II SA/Wa 1339/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w zaskarżonej części; 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego P. P. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym orzeczeniem z [...] maja 2024 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej jako "CWKL" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 dalej jako "Kpa"), art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 248, dalej jako "ustawa o obronie Ojczyzny"), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), a także § 11 ust. 1 i § 12, ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2022 r. poz. 1243 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie MON z 7 czerwca 2022 r.") - po rozpatrzeniu odwołania [...] P. P. (dalej jako "strona", "badany", "orzekany" lub "skarżący") od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej jako "RWKL" lub "organ I instancji") nr [...] z [...] kwietnia 2024 r. wydanego w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. W wyniku skierowania [...] Akademii Wojsk Lądowych [...] w celu orzeczenia o zdolności do pełnienia służby wojskowej RWKL orzeczeniem nr [...] z [...] kwietnia 2024 r. rozpoznając: 1) Gastropatia reaktywna (typ C) z objawami GERD - § 43 pkt 1,2) Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten pod postacią IBS - § 43 pkt 15, 3) Alergia na pyłki traw - § 30 pkt 1, 4) Kamica nerki prawej (złóg 6 mm) - § 48 pkt 3, 5) Torbiel nerki prawej (wym. 28x11x12 mm) - § 48 pkt 1, 6) Dwie dodatkowe śledziony (8,5 i 9 mm) - bez § bez pkt., 7) Hipercholesterolemia i hipertrójglicerydemia - § 60 pkt 1, 8) Nadciśnienie tętnicze 1 stopnia - § 39 pkt 1, 9) Podwyższony poziom aminotransferazy (ALT) - § 44 pkt 6, 10) Znamię barwnikowe skóry tułowia - § 2 pkt 1 - uznała orzekanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej - Kat. Z, Zał. 1 Grupa IV. Z orzeczenia RWKL wynika, że schorzenia wymienione w pkt 1-10 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową na podstawie rozporządzenia MON z 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 62 z 2003 r. poz. 567 z póżn. zm.) Organ I instancji w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie Zał. Nr 1 rozporządzenia MON z 7 czerwca 2022 r. w grupie badanych IV obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie opracowano na podstawie dokumentacji diagnostyczno-leczniczej oraz aktualnych badań specjalistycznych. Od powyższego orzeczenia RWKL badany złożył odwołanie do CWKL. Zaskarżając w całości ww. orzeczenie zarzucił m.in.: 1. naruszenie § 43 pkt 15 rozporządzenia MON 7 czerwca 2022 r. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na zakwalifikowanie stanu chorobowego skarżącego do zmian organicznych lub czynnościowych jelita cienkiego upośledzających sprawność ustroju, podczas gdy wskazany stan na podstawie przedstawionych zmiennych, w tym przeprowadzonych badań i konsultacji medycznych (zaświadczenie z [...] kwietnia 2023 r. oraz wkładki z historii choroby z [...] marca 2023 r. i [...] maja 2023 r., wyniki badań przeprowadzonych podczas trwania Komisji - podwyższony poziom aminotransferazy alaninowej niepozwalający na leczenie farmakologiczne hiperlipidemii oraz inne) powinien być zakwalifikowany do § 43 pkt 16 czyli do zmian organicznych i czynnościowych jelita cienkiego znacznie upośledzających sprawność ustroju, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia zdolności do służby wojskowej, więc ma istotne znaczenie dla stanu sprawy. 2. obrazę § 43 pkt 1 9 cyt. rozporządzenia poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu do zaistniałej sytuacji i całkowite pominięcie w orzeczeniu rozpoznania dotyczącego zmian organicznych i czynnościowych jelita grubego znacznie upośledzających sprawność ustroju, podczas gdy na podstawie wywiadu ze skarżącym, konsultacji popartych wkładką do historii choroby z [...] marca 2023 r., [...] maja 2023 r. oraz zgodnie z zaświadczeniem z [...] kwietnia 2024 r. wskazane zmiany występują, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia zdolności do służby wojskowej, więc ma istotne znaczenie dla stanu sprawy. Ponadto skarżący w odwołaniu w bardzo obszerny sposób opisał swoje schorzenia i dolegliwości. CWKL w uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia zauważył, że skarżący do odwołania dołączył między innymi zaświadczenie od lekarza gastroenterologa z [...] kwietnia 2024 r., z którego wynika, że u badanego występuje zespół jelita drażliwego bez biegunki, choroba jelit nieokreślona. Jednocześnie wpisano, że pacjent z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten, zaburzeniami czynnościowymi jelita cienkiego i grubego pod postacią zespołu jelita nadwrażliwego znacząco upośledzające sprawność/funkcjonowanie pacjenta - choroby te są przewlekłe na chwilę obecną wymagają przewlekłego leczenia, diety i terapii w Poradni Gastrologicznej. Natomiast w badaniu EGD z [...] marca 2023 r. stwierdzono nieszczelność wpustu w badaniu histopatologicznym wycinka stwierdzono gastropatię reaktywną typ C. Wówczas badany nie zgłaszał dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, a tylko sporadycznie wolne stolce, bez obecności świeżej krwi. Organ odwoławczy wskazał, że z analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wynika, że u badanego występuje nietolerancja glutenu z okresowo wolnymi stolcami, wzdęciami brzucha oraz podwyższonymi wartości wskaźników wydolności wątroby (ALT, AST). Konsultujący orzekanego gastroenterolog na zlecenie RWKL potwierdził występowanie u badanego wzdęć brzucha i biegunek w przebiegu nietolerancji na gluten i zalecił dalszą diagnostykę układu pokarmowego. Należy więc wskazać, że rozpoznane schorzenia przewodu pokarmowego w zaskarżonym orzeczeniu wymagają dalszej diagnostyki i obserwacji oraz stosowania diety bezglutenowej. Należy również wskazać, że żołnierzy zawodowych - wojskowe komisje lekarskie orzekają z grupy IV Zał. nr 1 rozporządzenia MON z 7 czerwca 2022 r. Dla rozpoznanych schorzeń przewodu pokarmowego zakwalifikowanych do § 43 pkt 1 i § 43 pkt 15 w grupie IV przewidziano kat. Z - co czyni badanego zdolnym do zawodowej służby wojskowej. Pismem z [...] lipca 2024 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata wniósł do tutejszego Sądu skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego zaskarżając je w całości. Wyjaśnił, że przedstawiony zakres zaskarżenia "w całości" zastosowany został z uwagi na fakt procedowania przez komisje orzecznicze w zakresie zdolności bądź niezdolności do służby orzekanego. Wymienione jednostki chorobowe w orzeczeniu organu I instancji, utrzymane orzeczeniem organu odwoławczego nie wszystkie są kwestionowane przez skarżącego, ale korespondują z chorobą główną jelit, co wzmacnia konieczność zaskarżenia orzeczenia w całości. Ponadto w orzeczeniach pominięto schorzenie jelita grubego orzekanego, oraz stopień upośledzenia ustroju, co wpłynęło zasadniczo na decyzję ostateczną. Autor skargi zaskarżonemu w całości orzeczeniu zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 § 1 Kpa polegające na: a) nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poprzez nieokreślenie stopnia upośledzenia sprawności ustroju spowodowane zmianami organicznymi lub czynnościowymi jelita cienkiego skarżącego, stwierdzając jedynie, że upośledzenie występuje, oraz niewykonanie specjalistycznych badań i prób pod kątem sprawdzenia reakcji organizmu skarżącego na gluten oraz skutków braku eliminacji go z diety, podczas gdy w tabeli Załącznika nr 1, w grupie IV Załącznika nr 1 rozporządzenia MON z 7 czerwca 2022 r., występuje obok stwierdzonego upośledzenia, wyższy jego stopień, określony jako znaczny, z materiału zaś dostarczonego Komisji Lekarskiej (wynik dwóch niezależnych konsultacji gastroenterologicznych) wynikają dwie zbieżne diagnozy o nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten skarżącego oraz zespole jelita drażliwego z przewlekle podwyższonym poziomem aminotransferazy, który wskazuje na znaczny stopień upośledzenia sprawności ustroju, co w konsekwencji powinno doprowadzić do kwalifikacji stanu chorobowego skarżącego z § 43 pkt 16 w grupie IV Załącznika nr 1 cyt. rozporządzenia; b) nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poprzez pominięcie w ogóle faktu upośledzenia sprawności ustroju jelita grubego skarżącego oraz określenia jego stopnia, spowodowany brakiem wnikliwej oceny stanu zdrowia skarżącego, podczas gdy z materiału dostarczonego Komisji Lekarskiej przez orzekanego zostały załączone wyniki konsultacji gastroenterologicznych z lekarzami, którzy posiadają specjalistyczną wiedzę na temat przedmiotowej jednostki chorobowej, a w załączonym zaświadczeniu z [...] kwietnia 2024 r. został określony stopień oraz stwierdzony stan upośledzenia sprawności jelita grubego skarżącego jako znaczący; c) nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poprzez pominięcie wpływu schorzenia skarżącego napełnienie zawodowej służby wojskowej, spowodowanego brakiem wnikliwej oceny jego stanu zdrowia, podczas gdy na organie spoczywa obowiązek ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy; d) nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poprzez skierowanie skarżącego na konsultacje gastrologiczną, podczas której lekarz nie przeprowadził wymaganej rzetelnej diagnostyki ani wywiadu medycznego ze skarżącym jako orzekanym pacjentem, poddawanym ocenie odnośnie przebiegu jego stanu zdrowia, poświęcając mu jedyne 5 minut, sprawiając wrażenie nieznajomości choroby na jaką zapadł orzekany, podczas gdy na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które to działania powinny być podejmowane z urzędu, a na lekarzu - konsultancie orzeczniczym przeprowadzenia diagnostyki zgodnie z aktualną, najnowszą wiedzą medyczną, uzupełnioną o wiedzę dotyczącą schorzeń cywilizacyjnych i stosunkowo niedawno opisanych naukowo schorzeń, z uwzględnieniem odpowiedniego czasu poświęconego pacjentowi dłuższego niż 5 minut; e) nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poprzez orzekanie o Skarżącym pacjencie przez dwóch lekarzy niebędących specjalistami z dziedziny gastroenterologii lub gastrologii - specjalisty chirurga ogólnego i okulisty, posiłkując się opinią gastroenterologa konsultującego stan orzekanego w sposób nierzetelny i pobieżny (opisany w pkt 1) lit. d pisma), podczas gdy do obiektywnej oceny stanu zdrowia Skarżącego wymagane są: wiedza specjalistyczna z gastroenterologii oraz poddanie orzekanego badaniom i próbom pod kątem sprawdzenia reakcji organizmu na gluten wraz z określeniem skutków braku eliminacji go z diety, co nie miało miejsca; f) błędnej ocenie wyników badań w zakresie choroby refluksowej przełyku (GERD) jako jednego ze skutków nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten i braku wywiedzenia przez Orzeczników związku przyczynowo skutkowego pomiędzy występującymi u skarżącego zmianami organicznymi lub czynnościowymi jelit upośledzającymi znacznie sprawność ustroju i stwierdzoną chorobę refluksową, podczas gdy z konsultacji specjalistycznych u gastroenterologa K. G. wynika, że stwierdzona u skarżącego choroba refluksu przełyku jest jednym z objawów nadwrażliwości przewodu pokarmowego na gluten wskazująca na zmiany organiczne lub czynnościowe jelit znacznie upośledzające sprawność ustroju (dokumentacja w aktach); g) nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poprzez stwierdzenie zdolności do zawodowej służby wojskowej, podczas gdy choroba, na jaką cierpi skarżący, polegająca na zmianach organicznych i czynnościowych jelita cienkiego i grubego znacznie upośledzająca sprawność ustroju w warunkach niestosowania drakońskiej diety, wywołuje wykwity skórne, przewlekłe biegunki zamiennie z obstrukcjami, prowadząc do raka przełyku, raka jelita cienkiego, enteropatycznego chłoniaka T-komórkowego czy innych poważnych chorób; h) naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, w skutek dokonania jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego załączonego do dokumentacji sprawy: zaświadczenia pochodzącego od lekarza specjalisty gastroenterologa z [...] kwietnia 2024 r., dokumentacji wizyt z [...] marca 2023 r. i [...] maja 2023 r. oraz wykonanych zdjęć efektów niewłaściwej diety (dokumentacja w aktach), podczas gdy z wskazanych dokumentów jasno wynika nieceliakalna nadwrażliwość na gluten oraz zespół jelita drażliwego kwalifikujące się jako zmiany organiczne lub czynnościowe jelita cienkiego i grubego znacznie upośledzające sprawność ustrojów; i) naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, w skutek dokonania jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, polegającej na oparciu orzeczenia wyłącznie na nierzetelnej ocenie lekarza gastrologa powołanego przez RWKL, trwająca niespełna 5 minut, z pominięciem koniecznego wywiadu z orzekanym, ograniczając się do badania palpacyjnego brzucha, podczas gdy badanie specjalistyczne u gastroenterologa, przeprowadzone w [...] trwało 45 minut, i było poprzedzone analizą wyników badań i obszernym wywiadem z pacjentem; j) przeprowadzeniu wybiórczej oceny dowodów i wywiedzenie niezgodnych z logicznym rozumowaniem i doświadczeniem życiowym wniosków z dokumentów znajdującym się w aktach sprawy - zaświadczenie z [...] kwietnia 2024 r., wydane celem przedłożenia Komisji Wojskowej przez specjalistę gastroenterologa M. O. oraz dokumentów z [...] marca 2023 r. i [...] maja 2023 r. dotyczących historii choroby orzekanego (dokumentacja w aktach), stwierdzając jego zdolność do służby wojskowej, podczas gdy wskazane dokumenty potwierdzają występujące u skarżącego schorzenia jako stan chorobowy klasyfikujący je z § 43 pkt 16 i 19, w grupie IV Załącznika nr 1 do cyt. rozporządzenia 2) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 Kpa polegające na braku należytego uzasadnienia wydanego orzeczenia poprzez pominięcie zarzutów i wniosków skarżącego sformułowanych w odwołaniu, braku wyjaśnienia przyjętej podstawy prawnej m.in. w odniesieniu do oceny stopnia upośledzenia sprawności ustroju, braku uzasadnienia faktycznego orzeczenia tj. wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których pewne dokumenty zauważył, ale nie wysnuł z nich logicznych wniosków, w szczególności z zaświadczenia lekarza specjalisty gastroenterologa M. O., z [...] kwietnia 2024 r. wydanego celem przedłożenia Komisji Wojskowej, co do którego organ odwoławczy nie odniósł się w zakresie wpływu schorzenia orzekanego na służbę wojskową oraz stopnia upośledzenia sprawności jego ustroju, podczas gdy z art. 107 § 3 Kpa wynika konieczność wszechstronnego wyjaśnienia w uzasadnieniu orzeczenia linii rozumowania organu, umożliwiając prawidłową kontrolę wydanej decyzji. 3) art. 78 § 1 w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 136 § 1 Kpa polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dodatkowego postępowania i nieskierowanie skarżącego na: a) obserwację szpitalną, na oddziale gastroenterologicznym, zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia MON z 7 czerwca 2022 r., w celu wykonania prowokacji pokarmem zawierającym gluten oraz obserwacji narastania zmian chorobowych, wraz z konsultacją dermatologiczną oraz kardiologiczną w trakcie prowokacji pokarmowej (potwierdzenie zmian skórnych charakterystycznych dla choroby Duhringa oraz wyjaśnienia negatywnych skutków niestosowania przez skarżącego statyn wymaganych podwyższonymi parametrami, zmierzającymi do uszkodzenia wątroby oraz korelacji tych złych parametrów, a stresującym środowiskiem pracy) i w konsekwencji stwierdzenia zaburzeń czynnościowych jelita cienkiego i grubego znacznie upośledzających ich czynności oraz wyraźnej nadwrażliwości na gluten wywołujących poważne reakcje chorobowe; b) badania specjalistyczne w zakresie konsultacji gastroenterologicznej z lekarzem, który posiada wiedzę na temat jednostki chorobowej skarżącego, w celu potwierdzenia diagnoz postawionych przez dwóch niezależnych gastroenterologów (nieceliakalna nadwrażliwość na gluten oraz zespół jelita drażliwego i przewlekle podwyższony poziom aminotransferaz), pomimo żądań skarżącego w tym zakresie zawartych odwołaniu, podczas gdy realizacja wskazanych wniosków z pkt 3) lit. a i b pozwoliłaby obiektywnie i rzetelnie stwierdzić jednostkę chorobową skarżącego, a w szczególności określić jej natężenie, niezbędne do przypisania wskazanych stwierdzonych schorzeń prze Komisję do odpowiedniej grupy z Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 7 czerwca 2022 r. oraz podczas gdy wskazana Komisja może zlecić przedstawione wyżej czynności w oparciu o cytowane w § 12 ust. 2 cyt. rozporządzenia. 4) art. 138 § 1 Kpa i art. 15 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia organu I instancji, bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, opierając się wyłącznie o zebrany materiał przez organ I instancji, w sytuacji gdy organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżone orzeczenie i wydać orzeczenie o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, po uzupełnieniu dowodów w sprawie. II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. 1) § 43 pkt 15 rozporządzenia MON z 7 czerwca 2022 r. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu stanu chorobowego skarżącego do zmian organicznych lub czynnościowych jelita cienkiego upośledzających sprawność ustroju, podczas gdy wskazany stan na podstawie przedstawionych zmiennych, w tym przeprowadzonych badań i konsultacji medycznych (zaświadczenie z [...] kwietnia 2023 r. oraz wkładki z historii choroby z [...] marca 2023 r. i [...] maja 2023 r., wyniki badań przeprowadzonych podczas trwania Komisji - podwyższony poziom aminotransferazy oraz inne) powinien być zakwalifikowany do § 43 pkt 16, czyli do zmian organicznych i czynnościowych jelita cienkiego znacznie upośledzających sprawność ustroju, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia zdolności do służby wojskowej, co miało wpływ na wynik sprawy. 2) § 43 pkt 19 cyt. rozporządzenia poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu do zaistniałej sytuacji oraz całkowite pominięcie w orzeczeniu rozpoznania dotyczącego zmian organicznych i czynnościowych jelita grubego znacznie upośledzających sprawność ustroju, podczas gdy na podstawie wywiadu ze skarżącym, konsultacji popartych wkładką do historii choroby z [...] marca 2023 r., [...] maja 2023 r. oraz zaświadczeniem z [...] kwietnia 2024 r. wskazane zmiany jelita grubego występują, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia zdolności do służby wojskowej, co miało wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze przedstawione powyżej zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie jego skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, uchylenie w całości orzeczenia RWKL oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ponadto autor skargi wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów: 1. wysłuchania skarżącego na okoliczność: a) przebiegu choroby, w szczególności momentu, w którym wskazana choroba się ujawniła oraz jakie czynności zostały przedsięwzięte, by postawić właściwą diagnozę medyczną, b) wpływu choroby na życie osobiste, w szczególności ograniczenia jakie skarżący jest zmuszony znosić, co ma istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. 2. przesłuchania lek. M. O. - specjalistki z zakresu gastroenterologii, na okoliczność schorzenia, polegającego na zmianach organicznych i czynnościowych jelita cienkiego i grubego, znacznie upośledzających sprawność ustroju, schorzenia oraz jego wpływu na funkcjonowanie człowieka i skutków jakie mogą powstać podczas nieleczonej jednostki chorobowej albo niewłaściwej diety. W uzasadnieniu skargi w obszerny sposób rozwinięto zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik CWKL wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi uznał je za niezasadne. W piśmie procesowym z [...] października 2024 r. pełnomocnik skarżącego zawarł replikę do odpowiedzi na skargę. Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie przez Sąd wyroku w sprawie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że wycofuje wniosek dowodowy zawarty w skardze. Popierając skargę wskazał, że zaskarżone przez skarżącego orzeczenie obejmuje ustalenie kategorii zdolności do służby oraz samej zdolności do służby, nie dotyczy natomiast orzeczenia w zakresie braku związku schorzeń ze służbą wojskową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej także: "P.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone orzeczenie CWKL, jak i poprzedzające je orzeczenie RWKL narusza prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie CWKL utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL ustalające, że skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej - Kategoria Z. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu żołnierza za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności żołnierza do zawodowej służby wojskowej była słuszna (powołany wyrok z 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14). Zgodnie z art. 190 ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska. Na mocy art. 190 ust. 6 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny do wojskowej komisji lekarskiej kieruje dowódca jednostki wojskowej - w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 1-4, ust. 4 pkt 3-5 oraz ust. 5, a także, po uzgodnieniu z organem właściwym do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 5 oraz w ust. 4 pkt 1 i 2. W myśl art. 190 ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4; 2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się. Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, które jest decyzją. W przepisie art. 87 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia MON z 7 czerwca 2022 r., rozporządzenie to określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej; zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej; warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie; szczegółowe warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa; tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich; sposób ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową przez te komisje; sposób orzekania o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z § 3 pkt 1 – 3 tego rozporządzenia zaś wynika, że wojskowe komisje lekarskie orzekają z uwzględnieniem wykazów chorób i ułomności określonych w powyższych załącznikach. Jeżeli stwierdzona podczas orzekania choroba lub ułomność nie została wymieniona w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, kwalifikuje się ją zgodnie z wiedzą medyczną, według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego (§ 6). Wskazać należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie dokonanego rozpoznania z uwzględnieniem wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego. W świetle § 9 ust. 1 zdanie 1 ww. rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 11 ust. 2 rozporządzenia). Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału badanego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 lutego 2015r. sygn. akt I OSK 851/14 wskazał, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w Kpa. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kpa znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Należy też zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko dotyczące komisji lekarskich, że Sąd administracyjny, kontrolując wydane w sprawie orzeczenia komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest uprawniony do kwestionowania rozpoznania dokonanego przez wojskową komisję lekarską (por. np. wyroki WSA w Warszawie z 5 czerwca 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1570/23; 8 kwietnia 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1747/23; 14 lutego 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1126/23). Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. W zakresie swoich uprawnień Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5019/21 czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 528/19). Sąd stanowisko to podziela i uznaje za własne oraz stwierdza, że Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy dokonanej przez powołane do tego osoby. Sąd kontroluje więc przebieg postępowania przed ww. komisją lekarską oraz prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące regulacje prawne, ale nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne, czy badać prawidłowość dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia. Przypomnieć przy tym należy, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. Sąd powinien dokonać oceny, czy jeśli doszło do naruszenia przed organem administracyjnym przepisów prawa materialnego czy postępowania, czy ich naruszenie mogło mieć lub miało istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to tym samym, że nie każde naruszenie ww. norm przez organ administracyjny powoduje uchylenie wydanego orzeczenia, a tylko takie naruszenie, który miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie wojskowe komisje lekarskie obu instancji nie sprostały ww. wymogom, gdyż nie wyjaśniły w uzasadnieniach wydanych w sprawie orzeczeń wątpliwości co do prawidłowej kwalifikacji skarżącego jako zdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Warto zauważyć, że stosownie do treści przepisów regulujących tryb postępowania w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej - rozporządzenia MON z 7 czerwca 2022 r., jak i stosowanych odpowiednio przepisów Kpa, orzeczenie wydane przez komisję lekarską powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. Powinno ono w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać zarówno sposób dokonania rozpoznania jak też to, w jaki sposób stwierdzone rozpoznanie przekłada się na możliwość pełnienia przez osobę badaną służby. Powinno zatem wyjaśniać medyczne powody postawionej diagnozy i ustalonego rozpoznania, a nie ograniczać się wyłącznie do przywołania dokumentacji medycznej i wyników badań. Zarówno strona skarżąca, jak i Sąd nie dysponują wiedzą medyczną i nie mają możliwości samodzielnej interpretacji owej dokumentacji, czy wyników badań. Uzasadnienie orzeczenia komisji powinno być więc sporządzone tak, aby można było dokonać realnej (a nie tylko pozornej) oceny wydanego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie, wymykać się ono będzie spod jakiejkolwiek kontroli. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie ww. orzeczenie RWKL nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, natomiast CWKL, bardzo lakonicznie uzasadniając zaskarżone orzeczenie, nie odniosła się do wszystkich istotnych kwestii podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika przede wszystkim dlaczego pomimo ustalenia przez organ odwoławczy, że rozpoznane u skarżącego schorzenia przewodu pokarmowego wymagają dalszej diagnostyki i obserwacji oraz stosowania diety bezglutenowej, nie zdecydowano się jednak na skierowanie skarżącego na obserwację szpitalną czy też chociażby na dodatkowe badania lekarskie. Organy obu instancji nie wyjaśniły dlaczego pominęły w swoich orzeczeniach rozpoznanie dotyczące zmian organicznych i czynnościowych jelita grubego na które powoływał się skarżący. Ponadto CWKL nie wyjaśniła czy w związku z koniecznością stosowania przez skarżącego diety bezglutenowej będzie on miał taką możliwość podczas pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wskazane kwestie mogą zaś w świetle zarzutów skarżącego mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy albowiem determinują niezgodne z oczekiwaniami skarżącego orzeczenie. Powyższe uchybienia w postaci braku należytego sporządzenia uzasadnienia wydanych przez RWKL i CWKL orzeczeń w sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - prawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego i w konsekwencji powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy ww. orzeczenia RWKL. W kontekście powyższego na uwzględnienie zasługiwały podniesione w skardze zarzuty naruszenia norm prawa procesowego. Zauważyć należy, że uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia, realizuje zasadę przekonywania (art. 11 Kpa) oraz zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 § 1 Kpa). Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów. Decyzje dotyczą bowiem często osób, nieposiadających wiedzy medycznej czy dużego doświadczenia zawodowego. Stąd winny być sporządzane w taki sposób, aby nie tylko wyjaśniać rozstrzygnięcie, ale też przekonać do jego prawidłowości osobę, której dotyczy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy obu instancji wezmą pod rozwagę ww. stanowisko Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a., w zakresie koniecznych elementów orzeczenia, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę legalności wydanego orzeczenia. Brak bowiem wyczerpującego uzasadnienia uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bez stosownej argumentacji tok rozumowania organów obu instancji jest bowiem niejasny dla strony postępowania, a ubogie w warstwie merytorycznej uzasadnienie orzeczenia wymyka się spod kontroli sądowej. W związku ze stwierdzonym przez Sąd wydaniem orzeczeń przez RWKL i CWKL z uchybieniem art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kpa, polegającym na niewłaściwym ich uzasadnieniu, przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutu ewentualnej wadliwej kwalifikacji skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skoro bowiem sprawy nie można uznać, za dostatecznie wyjaśnioną (niedochowanie wymagań, wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, co mogło mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy), to przedwczesne jest wypowiadanie się ad meritum. Sąd z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i a) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji w zaskarżonej części. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w punkcie drugim sentencji wyroku. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem w kwocie 480 zł.