II SA/Wa 132/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej – oddala skargę – Rozkazem personalnym Dowódcy Wojsk Specjalnych Nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] października 2009 r. [...] Z. H. został z dniem [...] stycznia 2010 r. wyznaczony na stanowisko służbowe [...] w [...] Pułku Specjalnym, zaszeregowanym do grupy uposażenia [...]. Decyzją Dowódcy Wojsk Specjalnych nr [...] z dnia [...] września 2011 r. na okres zajmowania stanowiska służbowego [...] określonego w ww. rozkazie personalnym, przyznano oficerowi uposażenie według grupy uposażenia [...]. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. zwolnił oficera ze stanowiska [...] w [...] Pułku Specjalnym i z dniem [...] kwietnia 2012 r. wyznaczył wyżej wymienionego na stanowisko służbowe [...] w [...] Bazie [...]. Wskutek pisemnej odmowy oficera pełnienia służby na tym stanowisku służbowym, Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym Nr [...] (pkt. [...]) z dnia [...] czerwca 2013 r. zwolnił Z. H. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2013 r. Wskutek wniesionego odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr MON Nr [...] (pkt. [...]) z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Wa 1911/13) uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. oraz decyzję organu pierwszej instancji w sprawie zwolnienia z dniem [...] września 2013 r. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 10 marca 2016 r. tj. w dacie wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku o sygn. akt. I OSK 1907/14 oddalającego skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej od wyroku Sądu pierwszej instancji. Dyrektor Departamentu Kadr decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stwierdził, że Z. H. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2013 r. wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy oraz przyznał zainteresowanemu odszkodowanie z tytułu nieprawidłowego zwolnienia z tej służby. W wyniku złożonego odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2016 r. zmienił wysokość odszkodowania z tytułu nieprawidłowego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] września 2016 r. Z. H. złożył do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] wniosek w przedmiocie przyznania i wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 95 pkt. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 z późn. zm.). Dyrektor WBE w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2016 r., na podstawie art. 96 ust. 2 w związku z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 z późn. zm.) przyznał Z. H. prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w wysokości 109 380 zł brutto za okres 12 miesięcy. Wojskowy organ emerytalny w [...] ustalił wysokość świadczenia pieniężnego według stawek uposażenia na dzień [...] września 2013 r. W dniu [...] października 2016 r. do Ministerstwa Obrony Narodowej wpłynęło odwołanie strony od powyższej decyzji w części dotyczącej pkt. 1, pkt. 2 lit a w związku z pkt. 3 zaskarżonej decyzji tj. w części dotyczącej wysokości uposażenia zasadniczego według stopnia wojskowego – grupa [...] oraz dodatku za długoletnią służbę wojskową. Zdaniem odwołującego się organ emerytalny błędnie przyjął, że okres wypłaty spornego świadczenia biegnie od dnia [...] października 2013 r. zamiast od daty [...] marca 2016 r. Zarzucił naruszenie art. 116 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej, wskazując, że wysokość świadczenia pieniężnego winna być ustalona według stawek obowiązujących w dniu [...] marca 2016 r. tj. uposażenie według grupy [...] winno wynieść 7310 zł, natomiast kwota dodatku za długoletnią służbę wojskową wynieść - 2046,80 zł. Zarzucił naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną część decyzji Dyrektora WBE w [...] z dnia [...] września 2016 r. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wskazał, że brzmienie przepisu ust. 2 art. 116 ustawy prowadzi do wniosku, iż w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy nie następuje "reaktywacja" stosunku służbowego, gdyż data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, a zmianie ulega jedynie tryb zwolnienia, gdyż przyjmuje się, że zwolnienie nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Jednocześnie w ustępie 3 tej normy uregulowano kwestię odszkodowania od Skarbu Państwa stanowiącą rekompensatę z tytułu nieprawidłowego zwolnienia (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1310/12; opublikowano - orzeczenia.nsa.gov.pl). Zestawiając ustalenia faktyczne z normą prawną wyszczególnioną w art. 116 ust. 2 wojskowej ustawy pragmatycznej organ stwierdził, iż ostatnim dniem pełnienia zawodowej służby wojskowej przez odwołującego się jest dzień [...] września 2013 r. Zatem w myśl przepisu art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej wysokość przysługującego świadczenia pieniężnego winna być ustalona według stawek uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w tym dniu. Podał, że te ustalenia stanowiły podstawę dla Dyrektora WBE w [...] do uwzględnienia w podstawie spornego świadczenia: - uposażenia zasadniczego według grupy uposażenia [...] w wysokości 6 800 zł (w stawce obowiązującej od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2015 r.; rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2009 r., Dz. U. Nr 6, poz. 36); - dodatku za długoletnią służbę wojskową w wysokości 2000 zł (300 zł + 6800 x 25%) przyznanego odwołującemu decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...], ustalonego na podstawie ówcześnie obowiązującego przepisu § 24 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1151); - dodatku służbowego w wysokości 315 zł (nie będącego przedmiotem sporu). Organ wskazał, że przepis art. 116 ust. 3 wojskowej ustawy emerytalnej dotyczy wyłącznie ustalenia wysokości odszkodowania i stanowi podstawę do ustalenia jedynie przedmiotowego odszkodowania z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub w sytuacji nieistnienia uprzednio zajmowanego stanowiska według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji uchylających decyzję zwolnieniową. Wobec istnienia powyższej regulacji przesłanka do ustalenia wysokości spornego świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej, według stawek z dnia uprawomocnienia się orzeczenia o uchyleniu decyzji zwolnieniowej wymagałaby wyraźnej normy prawnej, a w tym stanie prawnym przepisu takiego nie ma. Zarzuty wyszczególnione w odwołaniu organ uznał za bezzasadne. W ocenie MON wojskowy organ emerytalny w [...] prawidłowo ustalił, że przedmiotowe świadczenie pieniężne przysługuje od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] września 2014 r. i wysokość przysługującego świadczenia winna być ustalona z uwzględnieniem stawek uposażenia z dnia [...] września 2013 r. Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi Z. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie: 1. art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie polegające na tym, że organ przyjął błędnie, iż okres wypłaty świadczenia biegnie od [...].10.2013 r. tj. bezpośrednio po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej zamiast od daty [...].03.2016 r. tj. od daty uprawomocnienia się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.03.2016 r. sygn. akt. I OSK 1907/14 bowiem od tego dnia nabył dopiero prawo do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku od zwolnienia z zawodowej służby wojskowej gdyż na mocy tego wyroku zmieniła się podstawa prawna jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej dająca to uprawnienie. Wskazał nadto, że w tej dacie tj. w dniu uprawomocnienia się ww. wyroku obowiązywały już wyższe stawki grupy uposażenia oraz dodatków. 2. art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w sprawie w sytuacji prawnej i faktycznej gdzie jego zastosowanie było i jest nadal nieodzowne. Skarżący wskazał, że naruszenie to skutkowało naliczeniem mu przedmiotowego świadczenia według stawek jakie otrzymywał w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej a winno ono być naliczone według stawek grupy uposażenia i dodatku za długoletnią służbę wojskową według stawek po uprawomocnieniu się wyroku NSA i powinno wynosić: - uposażenie zasadnicze według stopnia wojskowego [...] [...] - 7 310,00 zł -dodatek za długoletnią służbę wojskową jako dodatek o charakterze stałym 2046,80 zł; 3. przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie polegające między innymi na wadliwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego (odmiennie według starych stawek) naliczona wysokość grupy uposażenia i dodatków za długoletnią służbę wojskową co w konsekwencji spowodowało naruszenie zasady obiektywizmu a co za tym idzie wydanie wadliwej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że przepis art. 116 ust. 3 ustawy dotyczący kwestii odszkodowawczej winien być zastosowany w kontekście całego przepisu art. 116 ustawy pragmatycznej, mimo iż ustawodawca nie objął tej kwestii normą prawną art. 95 ust. 1 ustawy. Podniósł, że prawo do wypłaty świadczenia uzyskał z dniem uprawomocnienia się wyroku NSA, w tym czasie obowiązywały już nowe stawki uposażenia co do wysokości grupy i dodatków. W ocenie skarżącego organ winien w stanie faktycznym tej sprawy zastosować wykładnię rozszerzającą i celowościową zawartą w normie prawnej całego art. 116 ustawy pragmatycznej. Minister Obrony Narodowej, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W sprawie tej organy obu instancji nie naruszyły ani przepisu prawa materialnego, tj. art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm.), ani przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, na podstawie wyczerpująco zebranego i wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, a ocena organu w zakresie kwestionowanych przez skarżącego ustaleń była prawidłowa. W sprawie tej organ nie naruszył także art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, albowiem przepisu tego zasadnie nie stosował w niniejszej sprawie. Sąd nie podziela zatem zarzutu skargi o naruszeniu w tej sprawie art. 116 ust. 3 powołanej ustawy. W sprawie jest bezsporne, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1911/13 uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. oraz decyzję organu pierwszej instancji w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2013 r., a wyrok ten stał się prawomocny w dniu 10 marca 2016 r. tj. w dacie wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku o sygn. akt. I OSK 1907/14 oddalającego skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej. Jest też bezsporne, że na skutek powyższego Dyrektor Departamentu Kadr decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., stwierdził, że zwolnienie ze służby skarżącego nastąpiło z dniem [...] września 2013 r. wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy oraz przyznał skarżącemu odszkodowanie z tytułu nieprawidłowego zwolnienia z tej służby. Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 116 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ma charakter deklaratoryjny ponieważ obowiązek zwolnienia ze służby powstaje z mocy samego prawa (v. wyrok NSA z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1310/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 (m.in. w razie uchylenia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej), data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości reaktywowania stosunku służbowego a jedyną rekompensatą nieprawidłowej decyzji o zwolnieniu jest przyznanie żołnierzowi odszkodowania, o jakim mowa w art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, co nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. W świetle powyższego, prawidłowo organy przyjęły, że ostatnim dniem pełnienia służby przez skarżącego był dzień [...] września 2013 r. Zasadnie tym samym wysokość świadczenia pieniężnego w kwestionowanym przez stronę zakresie ustalono według stawek uposażenia zasadniczego wraz z dodatkiem należnym w tym dniu. Zgodnie bowiem z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 wymienionej ustawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Stosownie do art. 96 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 cytowanej ustawy, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż piętnaście lat, jeżeli został zwolniony wskutek m.in. upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Nie ma podstaw, aby wysokość świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ustalać na podstawie stawek z dnia 10 marca 2016 r., a zatem na dzień uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak chciałby tego skarżący. Ostatnim dniem pełnienia służby przez skarżącego był bowiem dzień [...] września 2013 r. Nie zmienił tego ani wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ani wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uchylenie przez Sąd I instancji rozkazu o zwolnieniu ze służby nie doprowadziło, jak wskazano to już wyżej, do reaktywowania stosunku służbowego skarżącego, stąd nie ma podstaw, aby do ustaleń wysokości świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przyjąć inną kwotę uposażenia i dodatku, niż należne w dniu [...] września 2013 r. Podnoszona w skardze okoliczność winy organu w kwestii nieprawidłowego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jak też powoływanie się na negatywne dla skarżącego skutki decyzji o zwolnieniu ze służby pozostają bez wpływu na wysokość należności, o której mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.