II SA/Wa 613/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędziowie WSA Olga Żurawska - Matusiak, Andrzej Kołodziej, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę – W dniu [...] maja 2012 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. o sygn. akt [...] S.S. został uznany winnym popełnienia czynu, polegającego na tym, że w dniu [...] lutego 2012 r. w S. (woj. p.) kierował samochodem osobowym marki [...]o nr rej. [...] w ruchu lądowym, będąc w stanie nietrzeźwości ([...] alkoholu w wydychanym powietrzu), a stanowiącego przestępstwo z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). W związku z powyższym wyrokiem, w dniu [...] września 2012 r. P. Komendant Wojewódzki Policji w R. wszczął postępowanie o cofnięcie S.S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich (k. 56 akt administracyjnych) na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. "a" ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 576). W dniu [...] września 2012 r. do P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. wpłynęła opinia Koła Łowieckiego "B." D. (k. 65 akt administracyjnych), w której określono S.S. – członka Koła – jako osobę spokojną, opanowaną, zrównoważoną, koleżeńską, która nigdy nie wykazywała żadnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego czy psychofizycznego, jak również nie dała się zauważyć jako osoba nadużywająca alkoholu czy innych substancji psychotropowych lub psychoaktywnych. Zarząd Koła nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do posiadania broni myśliwskiej przez S.S. W dniu [...] września 2012 r. Prokuratura Rejonowa w T. poinformowała P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w R., że w dniu [...] września 2012 r. skierowała do Sądu Rejonowego w T. akt oskarżenia przeciwko S.S. o popełnienie przez niego przestępstwa z art. 282 w związku z art. 283 i art. 193 kk (k. 67 akt administracyjnych). W dniu [...] października 2012 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji wpłynął wynik wywiadu przeprowadzonego przez Komendanta Miejskiego Policji w T. Z informacji w nim zawartych wynikało, że część sąsiadów wydało S.S. pozytywną opinię, jednakże jeden z nich określił go jako osobę awanturującą się i nadużywającą alkoholu. Ponadto, jak ustalono, S.S. miał prowadzone postępowanie o nr [...] o wykroczenie uszkodzenia krzewów (k. 70 akt administracyjnych). Z protokołu kontroli warunków przechowywania broni, sporządzonego przez Komendę Miejską Policji w T. w dniu [...] września 2012 r. (k. 71-72 akt administracyjnych) wynikało, że S.S. przechowuje broń i amunicję zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343). W dniu [...] grudnia 2012 r. P. Komendant Wojewódzki Policji w R. wydał decyzję nr [...], którą cofnął S.S. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich w ilości trzech sztuk broni. Na gruncie okoliczności sprawy organ wskazał, że S.S. należy do osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. "a" ww. ustawy o broni i amunicji, którym właściwy organ Policji – stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy – jest obowiązany cofnąć pozwolenie na broń. S.S. został bowiem skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne, za które skazanie nie uległo zatarciu, a zatem nastąpiło spełnienie przesłanki obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. Organ podkreślił przy tym, że prawo do broni jest uprawnieniem wyjątkowym, fakt zaś skazania S.S. za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji z art. 178a § 1 k.k. świadczy o jego stosunku do obowiązującego porządku prawnego. Prezentując taką postawę życiową, w ocenie organu, S.S. utracił wiarygodność w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni myśliwskiej, czego nie może zmienić pozytywna opinia Koła Łowieckiego, którego jest członkiem. W dniu [...] grudnia 2012 r. S.S. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wywiódł w nim, że nie ma bezpośredniego związku między popełnionym przez niego przestępstwem a ryzykiem użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa albo porządku publicznego. Ponadto, zdaniem odwołującego się, decyzja organu jest powtórnym karaniem za ten sam czyn, co godzi w zasadę ne bis in idem, w rozumieniu prawa karnego. Brak wobec tego było, zdaniem S.S., podstawy materialnej do wydania przedmiotowej decyzji. W związku z powyższym odwołaniem, w dniu [...] stycznia 2013 r. Komendant Główny Policji wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Komendant Główny Policji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zasadna i celowa, podzielając tym samym argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że wyrok sądu karnego był wydany w sprawie karnej, regulowanej przepisami prawa karnego, zaś sprawa cofnięcia pozwolenia na broń jest sprawą administracyjną, w której nie ustala się winy czy niewinności osoby posiadającej lub ubiegającej się o broń. Cofnięcie pozwolenia nie jest zatem dodatkową karą, w rozumieniu przepisów prawa karnego, lecz konsekwencją administracyjnoprawną, wynikającą z postępowania strony jako posiadacza tak ściśle związanego ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego prawa, jakim jest pozwolenie na broń. Powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji S.S. uczynił przedmiotem swojej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2013 r. Podniósł w niej, że przestępstwo, za które został skazany, a które stało się podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń, było drobnej wagi, bowiem sprowadzało się do kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości na odcinku kilku metrów, podczas przestawiania samochodu na parking. Ponadto wskazał, że organy dopuściły się naruszenia art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), gdyż przed wydaniem decyzji nie wysłuchano go jako strony. Wreszcie, w ocenie skarżącego, organ źle wyinterpretował art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy o broni i amunicji, gdyż mowa w nim, że cofa się pozwolenie na broń osobom skazanym, jeżeli stanowią zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a tymczasem skarżący uważa, że nie należy do tych kategorii. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniach podjętych w sprawie decyzji. Podkreślił, że decyzje te nie mają charakter uznaniowego, albowiem są decyzjami związanymi, tzn. organ jest zobligowany do ich wydania w sytuacjach określonych w przepisach ustawy o broni i amunicji. Za chybione organ uznał ponadto zarzuty pod adresem przeprowadzonego postępowania dowodowego, gdyż – w jego ocenie – zebrany materiał w sprawie ma charakter kompletny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że prawo do posiadania broni jest w polskim systemie prawa ściśle reglamentowane w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego i w żadnym przypadku nie może być zaliczone do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. o sygn. akt II OPS 4/09, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2010, nr 1, poz. 5; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2012 r. o sygn. akt II OSK 1292/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym także prawa europejskiego. Poza wypadkami określonymi ustawowo, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Ustawodawca, ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg właściwości osób, jak np. wiek, określone predyspozycje psychofizyczne, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, ewentualnie, w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała – by mogła z niego nadal korzystać. Prawodawca obwarował warunkami zasady przechowywania broni, jej noszenia, zabezpieczenia, kładąc przy tym nacisk na szczególne obowiązki posiadacza broni, jak choćby w zakresie przestrzegania norm porządku prawnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 2258/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pozwolenie na broń palną jest zatem uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 2807/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 576), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 2-6 cyt. ustawy, chodzi tu o osoby: 2) z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 ze zm.), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; 3) wykazujące istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego; 4) uzależnione od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych; 5) nieposiadające miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 6) stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń S.S. był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] maja 2012 r. o sygn. akt [...], którym S.S. został uznany winnym popełnienia czynu, polegającego na tym, że w dniu [...] lutego 2012 r. w S. (woj. p.) kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] w ruchu lądowym, będąc w stanie nietrzeźwości ([...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), stanowiącego przestępstwo z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Skarżący skazany za to został na karę grzywny w wysokości [...] stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę [...] złotych, jak również orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii [...] na okres [...] lat. Popełnione przez skarżącego przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego jest przestępstwem umyślnym (zob. A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, s. 424; M. Budyn-Kulik, w: Kodeks karny. Komentarz, red. M. Mozgawa, Warszawa 2012, s. 405). Tym samym w sprawie ziściła się przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż S.S. stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. "a" cyt. ustawy. Jak zauważa się w literaturze (zob. B. Kurzępa, Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 2098/11, "Prokuratura i Prawo" 2013, nr 3, s. 185; por. tenże, Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 2281/11, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2012, nr 9, poz. 89, s. 624), obecna konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o broni i amunicji nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek określonych w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o odmowie wydania pozwolenia na broń lub o cofnięciu decyzji o pozwoleniu na broń. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe albo za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości bądź pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak: dobra opinia w miejscu pracy i zamieszkania, brak jakichkolwiek skarg na sposób korzystania (używania) z broni palnej, pozytywna opinia z koła łowieckiego, do którego należy osoba zainteresowana, etc. Sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu. Kategoryczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji: "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r. o sygn. akt II OSK 356/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1904/11 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, organ nie jest zobowiązany do badania, czy dana osoba stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, uzasadniające cofnięcie jej pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny dokonał już ustawodawca, przyjmując, że kategorie osób wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ww. ustawy o broni i amunicji takie zagrożenie – w jego ocenie – stanowią. Katalog wymieniony w tym przepisie ma obecnie charakter zamknięty (por. A. Herzog, Ustawa o broni i amunicji po nowelizacji, "Prokuratura i Prawo" 2011, nr 10, s. 70). Nie można zgodzić się ze skarżącym, że nie istnieje związek między charakterem popełnionego przez niego przestępstwa, a potrzebą cofnięcia mu pozwolenia na broń, przez co wydane w sprawie decyzje miałyby być nielegalne. Zważyć bowiem należy, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie ma charakteru środka karnego, lecz administracyjnoprawny. Ustawodawca uznał bowiem, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, bądź skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia – jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie bowiem wskazanych czynów (ich dokonanie) świadczy, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać – w ocenie ustawodawcy – winien posiadacz broni. Broń oraz amunicja wszak, ze względu na potencjalnie możliwe wywołanie nimi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, musi podlegać daleko idącej reglamentacji, zaś dostęp do nich mogą mieć tylko osoby niewątpliwie opanowane, praworządne, zrównoważone, dojrzałe. Z tego też względu przepisy dopuszczające jednostki do posiadania broni i amunicji muszą być wykładane możliwie rygorystycznie. Ma to szczególne znaczenie wobec dyspozycji art. 38 Konstytucji RP, w myśl którego Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Ścisła, daleko idąca reglamentacja i kontrola dostępu do broni jest właśnie elementem tej ochrony, tym samym restrykcyjne rozumienie przepisów o dostępie do broni i amunicji wypływa z samej ustawy zasadniczej. Zauważyć należy, że skazanie prawomocnym wyrokiem S.S. związane było z kierowaniem przez niego samochodem pod wpływem alkoholu. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2012 r. o sygn. akt II OSK 1282/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), na gruncie obowiązującej ustawy o broni i amunicji w brzmieniu z dnia 9 marca 2011 r., osobom posiadającym broń można stawiać wysokie wymagania w odniesieniu do spożycia przez nie alkoholu. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stanowi w każdym przypadku dowód wyjątkowej nieodpowiedzialności i lekkomyślności. Nie ma tu znaczenia to, gdzie i na jakim odcinku osoba dopuściła się kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Uzasadnione jest za to przyjęcie, że osoba taka, będąc pod wpływem alkoholu, nie umie należycie pokierować swoim postępowaniem, a w konsekwencji nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni palnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II OSK 2024/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął spełnienie przesłanek materialnoprawnych do cofnięcia S.S. pozwolenia na broń, a zatem decyzja odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), spostrzec należy, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa, poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r. o sygn. akt II OSK 831/05, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2006, nr 6, poz. 157). W niniejszej sprawie skarżący tego nie wykazał, zaś – zdaniem Sądu – zebrany materiał dowodowy ma charakter kompletny. W tym stanie rzeczy, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.