II SA/Wa 2132/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-31
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Ewa Kwiecińska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli on lub członkowie jego rodziny posiadają lokal mieszkalny, który nie spełnia norm zaludnienia przewidzianych dla policjantów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie przez policjanta lub członków jego rodziny lokalu mieszkalnego, który nie spełnia norm zaludnienia przewidzianych w przepisach, nie stanowi przeszkody do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Kluczowe jest, czy policjantowi przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego, a nie samo posiadanie jakiegokolwiek lokalu.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, zwrócił się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wskazując, że zamieszkuje z rodziną w lokalu o powierzchni mniejszej niż przysługująca mu według norm zaludnienia. Komendant Główny Policji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że posiadanie przez skarżącego lub jego rodzinę jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby wyklucza prawo do równoważnika. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2019 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r.
Zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji wydana została w następującym stanie faktycznym.
Skarżący D.S. do dnia [...] czerwca 2018 r. był funkcjonariuszem Komendy Głównej Policji z miejscem pełnienia służby w [...].
Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia [...] maja 2018 r. (data wpływu do organu) skarżący zwrócił się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W treści pisma skarżący wskazał, że wraz z członkami rodziny zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w W. przy ul. D., o powierzchni użytkowej 35,60 m, w tym powierzchni mieszkalnej 23,6 m (vide: dwa pokoje, kuchnia i łazienka). W dalszej części skarżący podniósł, że posiada uprawnienia do 5 norm zaludnienia (2 normy dla zainteresowanego z tytułu zajmowanego stanowiska, oraz po jednej normie dla żony i 2 dzieci), tj. do lokalu o powierzchni mieszkalnej od 35 m2 do 50 m2.
W wyniku rozpatrzenia materiału dowodowego Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art 92 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 1 ust. 2 pkt 5 i § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów [pic]równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - odmówił przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji zauważył na wstępie, iż zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym na dzień wydawania decyzji, w świetle art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Ponadto, organ wskazał, że na mocy art. 92 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Organ stwierdził, że powyższy przepis uzależnia prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od faktu nieposiadania przez policjanta lub członków jego rodziny lokalu mieszkalnego (domu) w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Organ podniósł, że nie zawiera on wymogu, aby posiadany przez policjanta lokal mieszkalny odpowiadał co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. W ślad za tym organ wskazał, że okoliczność, iż policjant lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 [pic]ustawy o Policji, posiadają w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej jakikolwiek, bez względu na metraż, lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny (udział w domu), wyklucza możliwość przyznania równoważnika za brak lokalu, przy zachowaniu przez policjanta prawa do przydziału lokalu zgodnego z normami.
W związku z powyższym, Komendant Główny Policji stwierdził, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego ma charakter ekwiwalentu za ponoszone przez policjanta koszty wynajmu lokalu, nie stanowi jednak świadczenia, którego otrzymywanie skutkuje utratą prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, tj. w przypadkach wymienionych w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, tak jak ma to miejsce w przypadku pomocy finansowej, której przyznanie zwalnia organy Policji od przydzielenia policjantowi lokalu.
Ponadto, organ wskazał, że przepisy cyt. rozporządzenia MSWiA w § 1 ust. 1 pkt 5 stanowią, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi, w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji nie posiadają m.in. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Jednocześnie, organ stwierdził w konsekwencji, że z powyższego wynika, iż również w przepisach wykonawczych brak jest zapisu uzależniającego przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, który jest zgodny z należnymi policjantowi normami zaludnienia.
Mając powyższe na względzie, Komendant Główny Policji zauważył, że skoro skarżący posiada lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby, to stwierdzić należy, że nie przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
W piśmie z dnia [...] września 2018 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżący wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r., wydany w sprawie sygn. akt OSK 1146/11, w którym - rozstrzygając w sprawie wypłaty funkcjonariuszowi policji równoważnika pieniężnego za brak mieszkania w przypadku posiadania mieszkania o powierzchni mniejszej niż przewidują przepisy określające normy zaludnienia dla policjanta - NSA stwierdził, że przepisu art. 92 ust 1 ustawy o Policji nie można interpretować w oderwaniu od pozostałych unormowań tej ustawy dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Policji, a w szczególności regulacji zawartej w rozdziale 8 cyt. ustawy. Skarżący zauważył, że NSA stanął na stanowisku, iż wykładni przepisu należy dokonywać w kontekście całej ustawy i że wykładnia literalna przepisu powinna być uzupełniona wykładnią systemową i celowościową. Skarżący podniósł, że przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, iż policjantowi przysługuje równoważnik za brak lokalu, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienie służby lub miejscowości pobliskiej. W tej sytuacji, skarżący uznał, że przesłanka nieposiadania lokalu mieszkalnego, warunkującego przyznanie równoważnika pieniężnego, winna być zgodnie z regułami wykładni systemowej i celowości przepisu, do pojęcia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 i 89 ustawy o Policji, czyli lokalu spełniającego wymogi określone w przepisach, a dotyczących norm zaludnienia.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Komendant Główny Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA -utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z art. 92 ustawy o Policji wynika wprost, że ustawodawca wiąże prawo do równoważnika pieniężnego z brakiem lokalu mieszkalnego, a nie z brakiem odpowiedniego lokalu mieszkalnego.
Ponadto, Komendant Główny Policji zauważył, że w świetle § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby tub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu. Zdaniem organu, przytoczone przepisy jednoznacznie określają zasady przyznawania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
Komendant Główny Policji uznał, że bezspornym w sprawie jest to, iż żona skarżącego posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, natomiast treść wskazanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że przyznanie wskazanego świadczenia nie jest uzależnione od powierzchni mieszkalnej lokalu mieszkalnego, a od posiadania tytułu prawnego. Organ zaznaczył jednocześnie, że posiadanie lokalu mieszkalnego, nawet o powierzchni mniejszej niż przysługująca, stanowi negatywną przesłankę materialnoprawną do przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
Ponadto, Komendant Główny Policji stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że jeżeli lokal jest nieodpowiedni, w rozumieniu art. 88 ustawy o Policji, policjant może skorzystać z prawa przydzielenia mu lokalu mieszkalnego zgodnego z normami zaludnienia w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o art. 95 ustawy o Policji, bądź przyznania pomocy finansowej, przewidzianej w art. 94 tej ustawy.
Komendant Główny Policji zauważył, że do 2017 r. włącznie skarżący pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W tej sytuacji, Komendant Główny Policji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżącemu korzystającemu wcześniej z prawa do równoważnika za remont lokalu przysługiwałby również równoważnik za brak odpowiedniego lokalu mieszkalnego, co oznaczałoby, że policjant korzystałby jednocześnie z prawa do kilku świadczeń z tego samego tytułu, co jest niedopuszczalne (vide: wyrok WSA w Krakowie wydany w sprawie sygn. akt III SA/Kr 334/12).
W piśmie z dnia [...] października 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2018 r.
Wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji w całości, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu dotyczącej odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] czerwca 2018 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 92 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji oraz w związku z § 3 i § 4 rozporządzenia MSWiA - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie ma prawa do równoważnika pieniężnego za lokal mieszkalny, skoro jego żona – A.T. posiada tytuł prawny do lokalu, mimo iż lokal ten nie spełnia warunków określonych w powołanych przepisach, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji pierwszo instancyjnej z dnia [...] sierpnia 2018 r., którą odmówiono prawa do tegoż równoważnika.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że - w jej ocenie - organ w odniesieniu do art. 92 ust. 1 ustawy o Policji przyjął w stanie faktycznym niniejszej sprawy i obowiązującym stanie prawnym stanowisko całkowicie wadliwe, a wydane decyzje naruszają powołane przepisy prawa materialnego w sposób rażący, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skarżący wskazał, że nie ma żadnych wątpliwości, że przepisy o równoważniku pieniężnym i pomocy finansowej, jako uprawnieniach mających rekompensować brak przydzielonego lokalu, należy rozpatrywać łącznie, a nie w oderwaniu do przepisów regulujących realizacją prawa do lokalu w jego podstawowej formie, tj. poprzez właśnie przydzielenie lokalu mieszkalnego, ale spełniającego (jak wskazuje to art. 88 ust. 1 ustawy o Policji) określone ściśle kryteria, w tym zwłaszcza kryteria powierzchni mieszkalnej. W ślad za tym skarżący podniósł, że kryteria te określa powołane w § 2 rozporządzenie MSWiA, zgodnie z którym lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia.
W związku z powyższym, skarżący zaznaczył, że zgodnie z § 3 wspomnianego rozporządzenia MSWiA, jedna norma zaludnienia wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, zaś § 4 tego rozporządzenia MSWiA wskazuje, że policjantowi przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia. Skarżący podniósł także, że tylko warunkowo, bo za zgodą policjanta lub na jego wniosek, może zostać mu przydzielony lokal o powierzchni mieszkalnej mniejszej od przysługującej zgodnie z normami zaludnienia (vide: § 4 ust. 2 rozporządzenia MSWiA). Skarżący podkreślił przy tym, że łączne rozpatrywanie przepisów oznacza wprost, że realizacja prawa do lokalu w formach zastępczych (prawa do równoważnika pieniężnego i pomocy finansowej na uzyskanie lokalu czy domu) musi następować z uwzględnieniem przepisów określających warunki, jakie musi spełniać, jak w niniejszej sprawie, lokal będący żoną właściciela. W konsekwencji, skarżący stwierdził, że posiadanie przez policjanta lub członków jego rodziny lokalu spełniającego wskazane przez skarżącego warunki wyłącza możliwość przyznania równoważnika pieniężnego.
Ponadto, skarżący wskazał w uzasadnieniu, że takiego poglądu Komendant Główny Policji nie prezentował wcześniej w podobnych sprawach. W ocenie skarżącego, organ kwestionował jedynie deklaratoryjny charakter decyzji przyznających równoważnik pieniężny i możliwość przyznania go za okresy wcześniejsze niż data złożenia oświadczenia mieszkaniowego przez policjantów.
Wskazując na orzecznictwo sądowo-administracyjne (vide: zawarte m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt Il SA/Ke 47/18, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2018 r., sprawa o sygn. akt IV SA/Wr 24/18, czy w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2018 r., sprawa o sygn. akt Il SA/Bd 1367/17) skarżący podniósł, że sam przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji nie zawiera określenia "odpowiedniego lokalu mieszkalnego", na co powołuje się organ, to nie może być jakichkolwiek wątpliwości natury prawnej, że chodzi tu tylko i wyłącznie o lokal, który spełnia warunki, jakie musi spełniać lokal mieszkalny przydzielany policjantowi przez właściwy organ Policji, z zasobów pozostających w jego dyspozycji, na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.
Podsumowując, skarżący stwierdził, że nie ma żadnego znaczenia prawnego to, iż w 2017 r. skarżący wystąpił i pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wskazując, że to uprawnienie nie jest konkurencyjne względem prawa do równoważnika pieniężnego za brak przydziału lokalu przez organ Policji. Skarżący podkreślił przy tym, że o takie świadczenie wystąpił wynikało z wprowadzenia go w błąd przez pracowników organu, którzy zasugerowali, że nie przysługuje mu równoważnik pieniężny za bak lokalu mieszkalnego. W ocenie skarżącego oznacza to, że skarżący skorzystał z takiego świadczenia.
Reasumując, skarżący składając oświadczenie mieszkaniowe, z którego jednoznacznie wynika, że spełnia on warunki do jego otrzymania i to od kilku lat.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga D.S. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], odmawiającą przyznania stronie skarżącej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - narusza przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bowiem, że Komendant Główny Policji, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną dopuścił się naruszenia przepisów art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów [pic]równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, gdyż - wbrew stanowisku strony skarżącej - niewłaściwie zastosował w niniejszej sprawie ograniczenie w dostępie do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Przechodząc do oceny legalności spornego rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Policji należy wskazać, że skarżący ma rację twierdząc, iż podstawową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego na gruncie ustawy o Policji, według stanu prawnego na dzień orzekania przez organ, jest przydział lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Dopiero w przypadku niemożności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w powyższy sposób, w grę wchodzą świadczenia pochodne w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu (art. 92 ust. 1) lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94).
Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Z kolei, wydane na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy o Policji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w przepisie § 1 ust. 1 stanowi, że przedmiotowy równoważnik przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nie posiadają lokalu mieszkalnego, domu lub kwatery tymczasowej, określonych w pkt 1-6.
W judykaturze przyjmuje się, że przesłanka nieposiadania lokalu mieszkalnego, warunkująca przyznanie równoważnika pieniężnego, winna być odnoszona, zgodnie z regułami wykładni systemowej i celowościowej przepisu, do pojęcia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 i art. 89 ustawy o Policji, czyli lokalu spełniającego wymogi określone w przepisach, a dotyczące norm zaludnienia (vide: m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 386/08; podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1146/11).
Należy zauważyć, że wskazane świadczenie - równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, mający charakter ekwiwalentu pieniężnego, jest zastępczą formą zrealizowania potrzeb mieszkaniowych policjanta z uwagi na nieposiadanie lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Równoważnik jest, więc ściśle powiązany z prawem do lokalu mieszkalnego. W przypadku, gdy funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do uzyskania przydziału lokalu w drodze decyzji administracyjnej wobec wystąpienia określonych przesłanek negatywnych określonych w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, nie przyznaje się mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Jedną z takich negatywnych przesłanek jest posiadanie przez policjanta w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (art. 95 ust. 1 pkt 2). W sytuacji zaś, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu mu nie przydzielono, przysługuje mu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, o ile posiadany przez niego lub jego małżonka lokal mieszkalny nie spełnia przysługujących norm zaludnienia i nie pochodzi z zasobów określonych w art. 90 ustawy o Policji.
Poza sporem pozostaje, że lokal mieszkalny, niepozostający w dyspozycji organów Policji, którego najemcą jest skarżący, zajmowany jest przez czteroosobową rodzinę policjanta w służbie stałej, nie spełnia norm zaludnienia przewidzianych w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1170). W takim przypadku należy uznać, że skarżącemu przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a w konsekwencji w stanie faktycznym niniejszej sprawy, do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Wbrew twierdzeniom organu, fakt posiadania przez żonę skarżącego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nie ma w sprawie znaczenia, albowiem przepisy pragmatyki policyjnej nie określają takiej przesłanki negatywnej, jako podstawy odmowy przyznania świadczenia. Jak wskazuje się w orzecznictwie, posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji. Wobec tego, policjantowi przysługuje jedynie prawo do zmiany posiadanego lokalu na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu, a nie prawo do równoważnika przewidzianego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji (vide: uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08, czy też wyrok NSA z dnia 21 kwiecień 2015 r., sygn. akt I OSK 881/14). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca.
W świetle powyższych rozważań, należy stwierdzić, organy Policji orzekające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 ustawy o Policji i § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. przez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie, co prowadzi do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r.
Rozpoznając ponownie sprawę z wniosku (oświadczenia mieszkaniowego) skarżącego z dnia [...] maja 2018 r., organ Policji będzie obowiązany uwzględnić powyżej przedstawioną ocenę prawną.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło