II SA/Wa 760/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-04

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Adam Lipiński, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy skreślająca z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego, podjęta w związku z odmową przyjęcia dwóch proponowanych lokali, jest zgodna z prawem, jeśli nie wyjaśniono motywów skreślenia i nie odniesiono się do argumentów skarżących dotyczących wad lokali i roszczeń dekretowych?
Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy skreślająca z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego została uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów prawa miejscowego, w szczególności § 27 ust. 2 uchwały Rady Miasta, poprzez nieprawidłowe zastosowanie. Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający motywów podjęcia tak kategorycznego środka jak skreślenie z listy, nie odniósł się do argumentów skarżących dotyczących wad oferowanych lokali oraz kwestii roszczeń dekretowych, a także nie wykazał, że odmowa przyjęcia lokali była nieuzasadniona. Sąd podkreślił, że prawo do lokalu zamiennego jest gwarantowane ustawowo i jego realizacja wymaga wnikliwego zbadania sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący, O. i W. N., zostali skreśleni z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego uchwałą Zarządu Dzielnicy, po tym jak odmówili przyjęcia dwóch proponowanych lokali. Skarżący argumentowali, że lokale te miały wady, nie odpowiadały ich potrzebom i znajdowały się w budynkach objętych roszczeniami dekretowymi. Organ podtrzymał swoją decyzję, powołując się na regulacje prawa miejscowego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i zasądzono od Zarządu Dzielnicy na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.) Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi O. N. i W. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego na czas nieoznaczony 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżących O. N. i W. N. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Dzielnicy [...] Miasta W. uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...] Miasta W., stanowiącego załącznik nr 9 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady Miasta W. z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom Miasta W. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 i 454 ze zm.) oraz § 27 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta [...] z dnia 9 lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta W. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 2 pkt 4 i art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150), podjął uchwałę następującej treści: § 1. Skreśla się Państwa O. i W. N. z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego na czas nieoznaczony. §2.1. Wykonanie uchwały powierza się Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]. 2. Nadzór nad wykonaniem uchwały powierza się Członkowi Zarządu Dzielnicy [...] sprawującemu zwierzchni nadzór nad Wydziałem Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]. § 3. Wykonanie uchwały powinno nastąpić w terminie 30 dni od daty jej podjęcia. § 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu uchwały Zarząd Dzielnicy [...] Miasta W. wskazał co następuje. Państwo O. i W. N. są byłymi najemcami lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., w którym zamieszkują wraz z synem – P. N. Najem został wypowiedziany na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ze skutkiem na dzień 31 października 2013 r. (konieczność opróżnienia lokalu w związku z remontem budynku). W związku z przysługującym lokatorowi w takiej sytuacji prawem do lokalu zamiennego (art. 11 ust. 9 ww. ustawy) Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2013 r. zakwalifikował małżonków N. do wynajęcie lokalu zamiennego na czas nieoznaczony. Małżonkowie otrzymali kolejno dwie propozycje najmu lokali zamiennych, spełniających ustawowe kryteria dla takiego lokalu i porównywalnych z lokalem dotychczasowym. Zainteresowani nie wyrazili zgody na żaden ze wskazanych lokali. Urząd wystąpił do sądu z pozwem o eksmisję ww. z przedmiotowego zajmowanego lokalu i Sąd Rejonowy dla [...] wyrokiem zaocznym z dnia [...] maja 2014 r. nakazał pozwanym: O. N., W. N. i P. N. opuszczenie i opróżnienie przedmiotowego lokalu bez uprawnień do otrzymania lokalu socjalnego. Zgodnie z treścią § 27 ust. 2 ww. uchwały nr LVIII/1 751/2009 Rady Miasta W., w przypadku nieprzyjęcia przez wnioskodawcę żadnej z dwóch różnych ofert lokali, Zarząd Dzielnicy po zasięgnięciu opinii Komisji Mieszkaniowej może postanowić o przesunięciu tej osoby na koniec listy albo o skreśleniu jej z listy, przy czym przesunięcia na koniec listy można dokonać nie więcej niż jeden raz. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę opinię Komisji Mieszkaniowej oraz ww. wyrok, Zarząd Dzielnicy [...] postanowił skreślić Państwa N. z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego na czas nieoznaczony. Zgodnie z dokumentami zgromadzonymi przez Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. nie toczy się postępowanie z wniosku byłych właścicieli o zwrot nieruchomości. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. małżonkowie N. zwrócili się do Zarządu Dzielnicy [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w postaci uchylenia w całości powyższej uchwały. W odpowiedzi z dnia [...] marca 2015 r. Zarząd Dzielnicy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. O. i W. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zażądali stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w całości i zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie: 1. art. 11 ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przez niezastosowanie i skreślenie skarżących z listy oczekujących na lokal zamienny, podczas gdy zapewnienie lokalu zamiennego jest ustawowym obowiązkiem organu (jako wynajmującego); 2. § 23 pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta W. z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], przez jej niezastosowanie i przeprowadzenie procedury opiniowania wniosku o przyznanie lokalu zamiennego przez Komisję Mieszkaniową; 3. § 27 ust. 1 i 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, przez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy norma ta nie odnosi się do procedury przyznania lokalu zamiennego, będącej realizacją ustawowego obowiązku organu (jako wynajmującego), o którym mowa w art. 11 ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów; 4. art. 8 i art. 9 Kpa, poprzez brak należytego i wszechstronnego poinformowania stron, że w przypadku dwukrotnej odmowy przyjęcia zaoferowanego lokalu zamiennego organ zamierza skreślić skarżących z listy oczekujących na jego przyznanie (niezależnie od faktu, że nastąpiło to z naruszeniem prawa). W uzasadnieniu skargi małżonkowie N. wskazali, iż odmówili przyjęcia dwóch propozycji lokali zamiennych ze względu na wady lokali, niedopasowanie propozycji do faktycznego wyposażenia technicznego dotychczas zajmowanego lokalu (np. brak CO w lokalu przy ul. [...]) oraz aktualnych potrzeb i możliwości rodziny, a szczególnie ze względu na fakt zgłoszenia roszczeń do obu nieruchomości, w których znajdują się lokale zamienne. Skarżący nadmienili, iż takich roszczeń co do nieruchomości przy ul. [...] brak i skarżący posiadają korzystne uprawnienia do ewentualnego wykupu tego lokalu. Zwrócili się z prośbą o wskazanie trzeciego lokalu zamiennego, który byłby pozbawiony stwierdzonych wad, a przede wszystkim takiego, który jest położony w budynku nieobjętym tzw. roszczeniami dekretowymi, a przynajmniej znajduje się w budynku wybudowanym lub odbudowanym po wojnie. Jednakże Miasto nie złożyło więcej propozycji przyznania lokalu zamiennego, a w dniu [...] marca 2014 r. wszczęło postępowanie sądowe o opróżnienie lokalu, zakończone wyrokiem zaocznym z dnia [...] maja 2014 r. Skarżący podkreślili, iż zawarta w uchwale nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta W. z dnia 9 lipca 2009 r. procedura przyznawania lokalu zamiennego, nie może pozbawiać lokatora prawa, przysługującego mu z mocy ustawy, to jest art. 11 ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Analizując przepis art. 11 ust. 9, wskazali, iż ustawodawca nie wprowadził w zakresie lokalu zamiennego żadnej regulacji, a zważywszy na ochronny charakter ustawy, procedura przyznawania takiego lokalu nie może być dokonywana ze szkodą dla najemcy. W przypadku, gdy lokal nie spełnia wymogów ustawowych (ustawa o ochronie prawa lokatorów i Kodeks cywilny) lokator ma prawo odmówić zawarcia umowy najmu. Instytucja zapewnienia lokalu zamiennego nie może jednak stanowić jednostronnego narzędzia, pozwalająca silniejszemu podmiotowi na przeniesie lokatora do miejsca niegwarantującego dotychczasowej pewności bytu rodziny, a wręcz wykorzystywaniem takiej okazji do stworzenia warunków sprzyjających potencjalnej możliwości pozbycia się w niedługim czasie najemcy komunalnego. Szczególnie w sytuacji, w której konieczność zmiany lokalu nie jest wynikiem inicjatywy lokatora, ani jego winy, a okoliczności od niego całkowicie niezależnych i będących konsekwencją ewidentnego, wieloletniego zaniedbywania kamienicy przy ul. [...] przez [...]. Skarżący nadmienili także, iż organ składając propozycje lokali zamiennych i porównując je z lokalem dotychczasowym, nie uwzględnił aktualnego stanu wynajmowanego lokalu, bazując na stanie z roku 1988 i nie uwzględniając dokonanych przez skarżących remontów i adaptacji, podnoszących jego standard. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W ocenie organu sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej i dlatego wykreślenie skarżących z listy osób oczekujących na zamianę lokali nie stanowi podstawy do uznania, że może być ona dochodzona przed sądem administracyjnym. Jest to sprawa cywilna. Natomiast żądanie oddalenia skargi organ argumentował treścią § 23 pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta W. z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Po pierwsze, jak wynika z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r. w sprawie I OSP 4/08, uchwała zarządu dzielnicy [...] odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe powoduje, iż dla zachowania prawa do wniesienia skargi niezbędne jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie wskazanym w art. art. 52 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasada ta została przez skarżących dochowana. Jak wynika z bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych sprawy odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu nie są sprawami cywilnymi ale administracyjnymi (porównaj wyrok NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I OSK 866/11; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 908/11; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 649/11; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 9/10). Na taką zasadę jednakowego traktowania tych spraw, ujętych między innymi w poszczególnych postanowieniach art. 21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 150) wskazują liczne orzeczenia sądów administracyjnych - porównaj wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2368/14; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 107/14 i z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1181/12; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 790/10. Warto w tym miejscu przytoczyć odpowiednie fragmenty z uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r. w sprawie I OSP 4/08: "Organem gminy, którego uchwały lub zarządzenia mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest także organ dzielnicy w gminie, któremu przekazano określone zadania i kompetencje należące do właściwości gminy. W tym względzie należy w pełni podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte w wyroku siedmiu sędziów z dnia 6 listopada 2000 r., OSA 2/00 (ONSA z 2001 r., z. 2, poz. 48), że zasadniczy sens nadzoru nad działalnością gminy, w tym także instytucja skargi przewidziana w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, polega właściwie na tym, że jest to cały system środków, które mają służyć prowadzeniu działalności gminy zgodnie z prawem. Z tej działalności podlegającej nadzorowi nie można wyłączać określonych przejawów tej działalności bądź to ze względu na podmiot firmujący działanie gminy, bądź to z powodu formy tej działalności, jeżeli prowadziłoby to w końcowym rezultacie do podważenia samej istoty środków nadzoru nad działalnością komunalną". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiedziano się za szerokim rozumieniem pojęcia "sprawa z zakresu administracji publicznej". Zagadnienie to było rozważane między innymi w uchwałach i wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów (uchwała z dnia 1 czerwca 1998 r., sygn. akt OPS 3/98, ONSA z 1998 r., z. 4, poz. 109; wyrok z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt OSA 1/99, ONSA z 1999 r., z. 4, poz. 109; wyrok z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 2/00, ONSA z 2001 r., z. 2, poz. 48; uchwała z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OPS 11/00, ONSA z 2001 r., z. 2, poz. 52). Należy w pełni podzielić stanowisko przyjęte w uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 6 listopada 2000 r., w którym odwołując się także do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w uchwale z dnia 27 września 1994 r., sygn. akt W 10/93, stwierdzono, że działalność gmin również w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ze względu na publicznoprawny status gmin i mienia komunalnego działalność gmin odbywa się także według przepisów prawa samorządowego. Z tego względu działania i akty prawne podejmowane przez organy samorządu terytorialnego mogą być kwalifikowane jako działania z zakresu wykonywania administracji publicznej, mimo, że zmierzają do wywołania w przyszłości skutków cywilnoprawnych. Tak więc nie można z góry przyjąć założenia, że uchwała, która pozostaje lub może pozostawać w związku ze sprawą cywilną nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Tym bardziej nie można uznać, że nie jest uchwałą w sprawie z zakresu administracji publicznej uchwała organu gminy, która sama przez się nie wywołuje skutków cywilnoprawnych, lecz jedynie zmierza do podjęcia czynności, które skutki takie wywołują. Podstawowymi aktami prawnymi w niniejszej sprawie są: ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) oraz ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym i art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (zwanej dalej ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r.), do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1). Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. upoważniła radę gminy do uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy oraz zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, które powinny określać między innymi tryb rozpatrywania i załatwiania wniosku o najem lokali (art. 21). Uchwała ta (prawo miejscowe) nie tylko została podjęta w wykonaniu ustawy i na podstawie przepisu ustawowego, ale zawiera normy generalne obowiązujące na obszarze działania organu, który je ustanowił, a nadto ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], a więc zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jako akt prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i może być zaliczona także do prawa administracyjnego publicznego. Należy także mieć na uwadze, że skarga na uchwałę podjętą przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej stanowi jedną z form gwarancji prawnych realizacji demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę praworządności, wyrażonych w art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem nawet rodzące się w praktyce wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej winny być zawsze interpretowane na rzecz ochrony praw obywatelskich, a tym samym na rzecz prawa do sądu. Już z ustawy z dnia 21 marca 2001 r. wynika, że ustawa ta reguluje gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gminy (art. 1) w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej (art. 4), przy czym mieszkaniowy zasób gminy określany jest publicznym zasobem mieszkaniowym (art. 2 ust. 1 pkt 11). Rozwiązanie przyjęte w tej ustawie, które nakłada na gminy obowiązek określenia trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali oraz sposobu poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 3 pkt 5) wyraźnie wskazuje, iż ustawodawca rozpatrywanie i załatwianie takich wniosków kwalifikuje jako zadanie, które wykracza poza prawa i obowiązki wynajmującego wynikające z przepisów prawa cywilnego. Realizacja tego zadania sprowadza się bowiem do dokonania oceny, czy określona osoba będąca członkiem wspólnoty samorządowej może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w drodze zakwalifikowania jej do kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. To działanie ma wszelkie cechy załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej, zarówno z uwagi na przedmiot sprawy, jak i organ powołany do załatwienia takiej sprawy, przy czym nie jest to sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa nie daje podstaw do przyjęcia takiej prawnej formy załatwienia sprawy, ani sprawa załatwiana w drodze aktu lub czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z przepisu prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, realizując wskazania powyższej uchwały NSA, podkreślenia wymaga, iż skarżący – małżonkowie [...], wnosząc niniejszą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, realizują swoje prawa do kontroli aktu, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych też przyczyn niniejsza skarga wymaga merytorycznego rozpatrzenia i nie może zostać odrzucona, jak tego domaga się organ. Po drugie, Zarząd Dzielnicy [...] podejmując zaskarżoną uchwałę naruszył w sposób oczywisty przepisy § 27 ust 2 uchwały nr LVI 11/1751/2009 Rady [...] z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W., poprzez nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu. W niniejszej sprawie, z treści normy art. 11 ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, skarżącym przysługuje lokal zamienny. Uchwała nr LVI 11/1751/2009 Rady [...] z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] w swoich przepisach nie odnosi się wprost do realizacji uprawnień lokatorów wynikających z przepisu art. 11 ust. 9 powyższej ustawy, jednakże w sprawie procedowania, w zakresie przydziału lokali zamiennych, brak jest innych uregulowań, niż zawarte w niektórych przepisach rozdziału 7 tej uchwały, które zostały odpowiednio powołane w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały z dnia [...] stycznia 2015 r. Również z przyczyn racjonalnych, liczba propozycji, co do lokali zamiennych musi być oczywiście w granicach rozsądku ograniczona, chociażby z tych przyczyn, aby procedura przyznawania lokali zamiennych nie przeciągała się w czasie. Konstrukcja § 27 ust. 2 uchwały nr LVI 11/1751/2009 Rady [...] z dnia 9 lipca 2009 r. nie wymusza obligatoryjnego zastosowania, wobec osoby odmawiającej przyjęcia dwóch propozycji lokali, sankcji w postaci przesunięciu takiej osoby na koniec listy albo jeszcze surowszej sankcji skreślenia jej z listy. Dlatego powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały na okoliczność, iż Komisja Mieszkaniowa postanowiła o skreśleniu skarżących z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego, nie stanowi właściwego wyjaśnienia sprawy. Nie wiadomo dlaczego w ogóle w tej sprawie zastosowano najsurowszą sankcję, skoro ich stosowanie poprzedzone jest wyrażeniem "może", co znaczy, iż organ ma w tym aspekcie pełną swobodę uznania – to znaczy może zarówno kontynuować procedurę poszukiwania innego lokalu zamiennego, jak i przesunąć zainteresowanego na koniec listy, a także dokonać skreślenia z listy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak dokładnego wyjaśnienia motywów uchwały z dnia [...] stycznia 2015 r., zwłaszcza w wyżej wskazanym aspekcie stanowi o jej istotnej wadzie. Prawo do mieszkania stanowi jeden z podstawowych elementów egzystencji człowieka. Twierdzenie to jest oczywiste. Dlatego też każdy element, który w jakiejś materii decyduje o tym prawie, powinien zostać w sposób wnikliwy i wszechstronny zbadany. Zasada ta jest szczególnie istotna, gdy organ rozstrzyga na niekorzyść obywatela, pozbawiając go jakiegoś uprawnienia ze sfery mieszkalnictwa, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy arbitralną uchwałą nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżący w aspekcie prawa do ubiegania się o lokal zamienny zostali skreśleni z listy osób oczekujących na najem takiego lokalu. Jeżeli organ ucieka się do zastosowania tak kategorycznego środka i to wobec lokatorów, którym prawo do lokalu zamiennego zapewniają normy art. 11 ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, to powinien dokładnie uzasadnić, dlaczego podjął takie rozwiązanie. W tej materii nie jest trafne odwoływanie się do zasad argumentacji, przewidzianej dla decyzji administracyjnej, jak wskazano w pkt 4 skargi, albowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Jednakże niezbędne było wszechstronne i wnikliwe wyjaśnienie przez Zarząd Dzielnicy [...] Miasta W. motywów podjęcia niekorzystnej dla obywatela uchwały w sprawie mieszkaniowej. Nadto dla prawidłowego zastosowania jednej z sankcji przewidzianej w treści § 27 ust. 2 należy wykazać spełnienie przez organ zasady: aby zamienny lokal nie pogorszył sytuacji mieszkaniowej lokatora i jednoczesnego wykazania przez organ, iż dwukrotna odmowa propozycji przydziału takiego lokalu była ze strony lokatora niezasadna. W niniejszej sytuacji organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały pobieżnie opisuje stany obu proponowanych lokali zamiennych, to jest lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz lokalu nr [...] przy ul. [...], jednakże brak jest wykazania, iż są to lokale zbliżone do standardu dotychczasowego lokalu zajmowanego przez skarżących, albowiem brak tu dokładnego i aktualnego opisu lokalu nr [...] przy ul. [...]. Również organ w ogóle nie odnosi się do argumentacji skarżących, proszących o wskazanie takiego lokalu zamiennego, który byłby, jak lokal dotychczasowy, wolny od tzw. "roszczeń dekretowych". Organ nie wyjaśnia dlaczego takiej prośby spełnić nie może. Z powyższych względów nie można uznać, iż organ w sposób przekonujący wykazał, iż odmowa przyjęcia przez małżonków N. dwóch propozycji lokali zamiennych była nieuzasadniona. Brak również w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały jakiegokolwiek wytłumaczenia, dlaczego skreślenie z listy było uzasadnione, dlaczego nie byłoby wystarczające w niniejszej sprawie zastosowanie przesunięcia na koniec listy albo w ogóle niestosowanie żadnej z tych sankcji. Dotknięta takimi wadami uchwała Zarządu Dzielnicy [...] ostać się nie może. Zarząd Dzielnicy [...] ponownie rozpatrując niniejszą sprawę dokona dokładnego jej zbadania i rozpatrzy ją zgodnie z odpowiadającymi jej materii przepisami prawa miejscowego oraz wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 132, art. 147 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło