II SA/Wa 1286/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2025 r. sprawy ze skargi D. O. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...]utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...]w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej którym stwierdzono niezdolność D. O., zw. dalej "skarżącym", do pełnienia służby w charakterze kandydata do służby inżynieryjno-lotniczej (SIL), kategoria N - zał. 2 część I, grupa III. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] grudnia 2024 r. Rejonowa Wojskowa Komisja [...] w [...], zw. dalej "RWKL" działając na podstawie skierowania Dowódcy JW. [...] w [...], w celu ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej orzekła wobec skarżącego kategorię zdrowia N (Załącznik 2, część 1, Grupa III) niezdolny do pełnienia służby w charakterze kandydata do służby inżynieryjno-lotniczej na podstawie rozpoznania: Przewlekłe choroby przedniego i tylnego odcinka oka upośledzające czynność oka (podejrzenie stożka rogówki oka lewego) - § 14 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2024 r., poz. 466), zw. dalej "rozporządzeniem" oraz § 8 pkt.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich, określenia ich siedzib, filii, zasięgu działania oraz właściwości (Dz. U. z 2024 r. poz. 1813). Na skutek wniesionego odwołania CWKL utrzymała orzeczenie RWKL w mocy mając a względzie dokumentację orzeczniczą znajdującą się w aktach sprawy i dołączoną dokumentację medyczną. W ocenie CWKL, RWKL w ramach procesu orzeczniczego przeprowadziła stosowne badania i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do pełnienia służby wojskowej. Na podstawie uzyskanych danych medycznych RWKL postawiła rozpoznanie: Przewlekłe choroby przedniego i tylnego odcinka oka upośledzające czynność oka (podejrzenie stożka rogówki oka lewego), zgodnie z załącznikiem nr 2 część 1 rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. (Dz. U. z 2024 r.. poz. 466) powyższemu rozpoznaniu przyporządkowuje się § 14 pkt 2 gdzie w grupie III przypisana jest kategoria zdrowia N. W dniu [...] grudnia 2024 r. skarżący we własnym zakresie wykonał konsultacje okulistyczną, w której stwierdzono obecność stożka rogówki obu oczu i zakwalifikowano go do leczenia operacyjnego. Niezależnie jednak od tego zdaniem CWKL, RWKL prawidłowo dokonała kwalifikacji schorzenia ujętego w pkt 8.2 rozpoznania zgodnie z przepisami zawartymi w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 część 1 do rozporządzenia. Skarżący, zaskarżając w całości orzeczenie CWKL, zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 oraz 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024, poz. 1267 ze zm.), zw. dalej "k.p.a.", poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności niezebranie i nierozpatrzenie przez CWKL całego materiału dowodowego i w związku z tym oparcie orzeczenia na niekompletnym materiale dowodowym, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że skarżący jest niezdolny do pełnienia służby w charakterze kandydata do służby inżynieryjno-lotniczej; b) art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia powstałych w sprawie wątpliwości, tj. brak weryfikacji, czy zabieg operacyjny, któremu skarżący miał zostać poddany w niedalekiej przyszłości (a na co wskazywał wpis zamieszczony w dokumentacji medycznej z prywatnego leczenia skarżącego z dnia [...] grudnia 2024 r.) celem niwelacji upośledzenia czynności oka został u niego wykonany, a jeśli tak, to jaki miał wpływ na jego stan zdrowia w zakresie schorzeń okulistycznych, w szczególności czy doprowadził do eliminacji upośledzenia narządu wzroku, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że skarżący jest niezdolny do pełnienia służby w charakterze kandydata do służby inżynieryjno-lotniczej; c) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia RWKL pomimo zaistnienia przesłanek do jego uchylenia przez organ odwoławczy i wydania orzeczenia stwierdzającego, że skarżący jest zdolny do pełnienia służby w charakterze kandydata do służby inżynieryjno-lotniczej. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. : a) §11 pkt 3 rozporządzenia poprzez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych pomimo powzięcia od skarżącego wiarygodnej informacji, że oczekuje na zabieg operacyjny mający na celu niwelację upośledzenia czynności oka, zatem schorzenia dyskwalifikującego skarżącego z zawodowej służby wojskowej na datę orzekania przez organ wyższego rzędu może już nie występować; b) § 7 pkt 1 i 2 rozporządzenia, poprzez orzeczenie wobec skarżącego niezdolności do zawodowej służby wojskowej, podczas gdy stan zdrowia skarżącego w dacie orzekania przez organ wyższego rzędu w pełni umożliwiał mu rozpoczęcie czynnej zawodowej służby wojskowej inżynieryjno-lotniczej; c) art. 190 ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez przyznanie skarżącemu kategorii N, tj. niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, podczas gdy z karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z [...] marca 2025 r. wynika, iż upośledzenie czynności oka zostało u skarżącego wyeliminowane wskutek przeprowadzenia zabiegu operacyjnego cross - linkingu, co oznacza, iż nie posiada żadnych przeciwwskazań do rozpoczęcia zawodowej wojskowej służby inżynieryjno-lotniczej; Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o "uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i zobowiązanie, w trybie art. 145a 1 p.p.s.a., Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] do wydania orzeczenia uchylającego orzeczenie organu niższego rzędu, tj. Rejonowej Wojskowej Komisji [...] z [...] grudnia 2024 r. w sprawie znak: [...]". Nadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu: z karty informacyjnej leczenia w Szpitalu Okulistycznym im. [...] w [...] prowadzonego przez [...]; historii zdrowia i choroby prowadzonej w Poradni Okulistycznej w [...] przez [...].; historii zdrowia i choroby prowadzonej w Poradni Okulistycznej w [...] prowadzonej przez [...] - na okoliczność braku przeciwwskazań do rozpoczęcia zawodowej wojskowej służby inżynieryjno-lotniczej. Zdaniem skarżącego, zaskarżone orzeczenie jest wadliwe, gdyż nie uwzględnia zmian w stanie faktycznym sprawy, mających miejsce w okresie pomiędzy wydaniem rozstrzygnięcia przez Rejonową Wojskową Komisję [...] w [...], a orzeczeniem Centralnej Komisji. W dniu [...] marca 2025 r., tj. na sześć dni przed posiedzeniem CWKL, wykonano mu zabieg cross-linkingu mający na celu eliminację upośledzenia obu oczu wywołanego schorzeniem rogówki. Po zakończeniu okresu rekonwalescencji rogówka obu oczu nie wykazuje oznak upośledzenia- jest gładka, lśniąca i przezierna, co winno prowadzić do ustalenia, iż jest zdolny do pełnienia służby w charakterze kandydata do służby inżynieryjno-lotniczej, względnie zmiany rozpoznania schorzenia z § 14 pkt 2 załącznika numer 1 do rozporządzenia na § 14 pkt 1 załącznika numer 1 do rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę wydania orzeczeń CWKL i RWKL stanowiły przepisy ustawy o Obronie Ojczyzny, a także przepisy rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy o Obronie Ojczyzny zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska. Na mocy art. 190 ust. 6 pkt 1 ustawy o Obronie Ojczyzny do wojskowej komisji lekarskiej kieruje dowódca jednostki wojskowej - w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 1-4, ust. 4 pkt 3-5 oraz ust. 5, a także, po uzgodnieniu z organem właściwym do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 5 oraz w ust. 4 pkt 1 i 2. W myśl art. 190 ust. 10 ustawy o Obronie Ojczyzny ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4; 2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o Obronie Ojczyzny wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się. Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o Obronie Ojczyzny wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, które jest decyzją. W przepisie art. 87 ust. 3 ustawy o Obronie Ojczyzny ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, które również obowiązywało w dniu wydawania zaskarżonych orzeczeń. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału badanego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14 wskazał, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w K.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Należy też zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko dotyczące komisji lekarskich, że Sąd administracyjny, kontrolując wydane w sprawie orzeczenia komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest uprawniony do kwestionowania rozpoznania dokonanego przez wojskową komisję lekarską (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/23; 8 kwietnia 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1747/23; 14 lutego 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1126/23). Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. W zakresie swoich uprawnień Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5019/21 czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 528/19). Sąd stanowisko to podziela i stwierdza, że nie może badać prawidłowości samej diagnozy dokonanej przez powołane do tego osoby. Sąd kontroluje przebieg postępowania przed ww. komisją lekarską oraz prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące regulacje prawne, ale nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne, czy badać prawidłowość dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia. Należy zauważyć, że stosownie do treści przepisów regulujących tryb postępowania w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej - ww. rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r., jak i stosowanych odpowiednio przepisów K.p.a., orzeczenie wydane przez komisję lekarską powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. Powinno ono w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać zarówno sposób dokonania rozpoznania jak też to, w jaki sposób stwierdzone rozpoznanie przekłada się na możliwość pełnienia przez osobę badaną służby. Powinno zatem wyjaśniać medyczne powody postawionej diagnozy i ustalonego rozpoznania, a nie ograniczać się wyłącznie do przywołania dokumentacji medycznej i wyników badań. Zarówno strona skarżąca, jak i Sąd nie dysponują wiedzą medyczną i nie mają możliwości samodzielnej interpretacji owej dokumentacji, czy wyników badań. Uzasadnienie orzeczenia komisji powinno być więc sporządzone tak, aby można było dokonać realnej (a nie tylko pozornej) oceny wydanego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie, wymykać się ono będzie spod jakiejkolwiek kontroli. W rozpoznawanej sprawie komisje lekarskie obu instancji orzekły o niezdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej – Kategoria N w Grupie III (kolumna szósta wykazu), rozpoznając u skarżącego jako kandydata na członka personelu służby inżynieryjno-lotniczej (SIL) – przewlekłe choroby przedniego i tylnego odcinka oka upośledzające czynności oka (podejrzenie stożka rogówki oka lewego) - § 14 pkt 2 załącznika nr 2 część 1 rozporządzenia. W ramach procesu orzeczniczego komisje przeprowadziły stosowne badania i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do pełnienia służby wojskowej, w tym konsultacje okulistyczną w dniu 2 grudnia 2024 r. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że dokonując kwalifikacji ustalonego w toku postępowania orzeczniczego rozpoznania pod kątem zdolności do pełnienia służby, komisja lekarska nie jest związana zarówno subiektywnymi odczuciami skarżącego odnośnie do jego stanu zdrowia, jak też przedłożonymi przez niego zaświadczeniami lekarskimi, czy też wynikami badań. To nie lekarz prowadzący skarżącego, czy też konsultujący, stwierdza przeciwskazania do służby, nie rozstrzyga czy określone schorzenia kwalifikują go jako zdolnego czy niezdolnego do służby. Do tego powołane zostały komisje lekarskie. Rolą komisji lekarskich nie jest jednak dokonywanie określonych rozpoznań pod kątem ich ewentualnego leczenia, czy też zapobiegania negatywnym konsekwencjom, w przypadku braku dalszych czynności, lecz ocena, czy dokonane rozpoznania mają wpływ na zdolność do pełnienia określonego rodzaju służby. Istotne jest to, że interpretacja wyników badań należy do lekarzy orzeczników komisji lekarskich, posiadają oni bowiem stosowną wiedzę nie tylko z zakresu medycyny, lecz również zależności obiektywnych czynników stanu zdrowia i ich wpływu na zdolność do pełnienia służby. Odnosząc się do przywołanego w skardze zabiegu cross-linkingu wykonanego w dniu [...] marca 2025 r. mającego na celu - zdaniem skarżącego - "eliminację upośledzenia obu oczu wywołanego schorzeniem rogówki", Sąd stwierdza, że na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia CWKL nie dysponowała jakąkolwiek informacją w tym zakresie. Na pytanie Sądu (zadane podczas rozprawy w dniu 21 listopada 2025 r.) pełnomocnik skarżącego nie był w stanie podać daty, ani formy poinformowania o zabiegu organu II instancji. Z tych względów CWKL była uprawniona do oparcia orzeczenia na wynikach badań i konsultacji lekarskich wykonanych na potrzeby wojskowej komisji lekarskiej RWKL nie kwestionowanych przez skarżącego. Konkludując stwierdzić należy, że organy dokonały właściwej kwalifikacji rozpoznanego schorzenia do kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Rozstrzygnięcie jest spójne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a ocena organu nie nosi cech dowolności. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.