II SA/Wa 1979/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-11
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Danuta Kania, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, może być uzasadniony samym faktem toczącego się postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszowi, nawet jeśli wyrok skazujący nie jest prawomocny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie policjanta ze służby, może być oparty na fakcie toczącego się postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszowi, nawet jeśli wyrok skazujący nie jest prawomocny. Utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii, autorytetu i wiarygodności w odbiorze społecznym, wynikająca z samego postawienia zarzutów popełnienia poważnego przestępstwa, jest wystarczająca do uzasadnienia zwolnienia w celu ochrony dobra formacji i zaufania publicznego.Stan faktyczny
Skarżący, J. R., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na ważny interes służby. Podstawą do zwolnienia był nieprawomocny wyrok sądu rejonowego skazujący go za czyn z art. 197 § 1 Kodeksu karnego (stosowanie przemocy w celu obcowania płciowego wbrew woli pokrzywdzonej). Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wystarczającego uzasadnienia ważnego interesu służby oraz fakt, że wyrok skazujący nie był prawomocny, a następnie został uchylony przez sąd okręgowy. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. R. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Zaskarżonym rozkazem personalnym, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "K.p.a."), utrzymano w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] czerwca 2018 r., o zwolnieniu p. J. R. (dalej: "Skarżący", "Funkcjonariusz") ze służby w Policji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- wnioskiem z [...] marca 2018 r. Dowódca Oddziału [...] Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwolnienie ze służby Funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U z 2017 r., poz. 2067 ze zm., dalej: "Ustawa"); w uzasadnieniu wskazał, że podstawą do wystąpienia z wnioskiem był wyrok Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] z [...] marca 2018 r., sygn. akt [...], w którym oskarżono Funkcjonariusza o to, że [...] grudnia 2016 r. stosując przemoc doprowadził do obcowania płciowego z panią J. K. wbrew jej woli – to jest o czyn z art. 197 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. 2017 poz. 2204 ze zm., dalej: "K.k."); Funkcjonariusza uznano winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i skazano na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, a także wymierzono mu środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną oraz zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość 20 metrów na okres 5 lat,
- pismem z [...] marca 2018 r. organ I instancji wystąpił do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów o opinię w przedmiocie zwolnienia Funkcjonariusza; w odpowiedzi Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów [...] negatywnie zaopiniował zamiar zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji,
- [...] maja 2018 r. Funkcjonariusz wniósł o wstrzymanie się z podjęciem ostatecznej decyzji w sprawie zwolnienia ze służby do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej,
- rozkazem personalnym z [...] czerwca 2018 r. zwolniono Funkcjonariusza ze służby w Policji; orzeczeniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności,
- Funkcjonariusz złożył odwołanie wskazując, że ustalenia organu I. instancji nie są wystarczające do uznania zasadności zwolnienia ze służby; podkreślił także, że wyrok sądu rejonowego nie był na ówczesnym etapie prawomocny, z tego względu należy wstrzymać wykonanie zaskarżonego rozkazu personalnego,
- na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 5 Ustawy policjant może zostać zwolniony ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby; oznacza to, że zwolnienie ma charakter fakultatywny i uznaniowy; decyzja podejmowana na gruncie omawianego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony,
- pojęcie ważnego interesu służby nie zostało zdefiniowane w ustawie, jednak przy odczytywaniu jego treści należy sięgnąć do przepisów regulujących cele i zadania Policji; przy jego naruszeniu może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę bądź o szereg okoliczności lub zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami całej formacji (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1853/13 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"); zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie wskazano, że omawiany przepis warunkuje możliwość zwolnienia funkcjonariuszy, którzy – w ocenie przełożonych – z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni pełnić dalej służby; przy tym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych; przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby określone w art. 41 ust. 2 Ustawy łączy to, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych z zachowaniem się policjanta w służbie bądź w życiu prywatnym, lub też do okoliczności, na powstanie których nie miał decydującego wpływu, lecz ich występowanie utrudnia czy też uniemożliwia mu pełnienie służby,
- policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych; do podstawowych zadań formacji policyjnej należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców (art. 1 ust. 2 Ustawy); realizacja tak ważnych zadań wymaga odpowiednich kwalifikacji merytorycznych oraz zdolności fizycznej i psychicznej, a ponadto funkcjonariuszami Policji mogą być włącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 Ustawy); każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby składa ślubowanie, w którym zobowiązuje się do godnego zachowywania w służbie i poza nią oraz do należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje,
- stosunek służbowy funkcjonariusza Policji generuje pewne ograniczenia, a rezygnacja z praw przysługujących innym członkom społeczeństwa oparta jest na zasadzie dobrowolności; istotnym jest, że prawa i obowiązki wynikające z więzi prawnej istniejącej pomiędzy funkcjonariuszem a właściwym przełożonym rozciągają się zarówno na czas pełnienia służby, jak i na czas prywatny; w obu tych przypadkach policjant musi mieć świadomość jaką formację reprezentuje i jakie wiążą się z tym prawa i obowiązki; funkcjonariusz ma zatem obowiązek dochowania wierności złożonym ślubowaniom, a także postępować w sposób niebudzący wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1056/11 – dostępny w CBOSA),
- funkcjonariuszom przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego; ustawodawca w interesie policjantów wskazał dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby; jednocześnie dostrzegł potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w Policji oraz konieczność wyposażenia organów w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania zaufania obywateli i autorytetu państwa (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1853/13 – dostępny w CBOSA),
- samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, które składa się na ważny interes służby; policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego traci przymiot nieskazitelności charakteru; traci on również autorytet i wiarygodność w odbiorze społecznym, które są niezbędne do właściwego wykonywania obowiązków służbowych; pozostawanie w służbie funkcjonariusza, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami wpływa demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1594/15 – dostępny w CBOSA),
- postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego może nasuwać wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii; poszlaka w języku polskim oznacza podejrzenie, zaś nieposzlakowany to osoba nieskazitelna, której nie można nic zarzucić; utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii może powodować nie tylko karalność danej osoby, lecz też jej znalezienie się w kręgu podejrzeń lub insynuacji (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 977/16 – dostępny w CBOSA); w świetle powyższego wyrok skazujący świadczy tym bardziej o utracie nieposzlakowanej opinii; równocześnie nie ma znaczenia, że wyrok ten nie jest prawomocny, ponieważ Funkcjonariusz nadal pozostaje oskarżonym i prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie karne,
- Funkcjonariusz został skazany za czyn dotyczący przestępstwa przeciwko wolności i godzący w prawo jednostki do swobodnego dysponowania swoim życiem seksualnym; na gruncie § 1 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz.Urz. KGP z 2004 r., nr 1, poz. 3, dalej: "ZEZP") zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta; w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w ZEZP policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2 ZEZP); policjant we wszystkich swoich działaniach ma obowiązek poszanowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka, w szczególności wyrażający się w respektowaniu prawa każdego człowieka do życia (§ 4 ZEZP); nieprawomocne skazanie za przestępstwo publicznoskargowe określone w art. 197 § 1 K.k. wskazuje nie tylko na możliwość naruszenia przepisów kodeksu karnego, ale przede wszystkim zasad związanych ze służbą w Policji;
- zachowanie Funkcjonariusza było przykładem lekceważącego traktowania pełnionej funkcji oraz braku szacunku do zawodu Policjanta; stykając się w życiu zawodowym z objawami naruszeń przepisów prawa powinien mieć świadomość konsekwencji swojego zachowania,
- okolicznością dodatkowo obciążającą Funkcjonariusza jest społeczna świadomość, że policjant może być winnym popełnienia przestępstwa zgwałcenia; informacja taka rzutuje na opinię o samym Funkcjonariuszu, lecz ma także przełożenie na ocenę całej formacji; skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej; nie do zaakceptowania jest zatrudnianie w formacji mającej na celu wykrywanie przestępstw i ścigania ich sprawców, osoby skazanej nawet nieprawomocnym wyrokiem sądu, za popełnienie czynu, którego dokonaniu powinna przeciwdziałać,
- brak odpowiednich działań w stosunku do Funkcjonariusza miałoby w dłuższej perspektywie niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji; sprawne działanie całej formacji opiera się głównie na zaufaniu społecznym; zwolnienie Funkcjonariusza należy zatem rozpatrywać jako zdecydowaną reakcję formacji na przejawy łamania prawa i lekceważenia etosu zawodu przez jej członka, a także jako sygnał zwrotny dla społeczeństwa wskazujący na to, że Policja jest w stanie sama oczyścić swoje szeregi - postępować bezkompromisowo wobec tych, którzy nie zasługują na możliwość dalszego pełnienia służby,
- policjant podejrzany o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego traci przymiot "nieskazitelności charakteru", autorytet i wiarygodność w odbiorze społecznym, co jest niezbędne do właściwego wykonywania obowiązków,
- prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów dokonuje podmiot posiadający fachową wiedzę w tym zakresie – prokurator i sąd; w trakcie prowadzonego postępowania karnego dokonały one analizy zgormadzonego materiału dowodowego i uznały, że okoliczności sprawy oraz wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego były wystarczające do wydania wyroku skazującego; poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego; wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej powinny być rozstrzygane na korzyść obwinionego, lecz te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby,
- art. 41 ust. 2 pkt 5 Ustawy nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1738/07 – dostępny w CBOSA); zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację prawną podejrzanego lub oskarżonego; w takich sytuacjach możliwe jest wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2318/13 – dostępny w CBOSA),
- wniosek Funkcjonariusza o "zawieszenie" wykonania wydanej decyzji o zwolnieniu ze służby nie ma uzasadnienia; wynik postępowania karnego nie stanowi bowiem zagadnienia prejudycjalnego dla prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji; organ zobowiązany jest do zawieszenia postępowania w przypadkach wskazanych w art. 97 § 1 pkt 1-5 K.p.a.; w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania, a brak jest także podstaw do jego fakultatywnego zawieszenia,
- w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia okoliczność związana z gotowością pokrzywdzonej do cofnięcia wniosku o ściganie; ściganie przestępstwa stypizowanego w art. 197 § 1 K.k. nie wymaga bowiem wniosku pokrzywdzonego; z kolei niemożność kontynuowania procesu karnego wskutek zmiany zeznań pokrzywdzonej, czy też braku jej współdziałania z organem procesowym nie byłoby okolicznością faktyczną, która przemawiałaby na korzyść strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze służby,
- negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji nie jest wiążące dla organów administracji rozstrzygających w przedmiocie zwolnienia (por. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1208/12 – dostępny w CBOSA); art. 43 ust. 3 Ustawy określa wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, ale nie oznacza, że musi być ona pozytywna aby zwolnić policjanta ze służby.
W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 41 ust. 2 pkt 5 Ustawy poprzez niesłuszne przyjęcie, że ważny interes służby wymaga zwolnienia Funkcjonariusza, podczas gdy:
a) samo postępowanie karne - toczące się przeciwko policjantowi niezakończone wydaniem prawomocnego wyroku - nie jest przesłanką do stwierdzenia utraty przymiotu "nieskazitelnego charakteru", stanowiącej w konsekwencji przesłankę do zwolnienia ze względu na ważny interes służby;
b) skorzystanie z uznania administracyjnego nie oznacza dowolności i nieograniczonego czynienia użytku przez organ z przyznanych kompetencji w zakresie zwolnienia funkcjonariusza;
c) wyrok wydany przeciwko Funkcjonariuszowi jest nieprawomocny, a sąd powszechny dopuścił się wielu naruszeń w rozpoznawaniu sprawy pomijając okoliczność, że pokrzywdzona kilkakrotnie chciała wycofać wniosek o ściganie Funkcjonariusza;
d) opinia Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w sprawie zwolnienia Funkcjonariusza ze służby była negatywna,
- naruszenie art. 7 K.p.a. przez nieuwzględnienie słusznego interesu Funkcjonariusza w podejmowaniu decyzji oraz ograniczenie swoich działań jedynie do ustalenia, że wobec Funkcjonariusza toczy się postępowanie karne,
- naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez dogłębnej analizy,
- naruszenie art. 108 K.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zaszły ustawowe przesłanki warunkujące jego nadanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ podkreślił, że prawodawca w sposób celowy uznał wyższość interesu społecznego, rozumianego jako ważny interes służby nad słusznym interesem strony, który zazwyczaj jest interesem natury ekonomicznej.
Pismem z [...] stycznia 2019 r. (k. [...] akt sądowych) Skarżący przedłożył odpis wyroku Sądu Okręgowego w [...], [...] Odwoławczy z dnia [...] grudnia 2018 r. (sygn. akt [...]), którym uchylono wyrok sądu rejonowego o sygn. akt [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
W trakcie rozprawy (k.43 akt sądowych) Skarżący wskazał, że po postawieniu mu zarzutów i zatrzymaniu oraz miesięcznym zawieszeniu powrócił do pracy w Policji. W dalszym ciągu darzono go zaufaniem i nikomu nie przeszkadzało toczące się postępowanie karne. Zwolnienie nastąpiło natomiast po wydaniu nieprawomocnego wyroku. Z tego względu Funkcjonariusz nie widzi przeszkód, dla których nie mógłby powrócić do pracy. Dodatkowo podniósł, że od wyroku wydanego w postępowaniu karnym przez sąd II instancji zostały wniesione środki odwoławcze, które nie zostały jeszcze rozpoznane.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Trafna jest argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Organ odwoławczy właściwie skonstatował wystąpienie w sprawie przesłanek dla zwolnienia funkcjonariusza, wobec ważnego interesu służby. W uzasadnieniu skarżonego aktu opisano wszystkie istotne uwarunkowania formalne i okoliczności faktyczne sprawy oraz odniesiono się wyczerpująco do zarzutów odwołania.
W sprawie nie są sporne jej kluczowe okoliczności faktyczne – Funkcjonariusz nieprawomocnym wyrokiem sądu I instancji został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu polegającego na tym, że stosując przemoc doprowadził do obcowania płciowego z pokrzywdzoną wbrew jej woli (czyn z art. 197 § 1 K.k.). Zaskarżonym rozkazem personalnym Skarżący został zwolniony ze służby w Policji, a decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu odwołania organ utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Po wniesieniu skargi sąd II. instancji uchylił wyrok skazujący i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Zarzuty skargi koncentrowały się natomiast na próbie wykazania, że samo postępowanie karne, które toczy się przeciwko Funkcjonariuszowi nie może być podstawą jego zwolnienia. Ponadto, Skarżący wskazał w piśmie procesowym, że wyrok sądu I instancji został uchylony. Funkcjonariusz podniósł także, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, aby jego zatrzymanie w służbie naruszało jej ważny interes.
Argumentacji skargi Sąd jednak nie podziela. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego był art. 41 ust. 2 pkt 5 Ustawy. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w Ustawie bliżej określone, lecz w praktyce słusznie przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy Policji, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym omawiana przesłanka winna być w indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Jednocześnie, należy wskazać, że użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Z tego względu mimo, że prawodawca nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny.
Rolą organu Policji - wydającego rozstrzygnięcie w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 Ustawy - jest jednoznaczne wykazanie, że za zwolnieniem skarżącego funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W przedmiotowej sprawie zarzuty stawiane Funkcjonariuszowi miały charakter bardzo poważny. Uznanie winnym popełnienia czynu z art. 197 § 1 K.k. na mocy nieprawomocnego wyroku sądu bez wątpienia jest okolicznością, która podważa autorytet Funkcjonariusza. Organ słusznie więc wywiódł, że charakter zarzucanego Skarżącemu czynu jest przestępstwem przeciwko wolności człowieka. Właśnie ze względu na ten szczególny rodzaj zarzucanych Funkcjonariuszowi czynów decyzja organu o zwolnieniu go ze służby była konieczna dla ochrony ważnego interesu służby.
Należy podkreślić, że wszyscy policjanci muszą mieć świadomość, że nie stoją ponad prawem. Skarżący jako policjant był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania porządku prawnego. Tymczasem znalazł się w takiej sytuacji, gdy - wobec konkretnych okoliczności faktycznych - sam został podejrzany o popełnienie przestępstwa, a sąd I. instancji uznał te podejrzenia za zasadne. Powinien zatem liczyć się z możliwością zastosowania wobec niego sankcji służbowych, w tym z możliwością rozwiązania z nim stosunku służbowego. W jego sprawie takie rozstrzygnięcie zostało podjęte. Działania przełożonych nie zależały od wyniku sprawy karnej, a zatem nie musieli oni wstrzymywać się z podjęciem decyzji personalnych do czasu zakończenia postępowania karnego. Przełożeni byli bowiem zobowiązani jedynie do troski o dobro całej formacji oraz do oceny, czy w ustalonych okolicznościach sprawy możliwe było pozostawienie w służbie policjanta podejrzewanego o popełnienie konkretnego, przypisywanego mu czynu z art. 197 § 1 K.k., gdy sąd w nieprawomocnym wyroku uznał zarzuty za zasadne.
Kwestią kluczową dla oceny zachowania Skarżącego z punktu widzenia interesu służby jest także fakt, że będące przedmiotem toczącego się postępowania karnego zdarzenie mogło mieć swój wydźwięk w lokalnej społeczności. Funkcjonariusz straciłby autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, a są to elementy niezbędne dla skutecznego i właściwego wykonywania obowiązków służbowych. Policjantów obowiązują bowiem szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, co znajduje pełne uzasadnienie w przepisach Ustawy. Policjant powinien mieć zawsze wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien też unikać wszelkich sytuacji zarówno w służbie jak i w życiu prywatnym, które godziłyby w dobre imię Policji. Przeciwdziałanie odmiennym zachowaniom ma stanowić fundament budowania zaufania do Policji w opinii publicznej, zwłaszcza że wiele przyznanych tej formacji prerogatyw łączy się z ingerowaniem w sferę wolności i praw obywatelskich. Uzasadniony jest zatem pogląd, że nie do pogodzenia z ważnym interesem służby jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1484/17 – dostępny w CBOSA).
Policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych dyskwalifikują jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania przezeń przymiotu nieposzlakowanej opinii. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Powinny one cieszyć się autorytetem w społeczeństwie, respektować zasady współżycia społecznego i dotrzymywać roty ślubowania (art. 27 ust. 1 Ustawy). Osoby te muszą znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o łamanie prawa (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 880/17- dostępny w CBOSA). Z tego względu sam udział w zajściu, gdzie okoliczności sprawy były niejasne może stanowić podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze względu na ważny interes służby. Orzeczenie organu nie było dowolne. Nie jest tak, że powodem zwolnienia ze służby było samo postawienie zarzutów niezależnie od ich zasadności. Organ miał na uwadze wagę zarzucanego czynu oraz fakt, że wobec okoliczności zdarzenia sąd w pierwszej instancji uznał Funkcjonariusza winnym. Jak wskazywał sam Skarżący samo postawienie zarzutów nie skutkowało jego zwolnieniem ze służby. Okolicznością taką było dopiero uznanie ich za zasadne przez sąd powszechny (wyrok nieprawomocny).
W niniejszej sprawie rolą organu nie było natomiast prowadzenie postępowania co do zasadności zarzutu popełnienia przez Skarżącego przestępstwa. Dlatego też zarzuty skargi dotyczące ewentualnych nieprawidłowości występujących w toczącym się postępowaniu karnym były nieuzasadnione.
Chybiony jest także zarzut braku wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. Żadne bowiem istotne kwestie, co do uwarunkowań faktycznych nie są w istocie sporne. Zarzut dowolnej oceny materiału dowodowego także jest niezasadny, gdyż Skarżący nie kwestionował istotnych ustaleń faktycznych organu. Organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił wszelkie okoliczności faktyczne i prawne warunkujące wydanie rozkazu personalnego. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia opinii związku zawodowego należy podkreślić, że na gruncie przepisów Ustawy możliwość zwolnienia z zajmowanego stanowiska nie jest uzależniona od zajęcia stanowiska przez organizację związkową.
Odnosząc się do faktu, że w postępowaniu karnym sąd II instancji uchylił nieprawomocny wyrok skazujący Funkcjonariusza należy podkreślić, że przeciwko niemu nadal prowadzone jest postępowanie karne (orzeczenie kasacyjne zostało zakwestionowane). Z kolei zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury samo postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego może budzić uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu nieposzlakowanej opinii (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 977/16 – dostępny w CBOSA).
Ponadto, organ słusznie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są szczególnej wykładni. W niniejszej sprawie taką przesłanką była "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie ze względu na ważny interes służby oraz ważny interes społeczny. W zaskarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł naruszenia art. 108 K.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu organ w sposób wyczerpujący wskazał powody wydania określonego rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania - zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło