II SA/Wa 3404/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji rozkazem personalnym z [...] lipca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.), zwolnił K. S. ze służby z dniem [...] lipca 2020 r. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania K. S., rozkazem personalnym z [...] września 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji. K. S. w piśmie z 4 maja 2021 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby, zakończonego powołanym wyżej rozkazem personalnym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jako podstawę wznowienia postępowania podał zarządzenie Sądu Okręgowego w [...] wydane w dniu [...] października 2020 r. w sprawie o sygn. [...], którego kopię dołączył do wniosku. K. S. podniósł, że "przedmiotem postępowania o zwolnienie ze służby było używanie rzeczy innych właścicieli niż strona postępowania administracyjnego", jak również, że "charakter stosunku cywilno-prawnego nie powinien podlegać ocenie przez Komendanta CBŚP w postępowaniu administracyjnym o zwolnienie ze służby, gdy wcześniej nikt nie stwierdził (prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego lub karnego), że K. S. przekroczył przepisy art. 142 par. 1 kc w zw. z art. 480 par. 3 kc chroniąc dobra osobiste swoje i małoletnich, oraz nie naruszając innych przepisów karnych w sposób prawomocny przez sąd stwierdzony". Następnie skarżący zauważył, że załączone zarządzenie Sądu Okręgowego w [...] z [...] października 2020 r. nie było znane Komendantowi Centralnego Biura Śledczego Policji w chwili wydawania decyzji o jego zwolnieniu ze służby. Komendant Główny Policji postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 k.p.a., odmówił skarżącemu wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym rozkazem personalnym z [...] września 2020 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ administracji przedstawił przebieg postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji oraz zrelacjonował argumentację przedstawioną we wniosku o wznowienie postępowania. Następnie przywołał treść przepisów k.p.a., w których opisano przesłanki wznowienia postępowania oraz regulujących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Organ administracji zaznaczył dalej, że jednym z koniecznych warunków wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Oznacza to, jak stwierdził, że nie będą stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczności faktyczne lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Mając powyższe na uwadze, Komendant Główny Policji stwierdził, że K. S. powołał się we wniosku o wznowienie postępowania na fakt (zarządzenie Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2020 r. sygn. akt [...]), które zaistniało już po wydaniu rozkazu personalnego z [...] września 2020 r. Oznacza to, że fakt ten nie odnosi się do podstawy wznowienia postępowania. Dlatego organ administracji skonstatował, że w sprawie zachodzi przeszkoda formalna wznowienia postępowania. K. S. wniósł zażalenie na opisane postanowienie Komendanta Głównego Policji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w którym zarzucił, że zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 1 i pkt 6 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podzielił w całości argumentację organu pierwszej instancji dotyczącą zaistnienia przeszkody formalnej dla wznowienia postępowania, zauważając, że zarządzenie Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt [...] nie istniało w dniu wydania ostatecznego rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby. K. S. zaskarżył postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że organ administracji nie rozpatrzył argumentów powołanych we wniosku o wznowienie postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. O tożsamości sprawy administracyjnej przesądzają elementy przedmiotowe i podmiotowe, przy czym w świetle powołanego przepisu ewentualną zbieżność tych elementów należy weryfikować nie tylko w administracyjnym toku instancji, ale także w tzw. nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2300/18 i z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 135/15; niepublikowane; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednoznacznie wskazuje na to aktualne brzemiennie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (obowiązujące od 11 kwietnia 2011 r.; nadane mocą art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2011 r. nr 6, poz. 18), gdzie posłużono się sformułowaniem "w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" zamiast obowiązującego wcześniej "w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji". Pracownik organu administracji, który brał udział w wydaniu decyzji w tzw. trybie zwykłym podlega zatem wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Należy przy tym zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z 23 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3454/19 (niepublikowany; dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że bez znaczenia z punktu widzenia skutku art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest, czy rozstrzygnięcie wydane w trybie wznowienia postępowania ma charakter merytoryczny, czy niemerytoryczny. W tym drugim przypadku dochodzi bowiem do pozbawienia strony możliwości rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Trzeba natomiast mieć na względzie, że istotą unormowania zawartego w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., podobnie zresztą jak odpowiadających mu przesłanek wyłączenia w procedurze cywilnej (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.), karnej (art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.) i sądowoadministracyjnej (art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), jest wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu określonej sprawy (zob. np. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06 i powołane w niej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego; ONSAiWSA z 2007 r. nr 3 poz. 61, ZNSA z 2007 r. nr 3 poz. 87). Wykładnia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dokonana z uwzględnieniem zarówno dyrektyw językowych, jak i celowościowych, prowadzi zatem do wniosku, że wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, dotyczy także etapu oceny i rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności wznowienia postępowania (zob. też prawomocne wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 19 października 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 761/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 648/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 września 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 864/18; niepublikowane; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, że rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] września 2020 r. nr [...] został podpisany z upoważniania organu administracji przez Zastępcę Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej Komendy Głównej Policji – M. R., który podpisał z upoważnienia Komendanta Głównego Policji także postanowienie z [...] czerwca 2021 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego tym rozkazem personalnym. Postępowanie to zostało zatem wydane z naruszeniem wskazanego przepisu k.p.a., co w świetle art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., stanowi podstawę wznowienia postępowania. Powołany przepis stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Tej wady prawnej nie dostrzegł organ odwoławczy, co oznacza, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdzone uchybienia natury procesowej obligują Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy procesowej, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ponownie rozpatrując wniosek K. S., organ administracji uwzględni konieczność wyłączenia Zastępcy Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej Komendy Głównej Policji – M. R. od udziału w postępowaniu w sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2021 r. nr [...].