II SA/Wa 2194/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-13
Skład orzekający: Adam Lipiński, Ewa Grochowska – Jung, Ewa Pisula – Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz policji ma prawo do odsetek za zwłokę w wypłacie nienależnie obniżonego dodatku funkcyjnego, jeśli ustawa o Policji nie przewiduje takiego prawa?Ratio decidendi
Uchylenie przez sąd administracyjny rozkazu personalnego obniżającego dodatek funkcyjny policjantowi oznacza pozbawienie tego rozkazu mocy wiążącej od momentu jego wydania, co skutkuje obowiązkiem wypłaty wyrównania za okres od daty wydania rozkazu do daty jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Jednakże, w przypadku braku wyraźnego przepisu w ustawie o Policji przyznającego prawo do odsetek za zwłokę w wypłacie uposażenia, żądanie odsetek powinno być kierowane do sądu powszechnego, a organ administracji powinien umorzyć postępowanie w tym zakresie.Stan faktyczny
A. K., funkcjonariusz policji, domagał się wypłaty nienależnie obniżonego dodatku funkcyjnego wraz z odsetkami za zwłokę. Komendant Główny Policji odmówił wypłaty, argumentując, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa do odsetek, a wyrównanie przysługuje od daty prawomocności wyroku WSA. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że wyrównanie przysługuje od daty wydania rozkazu personalnego obniżającego dodatek, ale jednocześnie stwierdził, że żądanie odsetek powinno być kierowane do sądu powszechnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2015 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Ewa Pisula – Dąbrowska, Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2015 r.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2015 r., którą odmówił A. K. wypłaty 10530,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę w wypłacie, liczonymi od daty wymagalności do daty zapłaty. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] uznał A. K. winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Orzeczeniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], Komendant Główny Policji powyższe orzeczenie dyscyplinarne utrzymał w mocy.
Następnie Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], działając na podstawie § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), z dniem [...] lutego 2011 r. obniżył A. K. dodatek funkcyjny o 20% otrzymywanej stawki, tj. do kwoty 1 560 złotych miesięcznie, a na podstawie art. 108 kpa decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1090/11 stwierdził nieważność decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011 r. uznając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
Komendant Główny Policji po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. K. rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy swój rozkaz z dnia [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r., dodatek funkcyjny obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymywanej stawki w przypadku naruszenia dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które policjantowi wymierzono karę dyscyplinarną. Użycie zwrotu "obniża się" wskazuje na obligatoryjny charakter tego przepisu, który rodzi po stronie organu obowiązek obniżenia dodatku w granicach przewidzianych prawem.
Jednocześnie Komendant Główny Policji wyjaśnił, że zgodnie z art. 135q ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji zatarcie kary dyscyplinarnej nagany następuje po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o jej wymierzeniu. Zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie kary za niebyłą i powoduje usunięcie z akt osobowych policjanta orzeczenia o ukaraniu. Zdaniem organu okoliczności stanowiące podstawę wymierzenia kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być jednak wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Usunięcie orzeczenia o ukaraniu z akt osobowych nie powoduje wyłączenia tego orzeczenia z obrotu prawnego.
W sprawie niesporne jest, że A. K. został uznany winnym popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, za co wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany. Mimo że kara ta uległa zatarciu, to fakt naruszenia przez A. K. dyscypliny służbowej jest bezsporny i został on wykazany w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Istniały zatem podstawy do obniżenia dodatku funkcyjnego, na podstawie § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia MSWiA. Instytucja zatarcia kary dyscyplinarnej nie ma w sprawie znaczenia, bowiem normy zamieszczone w przepisach art. 135q ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 7 ustawy o Policji nie unicestwiają obowiązku obniżenia dodatku funkcyjnego w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną. Ustawodawca nie nałożył na organ obowiązku dokonania obniżenia dodatku w określonym czasie. Tym samym może on obowiązek ten zrealizować także wówczas, gdy orzeczona kara dyscyplinarna uległa zatarciu. Dlatego zdaniem Komendanta Głównego Policji nie było podstaw do uchylenia poprzedniej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], gdyż została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami pragmatyki służbowej.
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] A. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 547/12 uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], stwierdził że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2558/12 oddalił skargę kasacyjną. W dniu [...] kwietnia 2013 r. A. K. został zwolniony z zajmowanego stanowiska i mianowany na nowe stanowisko o odmiennych parametrach płacowych.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. A. K. wypłacono różnicę w otrzymywanym uposażeniu w wysokości 2687,48 zł uwzględniającą okres od daty wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 547/12, tj. od lipca 2012 r. do kwietnia 2013 r., czyli do dnia wydania rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i mianowania na inne stanowisko.
W dniu [...] listopada 2014 r. A. K. złożył wezwanie do zapłaty kwoty 10530,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia wymagalności do dnia zapłaty. Wskazał, że tytułem do niniejszego wezwania jest nienależnie obniżony dodatek funkcyjny rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. przez okres od [...] lutego 2011 r. do [...] kwietnia 2013 r.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i 107 § 1 kpa odmówił A. K. wypłaty kwoty 10530,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę w wypłacie liczonymi od daty wymagalności do daty zapłaty.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że:
a. organ załatwiając sprawę i wydając zaskarżoną decyzję niesłusznie przyjął, że "wyrównanie zaległego świadczenia finansowego następuje dopiero od dnia 18 lipca 2012 r., tj. od chwili wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 547/12",
b. Komendant Główny Policji wadliwie przyjął bezprzedmiotowość postępowania, gdyż "z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego do czynienia mamy, jeżeli brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Przepis ten przewiduje tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego uniemożliwiającą prowadzenie takiego postępowania". Uzasadniając swój pogląd powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2560/12,
c. "skoro obniżenie dodatku funkcyjnego nastąpiło na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji w 2011 roku, od którego wniesiono środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - to oczywistym staje się, że w sytuacji uprawomocnienia się określonego wyroku organ powinien załatwić sprawę zgodnie z procedurami administracyjnymi oraz poszanowaniem sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.10.2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1090/11. Szczególnie, że orzeczono w nim, w punkcie 2, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Powyższa sentencja wyroku już w ówczesnym czasie zobowiązywała organ do odpowiedniego działania w sprawie",
d. wypłata odsetek z tytułu niewypłaconego w terminie dodatku funkcyjnego wynika z art. 481 § 1 kodeksu cywilnego, na poparcie czego A. K. wskazał wyrok Sądu Rejonowego w S. - Wydział [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt [...], Uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 stycznia 1995 r. sygn. akt W 14/94 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt SA/Wa 3100/10. A. K. do złożonego wniosku nie załączył ww. wyroku Sądu w S., natomiast organ rozpatrując sprawę nie dotarł do wyroku o podanej przez niego sygnaturze akt. Wobec czego nie może się do niego odnieść. Z kolei powyższa Uchwała Trybunału Konstytucyjnego oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odnoszą się do niemających związku z przedmiotową sprawą stanów faktycznych.
Skarżący zarzucił również naruszenie art. 10, art. 81 kpa.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że obniżenie dodatku funkcyjnego A. K. nastąpiło na podstawie § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, dodatek funkcyjny obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymywanej stawki w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną.
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt I OSK 2558/12, oddalił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 547/12. Zatem nie może on zostać wykonany w trybie art. 154 § 1 i 286 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "ppsa".
Rozpatrując ponownie sprawę Komendant Główny Policji uznał, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym słusznie przyjęto, że został wykonany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 547/12. W dniu [...] kwietnia 2014 r. przez Komendanta Głównego Policji wydana została decyzja nr [...] umarzająca postępowanie administracyjne w przedmiocie obniżenia A. K. dodatku funkcyjnego. Z tego tytułu, jak wspomniano powyżej, A. K. w dniu [...] kwietnia 2014 r. wypłacono przelewem na konto bankowe wyrównanie (za okres od lipca 2012 r. do kwietnia 2013 r.), w kwocie 2687,48 zł. Natomiast za okresy od lutego 2011 r. (wydanie rozkazu personalnego nr [...]) do czerwca 2012 r. wyrównanie nie zostało wypłacone, gdyż wyrok z dnia 18 lipca 2012 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 547/12, nie uchylił z mocą wsteczną skutku, polegającego na obniżeniu A. K. dodatku funkcyjnego. Ten wyrok od dnia, w którym stał się prawomocny - tj. od dnia 31 stycznia 2014 r. - zobowiązał organy administracji publicznej do jego wykonania w terminie określonym w art. 286 § 1 i 2 ppsa, jednocześnie eliminując z tym dniem z obrotu prawnego zaskarżone rozkazy personalne.
W świetle powyższego Komendant Główny Policji nie mógł po raz drugi wykonać wyroku sądu I instancji, który został podtrzymany przez wyrok z dnia 31 stycznia 2014 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 2558/12.
Organ podtrzymał swoje stanowisko, że sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, nie są wyposażone w instrumenty adekwatne do tych, które posiadają sądy powszechne. Sądy administracyjne nie mogą kształtować treści stosunków cywilnoprawnych wynikłych na bazie stosunków administracyjnoprawnych. Sądy administracyjne dysponują jedynie uprawnieniem do wyeliminowania wadliwej decyzji, a nie do kształtowania jej treści, w szczególności w zakresie zasadności i wysokości roszczeń pieniężnych. Stąd wniosek, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie obliguje organu do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie wypłaty zaległych składników uposażenia zasadniczego – o co wnosił A. K..
Organ wskazał, odnosząc się do zarzutów skarżącego, że w przedmiotowym postępowaniu stosowane są przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Kodeksu cywilnego, a ponadto w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2015 r., poz. 355 z późn. zm.) wśród wymienionych enumeratywnie świadczeń i należności pieniężnych, przysługujących funkcjonariuszowi Policji, ustawodawca nie przewidział odsetek od nieterminowo wypłaconych świadczeń (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 527/12). Oznacza to, że ustawa o Policji w ogóle nie przewiduje prawa do odsetek. Ustawa ta nie zawiera również przepisu, który odsyłałby w kwestiach w niej nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.). Tymczasem w myśl art. 359 § 1 kc, odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej, ustawy, orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. Zatem, by funkcjonariusz Policji miał prawo do odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia, musiałaby istnieć wyraźna podstawa prawna w postaci pozytywnego przepisu. Skoro takiego przepisu w ustawie o Policji nie ma, to nie ma również podstawy do realizacji żądania wypłaty odsetek od niewypłaconego w terminie dodatku funkcyjnego A. K..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, orzeczenia co do prawa skarżącego do odsetek za zwłokę w wypłacie należności finansowych, zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi błędne przyjęcie, że wyrównanie zaległego świadczenia finansowego następuje dopiero od 18 lipca 2012 r. tj., od chwili wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 547/12.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów uznać należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie stanowi konsekwencję rozbieżności stanowiska skarżącego oraz organu na okoliczność skutków jakie w sferze prawa do uposażenia funkcjonariusza Policji – w tym przypadku dodatku służbowego – wywiera uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 547/12 rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie obniżenia A. K. dodatku służbowego o 20% otrzymywanej stawki, tj. do kwoty 1560 zł.
Podstawę ww. rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. Sąd uznał bowiem, że orzekające w sprawie organy Policji dopuściły się naruszenia art. 135q ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji w związku z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Sąd wskazał, że skoro wskutek zatarcia kary funkcjonariusza uważa się za niekaranego, to nie następuje przesłanka o jakiej mowa w § 8 ust. 8 pkt 1 ww. rozporządzenia czyli nie można już skutecznie powoływać się na fakt ukarania dyscyplinarnego funkcjonariusza. Zaznaczyć należy, że powyższy wyrok został poddany kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 31 stycznia 2014 r. oddalił skargę kasacyjną wniesioną w przedmiotowej sprawie przez Komendanta Głównego Policji.
Powyższe okoliczności legły u podstaw żądania skarżącego, który prezentuje stanowisko, iż wobec uchylenia przez Sąd I instancji ww. rozkazów personalnych w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego, przysługuje mu wyrównanie dodatku służbowego - do pobieranej uprzednio wysokości - za okres od dnia [...] lutego 2011r. do [...] kwietnia 2013 r. wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę wbrew twierdzeniom organu, stanowisko skarżącego co do sposobu interpretacji skutków wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 547/12 jest – w ocenie Sądu - częściowo prawidłowe.
Zgodnie z art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Ratio legis powołanego wyżej przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, niepubl.).
Związanie podmiotów, o których mowa w ww. przepisie, polega na związaniu ich dyspozycją zawartą w skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normie prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu zatem, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się bowiem w tym, że także inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1578/09, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skutek prawomocnego orzeczenia musi zawsze przejawiać się w jego skuteczności, rozumianej jako zdolność orzeczenia do wywoływania skutków prawnych poza postępowaniem sądowoadministracyjnym. Zakres tej skuteczności zależy w szczególności od tego, czy i jakie rozstrzygnięcie w odniesieniu do dalszych losów zaskarżonego aktu lub czynności (pozytywne czy negatywne) zawiera orzeczenie sądu administracyjnego. Orzeczenie negatywne zawarte jest w wyroku uwzględniającym skargę, zawierającym rozstrzygnięcie o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności aktu albo stwierdzeniu bezskuteczności czynności. Orzeczenie to ma charakter konstytutywny. Mimo to moment skuteczności tego orzeczenia nie pokrywa się z momentem nabycia przez nie skuteczności. Późniejsze czasowo orzeczenie sądu administracyjnego pozbawia mocy obowiązującej akt lub czynność wcześniej podjętą - działa więc w tym zakresie ex tunc, zatem wywiera w stosunku do tego aktu skutek wsteczny. W jego rezultacie w postępowaniu przed organami administracji publicznej następuje powrót do sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem aktu lub podjęciem czynności (v. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 508 i nast.).
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że wyeliminowanie przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r. obu rozkazów personalnych w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego oznacza pozbawienie ich mocy wiążącej od momentu ich wydania, nie zaś jak twierdzi organ od 18 lipca 2012 r.
Wydając orzeczenie kasatoryjne Sąd rozstrzygnął o niezgodności z prawem zaskarżonego rozkazu personalnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania (art. 133 § 1 ppsa). Orzeczenie Sądu wywiera więc w stosunku do ww. rozkazu personalnego skutek wsteczny, następuje więc powrót do sytuacji, która miała miejsce przed jego wydaniem.
Skarżący zatem, w okolicznościach niniejszej sprawy, miał podstawy do tego, aby domagać się od organu wypłaty kwoty stanowiącej wyrównanie obniżonego dodatku służbowego za okres wskazany we wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. Natomiast niezasadnym jest żądanie zapłaty odsetek ustawowych za zwłokę liczonymi od dnia wymagalności do dnia zapłaty.
Stwierdzić należy, że stan prawny w zakresie uprawnienia do żądania odsetek od nieterminowych wypłat uposażenia lub innych należności na rzecz funkcjonariuszy pozostaje niezwykle podzielony. W zależności od konkretnej służby istnieją - lub nie - w przepisach szczególnych normy prawne regulujące te kwestie. Dla przykładu, prawo do dochodzenia odsetek od nieterminowych wypłat przewidziano w art. 111 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 ze zm.), tyle, że norma fe obowiązuje od dnia 11 czerwca 2007 r. Analogiczne uregulowanie przewiduje np. art. 227 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.), czy art. 165 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168 poz. 1323 ze zm.), a także art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.). W stosunku służbowym policjanta unormowania takiego brakuje, nietrafnie bowiem sądy powszechne upatrują możliwości żądania odsetek w treści art. 107 ustawy o Policji. Podobnie prawa do odsetek nie przewiduje ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.). Nie oznacza to jednak, że funkcjonariusz nie dysponuje takim roszczeniem a także, a może przede wszystkim, że musi ono być dochodzone na drodze administracyjnej. Wadliwie bowiem sądy odczytały stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w uchwale z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. III PZP 1/05. Sąd Najwyższy nie warunkuje bowiem istnienia drogi sądowej w sprawie o odsetki funkcjonariusza Straży Granicznej od uprzedniego podjęcia (wyczerpania) drogi administracyjnej. Analiza przedstawionych, różnorodnych uregulowań stosunków służbowych i zapadłego na ich tle orzecznictwa sądowego - sądów powszechnych i administracyjnych - prowadzi do wniosku, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie zawarował dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Rozbieżną pozornie praktykę orzekania w sprawach odsetek funkcjonariuszy tłumaczy treść art. 7 Konstytucji RP. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jeśli zatem istnieje regulacja określonej pragmatyki, która przewiduje prawo do odsetek, w sprawie właściwa pozostaje droga administracyjna, o tyle o ile (jak w przypadku Służby Celnej) ustawa nie zastrzegła drogi przed sądem powszechnym. Ten ostatni sąd (sąd powszechny) będzie natomiast rozpatrywał roszczenia o odsetki w tych wszystkich sprawach, w których pragmatyka wprost nie przewiduje uprawnienia do odsetek, co uniemożliwia organowi działanie w granicach prawa i przyznanie takiego świadczenia. Mając na uwadze, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 kodeksu cywilnego żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd.
Tym samym postępowanie w zakresie odsetek winno zostać przez organ na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzone.
Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni poczynione wyżej uwagi i zrealizuje żądanie skarżącego dotyczące wypłaty wyrównania obniżonego dodatku służbowego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło