II SA/Wa 701/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata K. J. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 701/16 o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 701/16 w ten sposób, że postanawia odmówić przyznania adwokatowi K. J. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SO/Wa 23/16 referendarz sądowy przyznał skarżącemu J. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w dniu 11 maja 2016 r. wyznaczyła adwokat K. J. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 701/16 odrzucił skargę J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową. Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. wniosła w imieniu skarżącego zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 23 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II OZ 1055/16 oddalił zażalenie. Adwokat K. J. wystąpiła do Sądu o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych wraz z kosztami przesyłek pocztowych poniesionymi w sprawie w łącznej wysokości 16,80 zł. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. J. kwotę 120 zł oraz kwotę 27,60 zł, stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oraz kwotę 16,80 zł tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wskazał, iż stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Ponieważ niniejsza sprawa została wszczęta w dniu 5 kwietnia 2016 r. i zakończona prawomocnie przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2016 r.), do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy wcześniejszego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Referendarz sądowy podniósł, iż z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia wynika, że wysokość opłaty maksymalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym wynosi 240 zł. W ocenie referendarza sądowego rozpoznana sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru, a podjęte przez pełnomocnika skarżącego czynności – zapoznanie się z aktami sprawy i wniesienie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skargi, z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia - nie wymagały znacznego nakładu pracy. Z tego względu za adekwatne do udziału adwokata w tym postępowaniu referendarz uznał wynagrodzenie w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej, tj. 120 zł. Pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. adwokat K. J. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2016 r. Zarzucając naruszenie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 22 października 2015 r. polegające na uznaniu, że rozpoznawana sprawa ze skargi J. G. nie miała skomplikowanego charakteru, zaś podjęte przez pełnomocnika czynności nie wymagały znacznego nakładu pracy, co uzasadnia ustalenie wynagrodzenia w wysokości ½ opłaty maksymalnej, tj. 120 zł. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez ustalenie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu w pełnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata uregulowane zostały w znajdującym w tej sprawie zastosowanie rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Zgodnie z przepisem § 3 powołanego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Podkreślenia wymaga, że oświadczenie to jest nieodzownym elementem wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca adwokata ustanowionego z urzędu nie została wynagrodzona. W przedmiotowej sprawie adw. K. J. we wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej nie zawarła oświadczenia, o którym mowa wyżej, co uszło uwadze referendarza sądowego. Oświadczenia takiego nie zawiera także żadne inne znajdujące się w aktach sprawy pismo adwokat K. J. Wskazania wymaga przy tym, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że nawet sama treść żądania zawierająca sformułowanie "nieopłaconej pomocy prawnej" nie może być utożsamiana ze złożeniem oświadczenia (v. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt II FZ 625/05, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OZ 704/07 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niniejszej jednakże adwokat wnioskujący o przyznanie wynagrodzenia nie zawarł nawet takiego "pośredniego" oświadczenia, że jego praca nie została wynagrodzona. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że oświadczenie jest obligatoryjnym elementem wniosku, a jego niezłożenie stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu (v. wyżej powołane postanowienia oraz postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 615/08, postanowienie NSA z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09 orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec braku oświadczenia adwokat K. J., że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały zapłacone, Sąd nie miał podstaw, aby przyjąć, że praca adwokata nie została wynagrodzona. Z tego względu zaszła konieczność zmiany postanowienia referendarza sądowego poprzez orzeczenie o odmowie przyznania wynagrodzenia. Z tego względu, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.