II SA/Wa 1283/25
WyrokWSA w Warszawie2025-10-02
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Łukasz Krzycki, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby) jest uzasadnione w sytuacji, gdy przyczynami absencji były długotrwałe zwolnienia lekarskie i niezaliczenie szkoleń, a wcześniejsze postępowanie dotyczące zwolnienia na innej podstawie prawnej zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było uzasadnione, ponieważ długotrwałe absencje chorobowe i niezaliczenie szkoleń negatywnie wpływały na funkcjonowanie służby i realizację jej zadań, co stanowiło ważny interes służby. Sąd podkreślił, że organy nie kwestionowały zasadności zwolnień lekarskich, lecz ich skutki dla służby, a postępowanie dotyczące zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było odrębne od wcześniejszego postępowania dotyczącego zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 10 tej ustawy, co oznaczało, że organy nie były związane poprzednimi orzeczeniami sądowymi w zakresie oceny przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 5.Stan faktyczny
Skarżący, A. J., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z uwagi na ważny interes służby. Powodem były liczne i długotrwałe zwolnienia lekarskie (łącznie ponad 300 dni w ciągu trzech lat służby) oraz czterokrotne kierowanie na szkolenie zawodowe podstawowe, które nie zostało ukończone z powodu choroby lub niezaliczenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, w tym art. 153 p.p.s.a. (związanie oceną prawną sądów), art. 7 k.p.a. (nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego), zasadę równego traktowania oraz art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (nieproporcjonalne zastosowanie przesłanki "dla dobra służby"). Skarżący twierdził, że zwolnienie miało charakter odwetowy i mobbingowy, a organy ignorowały jego stan zdrowia i wcześniejsze wypadki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji A. J., zw. dalej "skarżącym", na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145), z dniem 21 marca 2025 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wniosek z dnia [...] listopada 2024 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwolnienie skarżącego, wówczas [...] Zespołu do spraw [...] Posterunku Policji w [...], Komisariatu Policji w [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu wniosku Komendant Powiatowy Policji w [...] opisał okoliczności czterokrotnego kierowania skarżącego (przyjętego do służby w Policji od dnia [...] marca 2022 r.) na szkolenie zawodowe podstawowe — trzy razy w związku z korzystaniem ze zwolnień lekarskich oraz raz z powodu niezaliczenia szkolenia. Ponadto opisał sytuację zwolnienia skarżącego ze służby od dnia [...] lutego 2023 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 10 ustawy o Policji, a następnie jego przywrócenie do służby po oddaleniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 2551/23) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 382/23, którym uchylono rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], utrzymujący w mocy decyzję organu I instancji, oraz wcześniejszy rozkaz nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2023 r., dotyczący zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 10 ustawy o Policji.
Komendant Powiatowy Policji w [...] podkreślił również okoliczności naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej oraz negatywny wpływ licznych zwolnień lekarskich i braku pozytywnego ukończenia szkolenia podstawowego na pełnienie obowiązków służbowych, a także konsekwencje dla ważnego interesu Policji. Z dokumentacji dołączonej do akt postępowania wynika, że zwolnienia lekarskie obejmowały: w 2022 r. łącznie 129 dni (okresy od [...] do [...] maja, od [...] czerwca do [...] października oraz od [...] do [...] grudnia), w 2023 r. łącznie 44 dni (od [...] stycznia do [...] lutego), w 2024/2025 r. łącznie 132 dni (od [...] lipca do [...] sierpnia, od [...] sierpnia do [...] września, od [...] października 2024 do [...] stycznia 2025).
Nadto, skarżący od [...] marca 2022 r. do [...] lipca 2022 r. był włączony do szkolenia zawodowego podstawowego w Szkole Policji w [...], które realizowane było od [...] marca do [...] października 2022 r. Zwolnienie z tego szkolenia (rozkaz nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] lipca 2022 r.) związane było z długotrwałą chorobą (karta nr 16 akt sprawy). Od [...] grudnia 2022 r. do [...] stycznia 2023 r. był ponownie włączony do szkolenia w tej samej szkole (wznowienie szkolenia od [...] października 2022 r. do [...] maja 2023 r.), które zostało przerwane z powodu niezaliczenia jednostki modułowej (rozkaz nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2023 r.).
W świetle powyższych okoliczności Komendant Powiatowy Policji w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji od dnia [...] lutego 2023 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 10 ustawy o Policji. Po uchyleniu tego rozkazu przez NSA i przywróceniu do służby, od [...] sierpnia 2024 r. do [...] września 2024 r. był włączony do szkolenia w Szkole Policji w [...], które realizowane było od [...] lipca 2024 r. do [...] lutego 2025 r. i zostało w tym okresie przerwane z powodu długotrwałego zwolnienia lekarskiego (karta nr 78 akt sprawy). Od [...] października 2024 r. do [...] października 2024 r. uczestniczył w szkoleniu w Szkole Policji w [...], które również zostało przerwane z powodu choroby (karta nr 99 akt sprawy).
Z akt postępowania wynika również, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego (sygn. akt [...]) orzeczeniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...] uznano, że skarżący utracił legitymację służbową w nieustalonych okolicznościach, co naruszyło dyscyplinę służbową (art. 132 ust. 3 pkt 12 ustawy o Policji). Również stwierdzono, że od dnia [...] lipca 2024 r. zaniechał złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, co jest obowiązkiem wynikającym z art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 2 ustawy o Policji. W związku z powyższym wymierzono mu karę upomnienia.
Dnia [...] grudnia 2024 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Stronę pouczono o prawie do czynnego udziału w postępowaniu oraz do zapoznania się z aktami sprawy. Skarżącemu doręczono również wezwanie do wskazania organizacji związkowej – w terminie 3 dni od doręczenia pismo z dnia [...] grudnia 2024 r. – co też uczynił, wskazując NSZZ Policjantów woj. [...].
Dnia [...] grudnia 2024 r. skarżący przesłał do organu pismo z dnia [...] grudnia 2024 r., w którym wskazał m.in. okoliczności związane z kierowaniem na szkolenia oraz korzystaniem ze zwolnień lekarskich. Z kolei w pismach z dnia [...] grudnia 2024 r. poinformował o chęci udziału w postępowaniu, zamierzając przesyłać dowody na bieżąco.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji medycznej, akt postępowania powypadkowego, wyroków sądów, a także opinii zakładowej organizacji związkowej, organ I instancji ustalił, że skarżącemu można przypisać brak dyspozycyjności i zdolności do pełnienia służby w okresie długotrwałych zwolnień lekarskich i niezaliczenia szkoleń, co wpływało negatywnie na funkcjonowanie jednostki i realizację zadań Policji.
Decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji opiera się na przesłance, iż dalsze pozostawanie w służbie jest sprzeczne z ważnym interesem służby, wynikającym z konieczności sprawnego funkcjonowania Policji, bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podjęcie takiej decyzji było uzasadnione także koniecznością zapewnienia odpowiedniej organizacji służby i skutecznej realizacji zadań i była w ważnym interesie służby.
W związku z powyższym, decyzja o zwolnieniu została wydana z rygorem natychmiastowej wykonalności, co było uzasadnione koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania Policji. Działania organu I instancji były zgodnie z obowiązującymi przepisami, prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe oraz oceniły okoliczności faktyczne i prawne, kierując się dobrem służby.
Skargą do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie skarżący zaskarżył rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2025 r. w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym w szczególności:
- art. 153 p.p.s.a. poprzez rażące naruszenie zasady związania oceną prawną i wskazaniami sądów administracyjnych. Wskazał, że organy, w tym Komendant Główny Policji i Komendant Wojewódzki Policji w [...], powoływały się na absencje i okoliczności faktyczne z okresu sprzed prawomocnych wyroków sądów administracyjnych z 22 czerwca 2023 r. oraz 12 kwietnia 2024 r., mimo że te wyroki jednoznacznie przesądziły o wadliwości poprzedniego zwolnienia ze służby. Podkreślił, że organy te, wydając zaskarżoną decyzję, naruszyły art. 153 p.p.s.a., odwołując się bezprawnie do tych samych faktów i okoliczności, które były już przedmiotem oceny sądów, co stanowiło próbę obejścia prawomocnych orzeczeń i podważało autorytet wymiaru sprawiedliwości. Wskazał, że Komendant Główny Policji powoływał się na "zdarzenia i okoliczności czynowe od marca 2022 r." oraz "trzykrotne przerwanie szkolenia podstawowego", nie przedstawiając żadnych nowych, istotnych okoliczności faktycznych, które pojawiły się po prawomocnych wyrokach sądów, a które mogłyby stanowić podstawę do zwolnienia. Twierdził, iż taka praktyka czyniła wyroki sądowe iluzorycznymi, lekceważyła moc wiążącą orzeczeń i była jawną próbą obejścia prawa, co godziło w autorytet wymiaru sprawiedliwości, naruszało zasadę zaufania obywatela do państwa oraz zasadę praworządności.
- art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wskazał, że organy zaniechały ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia po wypadku z [...] października 2024 r., celowo ukrywały fakt wypadków i pozytywną ocenę służby przez nowego Komendanta KPP w [...] [...] J. C. Podkreślił, że organy zignorowały przedstawione dowody i wnioski, a ich działania polegały na nieproporcjonalnym faworyzowaniu interesu służby kosztem praw funkcjonariusza, co naruszało zasadę domniemania niewinności. Uważał, że brak przeprowadzenia komisji lekarskiej mimo wyraźnych wniosków oraz pominięcie faktu wcześniejszego wypadku w służbie z 2022 r. świadczyło o niepełnym zebraniu materiału dowodowego i braku rzetelnej oceny stanu zdrowia. Podkreślił, że organ zignorował, iż absencje wynikały z udokumentowanych wypadków i mobbingu, a nie z winy funkcjonariusza, i że zwolnienie ze służby było rażąco nieproporcjonalne wobec okoliczności, w szczególności w sytuacji, gdy nowy Komendant KPP w [...] [...] J. C. podjął decyzję o przedłużeniu służby do marca 2026 r., co podważało tezę o "dobru służby" jako podstawie zwolnienia.
- art. 32 Konstytucji, tj. zasady równego traktowania i art. art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. wskazując, że organy selektywnie traktowały materiał dowodowy, pomijając istotne okoliczności, takie jak długotrwałe zwolnienia innego funkcjonariusza z powodu choroby, mimo podobnych absencji, co stanowiło naruszenie zasady równości wobec prawa. Przedstawił grafik funkcjonariusza, który nie był poszkodowany w wypadku w służbie, a mimo to korzystał z długotrwałego zwolnienia, podczas gdy jego przypadek był rozpatrywany odmiennie. Twierdziłem, że brak odniesienia się organów do tego dowodu świadczył o dyskryminacji i arbitralności.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Wskazał, że związek zawodowy, mimo że nie był członkiem nie, odniósł się do jego zwolnienia, co było niezgodne z przepisami, a brak transparentności i uzasadnienia tej decyzji stanowił naruszenie procedur.
- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez rażąco niewłaściwe i nieproporcjonalne zastosowanie przesłanki "dla dobra służby", mimo że przyczyny niemożności ukończenia szkolenia wynikały z obiektywnych, niezawinionych przeze niego okoliczności, takich jak wypadki i mobbing. Podkreślił, że organ celowo zaniechał przeprowadzenia komisji lekarskiej, co uniemożliwiło rzetelną ocenę mojego stanu jego zdrowia, a decyzja o zwolnieniu była nieadekwatna do sytuacji i oparta na niepełnym materiale dowodowym. Dodał, że fakt przedłużenia jego służby o rok przez nowego Komendanta KPP w [...] J. C., mimo wiedzy organów o jego sytuacji, świadczył o braku motywów "dla dobra służby", a decyzja o zwolnieniu miała charakter odwetowy i mobbingowy.
- § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 listopada 2023 r. poprzez skierowanie go na szkolenie podstawowe w [...] bez wydania formalnego rozkazu, bez legitymacji służbowej, bez aktualnego szkolenia BHP, co uniemożliwiło mu prawidłowe uczestnictwo i skutkowało nieukończeniem szkolenia.
- art. 4, art. 11-18 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalisty, w szczególności poprzez rażące ukaranie go zwolnieniem ze służby mimo zgłoszeń mobbingu, co stanowiło działanie odwetowe i sprzeczne z celem tej ustawy. Dodatkowo, podkreślił, że organ niższej instancji (KWP) i organ nadrzędny (KGP) zignorowały zgłoszenia mobbingu, określając je jako "element taktyki obronnej", co było naruszeniem zasad ochrony sygnalistów i świadczyło o działaniu odwetowym.
- bezczynność organów, w tym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i Komendanta KPP w [...], w zakresie rozpatrzenia wniosku o pilne przeprowadzenie komisji lekarskiej oraz wznowienia postępowania powypadkowego, mimo złożonych wniosków i udokumentowanych okoliczności, co uniemożliwiło mu skuteczną obronę i stanowiło naruszenie praw wynikających z przepisów. Wskazał, że bezczynność ta, a także zawieszanie i celowe opóźnianie procedur, świadczyły o działaniu na szkodę jego prawa do rzetelnego rozpatrzenia sprawy i zdrowia psychicznego i fizycznego.
Skarżący przedstawił rozbudowaną chronologię działań odwetowych i mobbingowych, wskazując na celowe i uporczywe działania organów, szczególnie Komendanta P., od początku 2023 r., w tym wydanie w dniu [...] stycznia 2023 r. rozkazu o zwolnieniu go, jego uchylenie przez sądy, a następnie powtórne wnioski o zwolnienie, mimo wyroków sądowych, oraz działania mające na celu wyeliminowanie go ze służby, co świadczyło o naruszeniu zasad praworządności i zasad zaufania obywatela do państwa. Podkreślił, że nowy Komendant [...] C. przedłużył jego służbę do marca 2026 r., co stanowi dowód, że decyzje poprzednich organów były motywowane odwetem, a nie dobrem służby.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego, jak również rozkazu personalnego organu I instancji po uprzednim wstrzymaniu ich wykonania. Nadto dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2025 r.
Podczas rozprawy w dniu 2 października 2025 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. postanowił o odmowie dopuszczenia dowodów załączonych do skargi z uwagi na fakt, że wszystkie zostały przedłożone do Sądu w ramach akt administracyjnych sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwarzył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno bowiem zaskarżony rozkaz personalny, jak i rozkaz personalny organu I instancji odpowiadają prawu. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, jak również prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik niniejszej sprawy. Art. 145 p.p.s.a. określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego.
Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja taka ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz, czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz, czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych (realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego) (por. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11).
Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega zatem potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe. Przy odczytywaniu treści zwrotu zawartego w ww. przepisie należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, a ponadto że w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, przesłanka zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco przez organy wykazana. Organy obu instancji w pisemnych motywach swoich decyzji wyjaśniły powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ww. ustawy, należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tak ważnych zadań niewątpliwie wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz zdolne fizycznie i psychicznie do służby w formacjach mundurowych, a także dyspozycyjne. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną oraz psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych, przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Wobec tego stwierdzić należy, że wykonywanie zadań nałożonych na Policję wymaga znacznego zaangażowania i dyspozycyjności wszystkich funkcjonariuszy oraz określonych kwalifikacji, a także odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych funkcjonariuszy. Brak dyspozycyjności policjanta, wynikający ze stanu zdrowia, czy też innych okoliczności, niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. W konsekwencji stwierdzić należy, że nie tyle sama długotrwała nieobecność policjanta w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych mogą uzasadniać rozwiązanie z funkcjonariuszem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z uwagi na ważny interes służby.
Odnosząc się do kwestii przebywania skarżącego na zwolnieniach lekarskich, podkreślić należy, że organy Policji nie posiadają kompetencji do kwestionowania orzeczeń lekarskich, oceny stanu zdrowia policjanta ani skutków wypadków. W kontekście art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, kluczowe było ustalenie, czy długotrwała nieobecność policjanta naruszyła ważny interes służby. Organy nie dokonywały oceny zasadności czy słuszności zwolnień lekarskich, lecz jedynie brały pod uwagę fakt przebywania na tych zwolnieniach. Skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich odpowiednio: w 2022 r. – 129 dni, w 2023 r. – 44 dni, a w 2024/2025 – 132 dni. Z powyższego wynika, że skarżący we wspomnianym okresie przebywał ponad 300 dni na zwolnieniach lekarskich. Fakt ten został obszernie udokumentowany w ramach postępowania administracyjnego, a dowody potwierdzające ten fakt znajdują się w aktach postępowania administracyjnego. Skarżący nie kwestionował zaś ustaleń poczynionych w tym zakresie przez organy administracji publicznej rozpoznające sprawę.
Co więcej, skarżący został przyjęty do służby w dniu [...] marca 2022 r., a w trakcie tej służby czterokrotnie kierowano go na szkolenie zawodowe podstawowe. W trzech przypadkach nieukończenie szkolenia wynikało właśnie z faktu przebywania na zwolnieniach lekarskich, a raz z niezaliczenia programu szkolenia. Z tego powodu, do czasu zwolnienia ze służby, skarżący nie ukończył szkolenia podstawowego, które jest niezbędne do nabycia kwalifikacji uprawniających do wykonywania zadań policjanta.
Bez wątpienia taka długość nieobecności wyraźnie wpływała na funkcjonowanie służby, naruszając jej ważny interes, jak również fakt, iż skarżący nie zdobył podstawowych kwalifikacji zawodowych nie pozwalał na skuteczne wykonywanie obowiązków służbowych, co w kontekście służby policyjnej jest szczególnie istotne z punktu widzenia racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi. W okresie trzech lat służby przygotowawczej, której podstawowym celem jest nabycie kompetencji do samodzielnego wykonywania zadań służbowych, skarżący nie uzyskał podstawowych kwalifikacji, co tym bardziej umocnia twierdzenie organów o naruszeniu ważnego interesu służby.
Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego to nie fakt pozostawania na długotrwałych zwolnieniach lekarskich determinował podjęcie trybu określonego w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a skutek związany z tymi zwolnieniami, polegający na dezorganizacji służby (trudności w jej planowaniu, zajmowaniu etatu, pobieraniu uposażenia, niedyspozycyjności do służby etc.). Taka sytuacja nie mogła pozostać bez wpływu na sprawne funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, w której policjant miał pełnić służbę. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej Policji i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki przedłużającej się absencji chorobowej policjanta na funkcjonowanie Policji i dla interesu społecznego, tożsamego z dobrem formacji, są oczywiste i nie wymagają dowodzenia. Teza ta była wielokrotnie wypowiadana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na co zasadnie zwróciły uwagę organy obu instancji.
Faktem powszechnie znanym jest to, że etaty i środki, którymi dysponuje Policja, są niewystarczające. Zatem winny być one wykorzystane jak najbardziej efektywnie, gdyż wymaga tego konieczność skutecznej realizacji zadań przydzielonych formacji. Oczywistym również jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Zwiększa to ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. Taki stan rzeczy wymusza również konieczność podejmowania określonych działań przez przełożonych, którzy zmuszeni są do dokonywania między innymi stałych zmian grafików służby pełnionej przez podwładnych oraz innych czynności kadrowo - organizacyjnych. Organy Policji nie mogą być zatem pozbawione możliwości takiego doboru kadry, by służbę w omawianej formacji pełniły osoby o określonych predyspozycjach, a także zdolne fizycznie i psychicznie oraz wykazujące niezbędną dyspozycyjność do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb Policji. Tymczasem skarżący z uwagi na stan zdrowia wykazywał zupełny brak dyspozycyjności. Taka sytuacja, niezależnie od jej przyczyny, w sposób oczywisty dezorganizowała pracę macierzystej jednostki Policji, co niewątpliwie kolidowało z ważnym interesem formacji. Z powyższych względów nie można zarzucić organom, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydowały się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując ze skarżącym stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra formacji oraz by z naruszeniem ważnego interesu służby należało go bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji. Skoro zaś w ustawie o Policji znajdują się przepisy umożliwiające rozwiązanie stosunku służbowego policjanta z przyczyn pozamerytorycznych, z uwagi na dobro formacji, to skorzystanie z takiej możliwości przez organ nie może być uznawane za działanie bezprawne. W przedmiotowej sprawie, nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia ważny interes służby przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i sprawnego działania. Te właśnie przesłanki uczyniły zasadnym niezwłoczne rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniona została również przesłanka określona w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.
Odnosząc się do podnoszonej kwestii wyłączenia KWP lub jego piastuna na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. należy wyjaśnić, że zgodnie z tym przepisem bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w art. 24 § 1 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
Wskazać należy, że "kwestią wywołującą spór jest zagadnienie, czy osoba piastująca funkcję organu powinna być traktowana jak pracownik, co uzasadniałoby stosowanie w odniesieniu do niej przepisu art. 24 § 3 k.p.a. Jeśli więc zostałyby w stosunku do piastuna organu uprawdopodobnione okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności, stanowiłoby to podstawę wyłączenia od udziału w postępowaniu. Podkreśla się przy tym, że brak bezpośredniego przełożonego w rozumieniu przepisów prawa pracy nie może czynić martwą regulacji prawnej zawartej w tym przepisie. W takiej sytuacji o wyłączeniu z urzędu lub na wniosek orzekałby organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 (zob. wyroki NSA: z 5.06.2007 r., II OSK 879/06, LEX nr 345956, i z 5.10.2010 r., I OSK 1664/09, LEX nr 1612047). W orzecznictwie zdaje się dominować pogląd ograniczający przesłanki wyłączenia organu do art. 25 k.p.a., w efekcie osoba piastująca funkcję organu nie powinna być traktowana jak pracownik w rozumieniu art. 24 § 1 i 3 k.p.a." (zob. K. Klonowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 24.).
Do powyższego stanowiska przychyla się również Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Podobne zapatrywania znajdują zresztą potwierdzenie w uchwale siedmiu sędziów NSA z 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09 (pub. ONSAiWSA 2010 r. nr 5, poz. 82). Wprawdzie powołana uchwała dotyczyła dopuszczalności stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako "ministra" w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., jednakże wywody zawarte w uzasadnieniu tej uchwały mają ogólniejsze znaczenie i są istotne do rozstrzygnięcia problemu, jaki pojawił się w niniejszej sprawie. NSA w tej uchwale wyjaśnił, że "rozwiązania te (przyjęte w k.p.a.) wprowadzają konsekwentne rozgraniczenie regulacji dotyczącej organu administracji publicznej i regulacji dotyczącej pracowników organów administracji publicznej. Przypisanie kompetencji organowi administracji publicznej ma tę konsekwencję prawną, że w postępowaniu administracyjnym ma on zawsze pozycję organu, nigdy pracownika. Nie można z przepisów ustaw, np. ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, wyprowadzać wniosku, że organ administracji publicznej jest pracownikiem organu. Niezbędne jest wyraźne rozróżnienie organu od obsady personalnej organu administracji publicznej. Organ administracji publicznej wykonując zadania publiczne działa w imieniu państwa lub wspólnoty samorządowej, jest organem państwa lub organem wspólnoty samorządowej, któremu dla realizacji tych zadań przyznano określony zakres kompetencji. Z tego względu nie można do organu stosować przepisów o wyłączeniu pracownika organu administracyjnego. Stosowanie do organu administracji publicznej przepisów o wyłączeniu pracownika jest sprzeczne z istotą wykonywania zadań publicznych, w konsekwencji prowadzące do pozbawienia państwa lub wspólnoty samorządowej zdolności wykonywania zadań publicznych".
Piastun organu nie działa w sprawie jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi, których realizacja oparta jest na obowiązku, a nie uprawnieniu (z wyjątkiem, gdy przepis prawa podjęcie określonego działania pozostawia uznaniu organu administracji publicznej). Kompetencje przypisane przez ustawodawcę konkretnemu organowi nie mogą być bez wyraźnej podstawy prawnej przeniesione na inny organ. Zatem osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej - co do zasady - nie podlega wyłączeniu w trybie przypisanym pracownikom organu. Z uwagi na swą ustrojową i procesową pozycję piastun funkcji monokratycznego organu administracji publicznej podlega wyłączeniu zgodnie z przepisami o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym, a nie o wyłączeniu pracowników organu (por. wyrok NSA z 23 marca 2023 r., I OSK 2401/11; uchwała siedmiu sędziów NSA z 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 grudnia 2011 r., SK 3/11; OTK-A 2011/10/113, Dz.U.2011/272/1613 oraz A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2012).
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a., Sąd zaznacza, że wyroki o sygn. II SA/Sz 382/23 oraz III OSK 2551/23, choć dotyczą kwestii zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, to odnoszą się do odrębnych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych, w ramach których sądy administracyjne weryfikowały podjęte rozstrzygnięcia. Postępowanie administracyjne, w toku którego organ pierwszej instancji wydał rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], stanowiło odrębny, przedmiotowo niezależny etap, od wymienionych postępowań sądowoadministracyjnych. Podstawą materialnoprawną do wydania rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] był przepis art. 41 ust. 2 pkt 10 ustawy o Policji. W związku z tym, to postępowanie administracyjne (w tym dowodowe) było determinowane przesłankami wskazanymi w tym właśnie przepisie.
Z kolei postępowanie administracyjne zakończone wydaniem rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] służyło weryfikacji spełniania przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przeto, co należy podkreślić, przedmiot obu postępowań nie był tożsamy, co skutkowało odmiennym trybem wyjaśniania i weryfikacji - każde z nich miało na celu sprawdzenie spełniania odrębnych przesłanek ustawowych, tj. art. 41 ust. 2 pkt 10 lub art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wskutek tego organy obu instancji nie były związane rozstrzygnięciami wydanymi w ramach postępowań sądowoadministracyjnych, zakończonych wyrokami sygn. akt II SA/Sz 382/23 i sygn. akt III OSK 2551/23. Fakt, iż w obu postępowaniach powoływano się na okoliczności związane z przebywaniem skarżącego na zwolnieniach lekarskich, nie oznacza, że organy administracyjne były w jakikolwiek sposób związane wytycznymi zawartymi w tych wyrokach. Co więcej, wytyczne te nie kwestionowały samego faktu korzystania przez skarżącego ze zwolnień lekarskich, lecz odnosiły się wyłącznie do postępowania dowodowego w zakresie weryfikacji egzaminów podczas szkolenia zawodowego podstawowego.
Ponadto, podkreślić należy, że art. 153 p.p.s.a. został zrealizowany przez organy Policji poprzez ponowne przyjęcie skarżącego do służby, co wynikało z obowiązku zastosowania wyroków sądowych, a także z powołanej podstawy prawnej – art. 41 ust. 2 pkt 10 ustawy o Policji. Dlatego zastosowanie art. 153 p.p.s.a. miało miejsce w kontekście pierwszego postępowania administracyjnosądowego, zakończonego wydaniem rozkazu personalnego nr [...].
Argumentacja odnośnie do naruszenia art. 10 k.p.a. również nie zasługuje na uwzględnienie. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się pismo z dnia [...] grudnia 2024 r. którym organ poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania oraz pouczył o przysługujących mu prawach, w tym o możliwości czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa). Argumenty dotyczące utrudniania dostępu do akt, rozumiane jako odmowa wglądu w dokumenty w innej jednostce Policji niż ta prowadząca dane postępowanie, są niezasadne. Zgodnie z art. 73 § la k.p.a., czynności wglądu do akt odbywają się w siedzibie organu w obecności pracownika. Przekazywanie akt poza urząd naruszałoby wskazane przepisy.
Zaznaczenia również wymaga, że organ Policji, prowadząc postępowanie, gromadzi i analizuje wyłącznie dowody istotne dla ustalenia przesłanek materialnoprawnych, mających wpływ na decyzję w sprawie. Dowody, które wykraczały poza zakres tych przesłanek, nie były brane pod uwagę, aby nie naruszyć art. 12 k.p.a. W związku z tym, organ właściwie postąpił odnosząc się jedynie do dowodów zgromadzonych w toku postępowania, które przyczyniły się do ustalenia stanu faktycznego tej sprawy.
Nadto, w ramach postępowania organ był zobowiązany, na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, do zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta. Organ I instancji wypełnił ten obowiązek, przesyłając zapytanie, a organizacja związkowa wyraziła zgodę na zwolnienie skarżącego ze służby.
Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym zaskarżony rozkaz personalny, utrzymujący w mocy rozkaz personalny organu I instancji należy uznać za zgodny z prawem, zaś zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził bowiem dowolności w podjętym rozstrzygnięciu. Organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy istotny dla podjęcia swoich rozstrzygnięć, prawidłowo rozważyły interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśniły przesłanki podjętej decyzji. Organy kierowały się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonały oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło