II SA/Wa 3883/21

WyrokWSA w Warszawie2022-03-16

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dowodów wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli fakty lub stan prawny, których dotyczy wniosek, nie wynikają z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i nie służy do ustalania spornych okoliczności faktycznych ani do prowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Organ może przeprowadzić jedynie postępowanie wyjaśniające w celu usunięcia wątpliwości co do istniejących danych.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu w określonym okresie. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, uznając brak podstaw do stwierdzenia, że skarżący podejmował czynności służbowe w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Szef Krajowej Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując na brak w aktach osobowych dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanek z rozporządzenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, obrazę prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej (zwany dalej Szefem KAS/organem) postanowieniem z dnia [...] października 2021r. nr [...] (zwanym dalej postanowieniem z dnia [...] października 2021r.) po rozpoznaniu zażalenia Pana M. S. (zwanego dalej Wnioskodawcą/Skarżącym) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. (zwanego dalej DIAS w P.) z dnia [...] sierpnia 2021r. (zwanym dalej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021r.) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Skarżący zwrócił się do DIAS w P. o wydanie dokumentu potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu (określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej; t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1611 zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy), w okresie od [...] września 1999 r. do [...] września 2000 r. DIAS w P. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez Wnioskodawcę treści. Wskazał, że na tle poczynionych ustaleń, brak jest podstaw dla stwierdzenia, że Skarżący pełniąc służbę w Izbie Celnej w P. oraz Izbie Administracji Skarbowej w P. podejmował czynności służbowe w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. DIAS w P. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P.o przekazanie informacji związanych z przedmiotowym zagadnieniem. Wskazał, że podjęte czynności nie doprowadziły do ustaleń, które pozwoliłyby na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez Wnioskodawcę. Nie znajduje zatem potwierdzenia zarzut pominięcia dokumentów, które powinny być w postępowaniu zbadane. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego Szef KAS postanowieniem z dnia [...] października 2021r. utrzymał w mocy postanowienie DIAS w P.z dnia [...] sierpnia 2021r. Stwierdził, że sam opis charakteru służby i dane zawarte w zakresach czynności nie stanowią materiału dowodowego do wykazania, że zachodzą przesłanki do wydania zaświadczenia niezbędnego do ubiegania się o podwyższenie emerytury o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Jego zdaniem DIAS w P. prawidłowo uznał, że niezbędnym jest ponowne przeanalizowanie przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. dokumentów, zdarzeń oraz okoliczności, w których uczestniczył Skarżący. Czynności wykonywane przez Wnioskodawcę winny mieć swoje odzwierciedlenie w prowadzonych przez [...] Urząd Celno-Skarbowy w P. ewidencjach, rejestrach spraw, aktach spraw, meldunkach, raportach lub kartach wskazujących dane sprawy. Wskazał, że ze sporządzonego w dniu [...] maja 2021 r. protokołu z przeprowadzonej kwerendy akt osobowych Skarżącego, wynika, iż za okres wskazany we wniosku, poddano przeglądowi i analizie dokumenty znajdujące się w aktach osobowych i nie stwierdzono w zasobie dokumentów poświadczających sytuacje, zdarzenia lub czynności wskazane w przepisie § 4 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Szef KAS wskazał, iż podstawę prawną wydania kwestionowanego postanowienia stanowiły przepisy art. 217 § 1 i § 2, art. 218 § 1 i art. 219 Kpa. Jego zdaniem stosownie do treści art. 217 § 2 Kpa., zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W drugim z wymienionych przypadków, organ administracji publicznej obowiązany jest - w myśl art. 218 § 1 Kpa. - wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Jednocześnie, przed wydaniem zaświadczenia, organ administracji publicznej może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 Kpa.). Jego zdaniem DIAS w P. prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie, a zebrany materiał dowodowy, poddany wszechstronnej analizie stanowi wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie oraz dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji nie dały jednak podstaw do potwierdzenia żądania Wnioskodawcy, co znalazło wyraz w treści rozstrzygnięcia DIAS w P. Wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi Służby Celnej lub Służby Celno-Skarbowej zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby i dodatkowo posiada w stażu służby co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub 5 lat służby w Służbie Celno-Skarbowej. Szef KAS uznał, że nabycie tzw. "wysługi emerytalnej", czyli 5-letniego okresu służby przy realizacji tzw. zadań policyjnych, o którym mowa powyżej, uzasadnione jest szczególnymi warunkami pełnienia służby przez funkcjonariusza. Potwierdzeniem tego jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 3 marca 2015 r. sygn. akt K 39/13, uznał podobieństwo pewnych zadań Służby Celnej do zadań policyjnych. Trybunał Konstytucyjny, odwołując się do zadań Policji określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Policji, której funkcjonariusze m.in. inicjują i organizują działania mające na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców stwierdził, iż "Funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji", i wskazał jednocześnie, iż "To podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia życia i zdrowia". W ocenie Szefa KAS, nie oznacza to jednak, iż wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy celnych były zadaniami o charakterze policyjnym, a w związku z tym - nie istnieje obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza. W świetle wyżej powołanego wyroku, wykonywanie zadań o charakterze policyjnym, a nie fakt pozostawania w stosunku służbowym i realizacja wszystkich zadań powierzonych Służbie Celnej, jest decydującym warunkiem niezbędnym do spełnienia przesłanek nabycia uprawnień emerytalnych. Jego zdaniem wykazano, że organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania mające na celu ustalenie, czy Wnioskodawca pełnił służbę w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu. Jednak przeprowadzone czynności nie doprowadziły do ustalenia, że Skarżący podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zarzucając: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż wniósł o wydanie pisemnego potwierdzenia wykonywania zadań służbowych w szczególnych warunkach zagrażających życiu i zdrowiu w okresie od [...] września 1999r. do [...] września 2000r. w rozumieniu § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, podczas gdy wniósł o wydanie pisemnego potwierdzenia wykonywania zadań służbowych wskazanych w powyższym rozporządzeniu, co jego zdaniem stanowi istotną różnicę. Wskazał, że organy konsekwentnie analizują wniosek jedynie pod kątem wykonania zadań służbowych z narażeniem życia lub zdrowia, podczas gdy § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy zawiera również inne przesłanki pozwalające spełnić warunki uzyskaniu dodatku do emerytury. Podniósł, że organy rozpoznające niniejszą sprawę całkowicie pomijają inne przesłanki opisane w ww. § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy i tym działają na szkodę skarżącego, 2. obrazę prawa materialnego - § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, iż dla spełnienia wymogu wskazanego w tym przepisie konieczne jest łączne występowanie okoliczności wskazanych w tym przepisie w połączeniu ze wskazanym w jego końcowej części przesłanką istnienia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, a tym samym skupienie się jedynie na tej ostatniej przesłance. Jego zdaniem użycie w tym przepisie, po słowie "dochodzeniowo-śledcze" spójnika "albo" oznacza wprowadzenie w nim alternatywy rozłącznej, która, z uwagi na treść przepisu nie wymaga spełnienia łącznie wszystkich przesłanek wymienionych w dalszej części tego przepisu, a tym samym, z uwagi na złożony przeze mnie wniosek o wydanie potwierdzenia spełniania wymogów wskazanych w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Wskazał, że organ winien ocenić, czy w czasie pełnienia, służby wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, których wykonywanie stanowi przesłankę do spełnienia przesłanek w/w przepisu i powinno skutkować wydaniem stosownego zaświadczenia, 3. obrazę przepisów prawa procesowego - art. 7 Kpa. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, polegające na znaczące ograniczenie czynności podejmowanych w sprawie, zakresu badania okoliczności faktycznych, zbierania informacji oraz wymagania od skarżącego posiadania i gromadzenia informacji służbowych i operacyjnych (odnośnie miejsc i czasu wykonywania czynności oraz nazwisk funkcjonariuszy), których gromadzić nie wolno , w sytuacji, gdy organ sam powinien posiadać informacje na temat przebiegu służby funkcjonariuszy i na podstawie zgromadzonych w archiwach informacji wydawać stosowne decyzje, czego zaniechano w niniejszym przypadku. W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, w szczególności w celu rozpatrzenia wniosku zgodnie z jego treścią, a nie w zakresie ograniczonym jedynie do kwestii wykonywania czynności służbowych z narażeniem życia lub zdrowia, oraz zobowiązanie organu do szczegółowego sprawdzenia przebiegu mojej służby, zbadania wszystkich archiwów, w których będą znajdowały się informacje dotyczące mojej służby, wykonywanych przeze mnie czynności służbowych oraz powierzonych mi zadań, zbadania wszystkich przesłanek wynikających z § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, oraz wydanie stosownego pisemnego poświadczenia na rzecz Skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie organu z dnia [...] października 2021r. utrzymujące w mocy postanowienie DIAS w P. z dnia [...] sierpnia 2021r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "P.p.s.a."). W ocenie Sądu materiały zebrane w przedmiotowej sprawie, stanowią wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym i odformalizowanym charakterze. Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować uregulowanej w art. 75 § 1 Kpa. zasady dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Trzeba podkreślić, że organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu. Organ nie ma natomiast obowiązku analizowania i rozstrzygania spornych kwestii dotyczących okresów zaliczanych do wysługi emerytalnej. Zgodnie z art. 217 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej: Kpa.) zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z kolei, zgodnie z art. 218 Kpa. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 Kpa., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Natomiast odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 Kpa.). Zgodnie z art. 218 § 2 Kpa. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Przepis ten stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, służącego wyjaśnieniu stanu faktycznego, w zakresie niezbędnym do wydania zaświadczenia. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Z poglądem tym zbieżne jest stanowisko NSA w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 25 października 2000 r., sygn. akt V SA 760/00, które sprowadza się do stwierdzenia, że konieczne postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 Kpa., nie może być substytutem danych wynikających z prowadzonych przez właściwy organ ewidencji rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, o jakich mowa w art. 218 § 1 Kpa.. Wobec powyższego, jak słusznie zauważył organ w postępowaniu tym, nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 Kpa., spełnia bowiem tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1518/12). Postępowanie to ma więc na celu jedynie usunięcie wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów, czy stanu prawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 766/13). Z powyższego wynika, iż organ może w zaświadczeniu potwierdzić tylko fakty wynikające z danych, które posiada. Nie może zaś zaświadczeniem kreować nowej rzeczywistości, która nie znajduje odzwierciedlenia w posiadanej dokumentacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1690/13). Wydanie więc zaświadczenia co do innych faktów lub okoliczności, które nie wynikają z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych innego rodzaju, a zostały udowodnione tylko samym zeznaniem świadka lub oświadczeniem strony naruszałoby przepis art. 218 Kpa. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 699/13). Organ wydający zaświadczenie zobowiązany jest do interpretacji przepisów art. 217-219 Kpa. w sposób ścisły. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1148/10, zaświadczenie z uwagi na jego "naturę" nie służy rozstrzygnięciu sprawy, gdy przesłanki, z którymi przepis prawa wiąże określone skutki prawne ipso iure, nie są jasne, a zwłaszcza gdy istnieje spór, co do ich występowania w konkretnym wypadku. W przypadku zatem, gdy problematyka, której dotyczy żądanie Strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe. W wyroku z 11 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Nie może zatem ulegać wątpliwości, że zaświadczenie wydawane przez organ stanowi oświadczenie wiedzy tego organu oparte na danych będących w jego posiadaniu, co wynika wprost z art. 218 § 1 KPA. Nie jest zatem dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych, jeśli nie wynikają one z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu" (sygn. akt II GSK 2579/16). Przy ocenie zasadności odmowy wydania zaświadczenia istotne jest, iż stanowi ono wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji. Ponadto zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 § 1 Kpa., jest dokumentem urzędowym, który w innym postępowaniu administracyjnym korzysta ze szczególnej mocy dowodowej - domniemania prawdziwości tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zatem wydanie zaświadczenia tylko w oparciu o zeznania świadków czy też oświadczenie strony byłoby równoznaczne z nadaniem tym zeznaniom lub oświadczeniu szczególnej mocy dowodowej, czego przepisy K.p.a. nie przewidują (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 873/12). Wobec powyższego zgodnie z wiedzą organów oraz zapisami wynikającymi z dokumentacji będącej w ich posiadaniu, zadania realizowane przez Wnioskodawcę, w okresie służby w Służbie Celnej, nie są zadaniami o charakterze policyjnym. Reasumując, w ocenie Sądu należy uznać, iż organy, wydając postanowienia w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez Wnioskodawcę treści, przeprowadziły konieczne postępowanie wyjaśniające, niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Brak w dostępnej dokumentacji zapisów o treści i brzmieniu wskazujących jednoznacznie na realizację przez Skarżącego zadań określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy co zasadnie, stanowiło podstawę odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. W świetle wyżej przedstawionych argumentów w ocenie Sądu, nie było podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt wykonywania przez Skarżącego zadań policyjnych przez okres co najmniej 5 lat. Dokonana przez organ odwoławczy analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz zarzutów zawartych w zażaleniu wykazała, że brak jest dokumentacji, z której wynikałoby, że Skarżący realizował przez wskazany okres tzw. zadania policyjne. Skoro zaświadczenie, jak wyjaśniono wcześniej, jest wydawane w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Wobec powyższego zgodnie z wiedzą organów oraz zapisami wynikającymi z dokumentacji będącej w ich posiadaniu, zadania realizowane przez Wnioskodawcę, w okresie służby w Służbie Celnej, nie są zadaniami o charakterze policyjnym. W ocenie Sądu zebrany i przeanalizowany w ramach postępowania zaświadczeniowego w sprawie materiał dowodowy, w szczególności znajdujące się w dyspozycji organu dokumenty, dane i rejestry przedstawione przez w Izbę Celną w P. oraz Izbę Administracji Skarbowej w P. uzasadniały przyjęcie takiego, a nie innego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Orzeczenia wydane przez organy są prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami Kpa. w zakresie prowadzenia postępowania zaświadczeniowego. W związku z faktem, że zakres żądania wydania zaświadczenia był jednoznacznie sprecyzowany w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. – Skarżący, wniósł o wydanie przez DIAS w P. pisemnego potwierdzenia wykonywania zadań służbowych w szczególnych warunkach zagrażających życiu i zdrowiu w okresie od dnia okresie od [...] września 1999 r. do [...] września 2000 r., w rozumieniu § 4 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy to organy administracji publicznej były związane treścią żądania. Organy administracji publicznej nie są władne, potwierdzać innych faktów lub stanu prawnego aniżeli te wymienione w żądaniu, albo dowolnie modyfikować to żądanie w postanowieniu o odmowie wydania zaświadczenia. W ocenie Sądu zasadne jest twierdzenie organu, że "natura" zaświadczenia, (w istocie sprowadza się do przeniesienia danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów danych). Faktem jest, że w judykaturze wielokrotnie zwrócono uwagę, że jeżeli problematyka, której dotyczy zaświadczenie jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony jest niemożliwe (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 27 listopada 1998 r., sygn.. akt III SA 1282/97). Z racji charakteru zaświadczenia, nie może ono bowiem rozstrzygać żadnych kwestii spornych, zaś ta, którą ma potwierdzać, musi być oczywista i wynikająca wprost ze zbiorów danych znajdujących się w posiadaniu organu. Organ słusznie podnosi, że zarzuty Skrzącego zawarte w skardze wskazują, iż oczekuje on, aby w ramach postępowania zaświadczeniowego przeprowadzić pełne postępowanie administracyjne, w tym postępowanie dowodowe, co jednak jest sprzeczne z istotą tego postępowania. Okoliczności te zostały wyjaśnione wyżej. W ocenie Sądu, zarzuty materialno-prawne, tj. naruszenia przez organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę § 4 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, są niezasadne. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 roku poz. 132, z późn. zm. zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy), emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Jednocześnie, w ust. 6 tego przepisu zawarto delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3. Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno- rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] października 2021r. wskazano, iż Wnioskodawca nie podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo- śledczych, o których mowa w § 4 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Przepis ten, na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. U 12/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 736), w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, został uznany za niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Niekonstytucyjna norma § 4 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, straciła moc obowiązującą zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, tj. z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Stwierdzenie niezgodności w określonym wyżej zakresie przepisu § 4 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy z Konstytucją RP oraz z ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powoduje skutek w postaci braku możliwości zastosowania zakwestionowanej regulacji w zakresie objętym ww. orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Przepis ten, na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. U 12/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 736), w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, został uznany za niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Niekonstytucyjna norma § 4 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, straciła moc obowiązującą zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, tj. z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Stwierdzenie niezgodności w określonym wyżej zakresie przepisu § 4 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, powoduje skutek w postaci braku możliwości zastosowania zakwestionowanej regulacji w zakresie objętym ww. orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. W dotychczasowym orzecznictwie sądy przyjmowały, że § 4 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy nie wykracza poza ustawowe upoważnienie, gdyż wymaga aby zagrożenie było realne a nie hipotetyczne. Takie zaś rozumienie słowa "bezpośrednie" odpowiadało - zdaniem Sądów - treści ustawowego upoważnienia oraz art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (por. wyroki WSA w Warszawie z: 18 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 846/100). Dotychczasowe orzecznictwo Sądów administracyjnych, które Sąd w tym składzie podziela, stoi na stanowisku, że zaskarżony w niniejszym postępowaniu przepis ogranicza ustawowe przesłanki podwyższenia emerytury, uwzględniając zakaz zawężającej interpretacji przepisów regulujących prawa i wolności człowieka, powoływały się na art. 178 Konstytucji i odmawiały zastosowania § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. w rozpoznawanych sprawach. W tym stanie rzeczy, błędne jest twierdzenie Skarżącego, iż jako wymóg wypełnienia przez funkcjonariusza przesłanek przewidzianych w § 4 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy organy uznały konieczność realizacji czynności wymienionych w tym przepisie w połączeniu z przesłanką istnienia bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, gdyż w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wyjaśniono bowiem jaki wypływ na stosowanie tego przepisu, w szczególności przesłanki "bezpośredniości" wywarł ww. wyrok. TK sygn. U 12/13. Wymóg ten jak wskazano wyżej wynika z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. W ocenie Sądu, Szef KAS prawidłowo uznał, że brak jest dokumentów potwierdzających, że Skarżący w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, co najmniej 6 razy w ciągu roku, podejmował czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Skarżący może w drodze innego postępowania np. o uzyskanie prawa do emerytury - dowieść, za pomocą dostępnych w tamtym postępowaniu środków dowodowych, iż pełnił służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło