZSS zadań publicznych, a tym samym, czy mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, lecz odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej. Przypomnienia wymaga, że skarżący żądał we wniosku o udostępnienie informacji dotyczących działalności Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego w latach 2020-2024 w zakresie szkoleń (dowolnego typu), kursów (dowolnego typu), egzaminów na patent strzelecki oraz nadzoru nad klubami sportowymi i wojewódzkimi związkami strzelectwa sportowego: 1. Korespondencja i komunikaty kierowane do klubów i związków wojewódzkich Kopii wszystkich pism, e-maili, komunikatów, okólników, zaleceń, instrukcji, zapytań oraz innych form oficjalnej komunikacji -wysyłanej przez PZSS do klubów sportowych i wojewódzkich związków strzelectwa sportowego, dotyczących organizacji, dokumentacji, kontroli, zasad lub zmian w zakresie prowadzenia szkoleń i kursów oraz egzaminów na patent strzelecki w latach 2020-2024. 2. Korespondencja z instytucjami zewnętrznymi Kopii wszelkiej korespondencji prowadzonej przez PZSS z Policją, Ministerstwem Sportu i Turystyki, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, instytucjami wojewódzkimi lub innymi organami administracji publicznej, dotyczącej problemów, zmian, interpretacji przepisów, procedur lub nadzoru w obszarze szkoleń i egzaminów na patent strzelecki w latach 2020-2024. 3. Dokumenty dotyczące nieprawidłowości, braków i błędów Kopii zgłoszeń, raportów, notatek służbowych, e-maili, pism oraz innych dokumentów dotyczących stwierdzonych braków formalnych, błędów proceduralnych, nieprawidłowości lub wyzwań w organizacji szkoleń i kursów oraz egzaminów na patent strzelecki w latach 2020-2024 przez kluby, podmioty zrzeszone lub organy PZSS. 4. Protokoły i wyniki kontroli Kopii wszystkich protokołów z przeprowadzonych przez PZSS (łub z jego udziałem) kontroli podmiotów organizujących szkolenia i kursy oraz egzaminy na patent strzelecki, w tym klubów i wojewódzkich związków strzelectwa sportowego, za lata 2020—2024, wraz z zaleceniami pokontrolnymi, decyzjami i innymi dokumentami końcowymi. 5. Zmiany regulaminów i ich uzasadnienia Kopii projektów zmian, uchwał, analiz, uzasadnień, opinii prawnych łub wewnętrznych notatek związanych z modyfikacją regulaminów PZSS w zakresie dotyczącym: szkoleń i kursów oraz egzaminów na patent strzelecki, dokumentacji szkoleniowej i egzaminacyjnej, wymagań dla instruktorów i egzaminatorów, zasad przeprowadzania kontroli i ich częstotliwości, uprawnień klubów i wojewódzkich związków strzelectwa sportowego. Powołując się na nadużycie prawa do informacji publicznej organ wskazał na kontekst złożonego wniosku tj. zakrojoną przeciwko organowi, zorganizowaną akcję prowadzoną przez środowisko związane ze Stowarzyszeniem [...] z siedzibą w [...], której celem był sprzeciw przeciwko zmianie Regulaminu w zakresie uzyskiwania patentów strzeleckich w ramach PZSS, z czym nie zgadzało się to Stowarzyszenie. To spowodowało, jak wskazał organ, że w wyniku tejże akcji w okresie [...] kwietnia 2025 r. do organu wpłynęły 72 wnioski zredagowane według jednolitego schematu (analogiczna treść, tożsame zakresy żądanych danych, ten sam układ numeracji punktów) i pochodzące od członków lub sympatyków Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...]. Zdaniem organu seryjność, masowość i instrumentalny charakter podobnych wniosków wskazuje na nadużycie prawa do informacji publicznej. Odnosząc się do powyższej argumentacji organu należy przede wszystkim podkreślić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zna "nadużycia prawa do informacji publicznej" jako przesłanki odmowy jej udostępnienia. Stanowisko takie zostało natomiast wypracowane w piśmiennictwie i orzecznictwie, gdzie podkreśla się, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, W-wa, 2005 r., s. 146-147; wyroki NSA: z dnia 16 października 2015r., sygn. akt I OSK 1992/14; z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15; z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16 orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2023 r. sygn. akt III OSK 5540/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że w polskim porządku prawnym, w którym konstytucyjne prawo podmiotowe dostępu do informacji publicznej ma charakter publicznego prawa podmiotowego o treści pozytywnej, przyjmuje się, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, a nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej jest przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Nadużycie prawa do informacji publicznej polega zatem na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, kontroli przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Celem u.d.i.p. nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione, czy też stworzenie formalnych mechanizmów umożliwiających destrukcję działalności organów władzy publicznej. W pierwszym przypadku informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków, np. w trybie K.p.c. (v. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15 orzeczenia.nsa.gov.pl), w drugim przypadku dochodzi do naruszenia obowiązku wyrażonego w przepisie art. 82 Konstytucji przez brak troski o dobro wspólne. Wprawdzie w u.d.i.p. nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje jednak, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. W związku z powyższym w każdym indywidualnym przypadku zachowanie wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić płynące wobec niego wartości, a przede wszystkim nadrzędne zasady. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu (v. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12, orzeczenia.nsa.gov.pl; Nadużywane prawa do informacji publicznej - Uwagi De Lege Lata i De Lege Ferenda, A. Piskorz-Ryń, Kontrola Państwowa nr 6/2008). Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika. Nadużycie prawa do informacji publicznej może zatem zachodzić wtedy, gdy takie prawo dostępu do konkretnej informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje. Zatem w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy żądana informacja jest informacją publiczną. Dopiero w następnej kolejności należy wykazać, że żądanie jej udostępnienia stanowi nadużycie prawa. Organ nie dokonał w niniejszej sprawie oceny, czy informacje żądane we wniosku skarżącego mają charakter informacji publicznej. Nie rozważył, czy niektóre z nich nie mają takiego charakteru z określonych powodów (w tym np. czy niektóre z nich nie stanowią dokumentów wewnętrznych). Wskazania wymaga bowiem, że prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych organów. I o ile ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, to jednak nie przyznaje uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Nie wszystkie bowiem działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Oznacza to, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że jest związana z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega udostępnieniu, np. dokumenty wewnętrzne (v. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 707/10, 27 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2130/11, 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2196/11, 25 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2320/130, 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2914/19). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym pojęcie "dokument wewnętrzny" stosuje się dla określenia dokumentów, które nie są skierowane do podmiotów zewnętrznych. Mogą one służyć wymianie informacji między pracownikami danego podmiotu, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk, mogą określać zasady działania pracowników w określonych sytuacjach, mogą też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu. Dokumenty takie mogą mieć dowolną formę, nie są wiążące co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem oficjalnego stanowiska organu, a zatem nie stanowią informacji publicznej (por. m.in. wyroki NSA: z 25 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2320/13; z 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 430/14; z 12 kwietnia 2016r., sygn. akt I OSK 1599/15; z 5 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2693/15; z 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2678/16; z 8 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1669/18; z 28 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3211/18; z 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3154/21; z 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3335/21; z 15 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1361/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokumentów wewnętrznych nie kwalifikuje się jako informacji publicznej. Dla uzasadnienia tego stanowiska wskazuje się na autonomię decyzyjną podmiotu zobowiązanego. Organ, powołując się w decyzji na znaczną ilość wniosków które wpłynęły do PZSS w okresie [...] kwietnia 2025 r. od członków lub sympatyków Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] podniósł w decyzji, że zakres danych żądanych w poszczególnych wnioskach powtarzał się, wiele wniosków miało tożsamą treść, a zatem nie zachodziła konieczność odrębnej realizacji 72 wniosków, lecz de facto przygotowanie odpowiedzi na co najwyżej kilkanaście wniosków (jak wskazał pełnomocnik organu na rozprawie przed Sądem, można przyjąć, że złożono 11 różnych przedmiotowo wniosków). Tym samym eksponowanie ilości wniosków w kontekście nadużycia prawa do informacji publicznej nie jest, zdaniem Sądu, w tym wypadku uzasadnione. Zabrakło też jakichkolwiek rozważań co do tego, czy dane żądane w tych wnioskach dotyczyły w całości realizacji zadań publicznych przez PZSS, a zatem w jakim zakresie organ był w ogóle zobowiązany do ich udostępnienia. Należy ponadto mieć na względzie, że zarządzenie nr 19 Ministra Sportu i Turystyki z dnia 24 października 2024 r. w sprawie wytycznych dla komórek organizacyjnych Ministerstwa Sportu i Turystyki przygotowujących programy dotacyjne w zakresie transparentności beneficjentów (Dz. Urz. Z 2024 r. poz. 22) nakłada na PZSS, jako beneficjenta programów dotacyjnych Ministra Sportu i Turystyki, obowiązek publikowania na stronie internetowej szeregu informacji, w tym tych dotyczących finansów PZSS. Gdyby zatem PZSS, w ramach zapewnienia transparentności swojego funkcjonowania, zamieścił na stronie internetowej informacje wymienione w ww. zarządzeniu to zarówno skarżący, jak i inni wnioskodawcy, nie musieliby ubiegać się o udostępnienie wielu informacji dotyczących finansów PZSS w trybie dostępu do informacji publicznej. Publikowanie co roku sprawozdań z działalności PZSS w BIP Ministerstwa Sportu i Turystyki nie zwalnia natomiast PZSS z obowiązku udostępniania informacji nie objętych tymi sprawozdaniami, a dotyczących realizacji zadań publicznych, w trybie dostępu do informacji publicznej. Rację ma zatem skarżący zarzucając, że organ nie wykazał w realiach niniejszej sprawy, że doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej. Podkreślić w tym miejscu należy, że stosownie do art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 1 - 2 (ust. 2). Z powyższego wynika, że decyzja odmowna powinna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 K.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. W uzasadnieniu organ powinien przedstawić przekonującą argumentację, z której wynikałoby w sposób nie budzący wątpliwości z jakich względów uznał, że w danym przypadku doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, zastosowanie przesłanki nadużycia prawa do informacji publicznej może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych, a ograniczenie przez organ konstytucyjnego prawa do dostępu do informacji publicznej wymaga od organu starannego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia z powołaniem się na indywidualne okoliczności danej sprawy świadczące w sposób niebudzący wątpliwości, że strona, która wystąpiła z jednym wnioskiem, nadużywa przysługujących jej uprawnień. PZSS w niniejszej sprawie nie dopełnił powyższych obowiązków. Uzasadnione jest w tej sytuacji postawienie zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie przed wszystkim do ustalenia i wyjaśnienia, czy informacje żądane we wniosku skarżącego mają związek z wykonywaniem przez PZSS zadań publicznych, a tym samym, czy jest on zobowiązany, ewentualnie w jakim zakresie jest zobowiązany, do ich udostępnienia w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeśli bowiem jakaś informacja nie dotyczy wykonywanych zadań publicznych, to w konsekwencji PZSS nie jest zobowiązany do jej udostępnienia. Nadto, Sąd podkreśla, że o odmowie udostępnienia informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej można mówić wyłącznie wtedy, gdy organ jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Dopiero w oparciu o tak poczynione ustalenia organ winien ponownie ocenić, czy są podstawy do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W przypadku dalszego twierdzenia, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, organ zobowiązany będzie do rzetelnego wyjaśnienia swojego stanowiska z uwzględnieniem regulacji art. 107 § 3 K.p.a. W przypadku natomiast uznania, że nie zachodzi podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na nadużycie prawa do informacji, jednakże organ zmierzać będzie w dalszym ciągu do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, organ - uwzględniając przedstawione już wyżej rozważania – po dokonaniu ustaleń, czy żądane we wniosku informacje (wszystkie, czy niektóre z nich (z ich wskazaniem) stanowią informację publiczną, winien dokonać oceny, czy w sprawie nie występują przesłanki limitujące dostęp do informacji publicznej określone w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz pod kątem ewentualnej zasadności zakwalifikowania informacji publicznej jako informacji publicznej przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sąd zauważa, że organ w uzasadnieniu decyzji wskazał m.in. na rozbudowany zakres wniosku, podnosząc, że rozpatrzenie wniosku wymagałoby oddelegowania przez PZSS kilku pracowników na wiele tygodni jedynie do: wyszukania i skopiowania ogromnej ilości umów, protokołów i uchwał, dokonania niezbędnej anonimizacji, przygotowania wysyłek elektronicznych. Organ nie rozszerzył w decyzji argumentacji w tym zakresie wskazując jedynie ogólnie na konieczność dokonania szeregu czynności w sprawie wniosku. Wskazania wymaga w związku z tym, że o tym, czy wnioskowana informacja może stanowić informację publiczną przetworzoną organ powinien zdecydować przy uwzględnieniu zaangażowania czasowego, osobowego koniecznego do udostępnienia żądanej informacji publicznej, a także wpływu na funkcjonowanie organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się m.in., że o informacji przetworzonej można mówić wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zbioru posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów (v. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, publ.: LEX nr 1068557 z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1199/11, publ.: LEX nr 1149133, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 202/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 października 2024 r. sygn. akt 321/24 orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku stwierdzenia przez organ, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, organ winien wskazać powyższe wnioskodawcy i wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności żądanej informacji publicznej dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.), a następnie dokonać oceny w tym zakresie i ustalić, czy zaszły podstawy do udostępnienia żądanych informacji, czy też wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia, co wymagać będzie pełnej (wyczerpującej) oceny w tym zakresie, z uwzględnieniem art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a, orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło