II SA/Wa 1903/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant Joanna Mazur, Referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A.T. na akt Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w M. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr L.Dz. [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska uchyla zaskarżony akt Dyrektor Zespołu Szkół im. [...] w M. (dalej jako; "Zespół Szkół"), działając na podstawie art. 65 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 z poźn. zm.), po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, organu prowadzącego oraz rady pedagogicznej, z dniem [...] sierpnia 2018 r. odwołał A. T. ze stanowiska [...] w Zespole Szkół [...] w M. Organ w uzasadnieniu aktu podał, że ww. realizowała swoje zadania w sposób, który destabilizował funkcjonowanie Zespołu Szkół, co stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia celów placówki oświatowej. W okresie czterech lat pełnienia funkcji [...] A. T. korzystała z przysługujących jej urlopów; rodzicielskiego, macierzyńskiego, dla poratowania zdrowia oraz zwolnień lekarskich. Łączna nieobecność w pracy wyniosła ponad 600 dni, tj. prawie 2 lata. Ww. przekazywał nieprawdziwe informacje o większości pracowników zatrudnionych w Zespole Szkół, co zaburzało prace placówki i wprowadzało złą atmosferę oraz w jednym przypadku wprost doszło do podważenia autorytetu Dyrektora. A. T. w sposób niestaranny realizowała zadania np. kontrolę dokumentacji szkolnej. Powodem odwołania ze stanowiska są również niewłaściwe relacje z nauczycielami stanowiącymi radę pedagogiczną, o czym świadczy złożony przez nich wniosek o odwołanie A. T. ze stanowiska. A. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt Dyrektora Zespołu Szkól z dnia [...] sierpnia 2018 r. żądając jego uchylenia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżąca w uzasadnieniu skargi odniosła się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu aktu i stwierdził, że nie wystąpiły okoliczności umożliwiające odwołanie jej z funkcji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe. Dyrektor Zespołu Szkół w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § pkt 1 P.p.s.a., a w przypadku nie uwzględnienia wniosku o odrzucenie, organ wniósł o oddalenie skargi w całości i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 28 maja 2019 r. wydał postanowienie sygn. akt II SA/Wa 1903/18, o dopuszczeniu Związku Nauczycielstwa Polskiego do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest akt Dyrektora Zespołu Szkół z dnia [...] sierpnia 2017 r., którym odwołano skarżącą ze stanowiska [...] szkoły. Na wstępie przede wszystkim wyjaśnić należy, że nie można przyjmować, że akt odwołania dyrektora (wicedyrektora) szkoły należy wyłącznie do czynności ze sfery prawa pracy, a w sprawach tego rodzaju właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. W tego typu sprawach mamy do czynienia z aktem o podwójnym charakterze, wywołującym skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Podwójny charakter tego aktu i wywoływanie przez niego dodatkowo skutków regulowanych prawem pracy nie oznacza, że przestaje być przez to aktem z zakresu administracji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2013 r. I OSK 2641/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1416/11). Jak słusznie wskazał NSA w postanowieniu z dnia 5 września 2014 r. o sygn. akt I OSK 2030/14 (publ. LEX nr 1528988), akt dyrektora szkoły o powołaniu lub odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Podlega zatem kontroli sądów administracyjnych, jakkolwiek w procedurze jego wydania nie stosuje się wprost przepisów K.p.a. Przechodząc zatem do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, wskazać należy, że został on wydany na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996), zgodnie z którym jeżeli w placówce utworzono stanowisko wicedyrektora lub inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady placówki oraz rady pedagogicznej. Drugi przypadek odwołania nauczyciela i to bez wypowiedzenia w związku z jego negatywną oceną, obejmuje sytuacje określone w art. 66 ust. 1 Prawo oświatowe, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3; W przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Uregulowanie przypadków i przesłanek umożliwiających odwołanie dyrektora szkoły (i wicedyrektora) z zajmowanej funkcji umożliwia dokonanie kontroli legalności odwołania takiej osoby z zajmowanego stanowiska, co także nosi znamiona pewnej gwarancji przed pochopnym lub nieuzasadnionym odwoływaniem (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 375/15, opub. w LEX nr 1949451). Organ w uzasadnieniu zaskarżonego aktu podaje przyczyny odwołania skarżącej z zajmowanego stanowiska, ale nie znajdują one potwierdzenia w dokumentach przekazany do Sądu. W uzasadnieniu aktu organ nie odniósł się do negatywnej opinii [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe o odwołaniu skarżącej ze stanowiska [...] Organ nie odniósł się również do negatywnej opinii organu prowadzącego (Burmistrza) z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydanej na podstawie art. 65 ust. 1 powyżej powołanej ustawy. W opinii tej organ zakwestionował zasadność odwołania skarżącej ze stanowiska [...] W ocenie Sądu organ wydał akt wyłącznie na podstawie uchwały nr [...] Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół [...] w M. z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej odwołania skarżącej ze stanowiska [...] (...). Uchwała została podjęta na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. Wniosek ten został zaopiniowany pozytywnie. Uchwała nie zawiera żadnego uzasadnienia. Braki w uzasadnieniu zaskarżonego aktu w powyższym zakresie nie pozwalaja na dokonanie przez Sąd jego kontroli. W tym miejscu podnieść należy, że wymóg uzasadnienia władczego aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej wynika z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji RP, w tym zwłaszcza z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2) oraz z zasad praworządności i legalności (art. 7). W orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do aktów odwołujących dyrektorów szkoły ze stanowiska podkreśla się, że akty takie powinny być odpowiednio uzasadnione, przy czym istotne są wywody i argumentacja prawna zawarta bezpośrednio w uzasadnieniu podjętego aktu (tak: wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. I OSK 1664/12; wyrok WSA w Lublinie z 26 stycznia 2012 r., III SA/Lu 609/11; wyrok WSA w Gliwicach z 23 sierpnia 2011 r., sygn. IV SA/GI 986/10, wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 314/11). Powyższe odnieść należy także do odwołania ze stanowiska [...], ma ono bowiem materialnie jednakową treść, jak akt o odwołaniu dyrektora szkoły. Odnosząc się do przedstawionych wyżej wywodów i okoliczności niniejszej sprawy, przyjąć należy, że brak wskazania przez organ udokumentowanych powodów odwołania skarżącej ze stanowiska [...] szkoły nie odpowiadają prawu. Biorąc zatem pod uwagę wskazane powyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zwłaszcza fakt, że zaskarżony akt w zasadzie nie posiada uzasadnienia, stwierdzić należy, że został on wydany z naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.