II SA/Wa 201/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, zw. dalej "CWKL", "organ odwoławczy", orzeczeniem z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", art. 58 ust. 6, art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248), zw. dalej "ustawą o obronie Ojczyzny" oraz § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.), zw. dalej "rozporządzeniem w sprawie wojskowych komisji lekarskich" i § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2024 r., poz. 466), zw. dalej "rozporządzeniem w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej", po rozpatrzeniu odwołania P. S., zw. dalej "skarżący", utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]. Zw. dalej "RWKL", "organ pierwszej instancji" z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do wydania powyższego orzeczenia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] maja 2024 r. Dowódca [...] Bataliony [...] skierował P. S. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu orzeczenia o zdolności do pełnienia służby wojskowej jako osoby ubiegającej się o powołanie do zawodowej służby wojskowej (Grupa III). W wyniku przeprowadzonego postępowania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 190 ust. 1, ust. 6 pkt 1 i ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny, § 2 pkt 1, § 10 oraz § 11 ust. 1 i 5 rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz § 4 ust. 2-12 oraz ust. 14-15 i § 7 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wojskowych komisji lekarskich w związku z art. 821 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, w punkcie 8 rozpoznała u badanego (ppkt 1) masywną próchnicę zębów - § 24 pkt 5; (ppkt 2) przebyte, wygojone uszkodzenie więzadła kolanowego pobocznego prawego leczone operacyjnie - § 77 pkt 5, § 3 pkt 51; (ppkt 3) koślawość kolan - § 77 pkt 2. W punkcie 9 stwierdziła, że badany jest niezdolny do służby wojskowej – Kategoria N (zał. 1 Grupa III). W uzasadnieniu wskazano, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie nie stanowi przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie załącznika Nr 1 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej, w grupie badanych III obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie opracowano na podstawie dokumentacji diagnostyczno-leczniczej oraz aktualnych badań specjalistycznych. W odwołaniu złożonym wobec ww. orzeczenia skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie pkt 8 dotyczącego rozpoznania poprzez usunięcie z rozpoznania pkt 1, "masywna próchnica zębów" oraz pkt 3 "koślawość kolan", a następnie poprzez zmianę pkt 9 orzeczenia poprzez stwierdzenie, iż jest całkowicie zdolny do zawodowej służby wojskowej. Wniósł nadto o przeprowadzenie ponownej konsultacji stomatologicznej i ortopedycznej, celem zweryfikowania jego stanu zdrowia pod kątem zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz dowodu z ze zdjęcia - listy lekarzy biorących udział w komisji lekarskiej RWKL w [...] w dniu [...] czerwca 2024 r., w celu wykazania, iż w skład komisji nie wchodził lekarz stomatolog. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, a skutkujący przyjęciem, iż posiada masywną próchnicę zębów oraz koślawość kolan, a w konsekwencji błędne uznanie go za osobą niezdolną do zawodowej służby wojskowej - kategoria N. Skarżący wskazał, że nie zgadza się z rozpoznaniem u niego "masywnej próchnicy zębów". Podał, że regularnie odbywa wizyty u dentysty, nie posiada masywnej próchnicy zębów, a w związku z czym rozpoznanie RWKL w tym zakresie jest zupełnie błędne. Nie rozumie dlaczego i na jakiej podstawie RWKL rozpoznała masywną próchnice zębów, tym bardziej, że w skład komisji lekarskiej nie wchodził żaden lekarz stomatolog. Ocenił, że podczas badania RWKL doszło do zbyt pobieżnej i mało wnikliwej oceny stanu jego jamy ustnej, a szczególności zbyt pobieżnej oceny jego uzębienia. W celu prawidłowej oceny uzębienia powinienem zostać poddany badaniu przez lekarza stomatologa. Wskazał, że objaśnienia szczegółowe do § 24 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej, precyzyjnie podają jakie osoby z grona osób zaliczonych do grupy III - w przypadku stwierdzenia "próchnicy zębów" - należy zakwalifikować jako niezdolne do zawodowej służby wojskowej. Stwierdził, że nie należy do żadnej wskazanej w tym przepisie grupy osób (nie ubiega się o powołanie do służby w pododdziałach reprezentacyjnych Sil Zbrojnych, w Żandarmerii Wojskowej, w jednostkach Wojsk Specjalnych, czy też w jednostkach lub instytucjach, w których występują stanowiska służbowe, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów). Jest żołnierzem czynnej służby wojskowej, ubiegającym się o powołanie do zawodowej służby wojskowej po odbyciu szkolenia podstawowego. Skarżący nie zgodził się również z uznaniem go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu rozpoznania: "koślawość kolan". Wskazał w tym zakresie, że zgodnie z zapisami załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej, zniekształcenia w obrębie dużych stawów bez upośledzenia sprawności ruchowej lub nieznacznie upośledzające sprawność ruchową - w przypadku grupy III - to kategoria: Z/N. Z objaśnień szczegółowych do § 77 pkt 2 i 9 wynika, że jako niezdolne do służby wojskowej należy kwalifikować osoby ubiegające się o powołanie do służby w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych, w jednostkach lub instytucjach, w których występują stanowiska służbowe, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów. Osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, żołnierzy czynnej służby wojskowej innej niż zawodowa, ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, w tym odbywających szkolenie podstawowe i specjalistyczne w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej stanowią odrębną grupę osób aniżeli osoby, które aplikują o powołanie do służby wojskowej: w pododdziałach reprezentacyjnych Sil Zbrojnych albo w jednostkach lub instytucjach, w których występują stanowiska służbowe, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów. Oświadczył, że nie aplikuje na ww. stanowiska, ubiega się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Wskazał, że pozostaje w czynnej służbie wojskowej od [...] marca 2024 r., przechodzi szkolenie podstawowe specjalistyczne. Koślawość kolan nie jest uciążliwa podczas pełnienia obowiązków wojskowych. W ramach szkolenia podstawowego ma zajęcia z WF, podczas których biega i wykonuje inne ćwiczenia. Koślawość kolan nie sprawia mu żadnych trudności, ćwiczy tak samo jak inni żołnierze. Ponadto wskazał na rozbieżność w sentencji i uzasadnieniu orzeczenia. Z jednej strony bowiem RWKL oceniło go jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N, jednak w uzasadnieniu wyraźnie podano, że stwierdzone w wyniku badań rozpoznanie nie stanowi przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie załącznika nr 1 rozporządzenia w grypie badanych III obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Są to więc zasadnicze rozbieżności, które wymagają wyjaśnienia. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...], utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia CWKL podała, że złożone przez skarżącego odwołanie zostało rozpatrzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w oparciu o dokumentację orzeczniczą znajdującą się w aktach sprawy. Z dokumentacji tej wynika, że RWKL w ramach procesu orzeczniczego przeprowadziła stosowne badania i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W ramach RWKL wykonano skarżącemu konsultację stomatologiczną. Na podstawie uzyskanych wyników RWKL postawiła rozpoznanie: masywna próchnica zębów. Zgodnie z aktualnymi przepisami zawartymi w wykazie stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej w grupie III orzekanych, powyższemu schorzeniu przyporządkowuje się § 24 pkt 5, gdzie jest przypisana kategoria zdrowia Z/N. CWKL podała, że w toku odwoławczego postępowania orzeczniczego skierowała skarżącego na kolejne badanie stomatologiczne w dniu [...] października 2024 r., w którym stwierdzono ubytek zdolności żucia na poziomie 80% oraz próchnicę zębów przednich. Biorąc pod uwagę ubytki oraz zajęcie próchnicą zębów przednich u badanego organ odwoławczy ocenił, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Powyższe wskazuje, że RWKL prawidłowo dokonała kwalifikacji schorzenia ujętego w pkt 8.1 rozpoznania zgodnie z przepisami zawartymi w wykazie stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2024 r. P. S. wniósł o: zmianę orzeczenia w zakresie ustalonego w pkt 8.1 i 8.3 rozpoznania poprzez ich usunięcie, a następnie zmianę pkt 9 orzeczenia poprzez ustalenie, że skarżący jest zdolny do służby wojskowej - kategoria A; ewentualnie o zmianę pkt 9 orzeczenia poprzez ustalenie, że skarżący jest zdolny do służby wojskowej - kategoria A; ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia; ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego oraz poprzedzającego go orzeczenia. Wniósł nadto o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2024 r. na okoliczność jego treści. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia, podczas gdy analiza treści jego uzasadnienia w zestawieniu z treścią odwołania skarżącego świadczy o tym, że organ odwoławczy odstąpił od ponownego rozpatrzenia i analizy stanu faktycznego sprawy, powielając automatycznie twierdzenia organu pierwszej instancji oraz zbywając milczeniem zarzuty skarżącego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jasno wskazuje na to, iż CWKL nie przeprowadził ponownego postępowania wyjaśniającego, w efekcie czego dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; 2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez pomięcie milczeniem przez organ odwoławczy zarzutów skarżącego podnoszonych w treści odwołania, tj.: w zakresie tego, że objaśnienia szczegółowe załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej, do rozpoznania próchnica zębów - § 24 pkt 5, jasno precyzują, które osoby z III grupy badanych należy kwalifikować jako niezdolne do zawodowej służby wojskowej, a skarżący nie należy do części tchże osób z III grupy badanych; w zakresie rozpoznania z pkt 8.3 "koślawość kolan" - co do tego, że skarżący nie aplikuje na stanowiska, o których mowa w objaśnieniach szczegółowych do załącznika nr 1 ww. rozporządzenia, w przypadku których w razie stwierdzenia "koślawości kolan" należy badanego kwalifikować jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej; w zakresie zasadniczych rozbieżności pomiędzy przyznaną kategorią zdolności do zawodowej służby wojskowej, a uzasadnieniem wydanego orzeczenia. Z jednej strony bowiem RWKL oceniło skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N, a z drugiej strony w uzasadnieniu wyraźnie stwierdziło, że stwierdzone w wyniku badań rozpoznanie nie stanowi przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie załącznika Nr 1 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej w grupie III orzekanych, obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej - wykazując w ten sposób ewidentny przejaw lekceważenia względem skarżącego, w sytuacji gdy obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji było ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Przedmiotem administracyjnego postępowania odwoławczego nie jest jedynie weryfikacja decyzji - w tym przypadku w formie orzeczenia, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej, co oznacza, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów art. 138 w zw. z art. 15 k.p.a., naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; 3) art. 80 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organy obu instancji 4) przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający wszystkie okoliczności, tj. przeprowadzenie postępowania dowodowego bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkującego błędnym ustaleniem, iż z uwagi na rozpoznane schorzenia skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej; 5) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, które nie zawiera szczegółowego uzasadnienia przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy wydając decyzję o utrzymaniu w mocy zaskrżonego orzeczenia, oraz nie zawiera ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego; 6) § 24 pkt 5 rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej w zw. z załącznikiem nr 1 do tegoż rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że próchnica zębów, w grupie III badanych, powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, podczas gdy zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, próchnica zębów nie stanowi przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej w grupie badanych III obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo opisał przywołane wyżej zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. CWKL podała, że dokonane w wyniku odwoławczego postępowania orzeczniczego badania lekarskie (konsultacje specjalistyczną) wykazało ubytek zdolności żucia 80%, przejawiający się między innymi brakiem 17 zębów i próchnicą 8 zębów. Podjęte rozstrzygnięcie, oparte na wynikach badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, nie kwestionowanych przez skarżącego, stanowią o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej dla osób orzekanych w grupie III (kolumnie szóstej wykazu) obejmującej, między innymi, osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Wskazał, że orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rozpoznane schorzenie jest podstawą do jej klasyfikacji pod katem rozstrzygnięcia o zdolności do czynnej służby wojskowej i jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do tej służby zdolny. Zatem jeżeli w myśl zapisów rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej, rozpoznane schorzenie stanowi o niezdolności do tej służby, to orzekany jest niezdolny do czynnej służby wojskowej. Stwierdził konsekwentnie, że wydane orzeczenia są zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, zaś skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zw. dalej "p.p.s.a.". W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone orzeczenie CWKL, jak i poprzedzające je orzeczenie RWKL narusza prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie CWKL utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL ustalające, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej - kategoria N. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. (...) Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu żołnierza za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności żołnierza do zawodowej służby wojskowej była słuszna (por. wyrok NSA z 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14). Zgodnie z art. 190 ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska. Na mocy art. 190 ust. 6 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny do wojskowej komisji lekarskiej kieruje dowódca jednostki wojskowej - w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 1-4, ust. 4 pkt 3-5 oraz ust. 5, a także, po uzgodnieniu z organem właściwym do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 5 oraz w ust. 4 pkt 1 i 2. W myśl art. 190 ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4; 2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się. Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, które jest decyzją. W przepisie art. 87 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia MON z 25 marca 2024 r., rozporządzenie to określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej; zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej; warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie; szczegółowe warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa; tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich; sposób ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową przez te komisje; sposób orzekania o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z § 3 pkt 1 – 3 tego rozporządzenia zaś wynika, że wojskowe komisje lekarskie orzekają z uwzględnieniem wykazów chorób i ułomności określonych w powyższych załącznikach. Jeżeli stwierdzona podczas orzekania choroba lub ułomność nie została wymieniona w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, kwalifikuje się ją zgodnie z wiedzą medyczną, według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego (§ 6). Wskazać należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie dokonanego rozpoznania z uwzględnieniem wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego. W świetle § 9 ust. 1 zd. 1 ww. rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 11 ust. 2 rozporządzenia). Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału badanego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 lutego 2015r. sygn. akt I OSK 851/14 wskazał, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w Kpa. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kpa znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Należy też zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko dotyczące komisji lekarskich, że Sąd administracyjny, kontrolując wydane w sprawie orzeczenia komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest uprawniony do kwestionowania rozpoznania dokonanego przez wojskową komisję lekarską (por. np. wyroki WSA w Warszawie z 5 czerwca 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1570/23; 8 kwietnia 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1747/23; 14 lutego 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1126/23). Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. W zakresie swoich uprawnień Sąd administracyjny kontroluje, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5019/21; wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 528/19). Sąd stanowisko to podziela i uznaje za własne oraz stwierdza, że nie może badać prawidłowości samej diagnozy dokonanej przez powołane do tego osoby. Sąd kontroluje więc przebieg postępowania przed ww. komisją lekarską oraz prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące regulacje prawne, ale nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne, czy badać prawidłowość dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia. Warto zauważyć, że stosownie do treści przepisów regulujących tryb postępowania w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej - rozporządzenia MON z 25 marca 2024 r., jak i stosowanych odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, orzeczenie wydane przez komisję lekarską powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. Powinno ono w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać zarówno sposób dokonania rozpoznania jak też to, w jaki sposób stwierdzone rozpoznanie przekłada się na możliwość pełnienia przez osobę badaną służby. Powinno zatem wyjaśniać medyczne powody postawionej diagnozy i ustalonego rozpoznania, a nie ograniczać się wyłącznie do przywołania dokumentacji medycznej i wyników badań. Zarówno strona skarżąca, jak i Sąd nie dysponują wiedzą medyczną i nie mają możliwości samodzielnej interpretacji owej dokumentacji, czy wyników badań. Uzasadnienie orzeczenia komisji powinno być więc sporządzone tak, aby można było dokonać realnej (a nie tylko pozornej) oceny wydanego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie, wymykać się ono będzie spod jakiejkolwiek kontroli. Utrzymując w mocy orzeczenie RKL z dnia [...] czerwca 2024 r. CKL podzieliła jej stanowisko co do niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej (kategoria zdrowia – N) przychylając się do rozpoznania tylko jednego ze schorzeń: masywna próchnica zębów § 24 pkt 5. Kwalifikacja ta została dokonana w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2024 r., poz. 466 ze zm.). Przy czym zaznaczenia wymaga, że rozdział VI tego rozporządzenia dotyczy chorób i ułomności w obrębie jamy ustnej, a przepis § 24 pkt 5 odnosi się do "próchnicy zębów", a nie "masywnej próchnicy zębów" precyzując jednocześnie, że odnośnie do osób objętych grupą III — to kategoria Z/N, co oznacza, że kwalifikacji należy dokonać mając na względzie objaśnienia szczegółowe - rozdział VI – jama ustna. Objaśnienia szczegółowe natomiast wskazują, iż w przypadku § 24 pkt 5 załącznika nr 1 do w.w. rozporządzenia, jedynie osoby ubiegające się o powołanie do służby wojskowej: w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych, w Żandarmerii Wojskowej, w jednostkach Wojsk Specjalnych, w jednostkach lub instytucjach, w których występują stanowiska służbowe, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów należy kwalifikować jako niezdolne. Objaśnienia te precyzują które osoby z grona osób zaliczonych do grupy III - w przypadku stwierdzenia "próchnicy zębów" - należy zakwalifikować jako N - a więc niezdolne do zawodowej służby wojskowej. Natomiast skarżący nie należy do osób objętych grupa III, o których mowa w "objaśnieniach szczegółowych" do § 24 pkt 5 załącznika nr 1 rozdział VI - jama ustna – ww. rozporządzenia, a które to - w przypadku rozpoznania próchnicy zębów - należy kwalifikować jako "niezdolne do zawodowej służby wojskowej". Zaznaczenia również wymaga, że CWKL nie dostrzega, że RWKL dokonała rozpoznania z § 77 pkt 2 "koślawość kolan", przy czym pod tą jednostką redakcyjną są "zniekształcenia w obrębie dużych stawów bez upośledzenia sprawności ruchowej lub nieznacznie upośledzające sprawność ruchową" co odnośnie do osób objętych grupą III daje kategorię Z/N, co oznacza, że przy kwalifikacji należy uwzględnić objaśnienia szczegółowe. Natomiast z objaśnień tych wynika, że tylko osoby ubiegające się o powołanie do służby wojskowej: w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych; w jednostkach lub instytucjach, w których występują stanowiska służbowe, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów, należy kwalifikować jako niezdolne. Mając powyższe na uwadze nie sposób nie dostrzec, że "Osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, żołnierzy czynnej służby wojskowej innej niż zawodowa, ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, w tym odbywających szkolenie podstawowe i specjalistyczne w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej", stanowią odrębną grupę osób aniżeli osoby: "które aplikują o powołanie do służby wojskowej: w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych" albo "w jednostkach lub instytucjach, w których występują stanowiska służbowe, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów". Tym samym, RWKL a następnie CWKL, błędnie uznała skarżącego za "niezdolnego do zawodowej służby wojskowej" z powodu rozpoznania z § 77 pkt 2. Co więcej, CWKL nie ustosunkowała się również do zarzutów skarżącego w zakresie zasadniczych rozbieżności pomiędzy przyznaną kategorią zdolności do zawodowej służby wojskowej, a jej uzasadnieniem. RWKL oceniło skarżącego jako "niezdolny do zawodowej służby wojskowej - kategoria N", podczas gdy w uzasadnieniu stwierdza, że: "stwierdzone w wyniku badań rozpoznanie nie stanowi przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 roku (DZ. U. z 2024 r. poz. 466) w grupie badanych III obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej." W świetle powyższych uchybień orzeczeń CWKL i RWKL, jak i ich uzasadnień nie sposób uznać by ostały się w obrocie prawnym. Uzasadnienie orzeczenia, które ma charakter decyzji administracyjnej, powinno być tak skonstruowane, aby zarówno osoba badana, jak i sąd administracyjny kontrolujący legalność orzeczenia, miał możliwość poznania motywów, jakimi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Rolą uzasadnienia jest objaśnienie toku rozumowania, który doprowadził organ (komisję lekarską) do zastosowania przepisu prawa w konkretnej sprawie. W sferze faktów (uzasadnienia faktycznego) chodzi o wyjaśnienie okoliczności wskazujących na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz wpływu tych okoliczności na treść rozstrzygnięcia. W sferze prawa (uzasadnienia prawnego) chodzi zaś o wskazanie obowiązującej normy i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni. Zauważyć należy, że uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia, realizuje zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.). Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów. Stąd winno być sporządzane w taki sposób, aby nie tylko wyjaśniało rozstrzygnięcie, ale też przekonywały do jego prawidłowości i zgodności z prawem. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy obu instancji wezmą pod rozwagę ww. stanowisko Sądu, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w zakresie koniecznych elementów orzeczenia, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę legalności wydanego orzeczenia. Brak bowiem wyczerpującego uzasadnienia uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bez stosownej argumentacji tok rozumowania organów obu instancji jest bowiem niejasny dla strony postępowania, a błędne w warstwie merytorycznej uzasadnienie orzeczenia wymyka się całkowicie spod kontroli sądowej. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.