II SA/Wa 1238/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-08
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy ma obowiązek wyrazić zgodę na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeśli przyczyny zwolnienia nie są związane z wykonywaniem mandatu, a rada odmawia zgody, powołując się na brak analizy możliwości dalszego zatrudnienia radnego na innych stanowiskach?Ratio decidendi
Rada gminy nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeśli przyczyny zwolnienia nie są związane z wykonywaniem mandatu. W takiej sytuacji rada nie ma uprawnień do oceny konieczności lub zasadności ruchów personalnych pracodawcy, a jedynie powinna badać istnienie związku między planowanym zwolnieniem a wykonywaniem mandatu. Odmowa zgody musi być uzasadniona przyczynami związanymi ze statusem radnego, a nie oceną polityki kadrowej pracodawcy.Stan faktyczny
Dyrektor liceum wystąpił do Rady Gminy o zgodę na rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielką, która była jednocześnie radną. Przyczyną zwolnienia były zmiany organizacyjne szkoły polegające na wygaszeniu nauczanego przez nią przedmiotu. Rada Gminy odmówiła zgody, argumentując, że pracodawca nie wykazał możliwości dalszego zatrudnienia radnej na innych stanowiskach, mimo posiadanych przez nią kwalifikacji. Liceum wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących terminu zajęcia stanowiska przez radę, niewłaściwe zastosowanie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz naruszenie art. 25a tej ustawy poprzez nie wyłączenie radnej z głosowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy L. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną K.K. oraz zasądził od Gminy [...] na rzecz skarżącego Liceum Ogólnokształcącego im. [...] kwotę 797 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2019 r. sprawy ze skargi Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżącego Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] kwotę 797 (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor Liceum [...] w B., działając na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wystąpił do Rady Gminy L. o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radną Rady Gminy L. – K.K., nauczycielem języka [...], w ostatnim roku świadczącym pracę w wymiarze 3,16/18 tj. 0,18 etatu. Pracodawca wskazał, że przyczyną planowanego rozwiązania stosunku pracy są zmiany organizacyjne szkoły polegające na wygaszeniu nauki języka [...], uniemożliwiające dalsze zatrudnienie zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami nauczyciela w Liceum [...] w B.. Tym samym brak jest jakiegokolwiek związku pomiędzy przyczynami rozwiązania stosunku pracy, a wykonywaniem przez K.K. mandatu radnego.
Wniosek ten został przekazany przez Przewodniczącego Rady Gminy L. do zaopiniowania przez Komisję Wychowania, Oświaty, Kultury, Zdrowia i Spraw Socjalnych.
Komisja ta na posiedzeniu w dniu [...] maja 2018 r. wysłuchała wyjaśnień radnej K.K., która poinformowała, że ma kwalifikacje do nauczania dwóch innych przedmiotów, tj. [...] i [...] a także, że Dyrektor L[...] w B. nie przeprowadził z nią rozmowy w sprawie możliwości zatrudnienia na stanowisku nauczyciela innego przedmiotu.
Członkowie Komisji Wychowania, Oświaty, Kultury, Zdrowia i Spraw Socjalnych w głosowaniu opowiedzieli się za niewyrażeniem zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną K.K. (radna KK. została wyłączona z głosowania).
Następnie, wniosek był przedmiotem dyskusji na posiedzeniu połączonych Komisji Budżetu, Finansów i Planowania, Komisji Rewizyjnej, Komisji Wychowania, Oświaty, Kultury, Zdrowia i Spraw Socjalnych, Komisji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Przeciwpożarowej oraz Komisji Rolnictwa i Spraw Gospodarczych, w dniu [...] maja 2018 r.
Radni połączonych Komisji opowiedzieli się za przyjęciem projektu uchwały o niewyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną K.K. (radna K.K. została wyłączona z głosowania).
Rada Gminy L. na posiedzeniu w dniu [...] maja 2018 r. działając na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.) podjęła uchwałę Nr [...], w której nie wyraziła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radną Rady Gminy L. K.K. przez Pracodawcę - Liceum [...] w B.. (za podjęciem uchwały głosowało 14 radnych, radna K.K. wstrzymała się od głosu).
W uzasadnieniu uchwały, przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II OSK 952/08 podniesiono, że jeśli nawet rada podzieli stanowisko pracodawcy, iż podstawą rozwiązania stosunku pracy nie są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu, nie jest zobligowana do wyrażenia zgody na taką zmianę. Przyjęcie bowiem stanowiska, że w każdym przypadku, gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy z radnym byłyby zdarzenia niezwiązane z wykonywaniem przez radnego mandatu, rada musiałaby wyrazić zgodę, prowadziłoby do znacznego ograniczenia ochrony radnego i mogłoby mieć istotny negatywny wpływ na jego pracę w radzie gminy, gdyż z obawy przed utratą pracy radny mógłby zaniedbywać swoje obowiązki. W ocenie Rady, gdyby ustawodawca chciał narzucić radzie gminy dodatkowe ograniczenia w udzielaniu zgody, to wyraźnie zaznaczyłby to w treści ustawy o samorządzie gminnym. Skoro takiego ograniczenia nie ma, to nie można go domniemywać, gdyż swoboda rady w odmawianiu zgody jest korzystna dla radnego, a domniemywanie ograniczeń byłoby domniemywaniem mniejszej ochrony radnego.
Rada Gminy L. stwierdziła, iż nie wyraża zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną K.K., gdyż z treści wniosku Pracodawcy w żaden sposób nie wynika aby przeprowadził jakąkolwiek analizę dalszej możliwości zatrudnienia K.K. w Liceum [...] w B.. Pracodawca wskazał jedynie na niemożność świadczenia pracy jako nauczyciel języka [...]. Pracodawca nie wskazał natomiast, czy pracownik posiada kwalifikacje do nauczania innych przedmiotów, a jeżeli tak, dlaczego niemożliwym jest dalsze zatrudnienie K.K. na stanowisku nauczyciela innego przedmiotu. Ze względu na powyższe, Rada Gminy powzięła wątpliwość co do prawdziwości przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radną K.K..
W skardze na powyższą uchwałę Rady Gminy L. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik Liceum [...] w B. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
1. art. 89 § 1a ustawy o samorządzie gminnym, poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało przekroczeniem 30-dniowego terminu na zajęcie stanowiska w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym,
2. art. 25 ust. 2 ww. ustawy, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na niewyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną K.K. w sytuacji, gdy przyczyny rozwiązania stosunku pracy nie mają żadnego związku z wykonywaniem przez K.K. mandatu radnego, a wynikają one z faktu wygaszenia przez pracodawcę (skarżącą) nauki języka [...], czyli przedmiotu, którego nauczała radna, zaś ewentualne powierzenie p. K. prowadzenia innych zajęć, do których miała kwalifikacje (tj. [...],[...]) wymagałoby dokonania wypowiedzenia zmieniającego innemu nauczycielowi albo wypowiedzenia stosunku pracy innemu nauczycielowi;
3. art. 25a ww. ustawy, poprzez wadliwe jego zastosowanie polegające na nie wyłączeniu z głosowania - a jedynie wstrzymanie się od głosu - w sprawie podjęcia skarżonej uchwały przez radną K.K., która miała interes prawny w podjęciu skarżonej uchwały.
Powołując się na powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] maja 2018 r, w sprawie niewyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radną Gminy L. w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż przede wszystkim doszło do naruszenia terminu w jakim Rada Gminy L. mogła zająć stanowisko w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną K.K.. Co prawda art. 20 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie zawiera terminu w jakim owa zgoda (lub jej brak) miałby zostać wyrażony, jednakże zdaniem skarżącego trudno jest przyjąć, iż rada gminy nie jest związana żadnym terminem w kwestii wydania stosownej uchwały. Gdyby bowiem tak było, to niejednokrotnie rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z przyczyn dotyczących pracownika (art. 52 Kodeksu pracy), byłoby niemożliwe albowiem mogłyby ekspirować terminy do złożenia stosownego oświadczenia woli pracodawcy. Podobnie w niniejszej sprawie, mając na względzie regulacje zawarte w art. 20 ust. 3 w zw. z ust. 1 Karty nauczyciela oraz organizację roku szkolnego należy zauważyć, że w praktyce organizacja przyszłego roku szkolnego (ilość oddziałów, profil oddziałów, itp.) znana jest najwcześniej w kwietniu a tym samym wypowiedzenie stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 - tak jak w niniejszej sprawie - następuje w maju. Mając na względzie fakt, że dopiero w kwietniu tzw. "feryjna" placówka oświatowa uzyskuje wstępne dane o potencjalnej ilości uczniów chcących się w niej kształcić, a pochodną tego jest wiedza o ilości oddziałów i ich profilach, tym samym najwcześniej właśnie w kwietniu można było się zwrócić o wyrażenie przez radę gminy zgody na rozwiązanie z radną stosunku pracy. Tak też zrobiono i w dniu [...] kwietnia 2018 r. do Rady Gminy w L. wpłynął wniosek o podjęcie stosownej uchwały, natomiast Rada Gminy dopiero w [...] maja 2018 r., a więc po upływie 30-dniowego terminu podjęła skarżoną uchwałę. Tymczasem, gdyby hipotetycznie przyjąć, iż rada gminy nie jest limitowana żadnym terminem na wyrażenie zgody, to w zasadzie uniemożliwiałoby to skarżącej skuteczne, w świetle art. 20 ust. 3 Karty nauczyciela, wypowiedzenie stosunku pracy z radnym. Jak zauważa się w doktrynie zasadne jest zatem rozważenie możliwości zastosowania w procedurze wyrażania zgody na rozwiązanie stosunku pracy radnego 30-dniowego terminu określonego w art. 89 ust. 1 i 1a ustawy o samorządzie gminnym. Za dopuszczalnością zastosowania tego terminu w procedurze wypowiadania się organu stanowiącego co do możliwości rozwiązania stosunku pracy opowiedział się także Sąd Najwyższy w wyroku z 2 lipca 2009 r., I PK 25/09, Lex nr 523554. Tożsamy pogląd został zaprezentowany w wyroku Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2006 r., II PK 135/05, OSNP 2007/7-8, poz. 100.
Niezależnie od powyższego pełnomocnik podniósł, iż zgodnie z art. 25 ust. 2 zd. 2 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy ma obowiązek odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Na gruncie niniejszej sprawy nie ulega natomiast wątpliwości, że przyczyna rozwiązania stosunku pracy tkwi poza wykonywaniem przez K.K. mandatu radnego.
W tej sytuacji, zgodnie z najnowszym orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli podstawą odmowy nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, rada gminy ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę wyrażenia zgody z uwagi na status radnego i nie może się ograniczać do oceny, czy podane przez pracodawcę przyczyny uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym.
Jeśli zaś Rada Gminy miała jakiekolwiek wątpliwości w zakresie zasadności wypowiedzenia to mogła, czy wręcz powinna starać się je wyjaśnić, czy to poprzez wystosowanie zapytania do Pracodawcy, czy chociażby poprzez stosowną dyskusję na sesji Rady - w tym także z udziałem samej zainteresowanej. Tymczasem nic takiego nie miało miejsca, przeciwnie cała sesja Rady Gminy L., na którym zaplanowano łącznie 16 punktów obrad trwała od godziny 11.00 do godz. 11.30. Zatem średnio na każdy z punktów obrad Radni przeznaczyli niespełna 2 minuty. Takie postępowanie prowadzi do wniosku, że w istocie rzeczy podczas głosowania radni nie brali pod uwagę istniejącego stanu rzeczy u Pracodawcy ale raczej kierowali się źle pojętą solidarnością.
W ocenie pełnomocnika, nie ulega także wątpliwości, że doszło do naruszenia art. 25a ustawy o samorządzie gminnym. Z protokołu sesji z dnia [...] maja 2018 r. wynika bowiem, że podczas głosowania nad uchwałą, za podjęciem uchwały głosowało 14 radnych, 1 radna K.K. wstrzymała się od głosu. Wstrzymanie się od głosu nie jest natomiast równoznaczne z wyłączeniem się od głosowania. Zgodnie zaś ze stanowiskiem części judykatury "dla oceny skutków naruszenia art. 25a ustawy o samorządzie gminnym nie ma potrzeby analizować materii wyników głosowania i rozważać, czy udział radnego miał, czy nie miał wpływu na ostateczny wynik i podjęcie uchwały. W konsekwencji uchwała podjęta z udziałem radnego podlegającego wyłączeniu jest nieważna.
Gmina L. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Odnosząc się do terminu podjęcia zaskarżonej uchwały wskazano, iż wniosek Dyrektora Liceum [...] w B. wpłynął do Rady Gminy L. w dniu [...] kwietnia 2018 r. Uchwała Rady Gminy w zakresie rozpoznania tego wniosku została natomiast podjęta w dniu [...] maja 2018 r., czyli na najbliższej sesji Rady Gminy. Sesja Rady Gminy we wskazanym dniu była wcześniej planowana.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, iż Rada Gminy naruszyła art. 89 § 1a ustawy o samorządzie gminnym.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wskazano, że Rada Gminy L. w sposób dogłębny dokonała analizy przyczyny rozwiązania stosunku pracy z radną K.K.. W niniejszej sprawie omówienie wniosku Dyrektora Liceum [...] w B. miało miejsce na posiedzeniu Komisji Wychowania, Oświaty, Kultury, Zdrowia i Spraw Socjalnych odbytego w dniu [...] maja 2018 r. Członkowie Komisji zapoznali się z treścią wniosku, wysłuchali wyjaśnień radnej K.K. i przygotowali projekt uchwały w sprawie niewyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radną Gminy L.. Następnie, wniosek był przedmiotem dyskusji i wyjaśniania na posiedzeniu połączonych Komisji Budżetu, Finansów i Planowania, Komisji Rewizyjnej, Komisji Wychowania, Oświaty, Kultury, Zdrowia i Spraw Socjalnych, Komisji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Przeciwpożarowej oraz Komisji Rolnictwa i Spraw Gospodarczych, która miała miejsce w dniu [...] maja 2018 r.
Rada Gminy w sposób jednoznaczny wyjaśniła przyczyny odmowy wyrażania zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną K.K.. Radna K.K. posiada kwalifikację do nauczania innych przedmiotów, niż likwidowany język [...], tj. [...] i [...]. Pracodawca we wniosku o wyrażenie zgody, skierowanym do Rady w żaden sposób nie wyjaśnił natomiast stosowanych przez niego kryteriów doboru do zwolnienia nauczyciela. Rada Gminy L. w treści uzasadnienia uchwały przytoczyła wyroki sądów administracyjnych uzasadniających możliwości odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, nawet jeżeli przyczyny zwolnienia nie mają związku z pełnieniem funkcji radnego.
W zakresie natomiast zarzutu naruszenia art. 25a ustawy o samorządzie gminnym poprzez niewyłączenia się radnej K.K. od głosowania podniesiono, iż na sesji Rady Gminy wstrzymała się ona od głosu, natomiast 14 pozostałych radnych Rady Gminy było przeciwnych wyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy, co oznacza, że głos radnej K.K. nie miał żadnego wpływu na wynik głosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: P.p.s.a.
Zgodnie zaś z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej uchwały według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że uchwała ta narusza przepisy prawa, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie podzielił zarzutu skargi, że w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 89 ust. 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i określony w nim termin 30-dniowy na zajęcie stanowiska przez Radę Gminy L.. Przepis ten nie należy ani do zakresu, ani do materii prawa pracy, nadto, dotyczy on rozstrzygnięć organów gminy. Wskazuje na to krąg adresatów normy zawartej w tym przepisie, oraz - co wiąże się z tym - usytuowanie tego przepisu w ustawie o samorządzie gminnym. Przepis powyższy zamieszczony jest w ustawie w rozdziale 10 zatytułowanym "Nadzór nad działalnością gminy". Zaś artykuł ten wyraźnie wskazuje, iż zobowiązanym na jego podstawie jest organ gminy, który ma podjąć "rozstrzygnięcie", którego ważność prawo uzależnia od zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ. W doktrynie przyjmuje się, że chodzi o organy administracji, a przez pojęcie "rozstrzygnięcia organu gminy" należy rozumieć normatywny, generalny lub indywidualny akt (z wyłączenie decyzji administracyjnych) akt organu, podlegający na mocy odrębnych przepisów, zatwierdzenia, uzgodnieniu lub zaopiniowaniu (por. K. Bandarzewski, P. Chmielnicki i inni, Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, wyd. 3, 2007 r., s. 643-644). Wobec tego nie ma podstaw żeby przyjąć, aby w sprawach z zakresu prawa pracy miał zastosowanie art. 89 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym (por. wyrok NSA z 14.05.2013 r. II OSK 788/13, opubl. CBOSA).
Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Dokonując wykładni literalnej brzmienia tego przepisu w aspekcie niniejszej sprawy zauważyć trzeba, iż "uprzedni" to tyle co "taki, który miał miejsce wcześniej, przed czymś, wcześniejszy, poprzedni" (tak Słownik Języka Polskiego, tom III, wyd. Warszawa 1981, s. 612). W ocenie Sądu nie powinno budzić wątpliwości, iż wymóg uzyskania uprzedniej zgody rady gminy odnosi się do zamierzonego, definitywnego rozwiązania każdego stosunku pracy. Zgoda, o której mowa, nie może być przy tym domniemywana w sytuacji, gdy rada gminy - pomimo wniesionego przez pracodawcę wniosku - zachowuje milczenie. Również z tego względu, jako chybiony należy traktować pogląd wyrażony przez stronę skarżącą, stosownie do którego, w tego rodzaju sprawach może znaleźć zastosowanie przepis art. 89 ust. 1a i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.
W ocenie Sądu nie zachodziły też przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały z uwagi na naruszenie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym.
Zgodnie z tym przepisem radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego.
W ocenie Sądu, w świetle powyższego przepisu nie zawsze udział w głosowaniu radnego podlegającego wyłączeniu z mocy art. 25a ustawy o samorządzie gminnym będzie stanowił istotne naruszenie prawa. Kwestię tą należy, bowiem oceniać w kontekście wyniku głosowania. Jeżeli, bowiem wynik głosowania świadczy o tym, że udział w głosowaniu radnego, który powinien był wyłączyć się z głosowania nie miał wpływu na treść podjętej uchwały, należy traktować to jako nieistotne naruszenie prawa w rozumieniu art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. Naruszenie byłoby zaś istotne, gdyby uczestnictwo radnego w głosowaniu, wbrew zakazowi z art. 25a przesądziło o treści podjętej uchwały. W takiej sytuacji uchwała rady byłaby sprzeczna z prawem i w konsekwencji nieważna - art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. R. Hauser, Z. Niewiadomski, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2011, str. 317).
Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie udział w głosowaniu nad uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. w dniu [...] maja 2018 r. radnej K.K., jest nieistotnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż jej udział nie miał wpływu na treść podjętej uchwały. Wstrzymanie się zaś radnej od głosu nie miało wpływu na wynik głosowania. Nie zachodziły tym samym podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały z tej przyczyny.
Sąd za zasadny uznał natomiast podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.
W ocenie Sądu, powołany przepis powinien być wykładany w ten sposób, że rada gminy nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W związku z tym rada gminy jest uprawniona do oceny zasadności podstaw rozwiązania z radnym stosunku pracy tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny do wykazania, że podane przez pracodawcę przyczyny są pozorne, zaś rzeczywistymi przyczynami są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia tego przepisu przeszła ewolucję od stanowiska, które się sprowadzało do tego, że wyrażenie zgody przez radę gminy na rozwiązanie z radnym stosunku pracy jest pozostawione do swobodnej decyzji rady, z wyjątkiem sytuacji, gdy podstawą tego rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu (tak w uzasadnieniu uchwały SN z 24 listopada 1992 r., sygn. akt I PZP 55/92) do ostatnio przyjmowanego sposobu wykładni, w którym podnosi się, że jeżeli podstawą odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, rada gminy ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę i nie może ograniczać się do oceny, czy podane przez pracodawcę powody uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym (wyrok NSA z 27 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 1445/17) oraz że jeżeli podstawą odmowy nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, rada gminy ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę wyrażenia zgody z uwagi na status radnego i nie może ograniczać się do oceny, czy podane przez pracodawcę powody uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym (wyrok NSA z 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 211/16).
W ocenie Sądu, art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w którym stanowi się, że po pierwsze, rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem, a po drugie, że rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, nie należy odczytywać w ten sposób, że w sytuacji opisanej w zdaniu drugim tego przepisu rada ma obowiązek odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy, zaś w innych przypadkach jest to pozostawione jej uznaniu. W ocenie Sądu, prowadziłoby to do nieuzasadnionego uprzywilejowania radnych kosztem ich pracodawców, gdyż rada gminy mogłaby odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy, gdy to rozwiązanie nie ma żadnego związku z wykonywaniem przez pracownika mandatu radnego. Uprzywilejowanie radnych w zakresie możliwości rozwiązania z nimi stosunku pracy jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy to rozwiązanie ma związek ze sprawowaniem mandatu radnego. W związku z tym drugie zdanie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym należy odczytywać jako wskazanie okoliczności uzasadniających odmowę wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Taka wykładnia uwzględnia też to, że radny, jak każdy inny pracownik, będzie mógł przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Tym samym nie ma żadnych powodów, aby radna gminy wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniała zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy ma to związek z oceną, czy rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest jednak związana z wykonywaniem mandatu radnego.
Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, iż pracodawca jako przyczynę planowanego rozwiązania stosunku pracy z radną K.K. wskazał zmiany organizacyjne szkoły polegające na wygaszeniu nauki języka [...]. Rada Gminy L. w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały odmawiającej zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną, nie kwestionując podanej przyczyny rozwiązania umowy o pracę zarzuciła jednak, że z treści wniosku pracodawcy w żaden sposób nie wynika aby przeprowadził jakąkolwiek analizę dalszej możliwości zatrudnienia K.K. w Liceum [...] w B.. Pracodawca wskazał jedynie na niemożność świadczenia pracy jako nauczyciel języka [...]. Nie wskazał natomiast, czy pracownik posiada kwalifikacje do nauczania innych przedmiotów, a jeżeli tak, dlaczego niemożliwym jest dalsze zatrudnienie K.K. na stanowisku nauczyciela innego przedmiotu.
Tym samym Rada Gminy L. dopuściła się ingerencji w uprawnienia pracodawcy do kształtowania polityki kadrowej, mimo iż nie ustaliła, by planowane zwolnienie radnej miało związek z wykonywaniem przez nią mandatu.
Rada nie posiada jednak uprawnień do tego, aby oceniać konieczność, czy zasadność ruchów personalnych podejmowanych przez pracodawcę. Rada winna się jedynie skupić na zbadaniu istnienia związku pomiędzy planowanym zwolnieniem, a wykonywaniem mandatu przez radną. Pozostałe okoliczności merytoryczne, dotyczące np. możliwości zatrudnienia na stanowisku nauczyciela innego przedmiotu, nie należą do właściwości rady.
Raz jeszcze należy podkreślić, że kompetencja rady gminy do odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy radnego nie daje prawa do tej odmowy w każdej sytuacji. Odmowa wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy musi być podporządkowana ochronie wartości, które są istotne i chronione przez porządek prawny. Jeżeli więc podstawą odmowy zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, usprawiedliwieniem tego mogą być jedynie przyczyny łączące się ze statusem radnego, a takie przyczyny nie zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Mając na uwadze opisane powyżej istotne naruszenia art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przez Radę Gminy L., Sąd, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy oraz wynagrodzenie pełnomocnika, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło