II SA/Wa 845/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-27
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Maria Werpachowska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała odmawiająca zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności poprzez nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i materialnoprawnych?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie przeprowadził wnikliwej analizy warunków mieszkaniowych skarżącego ani jego sytuacji materialnoprawnej, poprzestając na pobieżnej ocenie. Naruszono zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej oraz nie rozważono materialnoprawnych przesłanek do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy odmówił zakwalifikowania I.T. do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu, powołując się na możliwość zamieszkania przez niego w lokalu rodziców. Skarżący, przebywający w zakładzie karnym, podał adres rodziców ze względów formalnych i podkreślał brak możliwości zamieszkania tam ze względu na relacje rodzinne oraz brak tytułu prawnego do nieruchomości. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi I.T. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Zarząd Dzielnicy [...] podjął w dniu [...] grudnia 2015 r. uchwałę nr [...] w sprawie odmowy zakwalifikowania I. T. do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] (§ 1). Wykonanie uchwały powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] (§ 2). Określił, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3).
Podstawę prawną uchwały stanowił m.in. § 24 ust. 1 i § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), dalej: "uchwała Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r.".
W uzasadnieniu uchwały organ podał, iż I. T. (kawaler - lat 40) za pośrednictwem Zakładu Karnego w I. przesłał do Urzędu wniosek o najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...]. Od dnia [...] sierpnia 2011r. I. T. przebywa w Zakładzie Karnym w I. Termin zakończenia odbywania kary pozbawienia wolności przypada na dzień [...] lipca 2019 r.
Ze złożonych przez zainteresowanego dokumentów wynika, że w dniu [...] kwietnia 1999 r. dobrowolnie wymeldował się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Przedmiotowa nieruchomość jest własnością rodziców wnioskodawcy – B. i R. T. (księga wieczysta Nr [...]).
W celu weryfikacji warunków mieszkaniowych w poprzednim miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy (przed osadzeniem w zakładzie karnym) oraz warunków lokalowych wstępnych - rodziców zainteresowanego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] wystosował dodatkowe pisma do Urzędu Dzielnicy [...] oraz Zakładu Karnego w I.
Na podstawie wydruku z księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. ustalono, że przedmiotowy lokal składa się z 3 pokoi z kuchnią, łazienką i wc o powierzchni użytkowej 56,90 m2. Ze Wspólnoty Mieszkaniowej uzyskano informację, że w ww. lokalu do opłat zostały zgłoszone 2 osoby.
Organ wskazał również, iż z pisma Zakładu Karnego w I. z dnia [...] grudnia 2015r. wynika, że I. T. w chwili przyjęcia do jednostki penitencjarnej podał jako adres zamieszkania lokal nr [...] przy ul. [...] w W. (stosowne dokumenty w aktach sprawy).
Zdaniem organu z powyższego wynika, że warunki lokalowe panujące w domu rodziców wnioskodawcy, będącego - zgodnie z informacją Zakładu Karnego - jego ostatnim miejscem zamieszkania, są sprzyjające na tyle, że po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności, wnioskodawca będzie mógł ponownie w przedmiotowym lokalu zamieszkać.
Końcowo organ wskazał, iż Komisja Mieszkaniowa Rady Dzielnicy [...] na posiedzeniu w dniu [...] października 2015 r. (Protokół nr [...]) rozpatrywała sprawę I. T. i na podstawie § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. zaopiniowała wniosek negatywnie.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. I. T. wystąpił do Zarządu Dzielnicy [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa powstałego w wyniku podjęcia ww. uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.
Wskazał, iż w zakładzie karnym podał jako adres zamieszkania lokal nr [...] przy ul. [...] w W., ponieważ było to konieczne ze względów formalnych (udzielanie przepustek, ubieganie się o warunkowe przedterminowe zwolnienie). Ojciec, który jest właścicielem ww. mieszkania wyraził na to zgodę, jednak uczynił to niechętnie i przy zapewnieniu, że po opuszczeniu jednostki penitencjarnej syn zamieszka samodzielnie.
Podkreślił, iż organ błędnie przyjął, że wnioskodawca może zaspokoić swe potrzeby mieszkaniowe w ww. lokalu, bowiem nie ma on do tej nieruchomości żadnych praw, a poza tym jest to niemożliwe ze względu na relacje z rodzicami.
Zaznaczył, że po odbyciu kary chciałby rozpocząć nowe życie, podjąć pracę i funkcjonować jak normalny człowiek.
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. Zarząd Dzielnicy [...] poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały i podtrzymał stanowisko wyrażone w uchwale nr [...] z dnia [...] września 2016 r.
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. I. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.
Skarżący wskazał, iż organ rozpatrzył sprawę w sposób nieobiektywny. Nie uwzględnił faktu, że nie ma on miejsca zamieszkania ani miejsca zameldowania na pobyt stały od 17 lat. Z mieszkania przy ul. [...] nr [...] został wymeldowany w 1999 r. Przed zgłoszeniem się do zakładu karnego przez okres 1-go roku zamieszkiwał na terenie Dzielnicy [...] przy ul. [...]. Schronienia użyczył mu kolega pozwalając na przebywanie w budynku gospodarczym - bez kuchni i łazienki.
Skarżący podniósł, iż w sytuacji braku stałego miejsca zamieszkania i zameldowania będzie miał trudności z podjęciem pracy i załatwieniem spraw urzędowych. Podał również, że w 2015 r. ubiegał się w Zakładzie Karnym w I. o prawo do przepustki oraz do warunkowego przedterminowego zwolnienia. W tym celu, po długiej namowie, zawarł ustną umowę z ojcem, który "użyczył" mu adresu lokalu nr [...] przy ul. [...]. Nie zmienia to jednak jego sytuacji, bowiem nadal nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Ze względu na relacje rodzinne nie ma też możliwości zamieszkania w mieszkaniu rodziców.
Skarżący ponownie wskazał, że po odbyciu kary zamierza powrócić do społeczeństwa i prowadzić ustabilizowane życie.
W związku z powyższym wniósł o wnikliwe przeanalizowanie sprawy i podjęcie obiektywnej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała Zarządu [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. została wydana z istotnym naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała mieści się w katalogu aktów wymienionych w pkt 6 art. 3 § 2 (por. uchwała NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, publ. CBOSA).
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., 1875 ze zm.), dalej: "u.s.g.", każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym o bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu.
W przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zakwalifikowania go do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Organ natomiast pismem z dnia [...] maja 2017 r. poinformował skarżącego o braku podstaw do uchylenia uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.
Jak stanowi art. 147 p.p.s.a., sąd, w razie uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że wydane zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, co wynika z treści art. 90 ust. 4 u.s.g.
Powyższe oznacza, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował bliżej, jakie naruszenie prawa może być uznane za istotne, a jakie za nieistotne, należy w tym zakresie odwołać się do stanowiska wypracowanego w tym względzie w piśmiennictwie i orzecznictwie.
I tak, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1 - 2).
Za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu) przyjmuje się również takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, nr 3, poz. 90; wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 679/12 i sygn. akt I OSK 997/12; publ. CBOSA).
Stwierdzenie nieważności uchwały może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest natomiast konieczne wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa, warunkującej stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, w rozumieniu art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.".
Przechodząc do oceny merytorycznej przedmiotowej sprawy wskazać należy w pierwszej kolejności, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1610 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ. CBOSA). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.
Odmawiając skarżącemu zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] organ powołał § 24 ust. 1 w zw. z § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.
Zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu lokalu na podstawie § 4, § 12, § 31 należy poddać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania (a), warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach (b). Przepis ten został umieszczony w rozdziale "tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej". Jest zatem przepisem procesowym, regulującym postępowanie organu w toku rozpatrywania wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu.
Zaznaczyć należy, że wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały nakaz poddania wnikliwej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
W przedmiotowej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zakarżonej uchwały, podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżącego stanowiła okoliczność, iż rodzice skarżącego są właścicielami lokalu nr [...] przy ul. [...]. Organ stwierdził, że skoro w chwili przyjęcia do jednostki penitencjarnej skarżący podał jako adres zamieszkania ww. lokal, to należy wnioskować, że warunki lokalowe panujące w domu rodziców, są sprzyjające na tyle, że po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności, skarżący będzie mógł ponownie w przedmiotowym lokalu zamieszkać. Przy czym zaznaczyć należy, że uchwała Rady [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nie posługuje się określeniem "sprzyjające" warunki lokalowe, zaś organ nie wyjaśnił, co przez to określenie rozumie.
W ocenie Sądu, powyższa argumentacja organu nie pozwala na uznanie, że jest ona wynikiem wnikliwej analizy przesłanki z § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały tj. "możliwości zamieszkania" skarżącego w domu rodziców.
W sprawie wiadomo jedynie, że rodzice skarżącego są właścicielami lokalu o powierzchni użytkowej 56,90 m2, składającego się z trzech pokoi z kuchnią, łazienką i wc oraz, że do opłat zostały zgłoszone dwie osoby.
Zdaniem Sądu, przesłanka "możliwości zamieszkania" nie oznacza jedynie nakazu uwzględnienia przy ocenie jej występowania metrażu powierzchni użytkowej lokalu, na co wyłącznie powołał się organ w uzasadnieniu uchwały, ale również uwarunkowania np. interpersonalne, społeczne, zdrowotne. Kwestie te nie zostały przez organ w ogóle wyjaśnione. Organ nie poczynił żadnych ustaleń czy choćby ze względu na stan zdrowia rodziców, czy też relacje z synem, który popadł w konflikt z prawem, rzeczywiście możliwe jest zamieszkanie skarżącego w ww. lokalu. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący podkreślał, iż ww. adres lokalu podał w jednostce penitencjarnej tylko ze względu na wymogi formalne, zaś ojciec, który niechętnie wyraził na to zgodę, uczynił to przy jednoczesnym zapewnieniu ze strony skarżącego, że po odbyciu kary i opuszczeniu jednostki zamieszka on samodzielnie. Z wyjaśnień skarżącego wynika więc, że ojciec nie wyraża zgody na zamieszkanie syna w ww. lokalu. Nie jest wprawdzie tak, że brak zgody właściciela mieszkania automatycznie eliminuje możliwość powołania się przez organ na przesłankę z § 22 ust.2 pkt 5 lit. b ww. uchwały, ale nie do zaakceptowania jest też sytuacja, w której organ nie bada i nie rozważa możliwości realnego zamieszkiwania osoby ubiegającej się o najem lokalu w lokalu będącym w dyspozycji osób wymienionych w ww. przepisie.
Skoro zaś tak, to przed wydaniem zakarżonej uchwały organ powinien przeprowadzić ocenę możliwości zamieszkania skarżącego w domu rodziców, a nie poprzestać na gołosłownym powoływaniu się na taką możliwość. Badając powyższe okoliczności organ powinien również rozważyć argumenty podnoszone przez skarżącego, że w ww. lokalu nie jest zameldowany i nie mieszka w nim od 17 lat, nie ma tytułu prawego do innego lokalu, a po odbyciu kary chce powrócić do społeczeństwa, znaleźć pracę i rozpocząć "normalne" życie. W tym celu jednak, jak podkreślał skarżący, niezbędne jest uzyskanie lokalu, w którym będzie mógł zaspokoić potrzeby mieszkaniowe.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, ustalenia faktyczne poczynione przez organ noszą cechy dowolności, co prowadzi do wniosku, że naruszona została zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej.
Ponadto organ wydając zaskarżoną uchwałę w ogóle nie rozważył, czy skarżący spełnia przesłanki materialnoprawne do zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu mieszkaniowego Miasta. Skarżący wnioskował o najem lokalu socjalnego, zatem rzeczą organu była ocena, czy skarżący spełnia wymogi określone w § 12 uchwały Rady [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Zgodnie z ww. przepisem umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów (...), może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Z kolei w myśl § 4 pkt 1 uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
W świetle powyższych regulacji organ powinien dokonać oceny, czy skarżący jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.), a także czy znajduje się w niedostatku. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby jakiekolwiek ustalenia w tym zakresie organ poczynił.
Końcowo, odnosząc się do argumentacji podniesionej w odpowiedzi na skargę (jakkolwiek odpowiedź na skargę jako pismo procesowe, w którym organ ustosunkowuje się tylko do zarzutów skargi, nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej uchwały) Sąd zauważa, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że treść oświadczenia M. B. z dnia [...] września 2013 r. pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem skarżącego, złożonym w chwili przyjęcia do jednostki penitencjarnej, tj. [...] sierpnia 2011 r., w którym wskazał on adres lokalu nr [...] przy ul. [...]. Jak wynika z akt sprawy oraz z ww. oświadczenia M. B. udostępnił skarżącemu do przebywania w okresie lipiec 2010 r. - sierpień 2011 r. pomieszczenie w budynku gospodarczym (bez kuchni i łazienki) położonym przy ul. [...]. Trudno zatem uznać, że był to lokal mieszkalny, którego adres - wymagany ze względów formalnych - skarżący miałby podać w jednostce penitencjarnej. Poza tym skarżący już we wniosku o najem lokalu socjalnego wskazywał, że w podanym wyżej okresie kolega udzielił mu schronienia i wyraził zgodę na jego czasowe przebywanie w ww. pomieszczeniu gospodarczym.
Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwala została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. Organ bowiem, podejmując rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego, nie czyniąc istotnych ustaleń faktycznych. Przeciwnie, stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 22 ust. 2 oraz § 12 ww. uchwały.
W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny ustali, czy skarżący spełniła przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta.
Stosownie do treści art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli zaś - w myśl art. 94 ust. 2 u.s.g. - nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Przepisy te są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 147 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1589/11, publ. LEX nr 1070354).
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło