II SA/Wa 24/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-11
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Iwona Maciejuk, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła istnienia przyczyn od niej niezależnych, które uniemożliwiły złożenie wniosku w terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak wiedzy prawnej, nieznajomość prawa, czy też brak pouczenia o możliwości wznowienia postępowania nie stanowią przyczyn niezależnych od strony, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Skoro strona nie wykazała istnienia takich przyczyn, a wniosek został złożony po terminie, organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji utrzymujące w mocy odmowę przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. P. K. został wydalony ze służby na mocy prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. Po uniewinnieniu w postępowaniu karnym o ten sam czyn, P. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, ale po upływie 30-dniowego terminu. Wniosek o przywrócenie terminu uzasadniał brakiem wiedzy o skutkach wyroku karnego i brakiem pouczenia o możliwości wznowienia postępowania. Organy uznały, że nie wykazał on przyczyn niezależnych od siebie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego oddala skargę
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...], na podstawie art. 126 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1374, z późn. zm.) w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 z późn. zm.), zwanej dalej u.P., po rozpatrzeniu zażalenia sierż. w st. spocz. P. K., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymującego w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. o uznaniu wymienionego winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko P. K. - byłemu referentowi Zespołu Kontroli [...] Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], obwinionemu o popełnienie przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 132 u.P. w zw. z § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta", art. 132 ust. 3 pkt 3 u.P. w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych. Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów w zw. z § 3 ust. 1 lit. b decyzji nr [...] Komendanta MP w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie rozkładu, ewidencjonowania i rozliczania czasu służby/pracy oraz godzin rozpoczęcia i zakończenia służby/pracy policjantów/pracowników KMP w [...], art. 132 ust. 3 pkt 2 u.P. w zw. z 5 ust. 1 pkt 5 wytycznych nr [...] KGP z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych.
KGP w uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2020 r. Komendant MP w [...] postanowieniem nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] P. K, ówczesnemu referentowi Zespołu Kontroli [...] Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], obwiniając go o popełnienie przewinień dyscyplinarnych polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej i nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
Organ wskazał, że w dniu [...] marca 2020 r. obwiniony ustanowił swoim obrońcą adwokat K. L., której zgłoszenie w charakterze obrońcy (opatrzone datą [...] kwietnia 2020 r.) wpłynęło do KMP w [...] w dniu [...] maja 2020 r.
Podał, że po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego Komendant MP w [...], na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. uznał [...] P. K. winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Komendant WP w [...], po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji, w związku z czym stało się ono prawomocne. Powyższe orzeczenie było przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 52/21, oddalił skargę [...] w st. spocz. P. K..
Przed Sądem Rejonowym w [...] toczyła się sprawa przeciwko wymienionemu o popełnienie wykroczenia z art. 119 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2022 r. poz. 2151, z późn. zm.), którego znamiona były zbieżne z zachowaniem policjanta, za które poniósł on odpowiedzialność dyscyplinarną w zakresie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2022 r., sygn. akt [...], [...] w st. spocz. P. K. został uniewinniony od zarzutu popełnienia przedmiotowego wykroczenia. Treść wyroku została ogłoszona na rozprawie, odbywającej się tego samego dnia, na którą stawił się obwiniony wraz z obrońcą. Adwokat, realizując wolę mandanta wnioskiem z dnia [...] grudnia 2022 r, wystąpiła do Sądu Rejonowego w [...] o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku i przekazanie go na adres kancelarii. Ponadto wniosła o sprostowanie wymienionego wyroku w zakresie omyłki pisarskiej dotyczącej nazwiska obwinionego. Sporządzone uzasadnienie wyroku z dnia [...] grudnia 2022 r. w części dotyczącej [...] w st. spocz. P. K. zostało przesłane na adres kancelarii i doręczone w dniu [...] stycznia 2023 r. Dodatkowo Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej wyroku z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt II [...], w zakresie błędnego oznaczenia nazwiska obwinionego. Powyższe postanowienie wraz z przedmiotowym wyrokiem zawierającym poprawione nazwisko [...] w st. spocz. P. K. zostało mu doręczone oraz jego obrońcy w dniu [...] stycznia 2023 r. Wobec niewniesienia apelacji, wyrok ten w części dotyczącej [...] w st. spocz. P. K. stał się prawomocny z dniem [...] stycznia 2023 r.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2023 r., nadanym przez operatora pocztowego w dniu [...] kwietnia 2023 r., P. K. zwrócił się do Komendanta MP w [...] o wznowienie postępowania dyscyplinarnego [...] zakończonego orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. o uznaniu go winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W uzasadnieniu wniosku wymieniony wskazał, ze przyczyną uzasadniającą wznowienie postępowania są okoliczności mające wpływ na wynik zakończonej sprawy ujawnione po wydaniu prawomocnego orzeczenia, tj. fakt jego uniewinnienia przez Sąd o ten sam czyn co w postępowaniu dyscyplinarnym – dokonania zaboru w celu przywłaszczenia zaślepki ze zderzaka przedniego pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Wnioskodawca podniósł, że sąd uznał, iż nie działał on z zamiarem przywłaszczenia zaślepki jako rzeczy cudzej, a jedynie będąc w usprawiedliwionym błędzie co do pochodzenia tej rzeczy zdemontował ją by dokonać dalszych sprawdzeń poprzez ekspertyzę prywatną. Dodał że wynik postępowania sądowego przekłada się na wynik zakończonego postępowania dyscyplinarnego i powoduje konieczność jego wznowienia oraz dokonania ponownej oceny zarzucanego czynu, a także wymiaru kary dyscyplinarnej. P. K. przedstawił, że o podstawie wznowienia postępowania dyscyplinarnego dowiedział się "dopiero obecnie", po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia wyroku Sądu przekazanego mu przez ówczesnego obrońcę. Z ostrożności wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wcześniej nie miał wiedzy o skutkach wyroku sądu na postępowanie dyscyplinarne. Podniósł, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, ani w jego toku, nie pouczono go o zasadach i terminach wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Organ wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wskazując m.in., że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania dyscyplinarnego na wniosek strony w sytuacji, w której uchybiono terminowi umożliwiającemu złożenie wniosku o wznowienie, bowiem działaniem takim organ dopuściłby do rażącego naruszenia prawa, godząc w zasadę trwałości wydanego rozstrzygnięcia dyscyplinarnego. W rozpoznawanej sprawie P. K. o wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. dowiedział się w dniu jego ogłoszenia, o czym świadczy protokół rozprawy w sprawie o wykroczenie, zgodnie z którym obwiniony stawił się osobiście na rozprawę, a po sporządzeniu wyroku został przez przewodniczącego o nim poinformowany wraz z podaniem ustnie najważniejszych jego powodów. Na przeprowadzonej przez sąd rozprawie, stronom wskazany został również sposób i termin wniesienia apelacji, po uprzednim uzyskaniu pisemnego uzasadnienia wydanego wyroku, o które wystąpił obrońca P. K.. Skutkiem tego wymieniony wyrok stał się prawomocny z dniem [...] stycznia 2023 r. z chwilą upływu terminu do wniesienia apelacji. Uruchomienie "zawitego" terminu wynikającego z treści art. 135r ust. 7 u.P. nastąpiło w dniu [...] stycznia 2023 r., czyli z dniem, w którym wydany przez Sąd Rejonowy w [...] wyrok stał się prawomocny dla P. K.. Tym sposobem wniosek wymienionego o wznowienie postępowania dyscyplinarnego został złożony po upływie terminu, skutkiem czego czynność procesowa jest bezskuteczna. Organ wskazał, że ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego - zgodnie z art. 126 § 1 kpk, przy czym uznał, że w chwili upływu terminu do złożenia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego nie istniała żadna niezależna od obwinionego lub jego obrońcy przeszkoda uniemożliwiająca sporządzenie i wniesienie roszczenia w terminie. Postanowienie Komendanta WP w [...] zostało doręczone wnoszącemu w dniu [...] lipca 2023 r., a w dniu [...] lipca 2023 r. jego pełnomocnikowi.
W dniu [...] lipca 2023 r. (nadając przesyłkę w Urzędzie Pocztowym [...]) P. K. wniósł zażalenie do Komendanta Głównego Policji na postanowienie nr [...] Komendanta WP w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Wymieniony zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 126 § 1 kpk w zw. z art. 135p ust. 1 u.P. poprzez odmowę przywrócenia terminu, mimo wykazania okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu; błędne ustalenie, że wnioskodawca nie - uprawdopodobnił istnienia przyczyn od niego niezależnych, uzasadniających przywrócenie terminu; naruszenie art. 135r ust. 6 u.P. poprzez brak wznowienia postępowania dyscyplinarnego z urzędu. P. K. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego oraz przekazanie wniosku do rozpoznania właściwemu organowi. W zażaleniu zakwestionował właściwość Komendanta WP w [...] do rozpoznania jego wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wynikającą z treści art. 135r ust. 6 u.P.
KGP przy uwzględnieniu stanu prawnego, jak i faktycznego istniejącego w chwili rozpatrywania przedmiotowego zażalenia stwierdził, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie.
KGP wskazał, że odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów regulują przepisy określone w rozdziale 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów u.P.. W myśl art. 135p ust. 1 u.P. w zakresie nieuregulowanym w u.P. do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kpa dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 kpa. KGP odwołując się do treści art. 122 § 2 kpk oraz art. 126 § 1, 2 i 3 kpk wskazał, że analiza treści rozpatrywanego zażalenia nie potwierdziła, że niedotrzymanie 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych.
KGP zaznaczył, że P. K. ani we wniosku z dnia [...] marca 2023 r., ani w zażaleniu z dnia [...] lipca 2023 r., nie przedstawił obiektywnych przyczyn, które to uniemożliwiły mu dokonanie przewidzianej prawem czynności w terminie. Powoływanie się na brak wiedzy o skutkach wyroku sądu na postępowanie dyscyplinarne oraz na brak pouczenia w toku postępowania dyscyplinarnego odnośnie do trybu postępowania wznowieniowego samo w sobie nie stanowi okoliczności do przywrócenia terminu na podstawie art. 126 § 1 kpk. W kwestii działań swojego obrońcy, strona nie określiła do czego był zobowiązany jego profesjonalny pełnomocnik i w jakim postępowaniu. Strona mając wiedzę o treści wyroku Sądu Rejonowego w [...] (ogłoszonego na rozprawie, w której brał udział) oraz doręczonego mu odpisu postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w przedmiotowym wyroku, nie podjął żadnych starań w aspekcie uzyskania informacji o prawomocności tego wyroku. Jakkolwiek apelacja z jego strony byłaby nie tylko niecelowa, to także nieskuteczna wobec zakazu zaskarżania rozstrzygnięcia dokonanego na swoją korzyść, wynikającego z treści art. 425 § 3 kpk w zw. z art. 109 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2022 r. poz. 1124, z późn. zm.), to nie można było a priori zakładać braku złożenia apelacji przez oskarżyciela publicznego lub pokrzywdzonego. KGP zaznaczył, że nie było obiektywnych przeszkód do nawiązania kontaktu - choćby telefonicznego - z sekretariatem wydziału sądu wydającego rozstrzygnięcie w sprawie celem ustalenia prawomocności zapadłego wyroku lub ze swoim obrońcą i uzgodnienia z nim dalszych kroków prawnych w swojej sprawie. Tym bardziej, iż to wyłącznie w interesie procesowym Piotra Klonka było uzgodnienie z obrońcą sposobu wzruszenia prawomocnego orzeczenia, dyscyplinarnego związanego przedmiotowo z wymienionym wyrokiem sądu w sprawie o wykroczenie. Nienawiązanie kontaktu w tej sprawie z własnym obrońcą dowodzi braku zainteresowania się sprawą i aktualną sytuacją procesową, co w konsekwencji nie może być uznane za przyczynę od strony niezależną.
KGP podkreślił, iż wznowienie postępowania dyscyplinarnego nie stanowi kontynuacji zakończonego postępowania dyscyplinarnego. Nie jest też żadną quasi-trzecią instancją. Postępowanie wznowieniowe jest "nowym" postępowaniem, o innym autonomicznym celu, którym będzie stwierdzenie dopuszczalności wznowienia oraz ustalenie istnienia i następstw jednej ze wskazanych w przepisie art. 135r ust. 1 u.P. przesłanek. Przy czym stosownie do przepisów u.P. postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera pouczenie o uprawnieniach przysługujących obwinionemu w toku postępowania dyscyplinarnego, natomiast orzeczenie powinno zawierać pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. KGP ocenił, że pouczenia zawarte w postanowieniu o wszczęciu postępowania oraz w orzeczeniach organu I i II instancji czyniły zadość powyższym wymaganiom, a P. K. korzystał z przysługujących środków zaskarżenia, włącznie ze skierowaniem skargi do sądu administracyjnego. Na przełożonym dyscyplinarnym na etapie zakończonego postępowania dyscyplinarnego nie ciążył żaden obowiązek związany z pouczeniem, czy też przypomnieniem o możliwości ubiegania się o weryfikację orzeczenia w trybie wznowieniowym. Przepisy regulujące wznowienie postępowania dyscyplinarnego zawarte są w u.P., a więc źródle powszechnie obowiązującego prawa, które publikowane jest chociażby w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem P. K. miał możliwość zapoznania się z powyższym aktem prawnym. Ponadto w czasie, gdy był funkcjonariuszem Policji zapoznany był z ustawą pragmatyczną regulującą jego stosunek służbowy i podlegał szkoleniom zawodowym w tym aspekcie, z tego też względu winien posiadać odpowiednią świadomość prawną w zakresie dotyczących go przepisów związanych ze służbą.
KGP podkreślił, że zgodnie z art. 135r ust. 6 u.P. uprawnionym do wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest ten przełożony, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Dodał, że wznowienie postępowania z urzędu nie jest przedmiotem niniejszego rozpoznania, albowiem istotą sprawy jest przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
P. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie postanowienia KGP z dnia [...] października 2023 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia KWP w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] zarzucając naruszenie art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 u.P. poprzez odmowę przywrócenia terminu mimo wykazania okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, błędne ustalenie, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia przyczyn od niego niezależnych, uzasadniających przywrócenie terminu, naruszenie art. 135 r ust. 6 u.P. poprzez brak wznowienia postępowania dyscyplinarnego z urzędu.
Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że organ nie zakwestionował okoliczności podanych we wniosku o przywrócenie terminu, a świadczących o dacie uzyskania przez stronę wiadomości o okoliczności powodującej konieczność wznowienia postępowania, a mimo to uznał je za niewystarczające dla przyjęcia, że przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego było niezawinione.
Skarżący zaznaczył, iż pełniąc służbę w Policji nie zajmował się - w ramach swoich obowiązków służbowych wynikających z karty opisu stanowiska służbowego – postępowaniami dyscyplinarnymi. Szkolenie podstawowe nie obejmuje tak szczegółowych kwestii, skarżący nie był w tym zakresie szkolony. Podkreślił, że na żadnym etapie postepowania dyscyplinarnego nie został pouczony o możliwości i terminie złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazał, że odwołanie z dnia [...] lipca 2020 r. organ rozpoznał dopiero 6 listopada 2020 r.
Skarżący odwołując się do art. 135r ust. 6 u.P. wskazał, że w niniejszej sprawie prawomocne orzeczenie dyscyplinarne wydał Komendant Miejski Policji w [...]. Natomiast KWP w [...], po rozpoznaniu odwołania od orzeczenia, jedynie utrzymał je w mocy. Samo jednak orzeczenie dyscyplinarne pochodzi od KMP w [...] i stało się prawomocne z dniem wydania orzeczenia przez KWP w [...]. W związku z tym, przełożonym dyscyplinarnym, o którym mowa w art. 135r ust. 6 był KMP w [...]. Ten zaś organ był także stroną postępowania w sprawie o wykroczenie toczące się przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt [...]. W sprawie tej bowiem KMP w [...] występował w charakterze oskarżyciela publicznego, wnoszącego o ukaranie. KMP w [...] miał zatem własną wiedze o treści wyroku wydanego przez Sąd, która obligowała go do wszczęcia postępowania z urzędu. Mając powyższe na względzie skarżący oczekiwał na oznaczoną reakcję swojego przełożonego po otrzymaniu przez niego informacji o wyniku postępowania karnego, liczył na wznowienie postępowania dyscyplinarnego z urzędu, co skutkowało złożeniem własnego wniosku w późniejszym terminie. Pominięto także to, że przepis art. 126 § 1 kpk wymaga jedynie uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia przez stronę, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 23 stycznia 2019 r., III KZ 2/19).
KGP, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Pełnomocnik w uzasadnieniu podzielił pogląd wyrażony w tezie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2022 r. sygn. akt V KO 81/21, iż "Istnieje możliwość przywrócenia terminu zawitego na zasadach ogólnych, ale zgodnie z warunkami określonymi w art. 126 § 1 kpk to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko wskazania okoliczności, które uniemożliwiły mu dokonanie czynności procesowej w przewidzianym terminie, ale także uprawdopodobnienia, że nastąpiło to z przyczyn od strony niezależnych, tj. przekonywującego uzasadnienia zaistniałego uchybienia i wskazania podstaw swoich twierdzeń. Warunkiem merytorycznym uwzględnienia złożonego w trybie art. 126 § 1 kpk wniosku jest wykazanie, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn, których strona nie mogła usunąć, aby dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie.". Ponadto wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego funkcjonuje pogląd, że "Za dzień dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego należy uznać datę doręczenia wnioskodawcy nieprawomocnego postanowienia o umorzeniu śledztwa. Istota unormowania art. 135r ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) polega na dowiedzeniu się o istotnej dla sprawy okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a więc zatem dotarciu do strony wiadomości o wydaniu stosownego postanowienia. Uprawomocnienie się tego postanowienia jest już kwestią podlegającą badaniu, lecz następuje to bezpośrednio w toku postępowania o wznowienie postępowania." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2007 r. I OSK 588/06. Legalis nr 749695). Z powyższego wynika, że w istocie skarżący powinien złożyć wniosek o wznowienie postępowania niezwłocznie po dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy w [...], sygn. akt [...]. Dodał, że organ wydając orzeczenie dyscyplinarne nie ma obowiązku pouczać obwinionego o trybie i sposobie składania wniosku o wznowienie postępowania. Pouczenie winno ograniczać się wyłączenie do tego, co przewiduje art. 135j ust. 2 pkt 7 u.P. oraz w przypadku określonym w art. 138 u.P. do pouczenia o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 135r ust. 1 pkt 5 u.P, postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli: prowadzone o ten sam czyn postępowanie karne, karne skarbowe lub w sprawach o wykroczenia zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania karnego albo w art. 5 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z ust. 2, postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek jego małżonka, krewnych w linii prostej, rodzeństwa, przysposabiającego lub przysposobionego oraz rzecznika dyscyplinarnego, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego. Zgodnie z ust. 6, przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, wznawia postępowanie dyscyplinarne z urzędu lub na wniosek ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek jego małżonka, krewnych w linii prostej, rodzeństwa, przysposabiającego lub przysposobionego. O wznowieniu postępowania dyscyplinarnego z urzędu zawiadamia się ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, jego małżonka, krewnych w linii prostej, rodzeństwo, przysposabiającego lub przysposobionego. Stosownie do ust. 7, wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z ust. 8, jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność przełożonego dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 6, o wznowieniu rozstrzyga wyższy przełożony dyscyplinarny.
Jak wynika z powyższego, wniosek o wznowienie postepowania dyscyplinarnego wnosi się, stosownie do art. 135r ust. 7 u.P., w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z tym przepisem termin 30- dniowy rozpoczyna bieg od dnia powzięcia przez obwinionego wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania.
W sprawie niniejszej, skarżący wnioskiem z dnia [...] marca 2023 r., nadanym przez operatora pocztowego w dniu [...] kwietnia 2023 r., zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o wznowienie postępowania dyscyplinarnego [...] zakończonego orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. o uznaniu go winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Wnioskodawca załączył wyrok SR wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wskazał, ze przyczyną uzasadniającą wznowienie postępowania są okoliczności mające wpływ na wynik zakończonej sprawy ujawnione po wydaniu prawomocnego orzeczenia, tj. fakt jego uniewinnienia przez Sąd o ten sam czyn co w postępowaniu dyscyplinarnym – dokonania zaboru w celu przywłaszczenia zaślepki ze zderzaka przedniego pojazdu [...]. Wnioskodawca wskazał, że o podstawie wznowienia postępowania dyscyplinarnego dowiedział się "dopiero obecnie", po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego przekazanego mu przez ówczesnego obrońcę. Z ostrożności wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, albowiem, jak podał, wcześniej nie miał wiedzy o skutkach wyroku sądu na postępowanie dyscyplinarne. Podniósł, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, ani w jego toku, nie pouczono go o zasadach i terminach wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Z powyższego wynika, że okolicznością na jaką powołuje się skarżący we wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego jest zakończenie prawomocnym wyrokiem uniewinniającym postepowania karnego o ten sam czyn (art. 135 r ust. 1 pkt 5 u.P.).
Skarżący, jak wynika z akt sprawy, o wyroku uniewinniającym z dnia [...] grudnia 2022 r. sygn. akt [...] dowiedział się w dniu [...] grudnia 2022 r. Wyrok ogłoszony został po przeprowadzeniu rozprawy, na której obecny był skarżący i jego obrońca (pełnomocnik z substytucji obrońcy). Organ prawidłowo ustalił też, co znajduje wyraz w aktach sprawy, że adwokat wnioskiem z dnia [...] grudnia 2022 r, wystąpiła do Sądu Rejonowego w [...] o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku w odniesieniu do P. K. i sprostowanie wyroku w zakresie omyłki pisarskiej dotyczącej nazwiska P. K. oraz przekazanie wyroku z uzasadnieniem na adres kancelarii.
Sporządzone uzasadnienie wyroku SR z dnia [...] grudnia 2022 r. sygn. akt II [...] w części dotyczącej [...] w st. spocz. P. K. zostało przesłane obrońcy i doręczone w dniu [...] stycznia 2023 r. Dodatkowo Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej wyroku z dnia [...] grudnia 2022 r., sygn. akt [...], w zakresie błędnego oznaczenia nazwiska obwinionego. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu a także jego obrońcy w dniu [...] stycznia 2023 r., co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy nadesłanych przez organ. Wobec niewniesienia apelacji, wyrok SR w części dotyczącej P. K. stał się prawomocny z dniem [...] stycznia 2023 r. Od tej daty należało zatem liczyć termin 30 dni na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
W świetle powyższego, w sprawie jest bezsporne, że wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] marca 2023 r. nadany w dniu [...] kwietnia 2023 r. wniesiony został przez skarżącego po upływie terminu wskazanego w art. 135r ust. 7 u.P.
Organ rozpatrując wniosek skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego prawidłowo stwierdził, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie i zasadnie odmówił przywrócenia terminu.
Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 135p ust. 1 u.P., w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego.
Stosownie zaś do art. 126 § 1 kpk, jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana; to samo stosuje się do osób niebędących stronami. W kwestii przywrócenia terminu orzeka postanowieniem organ, przed którym należało dokonać czynności (§ 2). Na odmowę przywrócenia terminu przysługuje zażalenie (§ 3).
Zatem, obowiązkiem organu było rozważenie, czy okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, z powodu których nie złożył wniosku w terminie, stanowią przyczyny niezależne od skarżącego. Zasadnie organ stwierdził, że w sprawie tej okoliczności takie nie występują. Organ nie naruszył zatem art. 126 § 1 kpk w zw. z art. 135p ust. 1 u.P. W sprawie tej nie zaistniała żadna niezależna od skarżącego przeszkoda uniemożliwiająca złożenie wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w terminie.
Zgodnie z orzecznictwem SN, warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest stwierdzenie, że uchybienie nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych. Chodzi o przyczyny, których strona nie mogła usunąć, aby dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie. Oznacza to, że przywrócenie terminu nie nastąpi, gdy niezachowanie terminu było wynikiem niedbalstwa albo lekkomyślności strony (v. postanowienie SN z dnia 6 listopada 2024 r. sygn. akt V KZ 42/24, Lex nr 3778034).
Skarżący nie wskazał we wniosku o przywrócenie terminu na żadną okoliczność niezależną od niego, która spowodowała, że wniosek złożył dopiero [...] kwietnia 2023 r. Twierdzenie we wniosku, że o podstawie wznowienia dowiedział się "dopiero obecnie, po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia wyroku" nie daje podstaw do przywrócenia terminu. Wyrok z uzasadnieniem został obrońcy doręczony w dniu [...] stycznia 2023 r. Nadto, skarżącemu w dniu [...] stycznia 2023 r. doręczone zostało postanowienie SR z dnia [...] stycznia 2023 r. o sprostowaniu wyroku z dnia [...] grudnia 2022 r. o uniewinnieniu. Z wniosku o przywrócenie terminu nie wynikają żadne przeszkody do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w terminie. Twierdzenie skarżącego, że nie miał wcześniej wiedzy o skutkach wyroku uniewinniającego także nie daje podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Tego rodzaju argumentacja nie stanowi okoliczności niezależnej od strony, o której mowa w art. 126 § 1 kpk.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt III KZ 43/24 (LEX nr 3788774) wskazał, że "(...) deficyty w zakresie wiedzy prawnej czy nieznajomość prawa nie stanowią - w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. - "niezależnej do strony przyczyny" niedotrzymania terminu zawitego (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 marca 2024 r. sygn. I KZ 2/24) (...)".
Brak wiedzy skarżącego o skutkach wyroku uniewinniającego, o czym jest mowa we wniosku strony, nie jest przyczyną niezależną, czy przeszkodą do dokonania czynności w terminie. Nadto, zauważyć należy, że skarżący był obecny na rozprawie przed SR i reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, gdy ogłaszano wyrok. Wobec skarżącego świadczona była zatem pomoc prawna. W samym wniosku pełnomocnika o sporządzenie uzasadnienia wyroku uniewinniającego skarżącego, pełnomocnik wyraźnie zaznaczył, że wnosi o uzasadnienie "realizując wolę Klienta". Powoływanie się zatem we wniosku o przywrócenie terminu na brak wiedzy o skutkach wyroku uniewinniającego nie jest zrozumiały. Nadto, z wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby skarżący wskazywał na jakąkolwiek winę obrońcy w związku ze złożeniem po terminie wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Skarżącemu doręczono w dniu [...] stycznia 2023 r. postanowienie o sprostowaniu wyroku, skarżący wiedział, że Sąd sporządził uzasadnienie do wyroku z dnia [...] grudnia 2022 r., albowiem wniosek o uzasadnienie złożony został w związku z realizacją woli skarżącego. W sprawie nie było żadnych przeszkód, aby zwrócić się do SR z pytaniem o datę prawomocności wyroku, jeśli takiej informacji skarżący nie pozyskał z innego źródła.
Trafnie też organ wskazał, że na przełożonym dyscyplinarnym po zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym nie ciążył obowiązek pouczenia skarżącego o możliwości ubiegania się o wznowienie postępowania. Kwestia znajomości przepisów ustawy o Policji przez skarżącego nie daje podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Nie ma przy tym znaczenia, jakimi obowiązkami skarżący zajmował się wedle karty opisu stanowiska służbowego. Kwestia znajomości przepisów ustawy o Policji przez osobę, która była policjantem, nie jest przedmiotem tej sprawy.
Prawidłowo też organ wskazał w kwestii właściwości Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], że zgodnie z art. 135r ust. 6 u.P., uprawnionym do wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest ten przełożony, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Zgodnie z art. 135o ust. 1 pkt 2 orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 46/06 wskazał, że "(...) co do zasady we wszystkich postępowaniach (sądowych i administracyjnych) organem właściwym do wznowienia postępowania jest ten organ, który wydawał orzeczenie w ostatniej instancji, niezależnie od użytych sformułowań. (...). W przypadku organów administracyjnych czyni to organ który wydał orzeczenie w ostatniej instancji. W postępowaniu dyscyplinarnym w Policji jest to organ, który wydał orzeczenie prawomocne. Pojęcie prawomocnego orzeczenia odnoszone jest przy tym zawsze - w sytuacji, gdy w sprawie orzekał organ II instancji - do orzeczenia tego organu. Nawet jeżeli przyjąć, że art. 135 o reguluje tylko i wyłącznie datę prawomocności orzeczenia, to nie można abstrahować od kompetencji organu II instancji. (...)" (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Prawidłowo tym samym Komendant Główny Policji stwierdził, że organem właściwym do rozstrzygania w kwestii przywrócenia terminu w niniejszej sprawie był Komendant Wojewódzki Policji w [...].
Zarzut naruszenia art. 135r ust. 6 u.P. poprzez brak wznowienia postępowania dyscyplinarnego z urzędu nie ma odniesienia do niniejszej sprawy, albowiem postępowanie niniejsze dotyczy wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Kwestia wznowienia postępowania z urzędu nie jest przedmiotem niniejszej sprawy.
Raz jeszcze wskazania wymaga, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, przyczyny niezależne od strony, to takie, których strona nie mogła usunąć i dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie (v. m.in. postanowienie SN z dnia 23 marca 1997 r., II KZ 29/97, Prok. i Pr. 1997, Nr 6, poz. 9; postanowienie SN z 28 października 2019 r., V KZ 59/19, LEX nr 3216885).
W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że żadna z okoliczności powołanych we wniosku nie uprawdopodabnia, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, których strona w żaden sposób nie mogła przezwyciężyć. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że przepis art. 126 § 1 kpk odwołuje się przyczyny niezależnej od strony. Chodzi o przyczynę, której strona nie mogła usunąć i przez to stało się niemożliwie dokonanie czynności w terminie. Prawidłowo organ stwierdził w tej sprawie, że takiej przyczyny niezależnej od wnioskodawcy nie wykazano.
W świetle powyższego nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło