II SA/Wa 846/18

WyrokWSA w Warszawie2022-05-04

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka-Klimas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego jest zasadne, jeśli pierwotne doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego było wadliwe?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że skoro pierwotne doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego było wadliwe (nie spełniono wymogów dwukrotnego awizowania zgodnie z art. 133 Kpk.), to termin do wniesienia odwołania nigdy nie rozpoczął biegu. W konsekwencji organ nie był uprawniony do rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu, a jego postanowienie odmawiające przywrócenia terminu było niezasadne.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji został obwiniony o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego i orzeczono wobec niego karę wydalenia ze służby. Orzeczenie to zostało wysłane do funkcjonariusza, jednak z powodu nieobecności w miejscu zamieszkania i rzekomego nieodebrania awizo, zostało zwrócone do nadawcy. Po ponownym wysłaniu i odebraniu przez funkcjonariusza, organ odmówił przyjęcia odwołania z uwagi na wniesienie go po terminie. Funkcjonariusz złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując na przyczyny niezależne od niego, w tym pobyt na zwolnieniu lekarskim i wyjazd świąteczny. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że funkcjonariusz nie wykazał braku winy. Sąd administracyjny uchylił postanowienie odmawiające przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2018 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Komendant [...] Policji (dalej: K[...]P, organ) postanowieniem z [...] marca 2018 r. nr [...], na podstawie art. 126 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Kpk.) w związku z art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] M. R. (dalej: funkcjonariusz, skarżący) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Komendanta [...] Policji w [...] (Komendant) nr [...] z [...] grudnia 2017 r. wydanegow postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko ww. funkcjonariuszowi, obwinionemuo popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie przez K[...]P postanowienia nastąpiło w następującym stanie sprawy. Orzeczeniem nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Komendant uznał ww. funkcjonariusza winnego popełnienia czynu stanowiącego naruszenie dyscypliny służbowej i za powyższe wymierzył karę wydalenia ze służby. Powyższe orzeczenia przesłano ww. w dniu 15 grudnia 2017 r. przesyłką poleconą na adres jego zamieszkania za pośrednictwem urzędu pocztowego. W dniu 20 grudnia 2017 r. podjęto próbę doręczenia przesyłki pozostawiając I awizację. Z uwagi na nieodebranie przesyłki, w dniu 2 stycznia 2018 r. nastąpiła II awizacja przesyłki. Z uwagi na ponowne nieodebranie przesyłki w wyznaczonych terminach, w dniu 11 stycznia 2018 r. nastąpił zwrot przesyłki do nadawcy. Dodatkowo powyższą informację potwierdzono w Urzędzie Pocztowym w [...]. Komendant przesłał ponownie orzeczenie obwinionemu, które zostało przez niego odebrane w dniu 5 lutego 2018 r. Pismem z 10 lutego 2018 r. pełnomocnik funkcjonariusza złożył odwołanie od orzeczenia Komendanta nr [...]. Z uwagi na fakt skutecznego doręczenia przesyłki, K[...]P postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2018 r. odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia ze względu na jego wniesienie po terminie. Jak stwierdził K[...]P w uzasadnieniu ww. postanowienia, zgodnie z treścią art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Stosownie do art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Zdaniem K[...]P z przedstawionych powyżej okoliczności wynika, że orzeczenie nr [...] Komendanta, stosownie do art. 133 § 2 Kpk., należy uznać za doręczone z datą upływu 7-dniowego terminu od dnia drugiego awizowania korespondencji przez urząd pocztowy. Drugie awizowanie przesyłki nastąpiło w dniu 2 stycznia 2018 r., tym samym należy je uznać jako doręczenie skuteczne. Jak wyjaśnił organ, Komendant w dniu 16 stycznia 2018 r. wysłał ponownie przedmiotowe orzeczenie na adres zamieszkania obwinionego. W przesłanym stanowisku stwierdził, że uczynił to z uwagi na ostrożność procesową, jak też fakt wymierzenia funkcjonariuszowi najsurowszej kary dyscyplinarnej. Ww. odebrał decyzję w dniu 5 lutego 2018 r. W dniu 11 lutego 2018 r. funkcjonariusza ustanowił pełnomocnika – adwokata, który w dniu 12 lutego 2018 r. skierował do K[...]P za pośrednictwem Komendanta odwołanie od orzeczenia nr [...] z [...] grudnia 2017 r. W konkluzji organ stwierdził, że pierwsze wysłanie decyzji było skuteczne, natomiast ponowne jej wysłanie funkcjonariuszowi miało charakter wyłącznie informacyjny. Wniesione zatem przez pełnomocnika w dniu 12 lutego 2018 r. odwołanie, należy uznać jako odwołanie wniesione po terminie. Następnie funkcjonariusz pismem z 3 marca 2018 r. skierował do K[...]P wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta z [...] grudnia 2017 r. oraz przyjęcie sporządzonego przez jego pełnomocnika odwołania od orzeczenia. W treści wniosku wskazał, że nie miał świadomości tego, że były podejmowane jakiekolwiek próby doręczenia mu orzeczenia. Ponadto od dnia 7 grudnia 2017 r. do 8 stycznia przebywał na zwolnieniu lekarskim. Jednocześnie w okresie od dnia 19 grudnia 2017 r. do dnia 4 stycznia 2018 r. przebywał u rodziny, poza miejscem zamieszkania. W tym okresie, w domu była tylko jego babcia, która nie odbierała żadnych awiz w związku z tym, że "z uwagi na swój zaawansowany wiek porusza się tylko po swojej izbie." Ponadto, jak stwierdził funkcjonariusz, po powrocie od rodziny w skrzynce pocztowej nie znalazł żadnych awiz. Z tego względu uznał, że nieodebranie orzeczenia nie było przez niego zawinione i nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego. W związku z powyższym stwierdził, że odebranie orzeczenia w dniu 5 lutego 2018 r. i złożenie w dniu 12 lutego 2018 r. odwołania od orzeczenia nastąpiło z zachowaniem 7-dniowego terminu od daty ustania przeszkody, która skutkowała niedochowaniem terminu. Wyjaśnił również, że w rozmowie przeprowadzonej w dniu 5 lutego 2018 r. z Komendantem nie został poinformowany o nieskuteczności pierwszego doręczenia. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z [...] marca 2018 r. K[...]P wyjaśnił, że procedura składania odwołań została uregulowana w treści art. 135k ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. W kwestii terminów, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania karnego, na co wskazuje dyspozycja art. 135p ust. 1 tejże ustawy. Przepisem normującym zasady przywrócenia terminu zawitego w związku z jego niedotrzymaniem jest art. 126 § 1 - 3 Kpk. Warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest wykazanie, że uchybienie nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, tj. takich, których strona nie mogła usunąć, aby mieć możliwość dokonania wymaganej przez przepisy prawa czynności we właściwym czasie. Zdaniem organu rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta z [...] grudnia 2017 r. oraz przyjęcie sporządzonego przez pełnomocnika funkcjonariusza odwołania od orzeczenia, wniosek ten nie zasługuje on na uwzględnienie. W ocenie K[...]P funkcjonariusz nie wykazał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, tj. takich, których strona nie mogła usunąć, aby mieć możliwość dokonania wymaganej przez przepisy prawa czynności we właściwym czasie. Jak podał organ, analizując przesłanki przywrócenia terminu, stwierdzić należy, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zaznaczyć należy, że powzięcie wiadomości o treści orzeczenia oraz możliwościach i sposobach jego zaskarżenia jest niewątpliwie interesem samego obwinionego. Jeżeli nie korzysta on z fachowej pomocy prawnej, powinien we własnym zakresie zadbać o to, aby skorzystać z przysługującego środka zaskarżenia. Zdaniem organu funkcjonariusz zaniechał zwykłej staranności, jaką powinien wykazać, a zatem wykluczona została możliwość przyjęcia, że niedotrzymanie przez niego terminu do złożenia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego. Nie można przy tym uwzględnić zarzutu ww., że orzeczenie przesłano i awizowano w czasie, kiedy przebywał on poza miejscem zamieszkania. Organ podał, że za przeszkodę niezależną od strony, w rozumieniu art. 126 § 1 Kpk. uznaje się w orzecznictwie i doktrynie przeszkody wywołane przez klęski żywiołowe lub inne przyczyny o wyjątkowym charakterze. Za przyczynę niezależną od strony nie może być uznana nieobecność strony w miejscu zamieszkania. Zgodnie z brzemieniem art. 139 § 1 Kpk., jeżeli obwiniony, zmienia miejsce zamieszkania i nie podaje nowego adresu lub nie przybywa pod wskazanym przez siebie adresem, pismo wysłane pod ten adres uważa się za doręczone. K[...]P wyjaśnił, że obwiniony funkcjonariusz w dniu 8 listopada 2017 r., odbierając postanowienie nr [...] Komendanta o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego został o powyższym pouczony. W aktach postępowania dyscyplinarnego brak jest jakiejkolwiek informacji, aby obwiniony wskazywał inny adres niż ten pod który dostarczono orzeczenie. W związku powyższym orzeczenie zostało wysłane pod właściwy adres, a skoro nie zostało odebrane w określonym terminie, wynika to wyłącznie z winy obwinionego. K[...]P podkreślił również, że lekarz wystawiający funkcjonariuszowi zwolnienie lekarskie na okres od 7 grudnia 2017 r. do 8 stycznia 2018 r., jako adres pobytu w okresie jego trwania, wskazał adres jego miejsca zamieszkania, tożsamy z adresem, na który zostało wysłane orzeczenie Komendanta z [...] grudnia 2017 r. K[...]P uznał ponadto, że przywrócenie terminu na podstawie twierdzenia funkcjonariusza, że awiza nie pozostawiono w skrzynce pocztowej, prowadziłoby do obalenia domniemania doręczenia przesyłki oraz do sytuacji, że w każdej sprawie strona mogłaby domniemanie takie obalić, poprzez zwykłe oświadczenie, że awiza nie zostały umieszczone w skrzynce pocztowej. Na potrzeby niniejszego postępowania dwukrotne awizowanie przesyłki potwierdzono w Urzędzie Pocztowym w S. Wobec stwierdzenia, że wskazane we wniosku przyczyny nie zasługują na uwzględnienie jako takie, których funkcjonariusz nie mógł usunąć, aby dokonać wymaganej przez przepisy prawa czynności we właściwym czasie, K[...]Ppostanowił jak w sentencji wydanego orzeczenia. Pismem z 22 kwietnia 2018 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie K[...]P z [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego. Natomiast pismem z 21 marca 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie K[...]P z [...] lutego 2018 r. nr [...] o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta z [...] grudnia 2017 r. nr [...] o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 686/18. W skardze złożonej w niniejszej sprawie skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Komendanta; - zarządzenie przeprowadzenia w tej sprawie rozprawy celem przesłuchania skarżącego na okoliczność zachowania przez niego terminu do złożenia odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta; - zobowiązanie Komendanta do nadesłania zwolnień lekarskich skarżącego wraz z datą przyjęcia tych zwolnień przez Komendę [...] Policji w [...] w okresie od dnia [...] grudnia 2017 r. do dnia [...] marca 2018 r. oraz o nadesłanie nagrania z monitoringu z wizyty skarżącego u Komendanta w dniu [...] lutego 2018 r.; - przesłuchanie w charakterze świadka komisarza Z. K. (wezwanie na adres: Komenda [...] Policji w [...]., ulica [...] , [...]) na okoliczność przebiegu rozmowy skarżącego z Komendantem w dniu [...] lutego 2018 r., w szczególności na brak powiadomienia jego osoby o nieskuteczności doręczenia niekorzystnego dla niego orzeczenia oraz o utrzymywaniu przez niego stałego kontaktu telefonicznego z jego przełożonym w trakcie jego zwolnienia lekarskiego oraz o jego stałym kontakcie z Rzecznikiem Dyscyplinarnym K[...]P w [...], która również nie powiadomiła go o przesłaniu orzeczenia w sprawie jego zwolnienia; - przesłuchanie w charakterze świadka insp. D. S. (wezwanie na adres: Komenda [...] Policji w [...], ulica W. [...] , [....]) na okoliczność powodów wysłania do skarżącego orzeczenia o zwolnieniu dyscyplinarnym w dniu [...] stycznia 2018 r., pod nieobecność organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne - Rzecznika Dyscyplinarnego K[...]P w M. , przy braku wyjaśnienia okoliczności dla których nie została odebrana pierwsza przesyłka z K[...]P w M., w sytuacji w której przełożony skarżącego – Z. K. wiedział o jego zwolnieniu lekarskim oraz o jego wizycie rodzinnej; - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez niezasadne zastosowanie art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 126 § 1 Kpk. w sytuacji, w której wykazał w swoim wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta z [...] grudnia 2017 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego skuteczne doręczenie orzeczenia (pisma) wyłącza możliwość doręczenia powtórnego. Z tego względu ponowne doręczenie orzeczenia nr [...] Komendanta z [...] grudnia 2017 r. skarżący traktuje jako potwierdzenie tego, iż sam Komendant wbrew temu co obecnie podnosi, sam uznał, że "pierwsze doręczenie odwołania nie było skuteczne." To doręczenie nie było skuteczne z tego względu, iż pomimo podejmowania przez skarżącego aktów staranności nie był on w stanie zapoznać się z treścią korespondencji kierowanej do niego od Komendanta. Komendant wiedział bowiem o zwolnieniu lekarskim skarżącego oraz o jego wyjeździe świątecznym w jego rodzinne strony. Pomimo tej wiedzy, że z uwagi na ww. okoliczności korespondencja może zostać nieodebrana, wydano decyzję o wysłaniu tej korespondencji. Dlatego skarżący uznaje, że skutecznie oraz w sposób terminowy odwołał się od orzeczenia nr [...] Komendanta z [...] grudnia 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem określonego przepisami terminu. Sąd postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2018 r. zawiesił postępowanie, stwierdzając, że rozstrzygnięcie sprawy ze skargi na postanowienie K[...]P z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta z [...] grudnia 2017 r. nr [...] o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby (sygn. akt II SA/Wa 686/18), będzie miało istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy ze skargi złożonej w niniejszej sprawie na postanowienie K[...]P z [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego. Zdaniem Sądu w przypadku jego uchylenia orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji straci walor ostateczności. Tym samym, w ocenie Sądu, uzasadnione jest zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 686/18. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 686/18 Sąd wyrokiem z dnia 22 listopada 2018 r. po rozpoznaniu skargi skarżącego na postanowienie K[...]P z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd stwierdził między innymi, że w świetle akt sprawy, nie sposób uznać, aby doręczenie przesyłki, zawierającej orzeczenie nr[...] , nastąpiło 9 stycznia 2018 r. w kontekście wymagania dwukrotnego awizowania (art. 133 § 2 Kpk.). Zdaniem Sądu konstatacja o uchybieniu terminu, liczonego od prób doręczenia orzeczenia przez operatora pocztowego była bezzasadna. Trafnie więc zarzucono naruszenie art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, w zakresie danej przesłanki wydania postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania. Bezzasadne przyjęcie, jakoby doszło do prawidłowego doręczenia orzeczenia nr [...] po upływie 7 dni od drugiego awizowania, które miało miejsce 2 stycznia 2018 r., mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niezasadnie bowiem z tej przyczyny wydano zaskarżone postanowienie konstatując, że odwołanie wniesiono po terminie. Jak podał Sąd, organ ponownie oceni, czy odwołanie wniesiono skutecznie a jeśli tak - rozpatrzy je wydając orzeczenie, co do meritum. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 904/21, oddalił skargę kasacyjną K[...]P od wyroku Sądu z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 686/18. W konsekwencji Sąd postanowieniem z dnia 10 marca 2022 r. wydanym w niniejszej sprawie, działając na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej "p.p.s.a.") podjął z urzędu postępowanie zawieszone postanowieniem Sądu z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 846/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia jest niejako skutkiem orzeczenia, które zapadło w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 686/18. Na zależność tę zwrócił uwagę Sąd wydając w dniu 1 sierpnia 2018 r. postanowienie w niniejszej sprawie, stwierdzając, że rozstrzygnięcie sprawy ze skargi na postanowienie K[...]P z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta z [...] grudnia 2017 r. nr [...] o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby (sygn. akt II SA/Wa 686/18), będzie miało istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy ze skargi złożonej w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu w przypadku jego uchylenia orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji straci walor ostateczności. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 686/18, Sąd uchylił postanowienie K[...]P z [...] lutego 2018 r. nr [...]. Jak stwierdził Sąd, bezzasadne przyjęcie, jakoby doszło do prawidłowego doręczenia orzeczenia nr [...] po upływie 7 dni od drugiego awizowania, które miało miejsce 2 stycznia 2018 r., mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niezasadnie bowiem z tej przyczyny, jak podał Sąd, wydano zaskarżone postanowienie konstatując, że odwołanie wniesiono po terminie. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, po rozparzeniu skargi kasacyjnej K[...]P od ww. wyroku, wyrokiem z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 904/21 (publik. orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA), oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnia, że uregulowania ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów. W rozdziale 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawarto pełną regulację materialnoprawną odpowiedzialności policjantów, jak i procesową postępowania dyscyplinarnego. Jedynie przepis art. 135p ust. 1 powołanej ustawy zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Stanowi on, że "W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego". W powołanej ustawie o Policji brak jest natomiast przepisu zawierającego odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zawiera również przepis art. 1 pkt 1 i pkt 2 tego kodeksu. Zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kpk. Przepis ten nie stwarza żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego jednoznacznie, iż żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów. Należy również wskazać, że zgodnie z 133 § 1 Kpk., jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy. Natomiast jak stanowi § 2, o pozostawieniu pisma w myśl § 1 doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone. Z przepisu tego wynika, że aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 133 Kpk. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego konieczne jest, żeby doręczyciel dochował wymogów z art. 133 Kpk., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 904/21). Tymczasem jak wynika z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na przekazanej organowi oryginalnej kopercie skierowanej do skarżącego przesyłki poleconej zawierającej orzeczenie nr [...] z [...] grudnia 2017 r., była ona awizowana jedynie jednokrotnie w dniu 20 grudnia 2017 r., gdy adresata nie zastano w mieszkaniu, a następnie jako nie podjęta w terminie została zwrócona do nadawcy w dniu 11 stycznia 2018 r. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej wyroku, umieszczenie na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy też wzmianki o pierwszym awizowaniu przesyłki nie dawały podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego. Konieczna była wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 133 Kpk. Organ prowadzący postępowanie powinien zaś dysponować, niebudzącymi wątpliwości, dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o nadejściu przesyłki, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Skoro z akt sprawy nie wynika, że dokonano drugiego awiza oraz, czy i gdzie zostało umieszczone zawiadomienie o przesyłce, to czynności doręczającego, jako nierealizujące wszystkich wymogów określonych w art. 133 Kpk. nie mogły wywołać skutku prawnego doręczenia. Zauważenia wymaga, że wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wskazanej przesyłki miał również K[...]P, bowiem nakazał zwrócić się do Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...] o wskazanie, czy przesyłka polecona o wskazanym numerze, adresowana do strony postępowania, była po raz drugi awizowana. Udzielając odpowiedzi, Naczelnik Urzędu Pocztowego lakonicznie stwierdził, że przesyłka "została pobrana do doręczenia w dniu 20 grudnia 2017 r. i pozostawiono I awizo w dniu 20 grudnia 2017 r. i II awizo 2 stycznia 2018 r., zwrot w dniu 11 stycznia 2018 r. Brak adnotacji na przesyłce odnośnie II awizacji był spowodowany przeoczeniem przez pracownika naniesienia ręcznej informacji". Podkreślić należy, że dochowanie określonej art. 133 Kpk. procedury doręczenia pisma spoczywa na doręczycielu. Ponieważ tylko i wyłącznie dochowanie tej procedury pozwala na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia, wszelkie czynności doręczyciela powinny być ściśle udokumentowane po to, aby można było wiernie odtworzyć sposób doręczenia. Takim dowodem jest naniesiona na zwróconej przesyłce adnotacja doręczyciela o pozostawionych zawiadomieniach, o których mowa w art. 133 § 2 Kpk. W orzecznictwie NSA i literaturze zwraca się uwagę, że brak adnotacji na zwróconej przesyłce, zamieszczonej na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, o dacie i miejscu umieszczenia awiza oznacza, że w tym zakresie dokument ten nie ma waloru dokumentu urzędowego, a tym samym nie korzysta z domniemania, o którym mowa w art. 194 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, (Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI LEX nr 1518305; wyroki NSA z dnia 11 maja 2012 r., I FSK 1134/11 oraz z dnia 19 czerwca 2019 r., I FSK 938/17 – publik. orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). Wprawdzie prezentowany pogląd został wyrażony na tle przepisów Ordynacji podatkowej, ale z uwagi na fakt, że regulacje w Kpk. dotyczące tzw. doręczeń zastępczych są bardzo zbliżone, stanowisko to pozostaje aktualne również na gruncie ostatnio wskazanej ustawy. W orzecznictwie podkreśla się również, że instytucja doręczenia zastępczego stanowi próbę pogodzenia, z jednej strony - konieczności zapewnienia sprawności postępowania, z drugiej zaś strony - zapewnienia praw stronom postępowania, w tym także prawa do otrzymania decyzji (pism, wezwań) wydanych w tym postępowaniu. Ponieważ instytucja doręczenia zastępczego wywiera tak istotne skutki dla praw uczestników postępowania powinna być stosowana z zachowaniem reguł ustawowych, a każde odstępstwo winno skutkować przyjęciem, że w istocie nie doszło do zastępczego doręczenia pisma (por. wyrok NSA z 11 marca 2014 r., I FSK 1880/13 oraz z dnia 19 stycznia 2017 r., I FSK 1016/15; publ. CBOSA). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt I GZ 51/11, nieprawidłowość doręczenia nie jest przesłanką przywrócenia terminu, gdyż przy założeniu, że strona ma w tym zakresie rację i doręczenie nie było prawidłowe, to termin do dokonania określonej czynności procesowej w ogóle nie rozpoczął biegu, a tym samym nie doszło do uchybienia terminu i bezprzedmiotowe jest żądanie jego przywrócenia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro nie doszło do skutecznego doręczenia orzeczenia Komendanta nr [...] z [...] grudnia 2017 r., nie mógł tym samym rozpocząć się bieg terminu do jego zaskarżenia. W konsekwencji K[...]P nie był uprawniony do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i podjęcia analizy spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 126 § 1-3 Kpk., czego dokonał, stwierdzając między innymi w uzasadnieniu postanowienia z [...] marca 2018 r. nr [...], stanowiącego przedmiot skargi złożonej w niniejszej sprawie, że obwiniony (skarżący) nie wykazał jakoby uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, tj. takich, których strona nie mogła usunąć, aby mieć możliwość dokonania wymaganej przez przepisy prawa czynności we właściwym czasie. W konkluzji stwierdzić należy, że organ winien będzie ocenić, czy odwołanie skarżącego wniesiono skutecznie a jeśli tak – rozpatrzy je wydając orzeczenie, co do meritum. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło