II SA/Wa 2308/19
WyrokWSA w Warszawie2020-04-27
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i jego zdolności do służby, powołując się na tożsamość stosunku administracyjnoprawnego z wcześniejszym orzeczeniem, mimo istnienia prawomocnego wyroku sądu administracyjnego nakazującego przeprowadzenie takiego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uznając, że organy nie wzięły pod uwagę prawomocnego wyroku WSA w Łodzi, który wiąże inne sądy i organy. Wyrok ten nakazywał skierowanie skarżącego do komisji lekarskiej w celu uzyskania stosownego orzeczenia. Odmowa wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. musi być oczywista i nie może opierać się na ocenie meritum sprawy, która wymagałaby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Skarżący, J. J., został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji w 2017 r. Po odmowie ponownego skierowania go do komisji lekarskiej przez Komendanta Miejskiego Policji, WSA w Łodzi wydał wyrok nakazujący przeprowadzenie takiego badania. Następnie Rejonowa Komisja Lekarska odmówiła wszczęcia postępowania, powołując się na tożsamość sprawy z orzeczeniem z 2017 r. Centralna Komisja Lekarska utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przeprowadzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej oraz poprzedzające je postanowienie Rejonowej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] lipca 2019 r.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych ( "CKLLo", organ, Centralna Komisja Lekarska ) działając na podstawie art. 123, art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm., dalej "kpa"), w związku z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 poz. 345, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Pana J. J. (strona ,skarżący) z dnia [...] lipca 2019 r. na postanowienie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej - "RKLLo") z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oraz uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] lipca 2019r.
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Na podstawie orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] [...] z dnia [...] września 2017 r. J. J. został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji — kategoria "C", z uwagi na stwierdzone schorzenie podstawowe - zaburzenia adaptacyjne w obrazie reakcji depresyjnej - przedłużonej (F 43.2), Komisja orzekła jednocześnie o braku związku stwierdzonych schorzeń lub ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisja zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej, orzekając, iż stwierdzone inwalidztwo jest trwałe, a badanie kontrolne zbędne.
Pomimo zawartego pouczenia, co do przysługującego prawa wniesienia odwołania do Centralnej Komisji Lekarskiej, skarżący nie skorzystał z powyższego uprawnienia.
W oparciu o powyższe orzeczenie Komendant Miejski Policji w [...] wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2019 r. poz. 161) , to jest na podstawie obligatoryjnej przesłanki orzeczenia o trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby,
W toku prowadzonego postępowania skarżący powołując art. 40 pkt 1 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o ponowne skierowanie go do komisji lekarskiej w celu określenia jego stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby.
W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Komendant Miejski Policji w [...] odmówił ponownego skierowania skarżącego do komisji lekarskiej.
Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący wystąpił ponownie o skierowanie go do komisji lekarskiej wskazując, iż bezpośrednio po wydaniu orzeczenia z dnia [...] września 2017 r. wystąpiło u niego schorzenie zdrowotne (zwyrodnienie stawów biodrowych), które nie było objęte badaniami.
Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Komendant Miejski Policji w [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko, co do braku podstaw do skierowania skarżącego do komisji lekarskiej.
WSA w Łodzi w dniu 18 października 2018 r" sygn. akt: III SA/Łd 695/18", wydał wyrok w przedmiocie odmowy skierowania na badania do komisji lekarskiej skarżącego stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...].
Po uprawomocnieniu się ww. wyroku, Pan J. J. został skierowany do RKLLo w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oraz uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku ze służbą (skierowanie z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...]).
RKLLo postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. odmówiło działając na podstawie art.61 a k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oraz uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą dot. - Pana J. J. W uzasadnieniu wskazano ,że w sprawie zachodzą inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art.,61 a § 1 kpa.
W niniejszej sprawie zdaniem RKLLo istotne jest, że orzeczeniem [...] z dnia [...] września 2017 r. J. J. został zaliczony do III grupy inwalidzkiej, inwalidztwo jest trwale, a badanie kontrolne zbędne. Natomiast wydanie decyzji (orzeczenia) w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną (jak w niniejszym przypadku), skutkować będzie nieważnością tej decyzji, co wynika wprost z treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wszczęcie postępowania przez organ w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta, narusza zasadę trwałości decyzji wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz pewność obrotu prawnego.
Powyższe ustalenia pozwalają, zdaniem RKLLo, na stwierdzenie, że pomiędzy sprawą zakończoną ww. orzeczeniem RKLLo w [...], a sprawą której dotyczy skierowanie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. zachodzi tożsamość stosunku administracyjnoprawnego, co powoduje, że ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego w tej samej sprawie nie jest dopuszczalne.
W dniu [...] lipca 2019 r. do RKLLo wpłynęło zażalenie Pana J. J. na postanowienie RKLLo z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia CKLLo wskazała ,że przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania może być nie tylko brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), ale również inne uzasadnione przyczyny. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 6la § 1 k.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie.
Tym samym zarzut naruszenia art. 61 a kpa, uznać należy za niezasadny, bowiem zakres skierowania Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...] (tj. ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oraz uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku ze służbą), został już rozpoznany orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. (orzeczenie nie zostało zaskarżone).
Dodatkowo podkreślono, że w zaskarżonym postanowieniu, RKLLo zasadnie zwróciła uwagę na treść art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161), zgodnie z którym, Policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (trwała niezdolność do służby Pana J. J. została stwierdzona orzeczeniem Nr [...]).
Skargę na powyższe rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Domagał się:
1/ uchylenie zaskarżonego postanowienia ;
2/ przeprowadzenie przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych postępowania w sprawie określenia aktualnego stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1/ naruszenie postanowień prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z dnia 18 października 2018r. sygnatura akt III SA/Łd 695/18
2/ obrazę art. 61 a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi powołano się na treść uzasadnienia wyroku w sprawie o sygnaturze akt III SA/Łd 695/18,gdzie Sąd orzekający podkreślił , że ,.skarżący wprost oświadczył, że nie kwestionuje orzeczenia lekarskiego [...] z dnia [...] września 2017 r.. Jego intencją jest natomiast przeprowadzenie weryfikacji jego stanu zdrowia, zarówno pod kątem stwierdzonego po jego stronie schorzenia podstawowego, stanowiącego podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby, w oparciu o przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 Ustawy o Policji oraz pod kątem ujawnienia u niego, nowego schorzenia - zwyrodnienia stawów biodrowych, które to schorzenie nie było brane pod uwagę w trakcie przeprowadzanych we wrześniu 2017 r. badań, a które w jego ocenie mogą mieć wpływ na orzeczony w stosunku do niego stopień inwalidztwa oraz związek schorzenia ze służbą, a co ewentualnie rzutowałoby na wysokość należnych mu świadczeń.
Skarżący wskazał ,ze w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2018r. sygnatura akt III SA/Łd 695/18 podkreślono, że skoro z treści wyjaśnień skarżącego wynika, iż złożony przez niego wniosek o skierowanie do komisji lekarskiej nie stanowi próby wzruszenia prawomocnego orzeczenia lekarskiego, a skarżący podnosi, iż w wyniku przeprowadzonego leczenia jego stan zdrowia w tym zakresie uległ poprawie w stopniu pozwalającym na dalsze pełnienie służby, to zasadnym byłoby uwzględnienie tego wniosku i uzyskanie w tym przedmiocie opinii uprawnionego organu. Sad w Łodzi wskazał ,że zajmując powyższe stanowisko nie przesądza o poprawie stanu zdrowia skarżącego, bowiem Sąd , tak jak i Komendant Miejski Policji w [...] nie dysponuje wiedzą pozwalająca na postawienie takiej tezy. Tym samym koniecznym było uwzględnienie przedmiotowego wniosku i uzyskanie opinii właściwego medycznego organu orzeczniczego.,,
Skarżący podkreślił ponadto ,że nie podziela stanowiska organu II instancji ,że wyrok WSA w Łodzi sygnatura akt III SA/Łd 695/18 z dnia 18.10.2018r. nie dotyczy komisji lekarskiej a jedynie Komendanta Miejskiego Policji w [...]. Przyjęcie takiego założenia jest zdaniem skarżącego nie tylko sprzeczne z duchem orzeczenia, ale również z wykładnią logiczną. Skoro wyrok w sposób jasny wskazuje, że wykonanie przedmiotowego badania jest konieczne, to zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, postępowanie w sprawie polega na wydaniu skierowania przez uprawniony podmiot, a następnie na przeprowadzeniu badania przez komisję lekarską. Gdyby wyrok dotyczył jedynie organu kierującego to w uzasadnieniu wyroku zostałoby wskazane, że komisja lekarska po uzyskaniu skierowania od uprawnionego podmiotu jest uprawniona do rozważenia zasadności przeprowadzenia takiego badania.
Wskazał ponadto ,że w jego ocenie aktualny stan zdrowia może zostać ustalony jedynie w toku badań lekarskich prowadzonych przez komisję lekarską. Przeprowadzone postępowanie lekarskie może stanowić m.in. podstawę do wydania orzeczenia w sprawie inwalidztwa, jego związku ze służbą itp. Odmowa przeprowadzenia takiego postępowania nosi znamiona dyskryminacji z uwagi na stan zdrowia i pozbawia skarżącego szeregu uprawnień rentowo-emerytalnych. Jak zostało wskazane w wyroku WSA w Łodzi z dnia 18 października 2018r. sygnatura akt III SA/Łd 695/18, komisja lekarska jest w przedstawionym wyżej stanie faktycznym i prawnym zobowiązana do przeprowadzenia przedmiotowego postępowania w oparciu o przepisy Ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. skarżący uzupełnił swoja skargę. Na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 i art. 156 par. 1 pkt 3 kpa domagał się stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...].07.2019 r. [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz usuniecie przedmiotowego postanowienia z obiegu prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), - dalej:p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1513/11, z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 848/11, z dnia 23 marca 2011 r" sygn. akt I OSK 755/10 oraz z dnia 16 listopada 2010 r" sygn. akt II OSK 1865/10).
Z kolei art. 170 p. p. s. a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy.
Na wstępnie rozważań w niniejszej sprawie należy przypomnieć ,że WSA w Łodzi w dniu 18 października 2018 r., wydał wyrok o sygn. akt: III SA/Łd 695/18", w przedmiocie odmowy skierowania na badania do komisji lekarskiej skarżącego stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. [...].
Komendanta Miejskiego Policji w [...] skierował J. J. w dniu [...] stycznia 2019 r. Nr [...] do RKLLo w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oraz uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku ze służbą (skierowanie z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...]).
Tryb postępowania przed komisją lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych określa ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822). Z przepisów tej ustawy wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m.in. orzekają również o tym, czy niezdolność do służby z powodu choroby pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą.
Zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, orzeczenia komisji lekarskich MSW można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. Na kanwie tychże, w praktyce Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy, czy też kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (p. wyroki: z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2978/13, i z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 354/09, publ. CBOSA, oraz postanowienie z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00, publ. ONSA 2001/2/47).
Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o Policji. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych, czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowiąc jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (p. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08, z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 220/10, publ. CBOSA, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publ. OSNAPiUS z 2000 r., Nr 5, poz. 167, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97, postanowienia tego Sądu: z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00, publ. ONSA z 2001 r" Nr 2, poz. 47, oraz z dnia 21 lutego 2013 r" sygn. akt I OSK 251/13, publ. CBOSA).
Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia policjanta i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z rozstrzygnięciem merytorycznym w sprawie orzeczenia ustalającego schorzenie danej osoby, jego związku ze służbą i stopniem inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych, a z rozstrzygnięciem procesowym -odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 kpa. Nie sposób w tej sytuacji uznać, aby tego typu orzeczenie, wydane przez organ administracji, jakim niewątpliwie jest Komisja Lekarska MSW, podlegało kognicji sądu powszechnego. Należy bowiem odróżnić charakter merytoryczny od procesowego decyzji i związanym z tym trybem zaskarżenia.
Powyższe stanowisko ,co prawda na tle art. 105 p.p.s.a. wyraził również Naczelny Sad Administracyjny w Postanowieniu z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 247/18.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd doszedł do wniosku ,że skarga w niniejszej sprawie podlega kognicji WSA i zasługuje na uwzględnienie.
Tryb postępowania zasady działania oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje określa powołana wyżej ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich. Jak wynika z treści art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy do rejonowych komisji lekarskich, zgodnie z ich właściwością, kieruje przełożony właściwy w sprawach osobowych z urzędu lub na wniosek osoby ubiegającej się o wydanie orzeczenia lekarskiego. Właściwa rejonowa komisja lekarska wyznacza termin badania lekarskiego, o czym zawiadamia podmiot kierujący do komisji lekarskiej oraz osobę skierowaną, a następnie przeprowadza badanie lekarskie funkcjonariusza i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (art. 31 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy). Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich). W przypadku orzeczenia niezdolności do służby rejonowa komisja lekarska orzeka również o grupie inwalidzkiej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (art. 35 ustawy). Orzeczenie rejonowej komisji lekarskiej doręcza się niezwłocznie na piśmie wraz z uzasadnieniem osobie badanej albo osobie zainteresowanej oraz podmiotowi kierującemu do komisji lekarskiej, a w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby - organowi właściwemu do ustalania prawa do świadczenia odszkodowawczego przysługującego w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (art. 41 ust. 1 ustawy). Od wydanego przez rejonową komisję lekarską orzeczenia osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji (art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy).
Z powyższych uregulowań wynika więc jasno ,że postępowanie orzecznicze przed Komisja lekarska wszczynane jest przez przełożonego skarżącego właściwy w sprawach osobowych ,gdyż to właśnie skierowanie do rejonowych komisji lekarskich wszczyna postępowanie orzecznicze.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 61 a § 1 kpa Jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., sygn akt III SA/Kr 487/12 "Z treści art. 61 a § 1 k p a wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 kpa organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym".
Prezentowane są poglądy, że inne przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte mogą dotyczyć: 1) braku w przepisach prawa materialnego podstawy do rozstrzygnięcia o tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego (administracyjnego); 2) sytuacji gdy w danej sprawie toczy się już postępowanie; 3) sytuacji gdy w sprawie zapadła już decyzja i to niezależnie czy nieostateczna, czy ostateczna; 4) dotyczy żądania, które nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji a wymaga innej formy działania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2011, s. 740-743; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 12, Wyd. C.H. Beck 2012, s. 297- 298; W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ZNSA 2011, nr 4, s. 14-15).
Nie są to bowiem przesłanki stricte procesowo-prawne lecz faktyczne. Użycie przez ustawodawcę sformułowania: "nie może być wszczęte", akcentującego na termin "wszczęcie" wskazuje, że określona w art. 61 a § 1 kpa przyczyna przedmiotowa musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania) a więc w istocie wynikać z treści wniosku lub też jest znana organowi z urzędu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że czym innym jest jednakże brak przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę do wydania decyzji, a czym innym jest zaistnienie negatywnej przesłanki określonej w przepisie prawa materialnego, która uniemożliwia uwzględnienie żądania.
W niniejszej sprawie organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wskazał ,że orzeczenie w zakresie wskazanym w skierowaniu zostało już wydane i jest to orzeczenie [...] z [...] września 2017 r. ,którym to orzeczeniem stwierdzono, że J. J. został zaliczony do III grupy inwalidzkiej, inwalidztwo jest trwale, a badanie kontrolne zbędne, wydanie decyzji (orzeczenia) w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną (jak w niniejszym przypadku), skutkować będzie nieważnością tej decyzji, co wynika wprost z treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Dodatkowo podkreślono, że wszczęcie postępowania przez organ w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta, narusza zasadę trwałości decyzji wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz pewność obrotu prawnego.
Powyższe ustalenia pozwalają, zdaniem organu, na stwierdzenie, że pomiędzy sprawą zakończoną ww. orzeczeniem RKŁLo w [...], a sprawą której dotyczy skierowanie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. zachodzi tożsamość stosunku administracyjnoprawnego, co powoduje, że ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego w tej samej sprawie nie jest dopuszczalne.
Komisje orzekające w niniejszej sprawie nie wzięły jednak po uwagę wskazanego na wstępnie wyroku WSA w Łodzi. Zdaniem CKL wyrok powyższy dotyczy jedynie czynności Komendanta Miejskiego Policji w [...]. Stanowiska powyższego nie podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie mając na uwadze treść art. 170 p.p.s.a. ,który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy.
W wyroku WSA w Łodzi w z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt: III SA/Łd 695/18 wyraźnie wskazano ,że rozpatrując wniosek skarżącego ponownie Komendant Miejski Policji w [...] uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku i skieruje skarżącego do Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] celem uzyskania stosownego orzeczenia lekarskiego, wydanego przez uprawniony do tego organ. Tak więc Rejonowa Komisja Lekarska w [...] nie była uprawniona do odmowy wszczęcia postępowania ,gdyż zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi była zobowiązana do wydania orzeczenia. Rejonowa Komisja Lekarska nie jest uprawniona do oceny prawidłowości skierowania na badania jest natomiast obowiązana takie badania wykonać. I dopiero po ich wykonaniu ocenia czy wydała by takie samo orzeczenie jak w roku 2017 r. i w zależności od tego powinna wydąć stosowne rozstrzygniecie. Na uwagę zasługuje fakt ,że do stanu faktycznego postępowania orzeczniczego należy stan zdrowia skarżącego ,który nie jest constans i na przestrzeni czasu może ulec zmianie. Tak więc ,co najmniej przedwczesne jest stanowisko CKLLo zawarte w zaskarżonym orzeczeniu , a dotyczące tożsamości sparw administracyjnych z2017 r. i obecnej ,gdyż bez dokonania badania nie można ustalić stanu faktycznego niniejszej sprawy, co jest konieczne do ustalenia tożsamości sprawy administracyjnej. Z tożsamością spraw administracyjnych występuje bowiem w momencie tożsamości stanów faktycznych i prawnych obu spraw.
Odmowa wszczęcia postępowania w momencie złożenia wniosku w rozumieniu art. 61 a kpa musi być dla organu oczywista, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie. Jeżeli natomiast konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które w efekcie może doprowadzić do wniosku, iż zachodzi przeszkoda przedmiotowa w dalszym prowadzeniu postępowania, bowiem wydanie rozstrzygnięcia jest bezprzedmiotowe i powinna być wydana decyzja administracyjna o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego (por. uwagi do identycznie brzmiącego art. 61 a § 1 k.p.a. A. Plucińskiej-Filipowicz w: Komentarzu do zmian wprowadzonych ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl. Lex/el 2011).
Podkreślenia wymaga również fakt ,że w zaskarżonym postanowieniu CKLLO sformułowała ocenę dotyczącą tożsamości spraw administracyjnych ,a jak wyżej wskazano w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 kpa organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym".
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygniecie oraz utrzymane w mocy rozstrzygniecie Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło