II SA/Wa 1887/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. utrzymał w mocy poprzedzające postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. o odmowie wszczęcia na wniosek K. J. postępowania administracyjnego, w przedmiocie wzruszenia w trybie art. 161 Kpa decyzji administracyjnych, wydanych przez Komendanta Głównego Policji w sprawie dotyczącej ubiegania się przez wnioskodawcę o równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej postanowienia z dnia [...] września 2016 r. organ przywołał art. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kpa, zaś w podstawie prawnej postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. - art. 61a § 1 i 2 oraz art. 123 Kpa. W uzasadnieniu ostatecznego postanowienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał co następuje: K. J. – emerytowany policjant, pismem z dnia [...] października 2012 r. wystąpił z wnioskiem o weryfikacje, w trybie art. 161 Kpa, decyzji ostatecznych wydanych przez Komendanta Głównego Policji w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Minister uznał się za organ niewłaściwy w niniejszej sprawie i oparciu o art. 19 oraz 65 § 1 Kpa przekazał wniosek z dnia [...] października 2012 r. do rozpatrzenia Komendantowi Głównemu Policji (zawiadomienie z dnia [...] października 2012 r.). K. J. zakwestionował taką formę załatwienia sprawy i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] października 2012 r. Postępowanie wywołane niniejszą skargą zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzone prawomocnym postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 481/12. W uzasadnieniu tego postanowienia sąd administracyjny podzielił zasadność stanowiska Ministra w przedmiocie właściwości Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniosku K. J. z dnia [...] października 2012 r. o wszczęcie postępowania o weryfikacje w trybie art. 161 Kpa decyzji ostatecznych wydanych przez Komendanta Głównego Policji w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. K. J. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nadal kwestionując uznanie się przez Ministra za organ niewłaściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku z dnia [...] października 2012 r. Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2016 r. zainteresowany uznał za nieważne działania podjęte przez KGP w tej spawie i ponowił żądani rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2012 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie szczególnym (art. 161 Kpa), na ponowiony przez K. J. wniosek z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie wzruszenia decyzji administracyjnych wydanych przez Komendanta Głównego Policji w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W wyniku rozpatrzenia wniosku K. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy – Minister postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie. Organ wskazał, iż stanowisko w kwestii braku właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zgodne jest z aktualną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyroki z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1202/08; z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 273/10; z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1845/10; z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2270/11; z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt I OSK 267/12) i wynika z niego jednoznacznie, że w sprawach świadczeń mieszkaniowych przysługujących funkcjonariuszom (w tym również emerytom i rencistom) Policji, Komendant Główny Policji jest "ministrem" w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 Kpa, w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, ze zm.) i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 543, ze zm.). K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W skardze oraz w dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2016 r. K. J. podtrzymywał swój pogląd, iż do rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] października 2012 r. (powtórzonego pismami z dnia [...] maja 2016 r. i z dnia [...] lipca 2016 r.) - o wzruszenie w trybie art. 161 Kpa decyzji administracyjnych, wydanych przez Komendanta Głównego Policji w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego – właściwy jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji a nie Komendant Główny Policji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargą wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na zasadzie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest całkowicie chybiona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela pogląd prezentowany w uzasadnieniu postanowienia WSA z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa, na który także zasadnie powołuje się organ. Podkreślenia wymaga tu, iż pogląd ten jest od dawna ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest organem właściwym w sprawie rozstrzygania w trybie nadzwyczajnych, w oparciu o przepis art. 161 Kpa, kwestii równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Pogląd ten jest zasadny wobec żądań wysuwanych w tym zakresie zarówno wobec czynnych funkcjonariuszy Policji, jak i wobec funkcjonariuszy emerytowanych czy rencistów. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o Policji "Centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest Komendant Główny Policji, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych". Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 2 ww. ustawy "Komendant Główny Policji jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Policji (...)". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że Komendant Główny Policji jest "ministrem" w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (w szczególności art. 5 § 2 pkt 4 Kpa). Taki wniosek jest wywodzony przede wszystkim z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, który mówi, że "W sprawach indywidualnych decyzje centralnego organu administracji rządowej są ostateczne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa uprawnienie takie przyznaje ministrowi kierującemu określonym działem administracji rządowej" (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1202/08; z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 273/10; z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1845/10). Z powyższego oraz z braku przepisu szczególnego wynika domniemanie, iż decyzje administracyjne wydawane przez Komendanta Głównego Policji są ostateczne, a także powinny być traktowane jako decyzje "ministra" w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjątek od tej reguły powinien wynikać jednoznacznie z przepisów prawa. Wyjątkiem takim jest np. art. 32 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że w sytuacji, gdy decyzję w przedmiocie mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Policji, wówczas "od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych". Oznacza to, że we wszystkich innych sprawach organem odwoławczym będzie zawsze Komendant Główny Policji. Innymi słowy, jeżeli decyzja Komendanta Głównego Policji nie dotyczy żadnej ze spraw, o których mowa w art. 32 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy o Policji, to należy uznać, iż jest to decyzja ostateczna, pochodząca od "ministra" w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego – patrz wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2262/11 (publik. LEX nr 1217363). W niniejszej sprawie skarżący, pomimo prawidłowego przekazania przez Ministra wniosku z dnia [...] października 2012 r. Komendantowi Głównemu Policji do rozpatrzenia, zgodnie z jego właściwością (pismo Ministra z dnia [...] października 2012 r.) oraz pomimo jasnego wyjaśnienia kwestii właściwości organu w tej sprawie w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa, nadal w pismach z dnia z dnia [...] maja 2016 r. i z dnia [...] lipca 2016 r. ponownie zażądał rozpatrzenia przedmiotowego wniosku z dnia [...] października 2012 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Żądanie takie wymusiło na Ministrze wydanie objętych niniejszą skargą postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ przy podejmowaniu powyższych postanowień i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.