II SA/Wa 760/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2020 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę. R.Z. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2020r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] listopada 2019r. nr [...] odmawiającą wydania pozwolenia na broń myśliwską. W dniu [...] marca 2019 r. skarżący wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. nr [...], na podstawie art. 15 ust.1 pkt 2 i 4 oraz art. 12 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j.: Dz.U. z 2019, poz. 284 z późn. zm., dalej: "u.b.a.") i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") odmówił wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej skarżącemu. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że skarżący przedłożył do akt sprawy orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. wystawione przez lek. med. T. D. oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. wystawione przez psychologa [...] T. M., z których wynikało, że skarżący posiada zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią w rozumieniu art. 15 u.b.a. Organ wskazał, że do materiału dowodowego włączone zostały kopie ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. wystawionego przez lek. S. K. z Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w L. oraz korekty ww. orzeczenia wystawionej w dniu [...] lutego 2013 r. Dokumenty te zostały uzyskane przez organ administracji w toku uprzednio prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wydania skarżącemu pozwolenia na broń, które to postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji odmownej. Z przedmiotowych dokumentów wynikało bowiem, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychofizycznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 u.b.a. Z uwagi na sprzeczność ww. dokumentów z przedłożonymi przez skarżącego dokumentami pozytywnymi, Komendant Wojewódzki Policji w L., na podstawie art. 15h ust. 1 - 3 u.b.a., odwołał się od przedłożonych przez skarżącego pozytywnych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego. W dniu [...] października 2019 r. z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. do sprawy wpłynęły ostateczne orzeczenia: lekarskie wystawione w dniu [...] października 2019 r. przez upoważnionego lekarza R. M. oraz psychologiczne wystawione w dniu [...] października 2019 r. przez upoważnionego psychologa I. S. Z przedmiotowych orzeczeń wynika, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią, przy czym przepis ten ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, że organy Policji mają obowiązek odmowy wydania pozwolenia na broń w każdym wypadku ustalenia, iż osoba ubiegająca się o takie uprawnienie nie posiada zdolności fizycznej lub psychicznej do dysponowania bronią. Komendant Wojewódzki Policji w L. podniósł, że prawo do posiadania broni nie należy do konstytucyjnej kategorii wolności i praw osobistych, lecz do sfery daleko idącej reglamentacji, a dostęp jednostki do broni poddany jest daleko idącym ograniczeniom. Zatem, mimo że skarżący nie figuruje na dzień wydania decyzji w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego jako osoba karana za jakiekolwiek przestępstwo, cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania, to dla przedmiotu rozstrzygnięcia w sprawie wydania skarżącemu pozwolenia na broń myśliwską decydujące było, że z wydanych w trybie odwoławczym ostatecznych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego wynika, iż nie posiada on zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, co zobligowało organ do wydania decyzji odmownej skarżącemu. Organ podkreślił, że decyzja w tej sprawie nie jest wydawana w granicach uznania administracyjnego, ale ma charakter związany, tj. przepisy obligują organ prowadzący sprawę do wydania decyzji określonej treści, bez kierowania się przy tym zasadami współżycia społecznego. Ustawodawca nadał w ten sposób priorytet interesowi społecznemu przed interesem strony postępowania. W dniu [...] listopada 2019 r. skarżący odwołał się od ww. decyzji, podnosząc zarzut oparcia zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które nie mogą zostać uznane za udowodnione, ponadto zarzut zinterpretowania wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego, co w jego ocenie stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony; skarżący zarzucił także niedokonanie szczegółowej analizy stany faktycznego sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komendantowi Wojewódzkiemu w L. Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] listopada 2019 r. orzekającej o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską w celu łowieckim. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. skarżący, działając przez pełnomocnika, w przepisanym terminie, zaskarżył ww. decyzję w całości, podnosząc następujące zarzuty: 1. naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, bowiem orzeczenia lekarskie wystawione przez lekarzy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. są niekompletne, nie posiadają żadnego uzasadnienia, a brak było możliwości odwołania się od tych orzeczeń; 2. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez: a) zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, b) niedokonanie szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy i oparcie się na ustaleniach, iż skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Jednocześnie, skarżący na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego lekarza oraz biegłego sądowego psychologa, którzy po przeprowadzeniu badania skarżącego wypowiedzą się na okoliczność, czy R. Z. należy do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. w całości i zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. do wydania R. Z. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżący wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w sprawie została wydana tylko jedna negatywna opinia uzyskana w toku prowadzonego wcześniej postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na broń i była to opinia wydana przez lek. S. K. z Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w L. w 2013 r., z której wynika, iż u R. Z. stwierdzono zaburzenia osobowości. Jak podniósł skarżący jest to opinia sprzed ponad 6 lat i trudno się oprzeć wrażeniu, że jej wnioski zostały powielone w opiniach aktualnych, zwłaszcza, że skarżący jako kierowca zawodowy nie ma przeciwwskazań ani psychologicznych, ani zdrowotnych do wykonywania pracy na takim stanowisku, co potwierdzają orzeczenia specjalistów z 2016 r. W ocenie skarżącego nie jest możliwe, aby jeden psycholog, czy jeden lekarz stwierdził brak przeciwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku, a inny stwierdził zaburzenia osobowości, które stanowią przeciwskazanie zarówno do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i posiadania broni. Skarżący wskazał, że konieczne jest przeprowadzenie szczegółowych badań i prawidłowa ocena zdolności skarżącego do posiadania broni przez biegłych sądowych. W odpowiedzi na skargę w dniu [...] kwietnia 2020 r. (wpływ 9 kwietnia 2020 r.), Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Komendant Główny Policji ponowił agrumentację, że z uwagi na negatywne orzeczenie psychologiczne oraz lekarskie, stwierdzające, że skarżący nie może dysponować bronią, organ Policji był obowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń palną. Organ wskazał, że negatywne orzeczenie lekarskie albo psychologiczne wyklucza możliwość dysponowania bronią, na uzasadnienie czego wskazał szereg aktualnych orzeczeń sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Z uwagi na powyższe skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zarówno osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, jak i osoby posiadające pozwolenie na broń, z uwagi na jej reglamentacyjny charakter, spełniać muszą określone przepisami prawa warunki, w tym zobowiązane są do legitymowania się odpowiednim stanem zdrowia, aby móc dysponować bronią. W przepisie art. 15 ust. 1 u.b.a. wskazano przesłanki wykluczające możliwość przyznania osobie uprawnienia do posiadania broni. Są to: wiek minimalny (21 lat), a następnie stan psychofizyczny osoby, np. choroby psychiczne, uzależnienie od alkoholu, a także posiadanie miejsca stałego pobytu na terytorium Polski oraz tzw. rękojmia, że osoba nie użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przedmiotowej sprawie organ Policji odmówił skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną myśliwską, bowiem zgodnie z negatywnymi badaniami lekarskimi i psychologicznymi, skarżący nie może dysponować bronią palną, gdyż należy do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt. 2 (z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, Dz. U. z 2020 r. poz. 685, lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej) oraz pkt 4 (osoby uzależnione od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych) u.b.a. Z uwagi na to, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie zawierał przeciwstawne w swej treści opinie, w trybie art. 15h ust. 2 i 3 u.b.a., organ Policji wniósł odwołanie od orzeczeń przedłożonych przez skarżącego. Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 7 u.b.a., orzeczenie lekarskie lub psychologiczne jest ostateczne. Z ostatecznych zaś orzeczeń: lekarskiego wystawionego w dniu [...] października 2019 r. przez upoważnionego lekarza R. M.a oraz psychologicznego wystawionego w dniu [...] października 2019 r. przez upoważnionego psychologa I. S., wynika, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Należy wskazać, że organy Policji nie tylko nie są uprawnione do weryfikacji ostatecznych orzeczeń zarówno lekarskich, jak i psychologicznych, wydawanych w trybie § 8 rozporządzenia z 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898), ale także są nimi związane. Ponadto skutkiem szczególnego uregulowania zakresu i sposobu przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest wyeliminowanie udziału biegłych w ustalaniu merytorycznej poprawności tych orzeczeń (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 14 czerwca 2007 r., VI SA/Wa 657/07, CBOSA). Zdaniem Sądu stanowisko organów Policji w przedmiotowej sprawie należy uznać za prawidłowe. Orzeczenia lekarskie i psychologiczne, wydane w trybie odwołania, są ostateczne, a więc niepodważalne. W konsekwencji organy Policji są nimi związane i nie mogą dokonywać ich oceny. W tej sytuacji, zarówno Komendant Wojewódzki Policji w L., jak i Komendant Główny Policji nie byli uprawnieni do kontrolowania prawidłowości wydania orzeczeń oraz dokonywania ich oceny w ramach swobodnej oceny dowodów. Wskazać należy, że dopiero wydanie orzeczenia ostatecznego, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia w toku instancyjnym, przesądza w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez daną osobę stanu zdrowia, warunków i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się bronią palną (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2010 r., sygn. II SA/Wa 1709/09, publ. LEX nr 606704). Zatem organy Policji, w oparciu o ostateczne orzeczenie lekarskie z [...] października 2019 r. oraz psychologicznego z dnia [...] października 2019 r., były zobowiązane do wydania decyzji odmawiającej skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. Brak bowiem w tym zakresie było jakiejkolwiek uznaniowości organu. Wobec powyższego brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze przez pełnomocnika skarżącego dotyczących oparcia zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które nie mogą być uznane za udowodnione, skoro ustalenia te oparte zostały na ostatecznej decyzji. Podkreślić należy, że skoro lekarz (psycholog) w ostatecznej opinii stwierdził brak zdolności skarżącego do posiadania broni to powoływanie kolejnych lekarzy (psychologów) do wydawania opinii jest zbędne i następna opinia nie może być uznana za istotny dowód w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1663/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 298/13, publ. j.w.). Bezzasadny okazał się także zarzut zinterpretowania wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co - według skarżącego - stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, jak i niedokonania szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, wątpliwość, która pojawiła się w sprawie objawiała się w zgromadzeniu w materiale dowodowym przeciwstawnych opinii lekarskich, która to wątpliwość została usunięta w jedyny możliwy sposób, tj. poprzez zastosowanie instytucji z art. 15h u.b.a. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. W ocenie Sądu zarzuty podniesione przez skarżącego zmierzają li tylko do zakwestionowania okoliczności objętych treścią ostatecznych orzeczeń wydanych przez uprawnione do tego osoby, nie zawierają zaś wobec powyższych wywodów Sądu, żadnej wartości merytorycznej. Wniosek pełnomocnika skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego lekarza oraz biegłego sądowego psychologa, którzy po przeprowadzeniu badania skarżącego wypowiedzą się na okoliczność, czy R. Z. należy do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią, nie jest dopuszczalny. Zgodnie z treścią przepisu art. 106 ust. 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Analiza przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadza domniemanie, iż taki dowód nie może zostać przed sądem przeprowadzony. Przede wszystkim w żadnym przepisie prawnym ustawodawca nie dopuścił takiej możliwości. Delegacja ustawowa z art. 106 § 5 p.p.s.a., zgodnie z którą do tego postępowania stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego, odnosi się wprost do materii uregulowanej w § 3 art. 106 p.p.s.a., czyli do dowodu z dokumentów, nie zaś do dowodu z opinii biegłego. Należy wskazać, że przepisy p.p.s.a. nie pozwalają sądowi administracyjnemu na przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Opinia biegłego jest innym środkiem dowodowym niż "dowód z dokumentu" w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1445/11, LEX nr 1367272). Konkludując, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy o broni i amunicji są niezasadne. Sąd także nie dostrzegł naruszeń prawa procesowego, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.