II SA/Wa 1408/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-17

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska, Olga Żurawska – Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Wójta Gminy o odwołaniu dyrektora przedszkola z funkcji, oparte na art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, było uzasadnione w świetle "szczególnie uzasadnionych przypadków"?
Ratio decidendi
Zastosowanie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty wymaga wykazania "szczególnie uzasadnionych przypadków", co oznacza sytuacje wyjątkowe i nadzwyczajne, stanowiące istotne zagrożenie dla funkcjonowania placówki lub interesu publicznego. Stwierdzone przez organ prowadzący uchybienia, takie jak nieprawidłowości w gospodarce finansowej czy konflikty, nie osiągnęły takiego stopnia, aby uzasadniać odwołanie w trybie natychmiastowym. W związku z tym zaskarżone zarządzenie zostało uznane za niezgodne z prawem.
Stan faktyczny
Wójt Gminy W. zarządzeniem odwołał B. S. ze stanowiska dyrektora przedszkola, powołując się na "szczególnie uzasadnione przypadki" wynikające z zarzutów rodziców dotyczących m.in. nieprawidłowości w gospodarce finansowej, konfliktów z radą rodziców i radą pedagogiczną. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędną ocenę okoliczności uzasadniających odwołanie. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi dyrektora na to zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy W. z dnia [...] maja 2015 r. oraz zasądzono od Wójta Gminy W. na rzecz skarżącej B. S. kwotę 557 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.) Olga Żurawska – Matusiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na zarządzenie Wójta Gminy W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora przedszkola 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2. zasądza od Wójta Gminy W. na rzecz skarżącej B. S. kwotę 557 (słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy W. zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Przedszkola Samorządowego Nr [...] w W., na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm) oraz art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz., 2572 ze zm.) po zasięgnięciu opinii [...] Kuratora Oświaty zarządził Odwołanie z dniem [...] maja 2015 r B. S. ze stanowiska dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] w W. W uzasadnieniu zarządzenia podano, że zarządzeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wójta Gminy W. powierzono B. S. stanowisko dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] w W. na okres pięciu lat szkolnych, tj. od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r. Organem uprawnionym do odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora przedszkola jest organ, który stanowisko powierzył, a więc organ prowadzący. Sytuacje, w których dyrektor może być odwołany są określone w sposób wyczerpujący przez przepisy prawa, w tym przez przepis art. 38 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) organ prowadzący szkołę w przypadkach szczególnie uzasadnionych może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu prowadzącego, zachodzą przesłanki do odwołania dyrektora przedszkola noszące znamiona szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa w przytoczonym wyżej przepisie. Sposób pełnienia funkcji przez dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] w W. oraz skutki nieprofesjonalnych działań stosowanych w kierowaniu placówką stanowią zagrożenie interesu publicznego oraz istotne zagrożenie dla osiągnięcia celów placówki oraz mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania przedszkola. W dniu [...] marca 2015 r. do Urzędu Gminy W. wpłynęła podpisana przez 21 rodziców skarga na działania B. S. - dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] w W. W dniu 10 kwietnia 2015 r. do Urzędu Gminy W. wpłynęło pismo, podpisane przez jednego rodzica, informujące o nieprawidłowościach związanych z gospodarką finansową dyrektora przedszkola. W skardze i piśmie rodzice zarzucają Dyrektorowi przedszkola: nieprzestrzeganie zasad bezpiecznego pobytu dzieci w placówce, nieumiejętną współpracę z Radą Rodziców, nierówne traktowanie dzieci, łamanie wewnętrznych regulaminów, naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Z uwagi na zapisy art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) skargę na kierownika gminnej jednostki organizacyjnej rozpatruje rada gminy. Podczas sesji Rady Gminy W. w dniu [...] kwietnia 2015 r. radni podjęli uchwałę o zasadności skargi (14 głosów "za", 1 - "wstrzymujący się"). Wcześniej w dniach [...] kwietnia 2015 r. oraz [...] kwietnia 2015 r. odbyły się posiedzenia Komisji Oświaty, Kultury i Sportu Rady Gminy W., podczas których wysłuchano wyjaśnień dyrektora przedszkola – pani B. S. Dalej organ podał że B. S., dyrektor Przedszkola Samorządowego nr [...] w W. jako funkcjonariusz publiczny przekroczyła swoje uprawnienia i nie dopełniła obowiązków. W latach 2013- 2014 pani B.S. przyjęła darowizny Rady Rodziców na rzecz Przedszkola Samorządowego nr [...] w W. oraz "darowiznę za współpracę" przekazaną przez [...], o czym organ prowadzący dowiedział się dopiero [...] marca 2015 r., kiedy to Przewodnicząca Rady Rodziców wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej - informację o dacie zaksięgowania tych środków na rachunku przedszkola. Jednak żadna z kwot przekazanych darowizną przez Radę Rodziców w łatach 2013-2014, jak i przekazana przez [...] nie została zaksięgowana na rachunku budżetowym Przedszkola Samorządowego nr [...] w W., co stanowi naruszenie prawa, a odpowiedzialność za takie działanie przewidziana jest w art. 231 Kodeksu karnego, art. 18 c ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W dodatku podczas zebrania rodziców zorganizowanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. (już po dwukrotnym spotkaniu z Komisją Oświaty, Kultury i Sportu - nota bene podczas pierwszego spotkania pani dyrektor odmówiła odpowiedzi na pytanie, gdzie znajdują się te środki, zasłaniając się udzieleniem odpowiedzi na piśmie w terminie późniejszym). Pani B.S. poinformowała zebranych, że wpłaciła te pieniądze na konto Rady Rodziców. W ocenie organu prowadzącego, jeśli pieniądze te formalnie zostały przyjęte jako darowizna na rzecz przedszkola (a potwierdzają to podpisy na protokołach przekazania), to weszły one (a przynajmniej powinny były wejść) w budżet przedszkola. Pani Dyrektor przekazując darowiznę na rzecz Rady Rodziców w tym momencie "funduje" darowiznę z pieniędzy budżetowych przedszkola. Takie działania wskazują kolejne nieprawidłowe działania i stanowią przekroczenie uprawnień, niedopełnienie obowiązków i rażące zaniedbanie kierownika jednostki budżetowej. Swoimi działaniami dyrektor wprowadza atmosferę uniemożliwiającą normalne funkcjonowanie placówki. Działania dyrektora przedszkola doprowadziły do konfliktu z radą pedagogiczną i pracownikami niepedagogicznymi, a w celu jego wyeliminowania organ prowadzący zorganizował mediacje dla wszystkich pracowników. Działania te nie przyniosły jednak oczekiwanych efektów. W chwili obecnej daje się zauważyć eskalację działań niepożądanych - chociażby poprzez przyzwalanie niektórym nauczycielom na pozostawianie wychowanków bez opieki. Podkreślenia wymaga fakt, że podczas omawiania tych sytuacji przed komisją oświaty pani B. S. udzielała sprzecznych wyjaśnień, negując w pewnym momencie zupełnie występowanie takowych zdarzeń. Zebrani podczas posiedzenia rodzice wskazywali jednak przykłady konkretnych sytuacji, kiedy przedszkolaki zostawały bez opieki nauczyciela (m. in. podczas zbierania przez jedną z nauczycielek podpisów pod petycją w "obronie" pani dyrektor). Wiele sytuacji przedstawionych zarówno w skardze, jak i podczas posiedzeń komisji oraz podczas sesji rady gminy wskazuje na brak harmonijnej współpracy dyrektora z radą rodziców. Zadaniem dyrektora jest pozyskanie rodziców jako partnerów, inicjatorów przedsięwzięć dydaktycznych i wychowawczych oraz ich współwykonawców. Szereg zadań pozwala na włączenie w nie rady rodziców. Są to m. in.: diagnoza potrzeb i oczekiwań rodziców, pozyskiwanie środków finansowych, rzeczowych i osobowych, planowanie, projektowanie, pozyskiwanie środków finansowych, wsparcie dla wychowawcy, opieka na zasadach wolontariatu, włączenie się rodziców w działania opiekuńczo - wychowawcze (opieka nad uczniami w czasie festynów, wycieczek). Rada rodziców praktycznie może występować z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach placówki. Z wnioskami i opiniami może występować do dyrektora, organu prowadzącego szkołę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą. Współpraca pomiędzy radą rodziców, dyrekcją i gronem pedagogicznym winna opierać się na wzajemnym partnerstwie, pełnym zaufaniu i szacunku. Wszelkie przedsięwzięcia winny być podejmowane wspólnie, uzgadniane, w przypadku różnicy stanowisk - na zasadzie kompromisu. Działania rady rodziców konstruktywnie mają wspierać pracę nauczycieli i pomagać w realizacji statutowych zadań szkoły. Dyrektor powinien dokładać wszelkich starań o nawiązanie właściwej współpracy z tym organem, czego nie daje się zauważyć po wysłuchaniu zainteresowanych. Prawdopodobnie wpływ na takie relacje ma dociekliwość rodziców i ich zainteresowanie funkcjonowaniem placówki przejawiające się m.in. w dociekaniu losów środków finansowych przekazanych na rzecz przedszkola jako darowizny. Przedstawiona argumentacja wypełnia przesłanki przypadków szczególnie uzasadnionych. W ocenie organu prowadzącego odwołanie pani B. S. z funkcji dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] w W. jest konieczne z uwagi na zaniedbywanie obowiązków kierowniczych, brak reakcji na niewłaściwe zachowania nauczycieli, otwarty konflikt z radą pedagogiczna i radą rodziców. Wymaga tego również zapewnienie dalszego prawidłowego funkcjonowania placówki. Odwołanie dyrektora na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1999 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) wymaga zasięgnięcia opinii kuratora oświaty. Na zajęcie stanowiska (wyrażenie opinii) wyznaczono właściwemu organowi termin 5 dni roboczych. Ponieważ jest to termin prawa materialnego, jest on ustanowiony w celu doręczenia stanowiska organowi prowadzącemu i nie podlega przywróceniu. Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej. W dniu [...] kwietnia 2015 r. Wójt Gminy W. zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty z prośbą o wyrażenie opinii w przedmiotowej sprawie. W terminie 5 dni roboczych do Urzędu Gminy W. opinia nie wpłynęła, co jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej. Odwołanie w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) następuje zawsze bez zachowania terminu wypowiedzenia. Zarządzenie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zarządzeniu skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 38 ust. 1 pkt 2 Ustawy o systemie oświaty polegające na niewłaściwej ocenie w świetle zebranego materiału dowodowego przez Wójta Gminy W. okoliczności stanowiących podstawę odwołania z funkcji Dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] B. S. poprzez uznanie, że Skarżąca naruszyła przepisy ustawy o dyscyplinie finansów publicznych poprzez przyjęcie darowizny od rodziców na rzecz przedszkola i niezaksięgowaniu darowizny na rachunku budżetowym przedszkola, 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 10 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyjaśnienia przesłanek uzasadniających odwołanie Skarżącej ze stanowiska Dyrektora Przedszkola poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnymi ustaleniami w zakresie odwołania, 3. naruszenie Przepisów prawa: art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. Wniosła o: 1. stwierdzenie, że zarządzenie Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...].05.2015 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, 2. stwierdzenie, że zaskarżone zarządzenie Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...].05.2015 r. nie może być wykonane, 3. zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych, W uzasadnieniu skargi, przytoczyła stan faktyczny sprawy. Podała, że współpraca układała się dobrze, do momentu gdy na sesji Rady Gminy W. [...] października 2014 r. dyrektor oświadczyła, że nie zatrudni nauczycielki N.K. (córki radnego J. K.) z powodu braku kompetencji dydaktyczno – wychowawczych, pomimo uporczywych nacisków wójta i dyrektora SAPO. Odnośnie stawianych jej zarzutów wyjaśniła, że pieniądze otrzymane od rodziców oraz od [...] w latach 2013/2014 r w kwocie łącznie 2 776, 50 zł zostały powierzone celem przechowania na czas podjęcia decyzji odnośnie tego, co zakupić za zebrane pieniądze. Do chwili obecnej rodzice nie zdecydowali się na co przeznaczyć ww. kwotę. Dlatego w dniu [...] kwietnia 2015 r. na spotkaniu w przedszkolu Rady Rodziców, Powódka w związku z pismem rodzica przekazała całą kwotę rodzicom na prowadzony przez nich rachunek Rady Rodziców. Ponadto wyjaśnienia wymaga fakt, iż w związku z posiadanymi przez Powódkę pieniędzmi zarzucono jej naruszenie art. 18 c ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz art. 231 kk o przekroczeniu uprawnień przez funkcjonariusza publicznego. Zarzuty nie mają potwierdzenia w przepisach prawa i są przez Wójta błędnie interpretowane, ponieważ dyrektor przedszkola absolutnie nie ma prawa wpłacać darowizn na rachunek budżetowy Przedszkola Samorządowego nr[...], które nawet nie jest utworzone do tego celu. Zgodnie z art. 18 c ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest: 1) niewykonanie lub nienależyte wykonanie przez kierownika jednostki sektora finansów publicznych obowiązków w zakresie kontroli zarządczej w jednostce sektora finansów publicznych, jeżeli miało ono wpływ na:! uszczuplenie wpływów należnych tej jednostce. Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego. 2) dokonanie wydatku powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonych w planie finansowym jednostki 3) zaciągnięcie zobowiązania bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania zobowiązań przez jednostkę sektora finansów publicznych, 4) niewykonanie w terminie zobowiązania jednostki, w tym obowiązku zwrotu należności celnej, podatku, nadpłaty lub nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, 5) udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych, 6) zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych dotyczących formy pisemnej umowy, okresu, na który umowa może być zawarta, lub w przypadku wniesienia odwołania - terminu jej zawarcia, 7) niewyłączenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego osoby podlegającej wyłączeniu z takiego postępowania na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych, 8) unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych określających przesłanki unieważnienia tego postępowania, 9) zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi z koncesjonariuszem, który nie został wybrany zgodnie z przepisami o koncesji na roboty budowlane lub usługi, 10) zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi z naruszeniem przepisów o koncesji na roboty budowlane lub usługi dotyczących formy pisemnej umowy, okresu, na który umowa może być zawarta, lub w przypadku wniesienia skargi na czynność wyboru oferty najkorzystniejszej – terminu jej zawarcia, 11) odwołanie postępowania o zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi z naruszeniem przepisów o koncesji na roboty budowlane lub usługi, 12) dokonanie, w zakresie gospodarki finansowej lub w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub przygotowaniu tego postępowania albo w postępowaniu o zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi, czynności naruszającej dyscyplinę finansów publicznych przez osobę nieupoważnioną do wykonania tej czynności, 13) działanie lub zaniechanie skutkujące zapłatą ze środków publicznych kary grzywny lub opłaty stanowiącej sankcję finansową do których stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Żaden z punktów wymienionych w ww. przepisie nie odnosi się do zarzutów stawianych dyrektorowi Przedszkola. Natomiast zgodnie z art. 11 a ustawy o finansach publicznych państwowe jednostki budżetowe, dla których organem prowadzącym są organy administracji państwowej prowadzące działalność określoną w ustawie o systemie oświaty gromadzą na wydzielonym rachunku dochody uzyskiwane: ze spadków i darowizn w postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej. Zaś art. 223 ustawy o finansach publicznych, stanowi, że samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność określoną w ustawie o systemie oświaty gromadzą na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, pochodzące właśnie z darowizn. Art. 223 ma zastosowanie tylko do tych samorządowych jednostek budżetowych działających w sferze oświaty, które zostaną wskazane w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Bez takiej uchwały jednostki- Rady Gminy W., przedszkole nie może gromadzić i wykorzystywać dochodów z w/w źródeł czyli z darowizn. Nadmienić należy, że Rada Gminy W. nigdy nie uchwaliła dla Przedszkola Samorządowego nr [...] rachunku, na którym dyrektor mógłby trzymać środki uzyskane z darowizn. Trzeba także wskazać, że organ sprawujący nadzór finansowo-administracyjny, tj. Wójt Gminy W., nigdy wcześniej nie zarzucił dyrektorowi przedszkola naruszenia prawa dotyczącego finansów publicznych. Nadto należy dodać, że na posiedzeniu sesji Komisji Oświaty, Kultury i Sportu dyrektor [...] J. B. sam przyznał, że ani przedmiotowe Przedszkole Samorządowe nr [...] w W. ani Przedszkole Samorządowe nr [...] w W. nie posiada wydzielonego rachunku. Nie wskazano co konkretnie i jaki punkt przepisu ustawy budżetowej został naruszony. Odnośnie zarzutu wprowadzenia atmosfery uniemożliwiającej normalne prowadzenie placówki, podkreśliła, że kontrola [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2015 r. nie wykazała nieprawidłowości w funkcjonowaniu przedszkola. Była dyrektor przedszkola A. B. usiłowała zdyskredytować skarżącą na tym stanowisku. Dla poprawy sytuacji w relacjach w przedszkolu zorganizowała szkolenie dotyczące relacji międzypersonalnych, jednak nie wszyscy nauczyciele chcieli w nich uczestniczyć. Były również próby zorganizowania mediacji. W uzasadnieniu zarządzenia nie podano na czym polegał konflikt pomiędzy Radą Rodziców i dyrektor. W ocenie dyrektor rodzice są podzieleni. Prezydium Rady Rodziców porozumiewa się z dyrektor nie bezpośrednio, a przy pomocy poczty elektronicznej. Wójt nie wskazał jakie obowiązki kierownicze były zaniedbywane. W konkluzji podkreślono, że negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły lub innych zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły, nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków zawartych w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołał argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna Przede wszystkim wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kierują się zasadą legalizmu – badają czy poddane jego kontroli rozstrzygnięcia administracyjne są zgodne z obowiązującymi w tej materii normami prawnymi. W przeciwieństwie do Sądów powszechnych, sądy administracyjne nie badają sprawy pod kątem zasad słuszności. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie rozstrzyga zagadnienia, czy skarżąca prawidłowo wykonywała zadania dyrektora przedszkola, ale bada jedynie zgodność podjętego przez Wójta Gminy W. zarządzenia, pod kątem jego zgodności z prawem. Zarządzenie wydane w sprawie odwołania dyrektora placówki oświatowej powinno wskazywać jedną konkretną i decydującą przyczynę odwołania. Inny jest bowiem tryb odwołania dyrektora placówki oświatowej przewidziany w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz inny w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Wskazać należy, że art. 34 ust. 1 i 2a powołanej ustawy stanowią, że jeżeli szkoła lub placówka albo organ prowadzący prowadzi swoją działalność z naruszeniem przepisów ustawy, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić, w drodze decyzji, usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie i jeżeli dyrektor szkoły lub placówki (dyrektor przedszkola) nie usunie w wyznaczonym terminie uchybień, o których mowa w ust. 1, nie opracuje lub nie wdroży w określonych w harmonogramie terminach programu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania albo nie uwzględni w tym programie zgłoszonych uwag i wniosków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny występuje do organu prowadzącego szkołę lub placówkę z wnioskiem o odwołanie dyrektora szkoły lub placówki z końcem albo w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Wniosek złożony w tej sprawie przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest wiążący dla organu prowadzącego szkołę lub placówkę. Natomiast zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub - placówce odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2. Zatem odwołanie oparte na normie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o systemie oświaty musi zostać poprzedzone wnioskiem złożonym zgodnie z wymogami zawartymi w art. 34 ust. 2a i taki prawidłowo złożony wniosek o odwołanie jest dla organu wiążący. Znaczy to, iż wypełnienie przesłanek formalnych wniosku, to jest wypełnienie wszystkich przesłanek opisanych w powyższym przepisie, wprost skutkuje wydaniem decyzji odwołującej dyrektora. Natomiast odwołanie dyrektora na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty następuje w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Zatem takie odwołanie wymaga rzetelnego dogłębnego wykazania dowodów uzasadniających odwołanie i to dowodów o charakterze szczególnie uzasadniającym natychmiastowe odwołanie. Ma rację strona skarżąca, gdy zarzuca, iż zastosowanie przez Wójta art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o systemie oświaty było w niniejszej sprawie wadliwe. Odwołanie dyrektora przedszkola w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 wymaga rzetelnego i dogłębnego wykazania dowodów uzasadniających odwołanie i to dowodów o charakterze szczególnie uzasadniającym natychmiastowe odwołanie. Zatem w sposób przewidziany w procedurze administracyjnej organ powinien uzasadnić powody odwołania i uzasadnienie te, poprzez analizę dowodów przedstawionych w uzasadnieniu zarządzenia powinno przekonać sąd administracyjny o zasadności takiej decyzji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym, Sąd nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji ostatecznej z perspektywy realizacji i przestrzegania przez organ administracji reguł proceduralnych, wiążących go, w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń faktycznych. Wskazać tu także należy, iż zastosowany w art. 38 ust. 1 pkt 2 zwrot "przypadki szczególnie uzasadnione" zawęża pole zastosowania tego przepisu do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką (przedszkolem) lub jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów, jest nie do przyjęcia. Przyczyną odwołania w tym trybie mogą być takie zaniedbania obowiązków dyrektora, które mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, tj. realizacji jej zadań w zakresie nauczania i wychowania. Nie każde naruszenie prawa przez dyrektora jest wystarczające do zastosowania tej formy odwołania, a jedynie takie, które powoduje konieczność natychmiastowego zaprzestania spełniania przezeń tej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Dla odwołania szefa placówki oświatowej w trybie natychmiastowym w trakcie roku szkolnego nie jest wystarczające stwierdzenie, że naruszył on przepisy ustawy o systemie oświaty, a w przedszkolu , którym zarządzał, pojawiły się nieprawidłowości. Odwołanie dyrektora musi mieć bardziej konkretne i faktyczne podstawy prawne (porównaj: wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 933/10 uzasadnienie wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Rz 1969/01 oraz teza wyroku NSA z dnia 2 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 986/12). Powołany przepis nie ustanawia obowiązku, lecz jedynie upoważnia właściwy organ do odwołania dyrektora z funkcji kierowniczej, nie podając przy tym wprost żadnych kryteriów oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skoro jednak ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" - używanego w innych normach prawnych ustawy o systemie oświaty - dodał przysłówek "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy położył nacisk na to właśnie określenie, świadomie zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówka oświatową (przedszkolem) stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Użyte w omawianym przepisie pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" musi być rozumiane wąsko (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2012 r. o sygn. akt IV SA/Po 1047/11 oraz WSA w Kielcach z dnia 15 grudnia 2011 r. o sygn. akt II SA/Ke 681/11, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 535/10). Oznaczać ono może albo nagłe zdarzenia powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora czy inne jego zachowania (nawet niezawinione) które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Zatem szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast, przed zakończeniem okresu na który został powołany na to stanowisko (porównaj wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1566/13). Jedyne wykazane istotniejsze uchybienia w pracy B. S. jako dyrektora Przedszkola Samorządowego wymienione w skarżonym zarządzeniu to nieprofesjonalne działania, skargi rodziców, naruszenie dyscypliny finansów publicznych, konflikt z Prezydium Rady Rodziców, konflikt z Radą Pedagogiczną. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, niezależnie od tego, czy przedstawione zarzuty są zasadne to uchybienia te nie mają tak drastycznego charakteru, jak to twierdzi Wójt i nie mogą być podstawą odwołania dyrektora przedszkola w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zatem wszystkie postawione zarzuty co najwyżej powinny być rozpatrywane w granicach niestarannego działania, braku przewidywania przez dyrektora różnych sytuacji, nie zaś jako szczególny przypadek uzasadniający jego zwolnienie - czyli działanie naganne w sposób kwalifikowany, wskazane w normie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Ponadto podkreślić należy, że Wójt nie wskazał który z punktów wymienionych w art. 18 c ustawy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych został naruszony przez B. S. Również należy zwrócić uwagę, że w sprawie znajdują się zarówno pozytywne jak i negatywne oceny skarżącej, ze strony i rodziców i nauczycieli, dlatego w ocenie Sądu, nie można im zbytnio ulegać w tego typu sprawie, która stanowi nadzwyczajny tryb odwołania dyrektora przedszkola, przewidziany w art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego jest przypadkiem regulacji szczególnej z art. 38 ustawy o systemie oświaty. Skoro przewiduje się w nim możliwość odwołania dyrektora przedszkola tylko w wyjątkowych przypadkach, oznacza to, że uzasadnienie takiego odwołania z funkcji kierowniczej , nie może mieć charakteru dowolnego, ani też arbitralnego (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt IVSA/Po 627/13). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 147 § 1 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło