II SA/Wa 1720/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1720/12 oddalającego skargę J.R. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej postanawia odmówić przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.R. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Akta administracyjne sprawy oraz akta osobowe zostały zwrócone organowi przy piśmie z dnia [...] marca 2013 r. (k. 30). W dniu [...] maja 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiadała wiedzy o terminie rozpoznania jej sprawy, albowiem w okresie od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. znajdowała się na leczeniu rehabilitacyjnym w K. Wskazała, że zawiadomienie o terminie rozprawy wpłynęło do Urzędu Pocztowego rejonu jej zamieszkania pod koniec listopada 2012 r., a pierwsza próba doręczenia miała miejsce w dniu 30 listopada 2012 r., tak że po powtórnym awizie termin odbioru przesyłki minął w dniu [...] grudnia 2012 r., a więc w trakcie pobytu skarżącej na rehabilitacji. J.R. oświadczyła, że po powrocie z niego nie stwierdziła, aby awiza znajdowały się w skrytce, a ponadto, iż jest osobą samotną, toteż nikt poza nią nie mógł odebrać zawiadomień. Jak wskazała, o zapadłym wyroku dowiedziała się dopiero w dniu [...] maja 2013 r. z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto skarżąca zajęła stanowisko, że w świetle art. 70 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) nie miała obowiązku informować Sądu o zmianie adresu do doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Stosownie natomiast do treści art. 86 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 2 powołanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 cyt. ustawy). Oznacza to, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia wniosku o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zatem zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę, w art. 87 § 1 powołanej ustawy, terminie. Moment ustania przyczyny uchybienia terminu należy odnieść do daty uświadomienia sobie przez skarżącą faktu uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. do dnia [...] maja 2013 r., kiedy skierowała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu. Skarżąca twierdzi, że o wyroku dowiedziała się dopiero w dniu [...] maja 2013 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Toteż, zestawiając obie wskazane daty, skarżąca dochowała siedmiodniowego ustawowego terminu, określonego w art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. Przechodząc do oceny okoliczności podanych przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, wskazać należy, iż strona nie uprawdopodobniła braku jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zatem wniosek ten nie jest zasadny. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. o sygn. akt III SA 7804/98; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2010 r. o sygn. akt I OZ 870/10; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2012 r. o sygn. akt II OZ 122/12 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1999 r. o sygn. akt I CKN 556/98, publ. LEX nr 50702). Stanowisko to ma oparcie w, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP, zasadzie pewności prawa oraz w prawie jednostki do uzyskania wiążącego, prawomocnego rozstrzygnięcia sądu, a więc w prawie do sądu (art. 45 ust. 1 ustawy zasadniczej), wynika zarazem z obowiązującej w postępowania sądowoadministracyjnym zasady formalizmu. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dochowaniu terminu. Na gruncie powyższych ustaleń, w ocenie Sądu, skarżąca nie ma racji twierdząc, że wyjeżdżając na blisko miesięczny okres, co uniemożliwi jej odbiór pism, nie miała obowiązku zawiadomienia o tym fakcie Sądu. Przeciwne stanowisko jest tym bardziej uzasadnione, że skarżąca – jako osoba mieszkająca sama – musiała się liczyć z tym, iż w każdym czasie może nadejść pismo z Sądu, do którego odebrania będzie jedyną uprawnioną osobą. Z tego względu powinna była, stosownie do art. 70 § 1 i 2 cytowanej ustawy, o którym została pouczona przy piśmie z dnia [...] września 2012 r. (k. 17), zawiadomić Sąd o zmianie swojego adresu do doręczeń na okres wyjazdu. Skoro obowiązku tego nie dochowała, to wykazała się niedbalstwem w sprawie niepozwalającym na wyłączenie jej winy, a co za tym idzie – na przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r. Podkreślenia wymaga, że przedstawione stanowisko, zajęte przez Sąd w niniejszej sprawie, ma oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt II FZ 856/11; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II GZ 126/12 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 listopada 2012 r. o sygn. akt II FZ 911/12, publ. http:/orzeczenia.nsa.gov.pl, osoba świadoma tego, że w określonym, dłuższym okresie czasu nie będzie przebywać w swoim miejscu zamieszkania, powinna przed przewidywanym wyjazdem odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że akt przebywania na leczeniu nie stanowi przeszkody o charakterze nadzwyczajnym, która uniemożliwia podejmowanie czynności postępowania. Ma to szczególne znaczenie – jak wskazał w cytowanym postanowieniu – w sytuacji, gdy przebywanie strony poza miejscem zamieszkania nie jest wywołane zaistnieniem nagłych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, lecz wynika z wcześniejszych planów strony. Taki stan miał także miejsce w niniejszej sprawie, a zatem skarżąca nie wywiązała się z obowiązku, o którym mowa w art. 70 § 1 cytowanej ustawy, dopuszczając się tym samym niedbalstwa, a zatem uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia nastąpiło z jej winy. Godzi się wreszcie zauważyć, że osoba zachowująca należytą dbałość o własne interesy, w sytuacji dłuższego wyjazdu, po powrocie z niego, podjęłaby działania mające na celu ustalenie stanu sprawy, chociażby przez kontakt telefoniczny z Sądem. Tymczasem odpis odpowiedzi na skargę doręczono skarżącej w dniu [...] października 2012 r., zaś kontakt telefoniczny z Sądem nawiązała ona dopiero w dniu [...] maja 2012 r., a więc dopiero po upływie 233 dni od dnia odbioru ostatniej przesyłki z Sądu. Wzmacnia to ocenę Sądu, co do niedbałości skarżącej w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 86 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.