II SA/Wa 1966/17

WyrokWSA w Warszawie2018-08-10

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Maria Werpachowska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ (Szefa CBA) jest wadliwe, jeśli zostało podpisane przez funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu pierwotnego postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia?
Ratio decidendi
Postanowienie wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ jest wadliwe, jeśli zostało podpisane przez funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu pierwotnego postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia. Narusza to art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wadliwe postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
Stan faktyczny
A. L. zwrócił się do Szefa CBA o potwierdzenie złożenia oświadczenia wystarczającego do skorzystania z ulgi meldunkowej w związku ze sprzedażą lokalu mieszkalnego. Szef CBA odmówił wydania zaświadczenia, a następnie utrzymał w mocy swoje postanowienie po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. A. L. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i domagając się uchylenia postanowienia i wydania zaświadczenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z powodu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując, że postanowienie zostało podpisane przez tego samego funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu pierwotnego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - uchyla zaskarżone postanowienie- Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: Wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. A. L., zwrócił się do Szefa CBA o potwierdzenie złożenia przez niego oświadczenia wystarczającego do skorzystania w 2010 r. z tzw. ulgi meldunkowej w związku ze sprzedażą lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął wobec niego postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...] przy ul. [...]. W powyższym mieszkaniu wymieniony - jak podał - zamieszkiwał i był zameldowany ponad rok, zatem przysługiwały mu wszelkie zwolnienia od podatków obowiązujące w tym zakresie. A. L. wskazał, że w 2010 r., stosownie do obowiązującej go instrukcji w zakresie rozliczenia podatków, o wszystkich swoich dochodach powiadomił, za pośrednictwem swoich przełożonych, stosowny wydział CBA. Podał, że oświadczenia o stanie majątkowym i inne oświadczenia związane z transakcjami składane były do Biura Kontroli i Spraw Wewnętrznych CBA. Zaznaczył, że w odpowiednim czasie powiadomił organ CBA o zamiarze skorzystania z ulgi meldunkowej, tj. przy składaniu oświadczenia o stanie majątkowym w dniu [...] marca 2011 r., oraz złożył terminowo zeznanie PIT-37, oświadczenie majątkowe za 2010 r. i inne informacje z tym związane. Właściwy organ CBA nie wnosił zastrzeżeń i nie żądał dodatkowych oświadczeń, zatem wnioskodawca był przekonany, że wszystko zostało terminowo i zgodnie z prawem rozliczone. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Szef CBA, powołując art. 219 k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie dysponuje żadnym dokumentem wskazującym na złożenie przez A. L. oświadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 217, poz. 1588 ze zm.). Powyższe postanowienie zostało podpisane przez - działającego z upoważnienia Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego - Zastępcę Szefa CBA B. S.. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. A. L. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie art. 219 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę wydania zaświadczenia żądanej treści. W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia potwierdzającego złożenie oświadczenia wystarczającego do skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej w związku z umową zamiany mieszkania nr [...] położonego w [...] przy ul. [...] w oparciu o ustne oświadczenia i informacje, które w czasie pracy był zobowiązany składać w komórce CBA z zachowaniem drogi służbowej. Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie Szefa CBA ogranicza się do analizy złożonych przez niego dokumentów, pomija natomiast jego ustne oświadczenia. Zdaniem skarżącego, wystarczającą formą do złożenia oświadczenia była forma ustna, a takiej dochował, bowiem poinformował przełożonych, iż korzysta z powyższej ulgi. W piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. skarżący wskazał, że o sprawach finansowych, materialnych, prawnych i innych dotyczących jego i jego rodziny na bieżąco informował, w formie pisemnej lub ustnej, przełożonych w sposób pośredni bądź bezpośredni. Stwierdził, że w sprawie zamiany mieszkania na dom na wsi i ulgi meldunkowej dwukrotnie kontaktował się z nim na służbowy numer telefonu mężczyzna, który przedstawił się jako funkcjonariusz BKSW CBA w [...]. Zdaniem skarżącego było to na pewno latem 2010 r. W trakcie rozmowy mężczyzna (skarżący nie pamięta nazwiska) pytał o transakcję związaną z zakupem domu oraz o źródło finansowania. A. L. wyjaśnił, że nie był to zakup a zamiana (bezgotówkowa) mieszkania w [...] na dom na wsi, co oznacza, że nie musi płacić żadnych podatków, bowiem korzysta z przysługującej mu ulgi meldunkowej. Koleją rozmowę telefoniczną z tym mężczyzną skarżący - jak stwierdził - przeprowadził w kwietniu 2011 r., podczas której wyjaśnił treść oświadczenia majątkowego złożonego za rok 2010. W odpowiedzi na wezwanie organu, pismem z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...] Biuro Finansów CBA poinformowało, że jako jednostka właściwa do obsługi zeznań podatkowych funkcjonariuszy nie dysponuje wiedzą na temat złożonego przez A. L. oświadczenia w formie ustnej. Z kolei Biuro Kontroli i Spraw Wewnętrznych CBA w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...] poinformowało, że z oświadczeń o stanie majątkowym, składanych przez skarżącego, wynika, że na dzień [...] grudnia 2009 r. posiadał on mieszkanie w [...] przy ul. [...], natomiast w oświadczeniu o stanie majątkowym, złożonym na dzień [...] października 2010 r., wykazał dom o powierzchni 164,8 m2, położony w miejscowości [...], [...], ul. [...], nie wykazując ww. mieszkania. BKSW CBA podało, iż nie jest w stanie wskazać z imienia i nazwiska funkcjonariusza BKSW, o którym mowa w piśmie A. L. z dnia [...] lipca 2017 r. Z karty kontrolnej znajdującej się w teczce oświadczeń o stanie majątkowym wynika, że analizy powyższych oświadczeń dokonywał funkcjonariusz BKSW CBA G. W. Równocześnie BKSW wskazało, że w teczce oświadczeń majątkowych, składanych przez skarżącego brak jest pisemnego oświadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym. W dniu [...] sierpnia 2017 r. G. W. został przesłuchany na okoliczność złożenia przez A. L. przedmiotowego oświadczenia w formie ustnej. Z zeznań świadka wynika, że w okresie od grudnia 2009 r. do grudnia 2015 r. pełnił służbę w BKSW CBA, do jego czynności służbowych należała między innymi analiza oświadczeń majątkowych funkcjonariuszy i pracowników CBA. Świadek zeznał, że z uwagi na upływ czasu nie pamięta, czy w tym okresie kontaktował się z wymienionym w sprawie wyjaśnienia transakcji dotyczącej zamiany mieszkania oraz nie pamięta czy złożył on ustnie oświadczenie o skorzystaniu z ulgi meldunkowej, jednakże nie wyklucza złożenia takiego oświadczenia w formie ustnej. W dniu [...] września 2017 r. w przedmiotowej sprawie został przesłuchany A. P. zajmujący w okresie od połowy 2008 r. do października 2011r. stanowisko [...] Wydziału [...] Zarządu Operacji Regionalnych Delegatura w [...] CBA. Świadek zeznał, że około 2010r. kilkakrotnie rozmawiał z A. L. na temat sprzedaży jego mieszkania oraz nabycia domu wolnostojącego w powiecie [...]. Nie pamięta, czy ww. złożył oświadczenie o skorzystaniu z ulgi meldunkowej, nie otrzymał takiego dokumentu w formie pisemnej, nie wyklucza jednak złożenia takiego oświadczenia w formie ustnej. Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Szef CBA utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ powołał treść art. 217 § 1 oraz art. 218 § 2 k.p.a. wskazując, iż w toku postępowania zaświadczeniowego organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Organ zaznaczył, że aktem notarialnym z dnia [...] września 2008 r. (Rep. [...] nr [...]) A. L. nabył na prawach wspólności ustawowej odrębną własność lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku wielorodzinnym w [...] przy ul. [...], dla której Sąd [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą [...] nr [...]. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2010 r. (Rep. [...] nr [...]) ww. dokonał zamiany powyższej nieruchomości na zabudowaną domem mieszkalnym działkę nr [...] o pow. 0,0727 ha, położoną w [...], gmina [...], przy ul. [...] (na prawach wspólności ustawowej). W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że A. L. w terminie do dnia [...] maja 2011 r., ani w żadnym innym późniejszym terminie, nie złożył w Biurze Finansów CBA oświadczenia w przedmiocie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] grudnia 2008 r. Z treści pism BF wynika, że nie dysponuje ono żadnym dokumentem, z którego można wywodzić fakt złożenia lub choćby uprawdopodobnienia złożenia takiego oświadczenia. Nie posiada też wiedzy na temat oświadczenia złożonego w formie ustnej. Również Dyrektor BKSW CBA w pismach z dnia [...] marca 2017 r. poinformował, że w dokumentach znajdujących się w tejże komórce brak jest pisemnego oświadczenia A. L., o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy. Z uwagi na twierdzenia zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. oraz wniosek z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ wezwał na przesłuchanie w charakterze świadka G. W., byłego funkcjonariusza BKSW, oraz A. P. byłego przełożonego skarżącego. Z zeznań świadków wynika, że nie pamiętają, czy A. L. złożył oświadczenie o skorzystaniu z ulgi meldunkowej. Świadkowie nie wykluczyli złożenia takiego oświadczenia w formie ustnej. W świetle powyższego Szef CBA stwierdził, że z uwagi na brak dowodów nie może wydać zaświadczenia zgodnego z żądaniem strony. Powyższe postanowienie zostało podpisane przez - działającego z upoważnienia Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego - Zastępcę Szefa CBA Bogdana Sakowicza. Pismem z dnia 10 października 2017 r. A. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa CBA z dnia [...] października 2017 r. zarzucając naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...] maja 2017r., podczas gdy zarzuty i argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uzasadniały uchylenie w całości ww. postanowienia i uwzględnienie złożonego wniosku, tj. wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że skarżący złożył oświadczenie wystarczające do skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej w oparciu o składane oświadczenia, zeznania i informacje pisemne, jak również ustne oświadczenia i informacje, które był zobowiązany składać w komórkach CBA z zachowaniem drogi służbowej, - art. 219, art. 217 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wydania zaświadczenia, w sytuacji gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia wykazała swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów, - art. 218 § 1 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie i zaniechanie potwierdzenia stanu prawnego istniejącego w sprawie, mimo że wymagały tego przepisy prawa, a Szef CBA posiadał wystarczającą wiedzę i dokumentację do stwierdzenia, że skarżący złożył oświadczenie wystarczające do skorzystania z ulgi meldunkowej, - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 218 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu zgromadzenia przez Szefa CBA całości materiału dowodowego i niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy na skutek nieprzeprowadzenia dowodów z przesłuchania w charakterze świadków, tj. wszystkich osób wskazanych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, - art. 80 k.p.a. w związku z art. 218 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowej ocenie przez Szefa CBA dowodów zgromadzonych w sprawie, tj. składanych przez skarżącego oświadczeń majątkowych, informacji o sytuacji finansowej, materialnej, prawnej i innych dokumentów dotyczących skarżącego i jego rodziny, jak również zeznań przesłuchanych w charakterze świadków: G. W. i A. P., albowiem Szef CBA bezzasadnie uznał, że powyższe dowody nie stanowią wystarczającego potwierdzenia złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z tzw. "ulgi meldunkowej" oraz że brak jest innych dowodów, które uzasadniałyby wydanie zaświadczenia zgodnego z żądaniem skarżącego. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Szefa CBA oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Szef CBA wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów aniżeli w niej podniesione. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] października 2017 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2017 r. o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń regulują przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zgodnie z art. 217 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Stosownie zaś do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). W myśl art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia. Na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia służy zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy). Brak zamieszczenia w Dziale VII szczegółowej regulacji dotyczącej zasad i trybu rozpatrywania zażaleń na postanowienia odmawiające wydania zaświadczenia nie oznacza, że powyższa materia procesowa została wyłączona spod ustawowego unormowania przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. akt I OPS 2/09, publ. ONSA i WSA 2009, nr 5, poz. 83). W postępowaniu zażaleniowym organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zgodnie z przyjętą w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania konieczne jest, aby rozstrzygnięcia organów orzekających w obu instancjach zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie jest prowadzone. Jakkolwiek postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter postępowania uproszczonego, tym niemniej organ przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, o czym stanowi art. 218 § 2 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 550/10, publ. LEX nr 756383). Zasada dwuinstancyjności postępowania wyrażona w art. 15 k.p.a. łączy się ściśle z gwarancją bezstronnego i rzetelnego ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem instytucji wyłączenia pracownika organu, o której mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przy czym wyłączenie pracownika od ponownego rozpoznania sprawy, o którym mowa w ww. przepisie, ma również zastosowanie do postanowień wydawanych po ponownym rozpoznaniu sprawy. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. bowiem zaskarżone postanowienie z dnia [...] października 2017 r. zostało wydane (podpisane) przez tą samą osobę (funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego), która brała udział w wydaniu poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] maja 2017 r. o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Rozważając kwestię odpowiedniego zastosowania wyłączenia przewidzianego w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134, poza przepisami art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, stosuje się odpowiednio również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1 wydaje się postanowienie. Skoro do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio art. 145 k.p.a., to ma do nich zastosowanie również § 1 pkt 3 tego artykułu, w którym odwołano się wprost do art. 24 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Ma więc również w omawianym przypadku zastosowanie zakaz przewidziany w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I OSK 491/13, publ. LEX nr 1529057). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie służy zażalenie (art. 219 k.p.a.). Stosownie do art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 11 zatytułowanym "Zażalenia", do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, a więc przepisy zawarte w Rozdziale 10 zatytułowanym "Odwołania", w tym m.in. art. 127 § 3 k.p.a. Zatem w odniesieniu do postanowienia wydanego przez Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego w dniu [...] maja 2017 r. ma - w świetle art. 144 k.p.a. - odpowiednie zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. Z kolei do postanowienia wydanego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ma odpowiednie zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na regulacje zawarte w art. 126 w związku z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Zaznaczyć również należy, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma na celu ochronę prawidłowości i rzetelności postępowania oraz bezstronności orzekania, stanowiących istotną wartość procedury administracyjnej. Instytucja ta stanowi efektywną gwarancję bezstronności działania administracji publicznej, przeciwdziałając przenoszeniu ocen formułowanych w pierwotnym postępowaniu na postępowanie, w którym sprawa podlega ponownie rozpatrzeniu. Z zasady więc tam, gdzie dochodzi do konieczności ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ, dla zapewnienia standardu bezstronności procesowej, należy badać czy nie zachodzi przesłanka wyłączenia pracownika w oparciu o art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten odnosi się do podejmowania wszelkich czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. Chodzi bowiem o to, aby ponowne rozpatrzenie sprawy było rzeczywistym jej rozpatrzeniem, nie zaś powtórzeniem przez te same osoby poglądu raz już wyrażonego w pierwszej decyzji czy postanowieniu. Warto w tym kontekście powołać stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt II GPS 4/12 (publ. ONSAiWSA 2013/4/58), w którym Sąd ten podkreślił, że instytucja wyłączenia pracownika od rozpoznania sprawy powinna być rozważana jako gwarancja prawidłowej realizacji konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). Potrzeba ochrony wartości konstytucyjnych w postępowaniu administracyjnym jest bezwarunkowa i nie może być uzależniona od modelu postępowania administracyjnego. Każde postępowanie powinno dawać gwarancje bezstronnego i rzetelnego ponownego rozpatrzenia sprawy. Zauważyć przy tym należy, że wyłączenie pracownika od rozpoznania sprawy, w której brał udział w wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Wskazuje na to użyty przez ustawodawcę w redakcji tego przepisu zwrot "podlega wyłączeniu". Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania jedynie do osoby piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09, publ. ONSAiWSA 2010/5/82; wyrok NSA z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 799/10, LEX nr 1079832). Tymczasem w przedmiotowej sprawie zarówno postanowienie z dnia [...] maja 2017 r. wydane po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia żądanej treści, jak i postanowienie z dnia [...] października 2017 r. wydane w wyniku rozpatrzenia wniesionego środka zaskarżenia, podpisał ten sam, działający z upoważnienia Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego - Zastępca Szefa CBA B. S.. Bezsporne jest przy tym, że nie jest on piastunem funkcji Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, lecz funkcjonariuszem CBA. Z przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1993 ze zm.) jednoznacznie bowiem wynika, że Centralnym Biurem Antykorupcyjnym kieruje Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Szef CBA jest centralnym organem administracji rządowej nadzorowanym przez Prezesa Rady Ministrów, działającym przy pomocy CBA (art. 5 ust. 1 i 2). Stosownie natomiast do art. 10 ust. 1 ww. ustawy Szef CBA kieruje CBA bezpośrednio lub przez swoich zastępców. Szef CBA może upoważnić podległych funkcjonariuszy do załatwiania spraw w jego imieniu w określonym zakresie, z wyjątkiem spraw, o których mowa w art. 19 i art. 23, a także art. 17, z wyłączeniem upoważnienia dla zastępcy Szefa CBA w zakresie określonym w art. 17 ust. 9a (ust. 2). Z powyższego wynika, że Szef CBA może upoważnić podległych funkcjonariuszy, w tym nie tylko zastępców, do załatwiania spraw w jego imieniu w określonym zakresie. Nie może natomiast upoważnić podległych funkcjonariuszy do załatwiania spraw, o których mowa w art. 17 - kontrola operacyjna, art. 19 - zakup kontrolowany, kontrolowane przyjęcie lub wręczenie korzyści majątkowej, art. 23 - korzystanie z informacji stanowiących tajemnicę bankową i innych (S. Hoc, P. Szustakiewicz, Komentarz do ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, LEX 2012). W aktach sprawy znajduje się upoważnienie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] udzielone przez Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego Zastępcy - B. S. do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń w sprawach osobowych funkcjonariuszy CBA. W podstawie prawnej upoważnienia powołano art. 10 ust. 2 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy o CBA oraz art. 268a k.p.a., który wprost odnosi się do możliwości upoważnienia pracowników jednostki organizacyjnej w formie pisemnej przez organ administracji publicznej, do załatwienia spraw w imieniu tego organu w ustalonym zakresie. Zatem Zastępca Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, jako funkcjonariusz CBA, upoważniony do załatwiania spraw w imieniu organu - Szefa CBA, podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia z dnia [...] maja 2017 r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Taki stan rzeczy powoduje, że niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów, Sąd zobligowany był do uchylenia obarczonego wadą kwalifikowaną postanowienia z dnia [...] października 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy - na obecnym etapie postępowania - przedwczesna była merytoryczna kontrola zaskarżonego postanowienia i odnoszenie się do sformułowanych w skardze zarzutów. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia przez Szefa CBA wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej przez Sąd, stosownie do art. 153 p.p.s.a. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. i w związku z art. 126 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło