II SA/Wa 2352/13

WyrokWSA w Warszawie2014-04-10

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela, jeśli decyzja ta nie rozstrzyga bezpośrednio o jego prawach lub obowiązkach?
Ratio decidendi
Wójt Gminy nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela, jeśli decyzja ta nie rozstrzyga bezpośrednio o jego prawach lub obowiązkach ani nie wpływa na nie w sposób pośredni. Posiadanie przez Wójta Gminy interesu faktycznego w takiej sytuacji nie stanowi podstawy do uznania go za stronę postępowania.
Stan faktyczny
Wójt Gminy złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Kurator Oświaty i Minister Edukacji Narodowej odmówili wszczęcia postępowania, uznając Wójta Gminy za niebędącego stroną w sprawie. Wójt Gminy wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia jego statusu strony oraz interesu prawnego. Sąd rozpoznał sprawę, biorąc pod uwagę wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych w podobnych kwestiach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wójta Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Eugeniusz Wasilewski Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...]. z dnia [...] października 2000 r. nr [...] o nadaniu B. D. stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister Edukacji Narodowej wskazał, iż pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wójt Gminy [...] złożył wniosek do [...] Kuratora Oświaty o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2000 r. nadającej B. D. stopień nauczyciela mianowanego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. [...] Kurator Oświaty odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu B. D. stopnia nauczyciela mianowanego podnosząc, iż Wójt Gminy [...] nie jest stroną w postępowaniu o nadanie B. D. stopnia nauczyciela mianowanego. Uznając, iż wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] października 2000 r. nadającej stopień awansu zawodowego nauczycielowi B. D., Wójt Gminy [...] wniósł zażalenie na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2013 r. Uznając zażalenie za niezasadne Minister Edukacji Narodowej rozstrzygnięciem z dnia [...] października 2013 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną - w myśl art. 28 k.p.a. - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie natomiast z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby (vide wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 310/05, publik. LEX nr 190891). W ocenie organu II instancji [...] Kurator Oświaty w sposób prawidłowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu B. D. stopnia nauczyciela mianowanego, ponieważ zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach Wójta Gminy [...], ani też nie wpływa na jego prawa i obowiązki. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. W konsekwencji, przyjęcie takiej koncepcji legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym powoduje, że organ administracyjny zobowiązany jest zbadać treść żądania podmiotu wnoszącego podanie przed wszczęciem danego postępowania, gdyż postępowanie może być wszczęte tylko wtedy, gdy wniosek taki złożył legitymowany do tego podmiot (vide wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 31/10, publik. LEX nr 745210). Postępowanie administracyjne zakończone wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] października 2000 r. nadającej B. D. stopień nauczyciela mianowanego nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach Wójta Gminy [...], ani też nie wpływa na jego prawa i obowiązki. W świetle powyższego nie można przyznać Wójtowi Gminy [...] przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i łączących się z tym faktem uprawnień. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy [...] już wcześniej pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2000 r. [...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu B. D. stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu podniesiono, że Wójt Gminy [...] nie jest stroną w postępowaniu o nadanie B. D. stopnia nauczyciela mianowanego. Na postanowienie [...] Kuratora Oświaty Wójt Gminy [...] pismem z dnia [...] lutego 2012 r. złożył zażalenia do Ministra Edukacji Narodowej. Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie Ministra Edukacji Narodowej stało przedmiotem skargi Wójta Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1117/12 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podniesiono m.in., że nadanie B. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w dniu [...] października 2000 r. przez Wójta Gminy [...], w żaden sposób nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach Wójta Gminy [...], ani też nie wpływa na jego prawa bądź obowiązki i wobec powyższego zgodzić się należy z organem, iż nie posiada on przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] października 2013 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez Wójta Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 28 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że Wójt Gminy [...] nie jest stroną postępowania w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy B. D. zajmuje stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej [...], nie czyniąc żadnych ustaleń na temat interesu prawnego, czy też braku takiego interesu po stronie wnioskodawcy, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania, 2) art. 61a k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 61a k.p.a. i odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy istniały przesłanki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji z urzędu, nie czyniąc przy tym żadnych istotnych, merytorycznych rozważań na temat interesu prawnego, czy też braku takiego interesu po stronie wnioskodawcy, 3) art. 7 i 77 k.p.a., polegające na nierozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu jakichkolwiek kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, tj.: a) niewyjaśnienie istnienia przesłanek do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji z urzędu, w sytuacji gdy treść żądania Wójta Gminy [...] uprawdopodabnia określona w art. 156 § 1 k.p.a. wadliwość tejże decyzji, b) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, a jedynie ograniczenie się do stwierdzenia, że Wójt Gminy [...] żąda wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, wobec osoby pełniącej aktualnie obowiązki dyrektora szkoły, lecz nie w zakresie praw i obowiązków wynikających z tej funkcji, lecz co do stanu faktycznego i prawnego, kiedy ów dyrektor był jeszcze "jedynie nauczycielem", co nie jest prawdą, ponieważ B. D. od [...] września 2000 r. pełniła funkcje dyrektora Szkoły Podstawowej [...], zaś decyzja o mianowaniu wydana została w dniu [...] października 2000 r., 4) naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez nienależyte i błędne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na to, że organ drugiej instancji w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego w niniejszej sprawie zdaniem organu postępowanie administracyjne zakończone wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] października 2000 r. nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach Wójta Gminy [...], ani też nie wpływa na jego prawa i obowiązki, oraz dlaczego nie można przyznać skarżącemu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a także w sytuacji gdy organ przyjął, że skarżącemu nie można przyznać przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie uzasadnił również w żaden sposób dlaczego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, a ograniczył się tylko i wyłącznie do ponownego przywołania stanowiska organu pierwszej instancji, a więc nie uczynił zadość normatywnym warunkom merytorycznego rozstrzygania w postępowaniu odwoławczym, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, 5) art. 9 i 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej przez Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2000 r., ograniczenie się jedynie do ponownego przytoczenia stanowiska organu I instancji, tj. organ nie uzasadnił w żaden sposób, dlaczego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu w sytuacji gdy organ przyjął, że skarżącemu nie można przyznać przymiotu strony (art. 28 k.p.a.), jak również niewyjaśnienie z jakich powodów zdaniem organu postępowanie administracyjne zakończone wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] października 2000 r. nie wpływa na prawa i obowiązki skarżącego, 6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. wydanego przez [...] Kuratora Oświaty pomimo odmowy wszczęcia przez ten organ przedmiotowego postępowania na podstawie art. 61a k.p.a., w sytuacji braku podstaw do jego zastosowania w niniejszej sprawie. Z powyższych powodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., iż wójt gminy jest organem uprawnionym do powierzania stanowisk dyrektorów szkół osobom wyłonionym w konkursie. Nie można powierzyć stanowiska dyrektora szkoły osobie, która nie ma do tego odpowiednich kwalifikacji. W chwili obecnej B. D. zajmuje stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej [...], a Wójt Gminy [...] jest jej bezpośrednim przełożonym. Z tego tytułu Wójt Gminy [...] niewątpliwie posiada interes prawny w ustaleniu legalności decyzji nadającej wymienionej stopień awansu zawodowego. Z decyzji tej wynikają dla Wójta Gminy różnego rodzaju obowiązki i uprawnienia. Stosownie bowiem do treści art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. r. o samorządzie gminnym do zadań wójta należy zatrudnianie oraz zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Posiadanie przez B. D. niezgodnego z prawem aktu mianowania oraz dyplomowania ma bezpośredni wpływ na kompetencje Wójta właśnie w zakresie zatrudniania i zwalniania dyrektorów szkół. Ponadto, Wójt wykonuje również inne czynności w stosunku do dyrektorów szkół przewidziane przepisami Kodeksu pracy, tj. udzielanie urlopów, stosowanie kar porządkowych itp. Interes prawny Wójta Gminy [...] w dochodzeniu stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji wynika także z przepisów oświatowych i budżetowych dotyczących ustalania i wypłacania wynagrodzenia dyrektorom szkół (art. 30 Karty nauczyciela, 60 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 34a ustawy o systemie oświaty). Wobec tego stanowisko organu, iż postępowanie administracyjne zakończone wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] października 2000 r. nadającej B. D. stopień nauczyciela mianowanego nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach organu, który jest uprawniony do powierzania stanowisk dyrektorów szkół, ani też nie wpływa na jego prawa i obowiązki jest nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 ust. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd nie stwierdził, aby organ podejmujący w badanej sprawie rozstrzygnięcie, dopuścił się naruszenia prawa. Przedmiotem skargi do Sądu jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, a więc rozstrzygnięcie o charakterze proceduralnym, które ze swej istoty zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej. Badanie legalności takiego aktu musi zatem ograniczać się do kwestii ściśle procesowych, a do zagadnień prawa materialnego odwoływać się tylko w zakresie niezbędnym dla oceny prawidłowości zastosowanych w zaskarżonym postanowieniu przesłanek odmowy wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże stosownie do art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego na wniosek skarżącego Wójta Gminy [...] została spowodowana brakiem po stronie wnioskodawcy przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony, a każda sprawa prowadzona w trybie nadzwyczajnym, zaś w tej konkretnej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, jest sprawą nową. Oznacza to w praktyce, że w porównaniu do sprawy prowadzonej w trybie zwykłym, mogą wystąpić ponadto inne strony oprócz tych, które brały udział w zakończonej wydaniem decyzji i są to przyczyny podmiotowe, zaś w myśl art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z kolei według art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku, przy czym przyjmuje się w doktrynie prawa administracyjnego oraz w judykaturze, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny i istnieje wówczas, gdy jego źródło istnieje w przepisach prawa materialnego i to odnoszących się wprost do sytuacji danego podmiotu, z którego można wywieść dla niego określone prawa lub obowiązki (patrz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Stąd też o legitymizacji interesu prawnego nie decyduje sama wola strony lub też jej subiektywne przekonanie, lecz okoliczność istnienia przepisu prawa materialnego pozwalającego zakwalifikować interes tego podmiotu, jako prawny i przyjmuje się, że "związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że postępowanie "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim – postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, decyzja bowiem nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziaływuje na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem" (vide: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz k.p.a. Wyd. Lex Wolters Kluwer Business. Warszawa 2009 r., str. 224). Z kolei od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczeń i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji. Reasumując, o tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego decyduje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes podmiotu, jako "interes prawny". Podkreślić należy, iż posiadanie "interesu prawnego" przez Wójta Gminy [...] w żądaniu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2000 r. nadającej B. D. stopień nauczyciela mianowanego było już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten prawomocnym wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1117/12 oddalił skargę Wójta Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia na wniosek wymienionego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu B. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Skarga kasacyjna wniesiona przez Wójta Gminy [...] została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 333/13. W świetle postanowień z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (patrz komentarz do art. 170 Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, LEX 2009). W powołanym wyroku NSA podkreślił, iż posiadanie przez dany podmiot statusu strony nie zależy od subiektywnej oceny tego podmiotu w tym zakresie, zaś okoliczności występujące w danej sprawie muszą w sposób niebudzący wątpliwości wskazywać na przesłanki określone w art. 28 k.p.a. NSA wskazał także, iż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji poszukiwał interesu prawnego Wójta Gminy [...] we wszystkich normach prawa wskazanych przez skarżącego i w pełni trafnie ocenił, że nie wynika z nich prawo do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności o nadaniu B. D. stopnia awansu zawodowego. Wszystkie powołane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego (tożsame ze wskazanymi w niniejszej skardze) wskazują na interes prawny Wójta Gminy w innych sprawach niż rozpatrywana. Z art. 5c ustawy o systemie oświaty wynika prawo Wójta do wyrażania zgody na zatrudnienie w szkole osoby posiadającej przygotowanie zawodowe uznane przez dyrektora szkoły lub placówki za odpowiednie do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia zawodowego, uzgadniania programu podniesienia efektywności kształcenia i wychowania, sprawowania nadzoru nad sprawami finansowymi szkoły, wyrażania opinii w przedmiocie utworzenia stanowiska wicedyrektora szkoły, zatrudniania, wyróżniania nauczycieli i pracowników szkół filialnych, wyrażania opinii w przedmiocie wstrzymania wykonania uchwały rady pedagogicznej, zezwalania na założenie szkoły przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną, przechowywania dokumentacji zlikwidowanej szkoły, ustalania opłat za posiłki i udzielanie zwolnień od tych opłat w całości lub części, wypowiadania się w kwestii organizowania wczesnego wspomagania dziecka oraz współpracowania w organizowanych przez szkoły wyższe i kolegia praktyk nauczycielskich. Natomiast art. 36 ust. 1 przewiduje prawo Wójta do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Do tego ostatniego uprawnienia Wójta nawiązuje też art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym. Interes prawny Wójta do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego nie wynika też z art. 60 ustawy o samorządzie gminnym i art. 254 ustawy o finansach publicznych. Przepisy mające zdaniem skarżącego wskazywać na interes prawny Wójta dotyczą zupełnie innej materii prawnej, niż objęta regulacją art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. Uprawnienia na jakie powołuje się skarżący generalnie związane są z szeroko pojętymi sprawami organizacyjnymi szkoły, pozwalają na wsparcie dyrektora szkoły przez organ prowadzący szkołę w sprawach dla niej istotnych. Z drugiej strony dotyczą gospodarowania finansami Gminy. Z przepisów ustawy o systemie oświaty - art. 36a, zgodnie z którym stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę, niewątpliwie wynika interes prawny Wójta do decydowania o bycie dyrektora szkoły. Wyraża się on m.in. w prawie odwołania dyrektora. Wójt nie jest jednak uprawniony do ingerowania w stosunek pracy nauczyciela, którego treść determinowana jest posiadanym stopniem awansu zawodowego. Zgodnie z art. 11 Karty Nauczyciela dyrektor szkoły nawiązuje z nauczycielem stosunek pracy odpowiednio na podstawie umowy o pracę lub mianowania na stanowisku zgodnym z posiadanymi przez nauczyciela kwalifikacjami oraz zgodnie z posiadanym przez nauczyciela stopniem awansu zawodowego. Jak wynika ze sprawy Wójt Gminy [...] zrealizował swoje uprawnienie przysługujące mu w odniesieniu do dyrektora szkoły i odwołał B. D. ze stanowiska dyrektora szkoły. NSA podkreślił, iż zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie przyjmuje się, że powierzenie stanowiska dyrektora placówki nauczycielowi stanowi jedynie powierzenie dodatkowej funkcji osobie już pozostającej w stosunku pracy. Zdarzenie to wywołuje niewątpliwie skutki w sferze stosunku pracy nauczyciela, jednak nie jest aktem nawiązania stosunku pracy. B. D., będąc zatrudniona w Szkole Podstawowej [...] na stanowisku nauczyciela dyplomowanego, objęła funkcję dyrektora na podstawie zarządzenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Odwołanie jej z tego stanowiska nie powinno zatem spowodować innych zmian w treści istniejącego dotychczas stosunku pracy na stanowisku nauczyciela. Oceny powyższej nie może zmienić powoływana w skardze okoliczność, iż B. D. aktualnie zajmuje stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej [...], albowiem "interes prawny" organu prowadzącego szkołę przejawia się w kształtowaniu stosunku prawnego dyrektora, jako kierownika jednostki organizacyjnej podległej organowi gminnemu (domena administracyjna), nie zaś nauczyciela, jako podmiotu stanowiącego element sytemu oświaty (domena oświatowa). NSA w postanowieniu z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt I OZ 56/14 (oddalającym zażalenie Wójta Gminy [...] na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1263/13 o odmowie dopuszczenia tego Wójta do udziału w sprawie ze skargi J. I. na postanowienie o odmowie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego) stwierdził, iż ".... postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nadającej B. D. stopień awansu nauczyciela mianowanego w żaden sposób nie rozstrzyga o prawach czy obowiązkach Wójta Gminy [...], ani też nie wpływa na jego prawa bądź obowiązki. Nie ma przy tym znaczenia, iż B. D. mianowana została dyrektorem Szkoły Podstawowej [...], której to szkoły Wójt jest organem prowadzącym. Okoliczność ta może wskazywać jedynie na istnienie interesu faktycznego po stronie Wójta, ale taki interes nie może stanowić podstawy dopuszczenia go do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika". NSA w powołanym wyroku z dnia 28 marca 2014 r. zasygnalizował także, iż źródłem interesu prawnego Wójta nie jest też podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność prowadzonego przed sądem powszechnym – sądem pracy postępowania z powództwa B. D. przeciwko Wójtowi. Niewątpliwie Wójt Gminy [...] z uwagi na powyższe postępowanie jest zainteresowany w stwierdzeniu nieważności aktu nadania nauczycielce stopnia awansu zawodowego, nie oznacza to jednak, iż ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a co najwyżej posiada interes faktyczny, który nie stwarza legitymacji procesowej do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności aktu nadania B. D. stopnia awansu zawodowego. Powyższa ocena prawa jest dla składu orzekającego w niniejszej sprawie wiążąca. Oznacza to, że wobec faktu, iż Wójt Gminy [...] nie był stroną postępowania w sprawie nadania nauczycielce B. D. stopnia awansu zawodowego, jak też powołane przez niego przepisy prawa materialnego nie wykazują posiadania przez niego interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności aktu nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego, zarzuty skargi należy uznać za niezasadne. Dodać należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania było badanie tylko przesłanek warunkujących dopuszczalność wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania nadzorczego. Organ administracji, wbrew postulatom skargi, nie mógł w tym postępowaniu zajmować się oceną, czy zarzuty stawiane przez skarżącego uzasadniają wszczęcie postępowania nadzorczego z urzędu. Także ocena zgodności z prawem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. nie może prowadzić do dokonania przez sąd materialnoprawnej oceny zasadności żądania – patrz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 509/13 (publik. LEX nr 1395562). W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów skargi i uznając, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło