II SA/Wa 1755/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-13
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Anna Mierzejewska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej w postaci wysokości wynagrodzenia rzecznika prasowego jest uzasadniona ochroną prawa do prywatności, czy też informacja ta podlega ujawnieniu jako dotycząca osoby pełniącej funkcje publiczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udostępnienia informacji o wysokości wynagrodzenia rzecznika prasowego była niezasadna. Rzecznik prasowy, ze względu na zakres swoich obowiązków, w tym współudział w realizacji obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Informacje dotyczące wynagrodzenia takiej osoby, mające związek z pełnioną funkcją, podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli dotyczą sfery prywatności.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci wysokości miesięcznego wynagrodzenia netto i brutto rzecznika prasowego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Minister odmówił udostępnienia informacji, powołując się na ochronę prywatności pracownika oraz przepisy o ochronie danych osobowych. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył obie decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej, procedury administracyjnej oraz błędną kwalifikację rzecznika prasowego jako osoby pełniącej funkcje usługowe, a nie publiczne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Janusz Walawski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję poprzedzającą; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz J. S. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. S., w dniu 26 maja 2015 r. złożył do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w formie elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie wysokości miesięcznego wynagrodzenia netto i brutto rzecznika prasowego i to bez względu na tytuł, na podstawie którego otrzymuje on wynagrodzenie pracując w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a., w dniu [...] czerwca 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił J. S. udostępnienie informacji publicznej w zakresie określonym w jego wniosku z dnia 26 maja 2015 r.
Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Zasadą jest, iż informacje na temat wynagrodzeń pracowników objęte są poufnością.
Nadto organ podał, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182), każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Powyżej powołana ustawa szeroko definiuje dane osobowe. Zgodnie z jej art. 6 ust. 1, za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 107 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyżej określonej decyzji, w dniu [...] września 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą.
Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że art. 104 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1111 z późn. zm.) stanowi, że na zasadach określonych w odrębnych przepisach członkowie korpusu służby cywilnej korzystają z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Z przepisu tego wynika, że pojęcie członka korpusu służby cywilnej nie jest tożsame z pojęciem funkcjonariusza publicznego. Powołany przepis dotyczy ochrony wskazanych w nim osób, nie zawiera natomiast regulacji szczególnej odnośnie do dostępu do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 powołanej ustawy, w sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 z późn. zm.) – zwanej dalej: k.p., i inne przepisy prawa pracy. Na uwagę w tym kontekście zasługuje art. 300 k.p., zgodnie z którym w sprawach nie unormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Są to m. in. przepisy o ochronie dóbr osobistych, czyli art. 23 i art. 24 k.c. Stosowanie tych przepisów do pracowników, zatrudnionych w urzędach, nie zostało wyłączone.
Jedną z przesłanek wyłączających ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej jest rezygnacja tej osoby z przysługującego jej prawa. W dniu 1 czerwca 2015 r. pracownik zapytany o zgodę na udostępnienie dotyczących go informacji, podtrzymał swoje stanowisko o nieudostępnianiu informacji o wysokości swoich zarobków.
Odnosząc się do powołanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r., organ wskazał, iż w ocenie Trybunału nie każdy pracownik instytucji publicznej jest tym funkcjonariuszem, którego sfera chronionej prywatności może być zawężona z perspektywy uzasadnionego interesu osób trzecich, realizującego się w ramach prawa do informacji. W przypadku osób pełniących funkcje publiczne chodzi o osoby piastujące takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest jednoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Z treści ww. wyroku wynika, że w zakresie stosowania art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wymagane jest zachowanie dużej ostrożności, biorąc pod uwagę równorzędność chronionych dóbr. W ocenie Trybunału "należy uznać, że prywatność może w pewnych sytuacjach być przedmiotem ingerencji dla ochrony dobra wspólnego, jednak wkraczanie w tę sferę, również tam, gdzie w wyraźny sposób styka się ona ze sferę publiczną, musi być dokonywane w sposób ostrożny i wyważony, z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją. Mamy bowiem do czynienia z dobrami równorzędnymi. Ograniczenia dotyczące pewnych praw chronionych konstytucyjnie mogą być wprowadzane z uwagi na dobro wspólne. Do praw takich należy prawo do prywatności. Nie zawsze jednak dobro wspólne przeważa nad interesem indywidualnym".
J. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania.
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisemnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 674/14 a także z pisemnego uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 29 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 54/15 na okoliczność, iż rzecznik prasowy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zgodnie z aktualnym brzmieniem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji i zadań rzeczników prasowych w urzędach organów administracji rządowej (Dz. U. Nr 4, poz. 36), nie jest zwykłym pracownikiem wykonującym czynności usługowe, lecz osobą pełniącą funkcje publiczne, bowiem w myśl § 1 ust. 3 rozporządzenia, do zadań rzeczników prasowych należy również współudział w realizacji obowiązków nałożonych na organy administracji rządowej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, natomiast stosownie do brzmienia § 5 ust. 2 zd. 1 i 3 rozporządzenia, rzecznik prasowy podlega organowi administracji rządowej, który reprezentuje oraz może łączyć swoje funkcje z wykonywaniem innych zadań służbowych. Powyższe oznacza, że rzecznik prasowy Ministra jest pracownikiem administracji rządowej, a wykonywane przez niego czynności nie mają charakteru wyłącznie usługowego, skoro wiążą się również z wykonywaniem obowiązków nałożonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Przy czym obowiązki te wykonywane są także poprzez odmowę udzielenia informacji publicznej, dla której ustawa zastrzega formę decyzji administracyjnej. Z tego względu rzecznik prasowy posiada co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej, co jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub chociaż uprawnienie do przygotowywania decyzji wywierających takie skutki, na co zwrócił już uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że rzecznik prasowy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne, lecz osobą pełniącą funkcje usługowe i techniczne, podczas gdy z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji i zadań rzeczników prasowych w urzędach organów administracji rządowej wprost wynika, że rzecznik prasowy nie pełni czynności usługowych ani technicznych, bowiem całą obsługę organizacyjną rzeczników prasowych zapewnia urząd obsługujący organ administracji rządowej, w którym działa rzecznik prasowy, a to oznacza, że nie można traktować rzecznika prasowego, który jest do tego powoływany w sposób polityczny, bez jakiegokolwiek konkursu, jako osobę pełniącą funkcje usługowe i techniczne, lecz jako osobę pełniącą funkcje publiczne,
2) § 6 powyżej powołanego rozporządzenia poprzez jego bezpodstawne pominięcie w sytuacji, gdy z treści tego przepisu wprost wynika, że całą obsługę organizacyjną rzeczników prasowych zapewnia urząd obsługujący organ administracji rządowej, w którym działa rzecznik prasowy, a to oznacza, że nie można traktować rzecznika prasowego, który do tego jest powoływany w sposób polityczny, bez jakiegokolwiek konkursu, jako osobę pełniącą funkcje usługowe i techniczne, lecz jako osobę pełniącą funkcje publiczne,
3) art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez bezpodstawne uchylenie się organu od wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik w sprawie, a mianowicie na jakich zasadach jest zatrudniany rzecznik prasowy, tj. w jaki sposób nawiązuje stosunek pracy i jaki jest to rodzaj stosunku pracy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie jest on członkiem korpusu służby cywilnej, a w zakresie ochrony członkowie korpusu służby cywilnej są traktowani jak funkcjonariusze publiczni,
4) art. 115 § 13 pkt 4 i § 9 Kodeksu karnego poprzez ich błędne pominięcie w sytuacji, gdy rzecznik prasowy Ministra jest pracownikiem administracji rządowej, a wykonywane przez niego czynności nie mają charakteru wyłącznie usługowego, skoro wiążą się również z wykonywaniem obowiązków nałożonych ustawą o dostępie do informacji publicznej, a obowiązki te wykonywane są także poprzez odmowę udzielenia informacji publicznej, dla której ustawa zastrzega formę decyzji administracyjnej i z tego względu rzecznik prasowy posiada co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej, co jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub chociaż uprawnienie do przygotowywania decyzji wywierających takie skutki, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05,
5) art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że udzielenie informacji publicznej o wysokości wynagrodzenia rzecznika prasowego narusza jego prawo do prywatności, gdy tymczasem rzecznik prasowy, jest osobą pełniącą funkcje publiczne i takie ograniczenie nie dotyczy osób pełniących funkcje publiczne.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1647 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
W myśl art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Skonkretyzowanie prawa do informacji ma miejsce w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 z późn. zm.) – zwanej dalej u.d.i.p., wedle której każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym (art. 1 ust. 1).
W świetle regulacji zawartej w art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, zaś zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Stosownie do art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Z powyższego przepisu wynika, że prywatność osoby fizycznej stanowić może - co do zasady - podstawę odmowy udzielenia informacji publicznej. Ograniczenie prawa do prywatności nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. W świetle ww. przepisu, jeżeli informacja dotyczy osoby pełniącej funkcje publiczne i ma związek z wykonywanymi przez nią zadaniami i sprawowaną funkcją, to dostęp do niej nie może być ograniczony ze względu na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak było podstaw do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę prawa do prywatności.
Prywatność w ujęciu normatywnym zakłada uprawnienie jednostki do kształtowania sfery prywatnej życia, aby była ona wolna od ingerencji i niedostępna dla innych podmiotów. Prywatność podlega ochronie dlatego, że przyznaje się każdej osobie prawo do wyłącznej kontroli tej sfery życia, która nie dotyczy innych, a w której wolność od ciekawości innych jest swoistą conditio sine qua non swobodnego rozwoju (M. Safjan, Prawo do ochrony życia prywatnego, Szkoła Praw Człowieka, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 2006, s. 211 i n.). Prawo do prywatności podlega ochronie przewidzianej w Rozdziale II Konstytucji pod tytułem: "Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela". Art. 47 Konstytucji stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Z art. 51 Konstytucji wynika natomiast, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby (ust. 1) oraz że władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym (ust. 2). Nadanie określonym w tym rozdziale uprawnieniom miana "wolności" oznacza, że odpowiada im po stronie władz publicznych i każdej osoby obowiązek powstrzymania się od jakichkolwiek ingerencji w sferę tych wolności.
Informacje o statusie materialnym danej osoby (w tym wysokości zarobków) stanowią informacje z zakresu prywatności osoby fizycznej. Prawo do prywatności także w tym zakresie podlega jednak ograniczeniom przewidzianym w ustawach, zarówno wobec organów władzy jak i innych osób. Informacje takie często podlegają z mocy przepisów ustaw ujawnianiu wobec organów administracji państwowej (np. urzędów skarbowych) i nie stanowi to naruszenia sfery prywatności.
Ograniczenie udzielenia informacji publicznej z uwagi na prywatność nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji.
Osoby podejmujące się sprawowania funkcji publicznej muszą mieć świadomość, że sfera ich prywatności będzie w tym zakresie ograniczona. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 czerwca 2003 r. (sygn. akt III RN 95/02, publ. Wokanda 2004 nr 2, s. 19), dokonując interpretacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyraził pogląd, iż cechą prawa do prywatności jest to, że ochroną tą objęta jest dziedzina życia osobistego (prywatnego), rodzinnego i towarzyskiego człowieka. Ochrona ta nie obejmuje jednak działalności publicznej osoby ani też sfery działań i zachowań, które ogólnie są pojmowane jako osobiste lub prywatne, jeżeli działania te lub zachowania wiążą się ściśle z działalnością publiczną.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "osoba pełniąca funkcje publiczne", jednakże Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05 (publ. OTK-A 2006/3/30) stwierdził m. in. że sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Podejmując próbę wskazania ogólnych cech przesądzających, że określony podmiot sprawuje funkcję publiczną, Trybunał Konstytucyjny uznał, że chodzi o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny.
Osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest funkcjonariusz publiczny, którego definicja zawarta jest w art. 115 § 13 pkt 4 k.k., a więc osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych.
Warto w tym miejscu powołać pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z 15 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1044/13 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie wskazano, że pełnienie funkcji publicznych można przypisać tylko pracownikom z wyboru i powołania, zaś pozostałym gdy pełnią zadania publiczne, a także zatrudnionym na stanowiskach urzędniczych. Funkcji publicznych nie pełnią natomiast osoby zatrudnione na stanowiskach pomocniczych i obsługi. Koniecznym jest przy tym każdorazowe badanie zakresu uprawnień, który dla przypisania im przymiotu pełnienia takich funkcji winien obejmować uprawnienia m. in. do dysponowania majątkiem publicznym, zarządzania nim albo wykonywania innych zadań z zakresu spraw publicznych. Istotne jest posiadanie prawa do działania wpływającego na podejmowanie decyzji (nie tylko w sensie procesowych rozstrzygnięć) w tej materii (por. też wyrok z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 681/13, publ. j.w.).
Do zadań rzecznika prasowego ministra, w myśl § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji i zadań rzeczników prasowych w urzędach organów administracji rządowej (Dz. U. Nr 4, poz. 36), należy: (1) wyjaśnianie działań, inicjatyw i programów podejmowanych przez ministra, w tym w szczególności wydawanie oświadczeń i publiczne prezentowanie działań ministra, (2) przedstawianie stanowiska ministra w sprawach należących do zakresu jego działania, (3) komentowanie wydarzeń krajowych i zagranicznych w zakresie działań ministra, (4) udzielanie odpowiedzi na publikacje prasowe oraz audycje radiowe i telewizyjne, a także materiały rozpowszechniane w innych środkach masowego przekazu, dotyczące działalności ministra, (5) przekazywanie komunikatów urzędowych do opublikowania w środkach masowego przekazu. Do zadań rzeczników prasowych należy również współudział w realizacji obowiązków nałożonych na organy administracji rządowej w ustawie o dostępie do informacji publicznej (§ 1 ust. 3 ww. rozporządzenia).
Z powyższej przytoczonego przepisu wynika, że zadania rzecznika prasowego dotyczą zasadniczo realizacji zadań związanych z polityką informacyjną Ministra. Realizacja tych zadań wiąże się niewątpliwie z wykonywaniem funkcji publicznej.
Zgodzić należy się zatem ze skarżącym, że wnioskowana informacja publiczna dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną (funkcjonariusza publicznego zajmującego stanowisko urzędnicze w urzędzie ministra) i ma bezpośredni związek z pełnioną przez tą osobę funkcją publiczną. Podlega zatem udostępnieniu, nawet w sytuacji, gdy funkcjonariusz nie został wskazany we wniosku skarżącego z imienia i nazwiska. Zaznaczyć przy tym należy, że odmowa wyrażenia zgody na udostępnienie wnioskowanej informacji przez osobę, której ta informacja dotyczy – w okolicznościach niniejszej sprawy – pozostaje prawnie bezskuteczna.
Wskazać również należy, że przedstawiona powyżej ocena koresponduje ze stanowiskiem przyjętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 29 maja 2014 r. o sygn. akt II SAB/Wa 770/13. Sąd ten wskazał, co uszło uwadze organu, że wnioskowane informacje "dotyczą wysokości środków publicznych, wydatkowanych miesięcznie z budżetu państwa na obsadę stanowiska związanego z realizacją zadań z zakresu polityki informacyjnej Ministerstwa, czyli środków budżetowych przeznaczonych na miesięczne wynagrodzenie na takim stanowisku. Dysponowanie przez wnioskodawcę personaliami osoby zajmującej przedmiotowe stanowisko nie zmienia charakteru zapytania o wydatkowanie środków publicznych. Skarżącemu nie chodzi bowiem o ujawnienie prywatnych danych ze sfery zatrudnieniowej pracownika organu, lecz o dane o miesięcznych środkach finansowych, wydatkowanych w związku z utrzymaniem przedmiotowego stanowiska pracy. Tego rodzaju informacja dotyczy bezpośrednio sfery działalności podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, tworzy zatem, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informację o sprawach publicznych". Dalej Sąd wskazał, iż "orzecznictwo sądów administracyjnych opowiada się za jawnością wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenie osób pełniących funkcje publiczne. Powyżej zaprezentowany pogląd uzyskał akceptację w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 97/14, z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 730/13 - dotyczących wynagrodzenia rzeczników prasowych ministerstw".
Mając na względzie wniosek zawarty w skardze, Sąd zauważa, że zgodnie z art. 106 § 3 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2014 r. o sygn. akt II SA/Wa 674/14 (nieprawomocny) - znany Sądowi z urzędu, został wydany w odrębnej, indywidualnej sprawie, zaś ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu tegoż wyroku nie jest wiążąca dla Sądu w składzie orzekającym. Powyższe dotyczy również nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 54/14 (nieprawomocny).
W konkluzji stwierdzić należy, że wobec naruszenia przez organ art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd zobligowany był do wyeliminowania z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ostatnio powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło