II SA/Wa 2309/23

WyrokWSA w Warszawie2024-09-04

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Izabela Głowacka-Klimas, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Komendanta Głównego Policji uchylające w całości orzeczenie pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że policjant zaskarżył tylko część tego orzeczenia (dotyczącą uznania winy i wymierzenia kary), narusza przepisy postępowania dyscyplinarnego, w szczególności art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji?
Ratio decidendi
Komendant Główny Policji, uchylając w całości orzeczenie pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji. Organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia również tej części orzeczenia pierwszej instancji, która dotyczyła umorzenia postępowania w stosunku do niektórych zarzutów i która nie została zaskarżona odwołaniem, a tym samym stała się prawomocna. Uchylenie niezaskarżonej części orzeczenia miało istotny wpływ na wynik sprawy, pogarszając sytuację procesową policjanta.
Stan faktyczny
Przeciwko funkcjonariuszowi Policji (skarżącemu) wszczęto postępowanie dyscyplinarne na podstawie anonimowego pisma dotyczącego nadużyć w naliczaniu nadgodzin. Komendant Wojewódzki Policji umorzył część zarzutów (nr 1-7) z powodu przedawnienia lub braku znamion czynu, a pozostałe zarzuty (nr 8-33) uznał za udowodnione i wymierzył karę nagany. Policjant odwołał się tylko od części orzeczenia dotyczącej uznania winy i kary. Komendant Główny Policji uchylił orzeczenie KWP w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wady opisu przewinień i naruszenia proceduralne. Policjant zaskarżył orzeczenie KGP do WSA, zarzucając naruszenie przepisów poprzez uchylenie orzeczenia w całości, w tym w części niezaskarżonej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant referent Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi T. W. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia uchyla zaskarżone orzeczenie W dniu 7 listopada 2022 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło anonimowe pismo dotyczące nadużyć w naliczaniu nadgodzin przez [...] T W. (dalej: "skarżący") - funkcjonariusza Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] (dalej: "Wydział"), do których miało dochodzić za zgodą i aprobatą jego bezpośredniego przełożonego - mł. insp. w st. spocz. P. K. (dalej: "bezpośredni przełożony"). Zdaniem autora pisma, sygnalizowana sytuacja trwała od czasu pełnienia przez skarżącego służby w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w[...] , a wymienionych łączył "pewien układ" i "naczelnik P. K. czerpie z tego korzyści i tym samym zgadza się aby T. W. wpisywał sobie bardzo duże ilości nadgodzin, które to w żadne sposób nie są udokumentowane". Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej: "KWP", "organ pierwszej instancji") z [...] stycznia 2023 r. nr [...] zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu. W toku tego postępowania skarżącemu przedstawiono 33 zarzuty polegające na tym, że skarżący we wskazanych dniach lub w podanym okresie: ( otwierał i zamykał własnym kluczem pomieszczenie służbowe, które zajmował podczas wykonywania pracy biurowej w ramach przedłużonego czasu służby, wbrew obowiązującym w tym zakresie regulacjom prawnym, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 145 ze zm.; dalej: "u.P.") w związku z § 17 ust. 1, § 18 ust. 4 oraz § 19 ust. 1, 2 i 3 decyzji KWP z [...] października 2017 r. nr [...] w sprawie ochrony obiektów Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] (dalej: "decyzja nr [...]"), a także § 19 ust. 1, § 20 ust. 4 oraz § 21 ust. 1 i ust. 2 decyzji organu pierwszej instancji z [...] października 2022 r. nr [...] w sprawie ochrony obiektów Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], jak również pkt VI. 1. Planu ochrony informacji niejawnych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] l.dz. [...] z [...] października 2021 r. (dalej: "Plan ochrony"), stanowiącego załącznik do decyzji KWP z [...] października 2021 r. nr [...] (zarzut nr 1); ( nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku polegającego na dokonaniu zapisów w "Ewidencji przebywania w pomieszczeniach służbowych po godzinach pracy", mimo iż był do tego zobowiązany w związku z wykonywaniem czynności w przydzielonym mu pomieszczeniu służbowym - poza wyznaczonymi godzinami służby - w ramach przedłużonego czasu służby, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 4 u.P. w związku z § 20 ust. 3 decyzji nr [...] oraz pkt V.3.7. Planu ochrony (zarzut nr 2); ( jako kierowca pojazdu służbowego wypełniał dokumentację w postaci kart kontroli pracy sprzętu transportowego niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami prawnymi w ten sposób, iż w rubryce "trasa jazdy" wpisywał jedną łączną trasę, podając tylko miejsce wyjazdu, główne miejsce docelowe i miejsce powrotu, podczas gdy kierowca miał obowiązek wpisać oddzielnie każdą jazdę, w tym wykonaną tego samego dnia, a w przypadku użycia pojazdu w celach niesłużbowych - cel wyjazdu, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 4 u.P. w związku z zał. nr 6 zarządzenia nr 7 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania sprzętu transportowego w Policji (Dz. Urz. z 2017 r., poz. 65), zał. nr 2 do decyzji KWP z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w sprawie gospodarowania materiałami pędnymi i smarami w jednostkach Policji województwa [...] i zał. nr 4 do decyzji organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2022 r. nr [...] w sprawie gospodarowania materiałami pędnymi i smarami w jednostkach Policji województwa [...] (zarzut nr 3); ( realizował wyjazdy służbowym sprzętem transportowym bez posiadania podstawy wyjazdu, tj. przepustki, czyli zamówienia na przydzielenie sprzętu transportowego, bez której wyjazd pojazdu nie może zostać zrealizowany, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 3 u.P w związku z rozdziałem VI pkt 1 ppkt 1 i VIII pkt 6 i 7 Instrukcji stanowiącej załącznik do decyzji KWP z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w sprawie organizacji transportu oraz szczegółowych zasad użytkowania służbowego sprzętu transportowego w jednostkach i komórkach organizacyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] (zarzut nr 4); ( jako funkcjonariusz na stanowisku asystenta Wydziału, przekazując sekretarce Wydziału – B. R. niezgodne ze stanem faktycznym informacje co do liczby rzeczywistych wypracowanych godzin pełnienia służby w ramach przedłużonego czasu służby policjanta, wprowadził w tym zakresie w błąd bezpośredniego przełożonego, powodując szkodę w służbie w postaci uszczuplenia budżetu państwa poprzez wypłatę nienależnych mu kwot tytułem rekompensaty za ponadnormatywny czas służby, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 5 u.P. (zarzuty nr 5-8 i 10-15); ( jako funkcjonariusz na stanowisku asystenta Wydziału, przekazując sekretarce Wydziału – B. R. niezgodne ze stanem faktycznym informacje co do liczby rzeczywistych wypracowanych godzin pełnienia służby w ramach przedłużonego czasu służby policjanta, wprowadził w tym zakresie w błąd bezpośredniego przełożonego, powodując szkodę w służbie w postaci odbioru czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 5 u.P. (zarzut nr 9); ( jako funkcjonariusz na stanowisku asystenta Wydziału, przekazując sekretarce Wydziału – B. R. niezgodne ze stanem faktycznym informacje co do liczby rzeczywistych wypracowanych nadgodzin, wynikających z art. 65 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, wprowadził w błąd bezpośredniego przełożonego co do wymiaru czasu (liczby godzin i minut) wypracowanych w ramach przedłużonego czasu służby policjanta, powodując szkodę w postaci uszczuplenia Funduszu Pomocy lub budżetu państwa poprzez nienależnie wypłacone mu kwoty tytułem rekompensaty pieniężnej w zamian za ponadnormatywny czas służby, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 5 u.P. (zarzuty nr 16-26); ( jako funkcjonariusz na stanowisku asystenta Wydziału, przekazując sekretarce Wydziału – B. R. niezgodne ze stanem faktycznym informacje co do liczby rzeczywistych wypracowanych godzin pełnienia służby w ramach przedłużonego czasu służby policjanta, wprowadził w tym zakresie w błąd bezpośredniego przełożonego, powodując szkodę w służbie w postaci naliczenia nadgodzin w tym samym wymiarze, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 5 u.P. (zarzuty nr 27-29, nr 31 i nr 33); ( jako kierowca pojazdu służbowego, wypełniając "Książkę kontroli pracy sprzętu transportowego", nieuczciwie u22dokumentował czas trwania podroży służbowej w ten sposób, że odbywał - jako służbową - podróż, która nie była konieczna do realizacji wykonywanych w tym dniu zadań służbowych, tj. o czyn z art. 32 ust. 1 u.P. w związku z 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" - Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3 (zarzuty nr 30 i nr 32). Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem nr [...], wydanym [...] czerwca 2023 r. w oparciu o art. 135j ust. 1 pkt 2 i pkt 4 u.P., KWP umorzył zarzuty oznaczone jako nr 1-7 oraz uznał skarżącego winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych oznaczonych jako zarzuty nr 8-33 i za przypisane przewinienia wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. U podstaw umorzenia przez organ pierwszej instancji zarzutów nr 1 i nr 2 legły z jednej strony ustalenia, że nastąpiło przedawnienie karalności (zgodnie z art. 135 ust. 4 zd. 1 u.P. - karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje z upływem 2 lat od dnia jego popełnienia), a z drugiej strony niestwierdzenie znamion czynu zabronionego (w myśl art. 135ja ust. 1 pkt 3 u.P., postępowanie dyscyplinarne umarza się, jeżeli ustalono, że czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne przypisany obwinionemu nie wypełnia znamion czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne). W kwestii zarzutów nr 3 i nr 4 KWP uznał, iż nie można skarżącemu przypisać nieprawidłowości w wykonywaniu czynności służbowych (vide art. 135ja ust. 1 pkt 3 u.P.). Natomiast odnośnie zarzutów nr 5-7 organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący dopuścił się czynów opisanych w tych zarzutach, ale doszło do przedawnienia ich karalności. W odwołaniu od ww. orzeczenia KWP z [...] czerwca 2023 r. nr [...], skarżący (reprezentowany przez adwokata K. P.) zaskarżył tylko to rozstrzygnięcie, którym uznano go winnym i ukarano, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jego treść oraz domagając się uchylenia orzeczenia w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Natomiast skarżący nie kwestionował orzeczenia organu pierwszej instancji w zakresie umorzenia zarzutów nr 1-7. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") orzeczeniem z [...] października 2023 r. nr [...], na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 3 u.P., uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego. W motywach rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził ponadto, iż orzeczenie dyscyplinarne KWP jest dotknięte wadami powodującymi, że nie jest możliwe jego utrzymanie w mocy. Wprawdzie organ pierwszej instancji zgromadził obszerny materiał dowodowy, lecz w opisie przewinień dyscyplinarnych zarzucanych skarżącemu nie zawarł informacji dotyczących sposobu popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych oraz okoliczności towarzyszących takiemu zachowaniu. Według KGP, opis przewinień dyscyplinarnych w zarzutach nr 8-29, nr 31 i nr 33 zawiera informacje ogólne odnośnie popełnienia przez skarżącego przewinień dyscyplinarnych polegających na wprowadzeniu w błąd bezpośredniego przełożonego co do liczby wypracowanych w danym dniu godzin pełnienia służby w ramach przedłużonego czasu służby, czym spowodował szkodę w służbie. Brak jest przy tym danych dotyczących czynności, jakie skarżący rzekomo miał realizować w konkretnym miejscu i czasie. To samo, zdaniem organu odwoławczego, należy odnieść do opisu przewinień dyscyplinarnych ujętych w zarzutach nr 30 i nr 32, gdyż organ pierwszej instancji, zarzucając skarżącemu nieuczciwe udokumentowanie czasu trwania podroży służbowej uznał, iż w określonym przedziale czasowym odbywał ją jako podroż służbową, która nie była konieczna do realizacji wykonywanych w danym dniu zadań służbowych. Jednakże z tak przyjętego opisu przewinień dyscyplinarnych nie wynika, jakie czynności w danym czasie podejmował skarżący, które - w ocenie KWP - nie były konieczne do realizacji wykonywanych w danym dniu zadań służbowych. Jak podniósł organ drugiej instancji, zmiany wymaga także przyjęty przez KWP opis zachowania się skarżącego co do sposobu wprowadzenia w błąd bezpośredniego przełożonego w kwestii faktycznie (zgodnie z rzeczywistością) wypracowanych godzin pełnienia służby w ramach przedłużonego czasu służby. Z treści zarzutów nr 8-29, nr 31 i nr 33 wynika, iż działanie skarżącego polegało na przekazywaniu informacji w tym zakresie sekretarce Wydziału – B. R., a nie bezpośredniemu przełożonemu. Tymczasem B. R. wykonywała jedynie czynności techniczne, a mianowicie ewidencjonowała ponadnormatywny czas pracy policjantów w Systemie Wspomagania Obsługi Policji - SWOP. W tym aspekcie KGP zaakcentował, że określenie zarzutu powinno być na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości, jaki czyn jest zarzucany obwinionemu i jaką przypisano mu kwalifikację prawną. W opisie czynu powinny zostać zawarte informacje pozwalające na zindywidualizowanie określonego zachowania obwinionego i sposobu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Kwalifikacja prawna czynu jest związana z jego opisem i odwrotnie, a istnienie sprzeczności w tym zakresie skutkuje istotną wadliwością orzeczenia dyscyplinarnego. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem quasi-karnym, w którym dokonuje się oceny, czy funkcjonariusz popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne (a nie jakikolwiek delikt dyscyplinarny), zaś zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie znalazł odzwierciedlenia w opisie zarzucanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych. Za zasadną organ drugiej instancji uznał część argumentów przywołanych w odwołaniu, a mianowicie zarzuty naruszenia: ( art. 135i ust. 1 u.P. poprzez zaniechanie przeprowadzenia czynności zapoznania skarżącego z aktami postępowania dyscyplinarnego, gdyż przed terminem tej czynności (zaplanowanej na 6 czerwca 2023 r. godz. 10:00) wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego z 5 czerwca 2023 r. zawierające: wniosek dowodowy, wniosek o wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego i przełożonego dyscyplinarnego oraz żądanie wyznaczenia nowego terminu przeprowadzenia czynności zapoznania skarżącego z aktami (wniosek o wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego został rozpoznany odmownie postanowieniem KGP z [...] czerwca 2023 r. nr [...], a KWP postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. nr [...] odmówił wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego, natomiast w notatce urzędowej z 6 czerwca 2023 r. rzecznik dyscyplinarny stwierdził, iż "Prawidłowo wezwany [...] T. W. nie stawił się celem wykonania czynności, nie usprawiedliwił swojego niestawiennictwa"); ( art. 135f ust. 1 pkt 2 w związku z art. 135f ust. 7 i ust. 8 u.P. poprzez zaniechanie rozpoznania, zawartego w ww. piśmie z 5 czerwca 2023 r., wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka J. O. i w konsekwencji zaniechanie wydania postanowienia w tym zakresie, na które skarżącemu (jako obwinionemu) przysługiwało zażalenie. Podsumowując, KGP wyjaśnił, iż nie dokonywał oceny tak materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym odnośnie zarzutów nr 1-7, jak i rozstrzygnięcia KWP w tym zakresie, bo odwołanie go nie obejmowało, co oznacza zgodę skarżącego co do tej części orzeczenia. Jednakże konieczność: zmiany opisu przewinień dyscyplinarnych zarzucanych skarżącemu, a opisanych w zarzutach nr 8-33, rozpatrzenia wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego z 5 czerwca 2023 r. oraz zapoznania skarżącego z aktami postępowania dyscyplinarnego stanowi podstawę do uchylenia w całości orzeczenia organu pierwszej instancji. Powyższe orzeczenie KGP w całości stało się przedmiotem samodzielnej skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy: - 135n ust. 4 pkt 3 u.P. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia czynności dowodowych w znacznej części, mimo że z treści uzasadnienia to nie wynika; w powyższym zakresie zarzucono niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w całości, mimo że orzeczenie KWP zaskarżono w części; - art. 135n ust. 4 pkt 2 u.P. poprzez zaniechanie uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji w zaskarżonej części; - art. 135n ust. 6 w związku z art. 135n ust. 4 pkt 2 u.P. poprzez uchylenie orzeczenia KWP w niezaskarżonej części i stworzenie w ten sposób możliwości ponownego wydania orzeczenia w tej części, mimo że postępowanie zostało umorzone. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia KGP i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty, akcentując, iż doszło do istotnego pogorszenia jego sytuacji wskutek uchylenia przez organ odwoławczy orzeczenia KWP co do części, w której umorzono wobec niego postępowanie, a której to części nie zaskarżył odwołaniem. Skarżący nie pojmował, na jakiej podstawie organ drugiej instancji uchylił orzeczenie KWP w części dotyczącej zarzutów nr 1-7, skoro - jak sam KGP przyznał - nie dokonywał w tym zakresie żadnej oceny, ponieważ ta część orzeczenia organu pierwszej instancji nie został objęta odwołaniem. Co więcej, wbrew przypuszczeniom KGP, skarżący oświadczył, iż nie kwestionował tej części orzeczenia KWP, gdyż w razie umorzenia postępowania nie dochodzi do wymierzenia kary i uznania winy. Nie oznacza to jednak, że zgadza się z ustaleniami poczynionymi przez rzecznika odnośnie czynów opisanych w zarzutach nr 1-7. W odpowiedzi na skargę KGP (reprezentowany przez radcę prawego M. B.) wniósł o odrzucenie skargi, względnie jej oddalenie. Motywując żądanie odrzucenia skargi, organ odwoławczy wskazał na art. 138 u.P., wedle którego od orzeczenia i postanowienia kończących postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem organu drugiej instancji, chodzi tu o takie rozstrzygnięcia, które tamują dalszy bieg sprawy; kończą ją definitywnie. Zatem nie przewidziano prawa do zaskarżenia orzeczenie dyscyplinarnego uchylającego orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z 10 stycznia 2024 r. adwokat K. P. zgłosił się jako pełnomocnik skarżącego w postępowaniu przed tutejszym Sądem, przedkładając stosowne pełnomocnictwo procesowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że wadliwe jest stanowisko KGP odnośnie niedopuszczalności skargi w świetle cytowanego wyżej art. 138 u.P., bowiem jednym z rozstrzygnięć kończących postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji jest przewidziane przepisem art. 135n ust. 4 pkt 3 u.P. oraz zapadłe w sprawie skarżącego uchylenie w całości orzeczenia pierwszoinstancyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, czyli rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym. Obecne brzmienie art. 138 u.P. jest podyktowane redakcyjną zmianą wprowadzoną w życie 1 października 2020 r., na mocy art. 1 pkt 49 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610), a polegającą na zastąpieniu wyrazów: "oraz" spójnikiem "i", zaś "kończącego" wyrazem "kończących" (vide W. Kotowski Ustawa o Policji. Komentarz, wyd. V, LEX/el. 2024, art. 138.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wypracowanym na tle poprzedniego brzmienia omawianego przepisu przyjęto, iż skarga do sądu administracyjnego przysługuje policjantowi od każdego orzeczenia wydanego w drugoinstancyjnym postępowaniu dyscyplinarnym (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1024/14 i z 26 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2252/14 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem tutejszego Sądu, orzeczenia te zachowują aktualność. Akcentując pewne trudności interpretacyjne, wskazują, że również względy celowościowe przemawiają za tym, aby zaskarżeniu podlegały orzeczenia wyższego przełożonego dyscyplinarnego o charakterze kasacyjnym, skutkujące dalszym prowadzeniem postępowania dyscyplinarnego przez organ pierwszej instancji. Niewątpliwie policjant, mający status "obwinionego", powinien mieć zagwarantowane środki umożliwiające mu uzyskanie orzeczenia, które definitywnie rozstrzyga o zarzucanym mu przewinieniu dyscyplinarnym. Pozbawienie policjanta ochrony sądowej w takim przypadku oznaczałoby wykluczenie kontroli legalności orzeczeń kasacyjnych, co byłoby trudne do zaakceptowania w kontekście systemowym oraz przy uwzględnieniu konstytucyjnego prawa do sądu. Podkreślenia wymaga, iż w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego regulacja zawarta w rozdziale 10 u.P. jest unormowaniem pełnym. W postępowaniu tym przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 37 ze zm.) stosuje się tylko "odpowiednio" i tylko w kwestiach wyszczególnionych przez ustawodawcę w art. 135p ww. ustawy. Z kolei nie mają zastosowania do postępowania dyscyplinarnego przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - vide wyroki NSA z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 348/17 i z 15 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1913/21. Zgodnie z art. 135j ust. 1 u.P., na podstawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o: 1) uniewinnieniu, jeżeli przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło zarzutów stawianych obwinionemu, albo 2) uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o wymierzeniu kary dyscyplinarnej, albo 3) uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o odstąpieniu od wymierzenia kary dyscyplinarnej, albo 4) umorzeniu postępowania. W myśl art. 135j ust. 4 u.P. jeżeli w dniu wydania orzeczenia zachodzi okoliczność uzasadniająca umorzenie postępowania w części, o umorzeniu rozstrzyga się w tym orzeczeniu. Natomiast stosownie do treści przepisów art. 135n ust. 3-6 u.P., rozpatrzenie odwołania przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego następuje w terminie 30 dni od dnia wpływu odwołania, a w przypadku powołania komisji - w terminie 14 dni od dnia otrzymania sprawozdania, o którym mowa w ust. 1 (ust. 3). Wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie: 1) utrzymać w mocy albo 2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę dyscyplinarną albo umorzyć postępowanie, albo uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne pierwszej instancji, albo 3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części (ust. 4). Postępowanie odwoławcze umarza się w przypadku cofnięcia odwołania (ust. 5). W postępowaniu odwoławczym wyższy przełożony dyscyplinarny nie może wymierzyć surowszej kary dyscyplinarnej, chyba że zaskarżone orzeczenie rażąco narusza prawo lub interes służby (ust. 6). Na gruncie kontrolowanej sprawy trzeba dostrzec specyfikę prowadzonego wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego jako obejmującego szereg zarzutów, które przez organ pierwszej instancji zostały ujęte w jednym orzeczeniu zawierającym dwa różne rozstrzygnięcia - w stosunku do zarzutów nr 1-7 wydano rozstrzygnięcie o umorzeniu, a w odniesieniu do zarzutów nr 8-33 KWP uznał skarżącego winnym popełnienia opisanych w nich przewinień dyscyplinarnych i wymierzył mu za to karę dyscyplinarną nagany. W przypadku wielości zarzucanych w postępowaniu dyscyplinarnym czynów, organ - czy to pierwszej instancji czy to odwoławczy - mógł podjąć różne rozstrzygnięcia względem każdego z nich, oczywiście nie wychodząc poza zamknięty katalog rozstrzygnięć przewidziany odpowiednio w ww. przepisach art. 135j ust. 1 i art. 135n ust. 4 u.P. (vide wyrok NSA z 10 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1457/16). W konsekwencji skarżący był też uprawniony do złożenia odwołania od części tak skonstruowanego orzeczenia KWP. W sytuacji, gdy skarżący odwołaniem objął wyłącznie rozstrzygnięcie o uznaniu go za winnego popełnienia czynów z zarzutów nr 8-33 i ukaraniu go za przypisane delikty dyscyplinarne naganą, KGP nie miał podstaw do uchylenia obu rozstrzygnięć zawartych w orzeczeniu organu pierwszej instancji, przez co naruszył art. 135n ust. 4 pkt 3 u.P., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkiem niezaskarżenia rozstrzygnięcia o umorzeniu jest jego prawomocność (vide art. 135o ust. 1 pkt 1 u.P.). Trafnie podniósł skarżący, iż organ odwoławczy, co zresztą sam przyznaje, w ogóle nie oceniał materiału dowodowego odnoszącego się do czynów objętych zarzutami nr 1-7. Nie badał także zasadności rozstrzygnięcia o umorzeniu, a mimo to objął je orzeczeniem kasacyjnym. Dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie, a przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w drugiej instancji organ odwoławczy uwzględni stanowisko tutejszego Sądu i rozpozna sprawę w granicach wniesionego odwołania. Natomiast w związku ze stwierdzonym uchybieniem procesowym, przedwczesne jest wypowiadanie się co do meritum sprawy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło