II SA/Wa 1969/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Iwona Dąbrowska (spr.) Protokolant referent stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] , cofającą M. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej w celach łowieckich. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] marca 2011 r. cofnął M. K. pozwolenie na broń palną myśliwską w związku z ustaleniem, że został on skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydział Karny z dnia [...] grudnia 2008 r. o sygnaturze akt [...] za przestępstwo z art. 54 kks oraz, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o przestępstwo z art. 218 § 1 kk w związku z art. 12 kk i art. 218 § 1 kk i art. 284 § 2 kk w związu z art. 91 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk, art. 218 § 1 kk i art. 284 § 2 kk w związku z art. 91 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk, a także art. 225 § 2 kk. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ I instancji uznał zatem, że w przypadku M. K. zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odwołaniu od powyższej decyzji, skierowanym do Komendanta Głównego Policji przez pełnomocnika skarżącego adwokat I. P., zarzuciła ona organowi, że samo wszczęcie postępowania karnego przeciwko M. K. nie jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia mu pozwolenia na broń, podobnie skazanie za występek karnoskarbowy. Dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest podstawą do wszczęcia procedury cofnięcia pozwolenia na broń. Zarzuciła ponadto, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można także powoływać się jedynie na możliwy fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie pełnomocnika, organ I instancji nie tylko nie wykazał, ale nawet nie uprawdopodobnił, aby M. K. swoim dotychczasowym postępowaniem stwarzał obawy lub prognozy niewłaściwego, sprzecznego z prawem i porządkiem publicznym użycia broni. Pełnomocnik wskazała, że pozytywna opinia środowiskowa o M. K. dowodzi, że jest on osobą prawą i odpowiedzialną, a posiadanie przez niego broni nie godzi w interes społeczny czy też w bezpieczeństwo i porządek publiczny. Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, wskazaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych m. in. w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, która to obawa z mocy samej ustawy została związana m.in. z toczącym się postępowaniem o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organ wskazał, że - jak wynika z zebranego materiału dowodowego - przeciwko M. K. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko różnego rodzaju dobrom chronionym prawem, w tym przeciwko mieniu (art. 284 § 2 kk). Organ podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że akt oskarżenia decyzją Sądu Rejonowego w [...] został zwrócony do Prokuratury Rejonowej w [...] w celu uzupełnienia jego braków. Komendant Główny Policji w ramach art. 136 kpa uzupełnił materiał dowodowy i w sposób niebudzący wątpliwości ustalił, że w sprawie karnej M. K. nie tylko nie dokonano zmian kwalifikacji prawnej poprzez wyeliminowanie postawionego zarzutu z art. 284 § 2 kk, ale już wniesiono przeciwko niemu akt oskarżenia, w którym jest oskarżony m.in. o popełnienie dwukrotnie przestępstwa z art. 284 § 2 kk, a więc niewątpliwie toczy się przeciwko stronie postępowanie karne o czyn godzący w mienie. Następnie organ wskazał, że okoliczność ta pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Główny Policji podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji organ ma możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej nie tylko, gdy dysponuje już prawomocnym orzeczeniem sądu, skazującym posiadacza pozwolenia na broń za popełnienie wymienionych w tym przepisie czynów, ale również wtedy, gdy tylko toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o takie czyny. Organ wskazał też, że w sprawie dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji została spełniona, bowiem M. K. jest oskarżony o popełnienie przestępstw, które godzą m.in. w mienie, a to obliguje organ Policji do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną. Organ wskazał też, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nie przewiduje żadnych wyjątków od tej reguły, ponieważ wobec skazanych lub podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Organ, odnosząc się do argumentów pełnomocnika strony, wskazujących, iż postępowanie karne przeciwko M. K. zostało zainicjowane przez byłą pracownicę spółki [...] , która dopuściła się szeregu zaniedbań pracowniczych, a także czynów o chrakterze przestępczym, a kwalifikacja prawna w akcie oskarżenia art. 218 kk i 284 kk jest błędna, stwierdził, że organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest uprawniony do orzekania o winie w postępowaniach karnych, a także do oceny czy i jakie przestępstwo posiadacz pozwolenia na broń faktycznie popełnił. Podał, że w tym zakresie wypowiadać się mogą jedynie organy ścigania i niezawisły sąd. Organ wskazał też, że w takiej sytuacji nawet dowody korzystnie o stronie świadczące, np. pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, czy też właściwe przechowywanie broni, nie tworzą podstaw do zachowania pozwolenia. Okoliczności te nie eliminują bowiem faktu toczących się przeciwko stronie postępowań karnych, w których oskarżona jest o popełnienie m. in. czynów godzących w mienie, zwłaszcza, że strona w przeszłości była już karana z art. 218 § 1 kk i art. 54 kks. Organ uznał, że wprawdzie kara za przestępstwo z art. 218 § 1 kk uległa już zatarciu, ale podał, że zgodnie z orzecznictwem administracyjnym zatarcie skazania czy też upływ czasu od chwili naruszenia norm prawa nie wyklucza możliwości wydania negatywnej oceny skarżącemu (wyrok z dnia 6 września 2002 r. o sygn. akt III SA 377/01). Organ wskazał, że zatarcie skazania pozwala wprawdzie uznać daną osobę za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości posiadacza pozwolenia na broń ważny jest nie tylko fakt ukarania, ale także dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi M. K. zarzucił decyzji, że jest błędna i sprzeczna z obowiązującym prawem, wykładnią oraz orzecznictwem i doktryną. Podkreślił, że postępowanie karne prowadzone przeciwko niemu o czyn z art. 218 § 1 kk i 284 § 2 kk ma ścisły związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, a właściwie ze sprawami pracowniczymi spółki [...] , której jest prezesem. Podał, że nie jest osobą odpowiadającą w spółce za sprawy pracownicze. Podał też, że fakt oskarżenia go o czyn z art. 284 § 2 kk z kumulatywną kwalifikacją z art. 218 § 1 kk jest szkolnym błędem organu prokuratorskiego, który nie powinien mieć miejsca. A to z kolei nie może być powodem do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Zarzucił ponadto, że organ dokonał niewłaściwej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wskazał też, że należy badać opinie środowiskowe na temat strony, ażeby organ nie podejmował pochopnych decyzji. Ponadto, zdaniem skarżacego, organ nie może powoływać się jedynie na możliwość skazania wyrokiem karnym, ale konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany lub o który jest oskarżony i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stwarzać obawę, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Na poparcie swoich stwierdzeń powołał się na orzecznia sądów administracyjnych i podał, że orzeczenia wskazane przez organ świadczą o rozbieżności orzecznictwa w tej materii. Skarżący zarzucił organowi, że ten nie tylko nie wykazał, ale nawet nie uprawdopodobnił, aby M. K. swoim dotychczasowym postępowaniem stwarzał obawy lub prognozy niewłaściwego, sprzecznego z prawem użycia broni. Skarżacy podkreślił, że jest członkiem Polskiego Związku Łowieckiego i członkiem koła myśliwskiego [...] , gdzie cieszy się nienaganną opinią i poważaniem. Ponadto systematycznie reprezentuje on okręg [...] na myśliwskich i sportowych zawodach ogólnokrajowych oraz reprezentował też dwukrotnie Polskę na Mistrzostwach Europy i Mistrzostwach Świata jako jedyny reprezentant Polski. Skarżący zarzucił również, że organ powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji na fakt ukarania go w przeszłości za czyn z art. 218 § 1 kk, pomimo jednoczesnej świadomości o zatarciu tego skazania. Podobnie zakwestinował fakt wskazywania przez organ skazania go z art. 54 kks, uznając, że samo naruszenie praw pracowniczych, czy też podatkowych nie może być wystarczającą przesłanką do uznania, że sprawca tego rodzaju czynów stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Dokonując oceny zasadności wniesionej przez M. K. skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przy wydaniu decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), ustosunkował się do twierdzeń skarżącego, a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Z tej przyczyny należy stwierdzić, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Wydając zaskarżoną decyzję, Komendant Główny Policji, a wcześniej [...] Komendant Wojewódzki Policji, nie naruszyli także prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, czy też nieprawidłową subsumcję udowodnionej okoliczności pod stosowną normę prawną. Materialnoprawną przesłankę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy pozwolenie na broń cofa się jeśli osoba, której pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że zastosowanie przez organy Policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazane prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika, że osoba, która została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mówiąc innymi słowy, sam fakt popełnienia lub podejrzenie popełnienia powyższego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r., II OSK 994/07, a także wyrok NSA z 30 sierpnia 2007 r., II OSK 1166/06, wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 357/07, wyrok z 13 maja 2008 r., II OSK 514/07, wyrok z 30 grudnia 2008 r., II OSK 1708/07, z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 917/07, z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 847/07, z dnia 25 czerwca 2008, sygn. akt II OSK 698/07). Prawidłowość powyższej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji została potwierdzona w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, gdzie NSA podkreślił, że "(...) w języku polskim i technice legislacyjnej użycie zwrotu "w szczególności" oznacza bliższe wskazanie osób, sytuacji, zdarzeń, które należą do określonego wcześniej w sposób szerszy kręgu pojęciowego. Skoro zatem w omawianym przepisie określono najpierw "osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a następnie wskazano, że "w szczególności" są to osoby "skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu", to niewątpliwie z woli ustawodawcy krąg osób wymienionych w grupie pierwszej obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności". Tak zatem można przyjąć, że niejako wewnątrz kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wyróżnia się "podkategorię" osób, w przypadku których sam ustawodawca przyjmuje, że są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa (...)".Użycie zatem w art. 15 ust. 1 pkt 6 słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Organy Policji, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego o cofniecie pozwolenia na broń, ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowania karne o popełnienie przestępstw z art. 218 § 1 kk w związku z art. 12 kk i art. 218 § 1 kk, art. 284 § 2 kk w związu z art. 91 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk, art. 218 § 1 kk i art. 284 § 2 kk w związku z art. 91 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk, a także art. 225 § 2 kk. Skoro zatem organy Policji w toku postępowania administracyjnego ustaliły, że przeciwko M. K. toczy się postępowania karne o popełnienie m. in. przestępstw przeciwko mieniu, tj. czynów z art. 284 § 2 kk, to fakt ten był wystarczający do stwierdzenia, że należy on do kręgu osób, które stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. Organy Policji były w tej sytuacji zobowiązane do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni, niezależnie od tego, na jakim etapie znajdowały się prowadzone przeciwko niemu postępowania karne o popełnienie tych przestępstw. Istotny był bowiem jedynie fakt, że postępowania takie, o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, były w stosunku do skarżącego prowadzone. Organy Policji zasadnie zatem uznały, że w związku z toczącymi się przeciwko skarżącemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, z mocy prawa należy uznać go za osobę, co do której istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawodawca przyjął, że obawę niewłaściwego użycia broni stwarzają nie tylko osoby skazane prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, ale także te, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W przepisie tym położono akcent na rodzaj (charakter) przestępstw, a nie na to czy doszło do prawomocnego skazania za ich popełnienie. Obawę użycia broni niezgodnie z przepisami stwarza więc już osoba podejrzana o popełnienie wyszczególnionych w tym przepisie przestępstw. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny uzasadniał zatem wydanie decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który - jako przepis obligatoryjny - nie pozostawia organowi Policji żadnych możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Cofnięcie to następuje bez względu na inne okoliczności świadczące o pozytywnej opinii o skarżącym w miejscu zamieszkania oraz w środowisku łowieckim. Wskazane opinie w żadnym zakresie nie odnoszą się bowiem do tych faktów i zdarzeń z życia skarżącego, z których organ wywiódł uzasadnioną obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.