II SA/Wa 805/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Adam Lipiński, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji cofającej pozwolenia na broń palną bojową - oddala skargę - Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. S. B. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] , na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 403 § 2 i § 2 K.p.a., o wznowienie postępowania w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń palną bojową, zakończonego decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymaną następnie w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] . Uzasadniając żądanie, podał, że podstawy do żądania wznowienia postępowania ujawniły się w dniu [...] sierpnia 2012 r., kiedy "w luźnej" rozmowie z przedsiębiorcami prowadzącymi handel bronią strona zdradziła kulisy swej sprawy, podając, że cofnięcie pozwolenia na broń nastąpiło z powodu uznania strony winnej spowodowania drobnej kolizji drogowej i niebędącej przy tym pod wpływem alkoholu. Dowiedział się wtedy, że przedsiębiorcom znane są przypadki spowodowania kolizji drogowej, a nawet drobnego przestępstwa, ale z tego powodu nie cofnięto pozwoleń na broń. Świadczy to, zdaniem wnioskodawcy, o braku równości wobec prawa i działaniu Policji na jego szkodę. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] , odmówił wznowienia postępowania w sprawie, uznając, że okoliczność braku możliwości zbycia broni nie spełnia przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Następnie Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] , uchylił zaskarżone postanowienie i wznowił na wniosek strony postępowanie w celu przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia w pełnym zakresie przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] , na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1, art. 150 § 1 i 268a K.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] .07.2009 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] - z dnia [...] .04.2009 r. W uzasadnieniu podał, że żadna z wymienionych w przepisie art. 145 § 1 K.p.a. podstaw uchylenia ostatecznej decyzji cofającej S. B. pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej nie występuje. W szczególności w odniesieniu do podanej przez stronę przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. stwierdził, że dla jej zastosowania konieczne jest łączne spełnienie następujących warunków: 1. ujawnione okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, 2. muszą być nowe, 3. winny istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, 4. były nieznane organowi, który wydał decyzję. Podnoszona przez stronę argumentacja, iż w luźnej rozmowie o kulisach cofnięcia jej pozwolenia na broń, przedsiębiorcy prowadzący handel bronią stwierdzili, że znane są im przypadki spowodowania kolizji drogowej, a nawet drobnego przestępstwa, ale z tego powodu nikomu nie cofnięto pozwolenia na broń, nie jest okolicznością lub dowodem istotnym dla sprawy cofnięcia jej pozwolenia na broń, ani tez okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji ostatecznej. Ponadto podobne zarzuty były formułowane przez zainteresowanego już w odwołaniu od decyzji cofającej pozwolenie na broń. Organ podniósł również, że okoliczność spowodowania przez stronę kolizji drogowej była znana tak organowi pierwszej, jak i drugiej instancji, zaś decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. była poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 05.01.2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1595/09, oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17.05.2011 r., sygn. akt I OSK 855/10, oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku. Komendant Główny Policji podkreślił też, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy było wyłącznie istnienie przesłanek do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1-8 K.p.a. Zgodnie z orzecznictwem natomiast, brak przyczyny wznowienia, pomimo innych wad prawnych decyzji, powoduje konieczność odmowy uchylenia decyzji (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.), ponieważ przedmiotem wznowienia, które stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej jest decyzja, a nie sprawa administracyjna. W postępowaniu wznowieniowym nie chodzi bowiem o wyjaśnienie nowego stanu faktycznego sprawy, ale jedynie o ustalenie, czy wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał pierwotną decyzję. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. B. podniósł, że skoro Komendant Główny Policji postanowieniem z [...].11.2012 r. wznowił postępowanie w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń palna bojową, to w rzeczy samej przyznał istnienie wady w postępowaniu dotyczącym cofnięcia pozwolenia i nie może skutecznie wywodzić o nieistnieniu przesłanek do wznowienia postępowania. Wnioskodawca konsekwentnie podtrzymał swoje stanowisko, że nie było podstaw do cofnięcia pozwolenia na broń, a o okoliczności będącej podstawą wznowienia dowiedział się w dniu [...].08.2012 r., co uzasadnia jego zdaniem uchylenie obydwu decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1, art. 150 § 1 i art. 268a K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, odnosząc się do treści wniosku podał, że pogląd strony, iż Komendant Główny Policji wznawiając postępowanie, przyznał istnienie wady w postępowaniu w sprawie cofnięcia jej pozwolenia na broń palną bojową w 2009 r. jest całkowicie błędny, ponieważ przepisy prawne regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 – art. 152 K.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka jego etapów. W każdej poszczególnej i następującej kolejno fazie procedury wznowieniowej organ ustala i rozważa właściwe dla danej fazy okoliczności sprawy oraz stosuje odpowiednie na danym etapie podstawy prawne określonych rozstrzygnięć. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania. W niniejszej sprawie organ przeprowadził procedurę etapu wszczęcia postępowania na żądanie strony (art. 147, art. 148 § 1 K.p.a.) i zakończył ten etap postanowieniem z dnia [...].11.2012 r. o wszczęciu postępowania wznowieniowego (art. 149 § 1 K.p.a.). Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustawa wyodrębnia tutaj kolejny etap procedury wznowieniowej, który polega na “przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia". Organ wszczął postępowanie z przyczyny wymienionej w żądaniu strony po stwierdzeniu, że strona powołała się na przesłankę, o treści odpowiadającej podstawie kodeksowej (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), która mogła wpłynąć na byt prawny decyzji dotychczasowej (art. 151 K.p.a.). Na tym etapie wstępnym postępowania organ nie weryfikował podnoszonej przez stronę przyczyny wznowienia, czyli nie wyjaśniał jej istnienia, a tylko dokonał oceny prawnej, czy we wskazanych przez stronę konkretnych okolicznościach stanowiła ona przyczynę ustawową. W kolejnym etapie organ dokonuje zaś badania, czy wskazana przez stronę podstawa rzeczywiście istnieje. W tej fazie postępowania organ nie przystępuje jeszcze do wyjaśniania i rozstrzygania sprawy materialnej. Gdy organ ustali nieistnienie (nieprawdziwość) badanej przyczyny wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.), co też Komendant Główny Policji szczegółowo wyjaśnił w zaskarżonej decyzji z dnia [...].12.2012 r. W pozostałym zaś zakresie podtrzymał swoją argumentację faktyczną i prawną zawartą w zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. B. zarzucił jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, 2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, tj. art. 75 K.p.a. polegające na naruszeniu ogólnych czynności procesowych, które w sposób określony zmierzają do poznania pewnego fragmentu rzeczywistości w postępowaniu oraz art. 7, 8, 9 i 107 § 3 K.p.a. poprzez: – niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, – załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, – naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organu, – nienależyte informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, – nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn odmowy wiarygodności jego argumentów, 3. naruszenie przepisów Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, tj. art. 4, 8, 12 i 23 poprzez naruszenie zasady praworządności, bezstronności, uprzejmości oraz wprowadzenie strony w błąd. Z uwagi na powyższe wniósł o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] .12.2012 r., przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z akt sprawy [...] i [...] Sądu Rejonowego w [...], powiadomienie w trybie art. 155 p.p.s.a. organów zwierzchnich o uchybieniach i rażących naruszeniach prawa. W uzasadnieniu ponownie wskazał, że dowiedział się, iż ukaranie za spowodowanie kolizji drogowej nie stanowi podstawy cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową. W jego ocenie jest rzeczą logiczną, że gdyby organ wiedział, iż okoliczność spowodowania kolizji drogowej nie stanowi podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń, to okoliczności tej by nie powołał. Chyba, że zaszły też inne okoliczności polegające na umyślnym naruszeniu prawa na szkodę strony, które miały wpływ na wydanie decyzji. W takiej sytuacji zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący podniósł, że sprawa cofnięcia pozwolenia na broń ma charakter fikcyjny, a ujawnione okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania fikcję tę potwierdzają. Swoją argumentację powtórzył w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2013 r., wnosząc dodatkowo o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Owo wyliczenie zostało zawarte w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a." Zgodnie z pierwszym z ww. przepisów, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, 6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Natomiast stosownie do przepisu art. 145a K.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych i stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, przewidzianej w art. 16 § 1 K.p.a. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a.: 1. ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i 145a K.p.a., 2. przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Powyższy przepis wskazuje, że składa się ono z dwóch etapów. Ustalenie, czy występują podstawy wznowienia postępowania, następuje w fazie postępowania rozpoznawczego, natomiast fazą drugą postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Podkreślenia wymaga, że granice postępowania rozpoznawczego wyznaczone są sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną (por. wyrok NSA z 9.06.1992 r., SA/Wr 534/92 (ONSA 1993, Nr 4, poz. 92). Ponadto w omawianym postępowaniu dopuszczalne jest wyłącznie rozstrzygnięcie tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W rozpoznawanej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Na tej podstawie wznawia się postępowanie, gdy spełnione są kumulatywnie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie wreszcie, nowe okoliczności faktyczne lub "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Natomiast skarżący, wskazując na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., powołał się na to, że w luźnej rozmowie o przyczynach cofnięcia mu pozwolenia na broń palną bojową przedsiębiorcy prowadzący handel bronią stwierdzili, iż znane są im przypadki spowodowania kolizji drogowej, a nawet drobnego przestępstwa, lecz z tego powodu posiadaczom broni nie cofnięto pozwoleń na broń. W ocenie Sądu powyższe nie jest ani "nową okolicznością faktyczną", ani też "nowym dowodem" w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie jest też okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji ostatecznej, skoro skarżący rozmawiał z przedsiębiorcami już po cofnięciu pozwolenia na broń. Ponadto nie jest okolicznością nową, ponieważ skarżący zarzut co do cofania pozwoleń na broń z powodu drobnych kolizji drogowych (jako fakt powszechnie znany), podnosił w odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. W istocie, pomimo powołania się przez skarżącego na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., kwestionuje on decyzję cofającą mu pozwolenie na broń z uwagi na błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Ta zaś była przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1595/10, oddalił skargę S. B. na tę decyzję, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 855/10, oddalił skargę kasacyjną skarżącego od ww. wyroku. Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiła także żadna z pozostałych podstaw wznowienia postępowania. Dowodami, na podstawie których ustalono istotną dla sprawy cofnięcia pozwolenia na broń okoliczność faktyczną, tj. skazanie skarżącego za przestępstwo przeciwko czci i nietykalności oraz trzykrotne naruszenie przepisów Kodeksu wykroczeń, nie okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.). Decyzji nie wydano w wyniku przestępstwa (pkt 2), pracownik, który ją wydał oraz organ administracji publicznej nie podlegali wyłączeniu (pkt 3), nie zostały naruszone prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (pkt 4), wydanie decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie wymaga uzyskania stanowiska innego organu (pkt 6), nie występowało w sprawie zagadnienie wstępne (pkt 7), a ostateczna decyzja, której uchylenia w trybie wznowienia żąda skarżący, nie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie Sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione (pkt 8). Jako zgodną z prawem należało zatem ocenić zaskarżoną decyzję, której materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń oraz decyzji otrzymanej nią w mocy. Nie są w związku z tym trafne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 18 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji – oraz prawa procesowego, które sformułowane zostały w stosunku do postępowania administracyjnego toczącego się w trybie zwykłym w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, a nie w stosunku do postępowania wznowieniowego. W tym stanie rzeczy także wnioski zawarte w skardze nie znajdują uzasadnienia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.