II SA/Wa 592/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego P. S. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi P. S. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "KGSG", "organ II instancji") z dnia [...] września 2024 r. nr [...], utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) dalej: "k.p.a.", rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej: "K[...]OSG", "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2024r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia. Z akt sprawy wynika, że w dniach [...] czerwca 2024 r. do dnia [...] lipca 2024 r. [...]. SG P. S. - starszy [...] placówki zespołu służby granicznej Placówki SG kat. [...] w [...] - przebywał na zwolnieniu lekarskim. W dniu [...] lipca 2024 r. o godz. 18:30, na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r. wydanego przez K[...]OSG, przeprowadzona została kontrola prawidłowości wykorzystania przez Skarżącego ww. zwolnienia lekarskiego. W wyniku podjętych czynności kontrolnych w dniu [...] lipca 2024 r. o godzinie 18.30 zespół kontrolny udał się na ul. [...], [...], tj. do miejsca wskazanego w zwolnieniu lekarskim ZUS ZLA [...] jako miejsce pobytu Skarżącego w okresie trwania niezdolności do służby z powodu choroby. Pod wskazanym adresem zespół kontrolny nie zastał ww. funkcjonariusza, a przebywająca w mieszkaniu jego żona poinformowała, że męża nie ma w domu, ponieważ dzwoniła jego matka mieszkająca w miejscowości [...] i do niej pojechał. W związku z powyższym zespół kontrolny poprosił żonę funkcjonariusza, aby przekazała mężowi, że odbyła się wizyta zespołu w celu kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego oraz aby na tę okoliczność sporządził notatkę w wyjaśnieniem powodu swojej nieobecności w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego pod adresem wskazanym w zwolnieniu. Około godziny 18:45 zespół kontrolny podjął próbę telefonicznego skontaktowania się ze Skarżącym z zamiarem poinformowania go o przeprowadzonej kontroli. Skarżący nie odebrał telefonu. W dniu [...] lipca 2024 r. Skarżący skontaktował się telefonicznie z zespołem kontrolnym i w trakcie rozmowy poinformował, że w dniu [...] lipca 2024 r. nie odbierał telefonu, ponieważ zostawił go w domu oraz że nie oddzwaniał do dnia [...] lipca 2024 r. gdyż nie chciał zakłócać dni wolnych od służby. Skarżący w dniu [...] lipca 2024 r. zapoznał się z protokołem sporządzonym na okoliczność przeprowadzonej kontroli, do którego dołączył notatkę służbową z wyjaśnieniami, w których wskazał, że w dniu [...] lipca 2024 r. około godz. 17:30 zmuszony był udać się do miejsca zamieszkania swojej matki. W ostatnich dniach zmarła jego ciotka ze strony ojca i w związku z tym pojawił się problem z pochówkiem i ustaleniem najbliższej rodziny osoby zmarłej. W tych dniach Policja prowadziła czynności wyjaśniające w tej sprawie. Funkcjonariusze udali się do domu jego matki, dla której sytuacja ta nie była normalna ani codzienna. Matka jest osobą starszą i schorowaną i mimo zapewnień funkcjonariuszy, że wszystko jest już w porządku była bardzo zdenerwowana. Wobec powyższego Skarżący uznał, że w tej sytuacji najwłaściwsze będzie jeśli on sam uda się do matki i ją uspokoi. Dodatkowo wyjaśnił, że w całym zamieszaniu nie wziął ze sobą telefonu, a po powrocie zauważył, że próbował się z nim skontaktować członek zespołu kontrolnego. Nie oddzwonił jednak od razu, lecz dopiero w dniu [...] lipca 2024 r., około godz. 09:00 (dwa dni później). Ponadto Skarżący wskazał, że zwolnienie lekarskie nie nakładało na niego zakazu opuszczania domu i konieczności leżenia. W tym stanie faktycznym zespół kontrolny uznał, że przebywanie Skarżącego w miejscowości [...] oddalonej o ok. 14 km od miejsca zamieszkania ([...]) wskazuje na nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego. K[...]OSG rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 125e ust. 3 i 13 i art. 125f ust. 1-3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 915) oraz § 2 pkt 2 lit. a, § 4 ust. 2 pkt 16, § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz.U. 2024 r., poz. 130), w związku z nieprawidłowym wykorzystywaniem zwolnienia lekarskiego przez [...]. SG P. S. w dniach [...] czerwca 2024 r. do dnia [...] lipca 2024 r., orzekł o potraceniu wymienionemu 9/30 uposażenia miesięcznego za czerwiec 2024 r. oraz 12/30 uposażenia miesięcznego za lipiec 2024 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżącego, że w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim mógł chodzić i w każdym momencie opuścić adres wskazany w zaświadczeniu lekarskim, w tym także odbyć wyjazd do miejscowości [...], w której zamieszkuje jego matka. Uwidoczniony na zaświadczeniu lekarskim kod "2" ("chory może chodzić") nie upoważnia chorego do przebywania poza miejscem wskazanym w zaświadczeniu jako miejsce pobytu w czasie trwania niezdolności do służby, w innych celach niż czynności niezbędne do zapewnienia prawidłowego leczenia i rekonwalescencji. Zakres dopuszczalnego poruszania się funkcjonariusza w przypadku orzeczenia czasowej niezdolności do pracy zawierającego określenie "chory może chodzić" winien bowiem ograniczyć się do najbliższych okolic jego zamieszkania i tylko dla załatwienia podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem organu, tłumaczenie Skarżącego jego nieobecności w miejscu wskazanym w zaświadczeniu lekarskim koniecznością wyjazdu do matki z powodu stresującej dla niej sytuacji związanej ze śmiercią siostry ojca nie usprawiedliwia nieobecności Skarżącego w miejscu wskazanym jako pobyt w okresie trwania niezdolności do pełnienia służby z powodu choroby. Nie można bowiem uznać, że wyjazd do pobliskiej miejscowości do matki zalicza się do zwykłych czynności dnia codziennego. Skarżący zobowiązany był w trakcie wykorzystywania zwolnienia lekarskiego przebywać w miejscu wskazanym na zaświadczeniu lekarskim, a w przypadku zmiany miejsca pobytu powinien poinformować o tym fakcie przełożonego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie od powyższego rozkazu personalnego zarzucając naruszenie: - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie i w konsekwencji poczynienie błędnego ustalenia polegającego na przyjęciu, że [...]. SG P. S. nieprawidłowo wykorzystywał zwolnienie lekarskie, ponieważ w dniu [...] lipca 2024 r. o godz. 18:30 podczas kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego nie przebywał w domu, natomiast przebywał u matki, która zamieszkiwała w miejscowości [...], oddalonej o około 14 km od jego miejsca zamieszkania, - art. 125e ust. 7 w związku z art. 125e ust. 3 ustawy o Straży Granicznej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że funkcjonariusz nieprawidłowo wykorzystywał zwolnienie lekarskie, w sposób niezgodny z jego celem. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] i umorzenie postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - Historii zdrowia i choroby nr kartoteki [...] - na okoliczność przebiegu leczenia Skarżącego oraz zaleceń lekarza. KGSG decyzją z dnia [...] września 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Stwierdził, iż ustalenia dokonane w niniejszej sprawie są bezsporne i kwalifikowane przez organ jako nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, co skutkowało utratą prawa Skarżącego do uposażenia. Nieobecność Skarżącego w miejscu wskazanym w zaświadczeniu lekarskim, wykazana w trakcie czynności kontrolnych, stanowi naruszenie prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego. Fakt wpisania w zaświadczeniu lekarskim cyfry "2" oznacza, że chory uprawniony jest tylko i wyłącznie do załatwiania zwykłych czynności dnia codziennego, a w przypadku zmiany miejsca pobytu winien poinformować o tym fakcie przełożonego. Zdaniem organu II instancji nie można uznać, że wyjazd do matki zalicza się do zwykłych czynności życia codziennego. Nie można też przyjąć, że wyjazd ten był zgodny z zaleceniami lekarskimi zawartymi w historii zdrowia i choroby nr kartoteki 2024/208, gdzie wskazano, że chory powinien "prowadzić oszczędzający tryb życia", unikać wysiłku fizycznego do czasu wygojenia krwiaka. Zwolnienie lekarskie nie jest urlopem wypoczynkowym czy zwolnieniem od zajęć służbowych w celu załatwienia ważnych spraw osobistych czy rodzinnych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., KGSG wskazał, że wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zostały należycie wyjaśnione. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawne jest wyczerpujący oraz zgodny z obowiązującymi regulacjami w zakresie zwolnień lekarskich. Ustalenia faktyczne organu I instancji oparte zostały nie tylko na sprawozdaniu z przeprowadzonej kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariusza, ale również na informacji, którą przekazała żona funkcjonariusza oraz wyjaśnieniach złożonych przez Skarżącego. Funkcjonariusz sam zaś potwierdził, że w trakcie zwolnienia lekarskiego w dniu [...] lipca 2024 r. przebywał w miejscu zamieszkania swojej matki w miejscowości [...]. Jednocześnie nie zaprzeczył, aby ustalenia poczynione przez organ w toku postępowania były niezgodne z prawdą. Organ II instancji zaznaczył, że obowiązek wykorzystywania zwolnienia lekarskiego zgodnie z jego celem stawia wymóg wyeliminowania sytuacji, które byłyby sprzeczne ze wskazanymi w nim zaleceniami lekarskimi. Chodzi więc o zaniechanie zachowań, które są wykorzystywaniem zwolnienia w innym celu niż odzyskanie zdolności do służby. Wyjazd funkcjonariusza do miejscowości [...] wykraczał poza jego zobowiązania i nie był wymuszony obiektywnymi okolicznościami. Zdaniem organu II instancji nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia przepisów art. 125e ust. 7 w związku z art. 125c ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Okoliczności podane przez Skarżącego, jako uzasadniające opuszczenie podczas zwolnienia lekarskiego miejsca zamieszkania, a w szczególności problemy z pochówkiem ciotki funkcjonariusza i ustaleniem kręgu najbliższej rodziny zmarłej oraz czynności wyjaśniające funkcjonariuszy Policji prowadzone w tej sprawie, nie mogą uzasadniać czy usprawiedliwiać opuszczenia przez funkcjonariusza miejsca zamieszkania w czasie zwolnienia lekarskiego. Ponadto funkcjonariusz nie przedstawił żadnej dokumentacji, która mogłaby świadczyć o jego rzekomym wyjeździe do matki, a mianowicie nie uprawdopodobnił swoich twierdzeń poprzez załączenie na tę okoliczność np. aktu zgonu ciotki czy notatki z czynności wyjaśniających prowadzonych przez Policję w miejscu zamieszkania matki funkcjonariusza. Istotne jest również to, że w czasie kontroli nie było możliwości skontaktowania się telefonicznego z kontrolowanym, jak i to, iż nie skontaktował się on niezwłocznie telefonicznie z funkcjonariuszem dokonującym kontroli lub przełożonym. Odnosząc się do wniosku dowodowego zawartego w odwołaniu KGSG stwierdził, że pozostaje on bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania. Istotą kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego nie jest bowiem ustalenie sprawności i stanu zdrowia funkcjonariusza, a sprawdzenie czy wykorzystuje on zwolnienie od zajęć służbowych zgodnie z przeznaczeniem, tj. w celu dojścia do pełnej zdolności do podjęcia zadań służbowych. Pismem z dnia [...] października 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie: - art. 6, art. 7, art., 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu personalnego, podczas gdy w niniejszej sprawie doszło do bezpodstawnej utraty przez Skarżącego uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego z powodu niewyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, tj. powodów, dla których P. S. udał się do matki, śmierci siostry ojca T. S., wizyty funkcjonariuszy Policji u matki oraz potrzeby jej uspokojenia i wytłumaczenia zaistniałej sytuacji, zaś w przypadku wątpliwości organu co do tego, czy takie zdarzenie miało miejsce, organ powinien wątpliwości te wyjaśnić poprzez ustalenie w Urzędzie Stanu Cywilnego faktu zgonu T. S. oraz faktu wizyty funkcjonariuszy Policji w domu matki Skarżącego poprzez uzyskanie informacji z Policji oraz celu tej wizyty, a w konsekwencji poczynienie błędnego ustalenia polegającego na przyjęciu, że Skarżący nieprawidłowo wykorzystywał zwolnienie lekarskie, ponieważ w dniu [...] lipca 2024 r. o godz. 18.30 podczas kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego nie przebywał w domu, natomiast przebywał u matki, - art. 125e ust. 7 w związku z art. 125e ust. 3 ustawy o Straży Granicznej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że funkcjonariusz nieprawidłowo wykorzystywał zwolnienie lekarskie, w sposób niezgodny z jego celem. W związku z powyższym Skarżący wniósł o: - o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości rozkazu personalnego organu I instancji i umorzenie postępowania, - zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. - zażądanie przez Sąd z Komendy Miejskiej Policji w [...] protokołu, ewentualnie notatki, z czynności dokonanych w miejscowości [...] ul. [...], pomiędzy [...] i [...] lipca 2024 r. z W. S. - na okoliczność podejmowanych przez funkcjonariuszy Policji czynności z udziałem matki Skarżącego (Skarżący udał się do KMP w [...] w celu uzyskania dokumentu potwierdzającego czynności dokonywane przez funkcjonariuszy Policji w domu jego matki, na żądanie funkcjonariuszy złożył stosowne pismo i do daty wniesienia skargi nie otrzymał odpowiedzi), - zażądanie z Urzędu Stanu Cywilnego w [...] aktu zgonu T. S. zmarłej w dniu [...] lipca 2024 r. - na okoliczność zgonu siostry ojca Skarżącego -T. S. (Skarżący próbował sam uzyskać akt zgonu T. S., który nie został jemu wydany z uwagi na dalszy stopień pokrewieństwa), - przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. wniosku Skarżącego złożonego w KMP w [...] - na okoliczność podjęcia przez funkcjonariusza działań w celu pozyskania dokumentu potwierdzającego przyczyny nagłego wyjazdu do matki. W motywach skargi podniesiono w szczególności, że stanowisko organu II instancji zawiera wewnętrzną sprzeczność, ponieważ organ z jednej strony twierdzi, że wyjazd Skarżącego do matki w związku z opisanymi zdarzeniami w trakcie zwolnienia lekarskiego był nieusprawiedliwiony, a z drugiej strony poddaje w wątpliwość, czy rzeczywiście taka sytuacja miała miejsce oraz że funkcjonariusz nie wykazał odpowiednimi dowodami, że ciotka rzeczywiście zmarła, a funkcjonariusze Policji rzeczywiście byli w domu jego matki. Zatem dopiero na tym etapie postępowania pojawiła się potrzeba potwierdzenia przez Skarżącego opisanych zdarzeń i jakkolwiek Skarżący podjął próbę uzyskania w Urzędzie Stanu Cywilnego odpisu aktu zgonu, to jednak spotkał się z odmową z uwagi na dalsze pokrewieństwo. Skarżący próbował również uzyskać dokumenty z czynności wyjaśniających prowadzonych przez funkcjonariuszy Policji, złożył stosowny dokument, jednak do dnia wniesienia skargi nie otrzymał odpowiedzi. Zaniechanie wyjaśnienia przez organ powyższych okoliczności doprowadziły do naruszenia art. 6, art. 7, art., 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jeżeli bowiem organ na etapie odwołania od decyzji powziął wątpliwość, czy rzeczywiście opisane przez Skarżącego zdarzenia miały miejsce, powinien podjąć działania w celu potwierdzenia okoliczności faktycznych wskazanych przez Skarżącego, uzasadniających jego wyjazd do matki w trakcie zwolnienia lekarskiego. Brak podjęcia tych działań skutkował błędnym ustaleniem, że Skarżący nieprawidłowo wykorzystywał zwolnienie lekarskie. Dalej wskazano, że stawiane Skarżącemu przez organ zarzuty są bezzasadne. Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie Skarżący udał się do domu matki w sytuacji, którą można określić jako nadzwyczajną, związaną ze śmiercią siostry ojca, problemami z jej pochówkiem oraz wizytą w domu matki policjantów w tej sprawie. Matka z uwagi na wiek oraz stan zdrowia potrzebowała, aby syn ją uspokoił i wytłumaczył całą sytuację. Funkcjonariusz przebywał poza domem około dwóch godzin, w miejscowości oddalonej od jego domu około 14 km, nie naruszał zaleceń lekarza, sytuacja ta była jednorazowa, związana z nadzwyczajnymi okolicznościami i nie miała żadnego wpływu na odzyskanie przez funkcjonariusza pełnej zdolności do służby, ani też funkcjonariusz nie postępował niezgodnie z zaleceniami lekarza. Nie doszło zatem do naruszenia art. 125e ust. 7 w związku z art. 125e ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Organ błędnie bowiem przyjął, że krótkotrwały, nieprzewidziany i związany z wyjątkowymi okolicznościami pobyt funkcjonariusza u matki stanowi nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, w sposób niezgodny z jego celem. Okoliczność, że Skarżący nie oddzwonił do zespołu kontrolującego od razu, ale dopiero w dniu [...] lipca 2024 r., około godziny 9.00, nie może stanowić przesłanki do uznania wykorzystania zwolnienia lekarskiego w sposób nieprawidłowy, niezgodny z jego celem. Funkcjonariusze z zespołu kontrolującego wiedzieli gdzie przebywał Skarżący, a zatem mogli zweryfikować dokonane ustalenia. Skarżący wrócił do domu około 19.30, następnego dnia była niedziela, a w poniedziałek rano zadzwonił pod wskazany przez kontrolujących numer telefonu. Ponadto żadne przepisy nie regulują przedmiotowych kwestii i nie należy oceniać takiego zachowania przez pryzmat prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. W odpowiedzi na skargę KGSG wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Rozpatrując skargę wedle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja KGSG z dnia [...] września 2024 r. oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny K[...]OSG z dnia [...] lipca 2024 r. w przedmiocie utraty prawa Skarżącego do uposażenia z powodu nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego została wydana z naruszeniem prawa. Kwestię kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich przez funkcjonariuszy Straży Granicznej określa art. 125e ustawy o Straży Granicznej, który w ust. 1 stanowi, że prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie funkcjonariusza, którym mowa w art. 125c ust. 1 pkt 3, może podlegać kontroli. Stosownie do art. 125e ust. 2 pkt 2 ww. ustawy kontrolę przeprowadza przełożony funkcjonariusza właściwy do spraw osobowych - w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 125c ust. 1 pkt 3. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (art. 125e ust. 3). Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy funkcjonariusz w okresie orzeczonej niezdolności do służby, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej (art. 125e ust. 7). W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że funkcjonariusz wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (art. 125e ust. 10). Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres o którym mowa w ust. 3 lub 4 (art. 125e ust.13). Od decyzji, o której mowa w ust. 13, funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego (art. 125e ust.14). Sformułowanie "wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem" nie ma definicji legalnej, co każdorazowo wymaga odniesienia się do indywidualnego przypadku. W orzecznictwie odnoszącym się do badanej kwestii zwraca się uwagę, iż celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej zdolności do służby. Samo bowiem zwolnienie lekarskie przesądza o niezdolności do służby w okresie w nim wskazanym. Przez nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego należy rozumieć taką czynność, która nie stanowiła dla osoby niezdolnej do służby czynności dnia codziennego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2002 r., sygn. akt [...]). Za sprzeczne z celem zwolnienia lekarskiego uznaje się wykonywanie czynności, które - wbrew zaleceniom lekarskim - wydłużają czas powrotu do zdrowia, utrudniają rekonwalescencję i odpoczynek. Zapis w zaświadczeniu lekarskim wskazujący, że pacjent "może chodzić", uprawnia do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego (choć nie jest to określenie precyzyjne o zamkniętym zakresie znaczeniowym), tj. poruszania się po mieszkaniu, udania się po zakupy, na zabieg czy kontrolę lekarską. Zakres dopuszczalnego poruszania się funkcjonariusza w takim przypadku winien ograniczać się do najbliższych okolic jego miejsca zamieszkania i tylko dla załatwienia podstawowych potrzeb życiowych. Okoliczność, iż w trakcie zwolnienia lekarskiego chory "może chodzić" nie oznacza, że policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim może traktować okres zwolnienia lekarskiego jako czas wolny od służby, którym może swobodnie dysponować. Czas zwolnienia lekarskiego nie może być traktowany jako równoważny okresowi urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego, czy innych dni wolnych od służby, w których to okresach funkcjonariusz decyduje o sposobie spędzania wolnego czasu (por. wyroki NSA z dnia 22 lutego 2022r., sygn. akt III OSK 1016/21 oraz z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3406/21; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1687/16; publ. CBOSA). Obowiązek wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy zgodnie z jego celem - w sensie poddania się zaleceniom i wskazaniom lekarskim - stawia zatem wymóg wyeliminowania sytuacji takiemu celowi przeciwnych. Chodzi więc o zaniechanie zachowań, które są wykorzystywaniem zwolnienia w innym celu niż odzyskanie zdolności do pracy. W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że w postępowaniu dotyczącym badania przesłanek utraty prawa funkcjonariusza Policji do uposażenia, organ nie dokonuje analizy jednostki chorobowej i nie ustala stanu zdrowia kontrolowanego policjanta (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 1016/21; publ. j.w.). Organ zobowiązany jest jednak każdorazowo ustalić i ocenić, mimo przytoczonych powyżej ogólnych reguł interpretacji tego pojęcia, czy w indywidualnej sprawie danego funkcjonariusza doszło do wykorzystania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem. Zakładając, że celem zwolnienia lekarskiego jest powrót do zdrowia, to obowiązkiem organu jest wykazanie, że określone zachowanie funkcjonariusza celowi temu nie sprzyjało. Dopiero szczegółowa analiza tej kwestii na tle konkretnego stanu faktycznego, znajdującego odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy, pozwala dokonać prawidłowej oceny. W orzecznictwie podkreśla się bowiem konsekwentnie, iż w niektórych sytuacjach osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim będzie zobligowana do podjęcia określonych działań, co może usprawiedliwiać zachowanie prawa do uposażenia, musi to być jednak aktywność, która została wymuszona okolicznościami nadzwyczajnymi i obiektywnie niezależnymi od funkcjonariusza (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 511/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1531/19; wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt I OSK 175/20; publ. j.w.). W świetle powyższego stwierdzić należy, że prawidłowa realizacja dyrektywy wynikającej z art. 125e ust. 7 ustawy o Straży Granicznej wymaga odniesienia do indywidualnych uwarunkowań faktycznych, w których doszło do udzielenia zwolnienia lekarskiego oraz skonfrontowania ich z działaniem, które ocenia się jako sprzeczne z celem zwolnienia lekarskiego (por. wyroki NSA z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1095/18 oraz z dnia 12 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1041/19; publ. j.w.). W ocenie Sądu organ nie zrealizował dyrektywy wynikającej z ww. przepisu w sposób prawidłowy. Nie poddał szczegółowej, wyczerpującej analizie i ocenie okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, a pomimo tego przyjął, że pobyt Skarżącego u matki w dniu [...] lipca 2024 r. przesądza o wykorzystywaniu zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem. Stanowisko organu uznać należy za co najmniej przedwczesne. Załączone do akt sprawy zaświadczenie na druku ZUS ZLA potwierdza, że Skarżący - przebywając na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] czerwca 2024r. do dnia [...] lipca 2024 r. - mógł chodzić. Zgodnie z Historią zdrowia i choroby nr kartoteki [...] Skarżący odbył dwie wizyty lekarskie: w dniu [...] czerwca 2024 r. oraz w dniu [...] lipca 2024 r. Podczas pierwszej wizyty lekarz (specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu) podał: "[...].06.2024 r. upadek z motocykla w pracy podczas patrolu na granicy ok. godziny 10.00", "powierzchowny ból brzucha, dolnej części grzbietu i miednicy". W zaleceniach stwierdził: "Oszczędzający tryb życia, unikanie wysiłku fizycznego do czasu wygojenia krwiaka. Brak przeciwwskazań do chodzenia". Podczas drugiej wizyty lekarz ten stwierdził: "Zakończenie leczenia. Pacjent jest zdolny do wykonywania pracy w zawodzie". W notatce służbowej z dnia [...] lipca 2024 r. dotyczącej kontroli wykorzystywania zwolnienia lekarskiego Skarżący podał, że w dniu [...] lipca 2024 r. około godz. 17.30 był zmuszony udać się do miejsca mieszkania matki. Wskazał, że w ostatnich dniach zmarła jego ciotka ze strony ojca, zatem pojawił się problem z pochówkiem i ustaleniem najbliższej rodziny osoby zmarłej. Zaznaczył również, że w tych dniach Policja prowadziła czynności wyjaśniające w tej sprawie - funkcjonariusze udali się do domu jego matki, dla której ta sytuacja nie była "normalna ani codzienna". Matka jest osobą starszą, schorowaną i mimo zapewnień Policji, że wszystko jest już w porządku, była bardzo zdenerwowana. W związku z tym, jak podał, uznał, że najwłaściwsze w tej sytuacji będzie to, aby się do niej udał i ją uspokoił. Dalej Skarżący podał, że o przeprowadzonej kontroli wykorzystywania zwolnienia lekarskiego dowiedział się od żony, po powrocie do domu, co miało miejsce w dniu [...] lipca 2024 r. około godz. 19.30. Stwierdził, że "w całym zamieszaniu" nie wziął ze sobą telefonu, a po powrocie do domu zauważył, że kontrolujący próbował się z nim skontaktować. Oddzwonił w dniu [...] lipca 2024 r. około godz. 9.00. Jak wskazano w protokole kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego w trakcie tej rozmowy telefonicznej w dniu [...] lipca 2024 r. Skarżący wyjaśnił, że nie odbierał telefonu, ponieważ zostawił do w domu, a do tego czasu nie oddzwaniał, bowiem nie chciał zakłócać dni wolnych. Organ I instancji nie podważył wyjaśnień Skarżącego zawartych w ww. notatce, a pomimo tego przyjął, że "przebywanie kontrolowanego w m. [...] oddalonej o 14 km od miejsca zamieszkania ([...]) wskazuje jednoznacznie na nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego". Stwierdził jednocześnie, że wyjaśnienia kontrolowanego "nie usprawiedliwiają jego nieobecności w miejscu wskazanym jako pobyt w okresie niezdolności do pełnienia służby". Nie można bowiem uznać, że "wyjazd do pobliskiej miejscowości do matki zalicza się do zwykłych czynności dnia codziennego". Organ I instancji pominął jednak okoliczności w jakich Skarżący udał się do matki. Uczynił to mianowicie w związku ze zgonem ciotki (siostry jego ojca) w celu poczynienia ustaleń co do pochówku, w związku czynnościami wyjaśniającymi jakie w tej sprawie podjęli funkcjonariusze Policji oraz na skutek spowodowanej tym stresującej sytuacji dla jego matki, która - jak podkreślał - była bardzo zdenerwowana. Żadna z tych okoliczności nie została przez organ podważona. Oczywistym jest, że opisany wyjazd Skarżącego do matki nie stanowi zwykłej czynności życia codziennego. Nie można jednak a priori przyjąć, że wyjazd ten nie był usprawiedliwiony szczególnymi okolicznościami związanymi ze zgonem członka rodziny. Organ I instancji kwestii tej w ogóle nie rozważył, nie wziął pod uwagę, że Skarżący - jak wyjaśnił - wrócił do miejsca zamieszkania ok. godz. 19.30, co mogłoby dodatkowo wskazywać na wyjątkowy, incydentalny charakter wizyty, podyktowany niecodziennymi okolicznościami. Organ nie wykazał tym samym, w jaki sposób Skarżący, poprzez wyjazd do matki, mógł naruszyć zalecenia lekarskie (zasady rekonwalescencji) zawarte w wystawionym zaświadczeniu lekarskim. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, jednak również nie wyjaśnił z jakich powodów w tej konkretnej sprawie uznał, że doszło do nieprawidłowego wykorzystania przez Skarżącego zwolnienia lekarskiego. Organ akcentował samo przebywanie Skarżącego u matki w dniu [...] lipca 2024 r. jako aktywność nie będącą czynnością życia codziennego, jednak nie odniósł się do podawanych przez Skarżącego powodów tej wizyty. Wprawdzie organ II instancji stwierdził, że "wyjazd funkcjonariusza do miejscowości [...] wykraczał poza jego zobowiązania i nie był wymuszony obiektywnymi okolicznościami", jednak w żaden sposób nie wyjaśnił tego stanowiska. Nie określił jakie "zobowiązania" spoczywały na Skarżącym i jakie (choćby przykładowo) okoliczności należałoby uznać za obiektywne, jeśli nie są nimi zgon bliskiego członka rodziny, postępowanie wyjaśniające prowadzone w tej sprawie przez Policję oraz stres matki Skarżącego spowodowany tą sytuacją. Organ II instancji podniósł, że Skarżący nie uprawdopodobnił twierdzeń dotyczących rzekomego wyjazdu do matki, w szczególności nie przedstawił na tę okoliczność żadnej dokumentacji, tj. aktu zgonu wskazanego członka rodziny czy notatki z czynności wyjaśniających sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji. Wskazać zatem należy, że jeżeli organ powziął jakiekolwiek wątpliwości co do wiarygodności wyjaśnień Skarżącego, to powinien podjąć czynności dowodowe w celu ich potwierdzenia bądź wyeliminowania, który to obowiązek wynika z przepisów postępowania administracyjnego. Mianowicie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i uzupełnioną postanowieniami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., na organach administracji publicznej ciąży obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego celem wykazania, że dana okoliczność została udowodniona. Zaznaczyć należy, że ustawodawca przewidział otwarty katalog środków dowodowych stanowiąc, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 k.p.a.), a zatem to do organu należy decyzja, z których środków dowodowych i jakim zakresie skorzysta. Organ II instancji, pomimo wyrażonych wątpliwości, nie podjął dodatkowych czynności dowodowych i opierając się wyłącznie na Protokole z kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego sporządzonego w dniu [...] lipca 2024 r. oraz załączonej do niego Notatce służbowej sporządzonej w dniu [...] lipca 2024 r. przez Skarżącego, stwierdził, że "ustalenia dokonane w niniejszym postępowaniu są bezsporne i kwalifikowane przez organ jako nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (...)". Ocena ta, jak już wyżej wskazano, jest przedwczesna, bowiem nie wyjaśnia z jakich względów organ przyjął, że wizyta u matki w przedstawionych wyżej, niecodziennych i obiektywnie niezależnych od Skarżącego okolicznościach, pozostaje sprzeczna z celem zwolnienia lekarskiego, w co za tym idzie mogła spowodować np. wydłużenie czasu powrotu do zdrowia, utrudnienie rekonwalescencji czy odpoczynku. Organy obu instancji wskazywały na brak kontaktu telefonicznego ze Skarżącym w czasie kontroli oraz bezpośrednio po jej dokonaniu. Okoliczność tę wyjaśnił jednak Skarżący podnosząc, że na skutek zamieszania spowodowanego okolicznościami wyjazdu do matki, zostawił telefon w domu, zaś po powrocie od matki nie kontaktował się z kontrolującym (czy przełożonym) nie chcąc zakłócać czasu wolnego od służby (uczynił to rano w dniu [...] lipca 2024 r.). Organ na żadnym etapie postępowania nie podważył wiarygodności tych wyjaśnień. Nie wskazał również w jaki sposób okoliczności podane przez Skarżącego miałyby wpłynąć na ocenę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego w tym konkretnym przypadku. Organ akcentował, że w przypadku zmiany miejsca pobytu w trakcie wykorzystywania zwolnienia lekarskiego funkcjonariusz powinien o tym fakcie powiadomić przełożonego. Rzecz jednak w tym, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, że Skarżący zmienił "miejsce pobytu". Skarżący, jak wskazywał, a okoliczność ta nie została podważona przez organ, udał się z wizytą do matki gdzie przebywał około 2 godzin. Nie sposób zatem uznać, że dokonał "zmiany miejsca pobytu" na inne względem tego, które zostało wskazane w zaświadczeniu lekarskim, gdzie podano miejsce jego zamieszkania. Podsumowując stwierdzić należy, że organ z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 125e ust. 7 i ust. 3 ustawy o Straży Granicznej orzekł o utracie przez Skarżącego prawa do uposażenia. Nie poddał bowiem wszechstronnej analizie okoliczności w jakich miała miejsce wizyta Skarżącego u matki w dniu [...] lipca 2024 r., a w konsekwencji błędnie (przedwcześnie) uznał, że udanie się z tą wizytą jest równoznaczne z wykorzystywaniem zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem. Uchybienie ww. przepisom skutkowały uchyleniem obu zaskarżonych decyzji. Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną. Ponownie rozważy okoliczności faktyczne sprawy z uwzględnieniem powołanego orzecznictwa sądów administracyjnych, a w razie potrzeby przeprowadzi dodatkowe postępowanie dowodowe. Weźmie po uwagę, że obowiązkiem organu jest każdorazowe ustalenie i ocena, czy w indywidualnej sprawie funkcjonariusza doszło do wykorzystania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem. Przy założeniu, że celem zwolnienia lekarskiego jest powrót do zdrowia, to obowiązkiem organu jest wykazanie, że określone zachowanie funkcjonariusza stanowiło zaprzeczenie tego celu. Organ weźmie również pod uwagę, że wykorzystanie zwolnienia w sposób niezgody z jego celem rodzi poważne konsekwencje, umożliwia bowiem pozbawienie w trybie administracyjnym prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia. Prawo do uposażenia podlega ochronie i jego pozbawienie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach niewątpliwie spełniających przesłanki ustawowe. Wydane w sprawie decyzje nie potwierdzają, aby taka sytuacja wystąpiła w niniejszym przypadku. Końcowo Sąd zauważa, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle ww. przepisu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest prowadzenie dowodów wyłącznie z dokumentów i to w ograniczonym zakresie oraz w szczególnych warunkach, a jego celem jest wyjaśnienie istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Uwzględniając powyższe Sąd oddalił wnioski dowodowe złożone w skardze uznając, że przesłanki określone w ww. przepisie nie zostały spełnione w niniejszej sprawie. Sąd zważył przy tym, że obowiązanym do ustalenia stanu faktycznego sprawy jest organ administracji, zaś Sąd nie może zastępować organu w realizacji jego podstawowych obowiązków procesowych. Sąd dokonuje oceny zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego ustalonego i obowiązującego w dacie jej wydania, zaś pismo Skarżącego z dnia [...] października 2024 r. skierowane do KMP w [...], będące przedmiotem wniosku dowodowego, pochodziło z daty późniejszej aniżeli data wydania zaskarżonej decyzji. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej (480 zł) wraz z opłatą sądową od pełnomocnictwa (17 zł) Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji wyroku.