II SA/Wa 1642/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-27

Skład orzekający: Paulina Paczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi z urzędu przysługują koszty korespondencji z sądem w ramach nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Pełnomocnikowi z urzędu nie przysługują zwrot kosztów korespondencji z sądem, gdyż są to wydatki drobne i zwykle występujące przy prowadzeniu procesu sądowego, które są rekompensowane w ramach przyznanego wynagrodzenia. Koszty te nie mieszczą się w zakresie niezbędnych wydatków podlegających zwrotowi.
Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu złożył adwokat D. K., który był pełnomocnikiem skarżącej E. M. w postępowaniu przed WSA i NSA. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną. Adwokat domagał się zwrotu kosztów za sporządzenie skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed NSA oraz koszty korespondencji z sądem.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata D. K. kwotę 360 zł wynagrodzenia oraz 82,80 zł tytułem podatku VAT, łącznie 442,80 zł, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Odmówiono przyznania kosztów korespondencji.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata D. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. K. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) oraz kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, łącznie kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat D. K. została wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w postępowaniu przed sądem I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r. oddalił wniesioną skargę, a postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2016 r. zostało przyznane pełnomocnikowi z urzędu stosowne wynagrodzenie. Wyznaczona adwokat w ustawowym terminie wniosła o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku i jego doręczenie wraz z uzasadnieniem, a następnie pismem z dnia 27 czerwca 2016 r., wniosła skargę kasacyjną. Jednocześnie wystąpiła o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego, wskazując, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Nadto, ustanowiona pełnomocnik reprezentowała skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2052/16. Pismem z dnia 22 maja 2017 r. adw. D. K. ponownie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, która to pomoc prawna obejmowała sporządzenie, podpisanie oraz złożenie skargi kasacyjnej do NSA oraz uczestnictwo w rozprawie przed NSA. Dodatkowo koszty korespondencji z Sądem w wysokości 14 zł obejmujące wysłanie wniosku o uzasadnienie wyroku WSA oraz wysłanie skargi kasacyjnej. Pełnomocnik oświadczyła, że opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 28 czerwca 2016 r., czyli w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Postępowanie w drugiej instancji zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. "a" tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji, polegające na sporządzeniu skargi kasacyjnej oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez adwokata, który występował w sprawie w pierwszej instancji, wynosi 75% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł. Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł. Ponadto, w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie pomoc udzielona stronie skarżącej w drugiej instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że opłata dla pełnomocnika z urzędu wynosi 75% z 480 zł, czyli 360 zł i powinna być podwyższona o kwotę 82,80 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 442,80 zł. Brak jest natomiast podstaw do przyznania pełnomocnikowi kosztów korespondencji z Sądem. Trzeba bowiem podkreślić, iż zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, do których zaliczają się między innymi koszty korespondencji. Przyjmuje się, że tego typu wydatki są rekompensowane pełnomocnikowi w ramach przyznanego mu wynagrodzenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 30/12 oraz postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05 i w Gdańsku, z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 663/14 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. "a" w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c", a także w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło