II SA/Wa 886/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia i przesłania dokumentacji dotyczącej ewidencji czasu służby 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...]stycznia 2025 r. nr [...]. 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia i przesłania dokumentacji dot. ewidencji czasu służby za okres od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2014 r. M. S., zw. dalej "skarżącym". Powyższe rozstrzygniecie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] lutego 2024 r., skarżący zwrócił się do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji o przyznanie rekompensaty pieniężnej za czas służby przekraczający normę oraz wypracowane nadgodziny za następujące okresy: od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2014 r., od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz od dnia [...] sierpnia 2020 r. do dnia [...] stycznia 2024 r. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z przedłożonych przez niego dokumentów. Niezależnie od tego wniósł o udostępnienie i przesłanie wypisu z ewidencji czasu służby za okres od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2014 r. W dniu 23 maja 2024 r. do Centralnego Biura Śledczego Policji wpłynęło ponaglenie z dnia [...] maja 2024 r. Komendant Główny Policji w postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] stwierdził, że Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. Natomiast w piśmie z dnia 24 czerwca 2024 r. Komendant Główny Policji poinformował, że analizie poddano dokumentację dotyczącą ewidencji przedłużonego czasu służby i pracy (za okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] stycznia 2024 r.) oraz podjęto działania weryfikacyjne przedłożonej przez skarżącego dokumentacji. Dodatkowo w celu weryfikacji wykazu wypracowanych przez skarżącego nadgodzin wypożyczono dokumenty z Wydziału-[...] Komendy Głównej Policji. Odnosząc się do czasu służby skarżącego w okresie od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2014 r. poinformowano, że wypracowane w tym okresie nadgodziny zostały rozliczone w pełnym wymiarze, tj. udzielono czasu wolnego od służby. Dodatkowo wskazano, że Sekcja [...] Policji nie posiada ewidencji służby za ww. okres gdyż ewidencja ta została przekazana do archiwum, a następnie wybrakowana (protokołem z dnia [...] lipca 2022 r.). Wyjaśniono, że Sekcja ta prowadzi ewidencję nadgodzin w postaci kart przedłużonego czasu służby, w ramach której posiada ewidencję nadgodzin dotyczącą skarżącego za okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2022 r. Tym samym nie jest możliwe zweryfikowanie czynności służbowych realizowanych w dniach [...]-[...] czerwca 2014 r. przedstawionych przez stronę w "Wykazie nadgodzin w latach 2014-2024". Wyjaśniono też, że strona rości sobie prawo do wynagrodzenia za czas odpoczynku, konkretnie snu, w miejscu bezpiecznym, podczas realizacji czynności służbowych co najmniej dwudniowych - roszczenie dotyczy czynności z udziałem osób chronionych. W przypadku bowiem przyjazdu do wyznaczonego lub wytypowanego miejsca bezpiecznego, czas w godzinach od 22:00 do 6:00 jest przeznaczony na nocny wypoczynek policjantów. W przypadku przyjazdu do wyznaczonego miejsca noclegu po godzinie 22:00, godziny noclegu ulegały skróceniu o faktycznie wypracowany czas, który również był zaliczany do nadgodzin. Biorąc więc pod uwagę analizę wypracowanych przez stronę nadgodzin za okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] maja 2019 r. (ostatnie odebrane nadgodziny) ustalono, że na bieżąco udzielano skarżącemu czasu wolnego od służby i wypracowane nadgodziny zostały odebrane w pełnym wymiarze co zostało potwierdzone przez skarżącego w kartach przedłużonego czasu pracy. Wyjaśniono również, że za wszystkie nadpracowane nadgodziny w okresie od dnia [...] sierpnia 2019 r. (pierwsze wypracowane nadgodziny) do dnia [...] kwietnia 2022 r. (ostatnie czynności służbowe z nadgodzinami) skarżący otrzymał wynagrodzenie finansowe, zgodnie z obowiązującymi stawkami na zajmowanym stanowisku służbowym. W piśmie tym odniesiono się również szczegółowo do przedstawionego przez skarżącego "Wykazu nadgodzin w latach 2014-2024". Wskazano również, że z uwagi na fakt, iż czynności służbowe z osobami chronionymi są realizowane i rozliczane na podstawie niejawnej dokumentacji, brak jest możliwości udostępnienia jakichkolwiek wypisów, m.in. ewidencji czasu służby oraz udostępnienia informacji o "ilości wyjazdów służbowych M. S. w latach 2014-2022 wraz z rozpiską godzinową". Pismem z dnia [...] października 2024 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Zarządu [...] Centralnego Biura Śledczego Policji z prośbą o przekazanie kopii dokumentacji (jawnej), na podstawie której dokonano analizy w przedmiocie wypracowanych przez skarżącego nadgodzin. W piśmie Naczelnika Zarządu [...] Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] października 2024 r. poinformowano, że dokumentację w omawianej sprawie stanowią kserokopie kart przedłużonego czasu służby za okres od 2014 r. (od dnia [...] października 2014 r.) do 2022 r., a także kserokopie list obecności za lata: 2014 (od dnia [...] października 2014 r.) - 2022 r. Wskazano również, że dokumentacja za lata 2009-2014, tj. listy obecności i karty przedłużonego czasu służby, zostały przekazane do archiwum, gdzie zostały wybrakowane (wymieniono numery i daty protokołów brakowania). Pismem z dnia [...] listopada 2024 r. zwrócono się do Biura Finansów Komendy Głównej Policji z prośbą o udzielenie informacji w przedmiocie wypracowanych przez skarżącego nadgodzin i wypłaconej z tego tytułu rekompensaty, ewentualnie ekwiwalentu pieniężnego. Odpowiedzi w tym zakresie udzielono w piśmie z dnia [...] grudnia 2024 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. poinformowano skarżącego o zebraniu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, a także o możliwości zapoznania się z aktami w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Z notatki służbowej pracownika Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] grudnia 2024 r. wynika, że skarżący nie wnosi o zaznajomienie z aktami sprawy. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2025 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2024 r., odmówił udostępnienia i przesłania dokumentacji dotyczącej ewidencji czasu służby za okres od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2014 r. Następnie Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji postanowieniem z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w ww. postanowieniu, polegającą na błędnym wskazaniu dat protokołów brakowania wymienionej dokumentacji. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r., nr [...] odmówił skarżącemu: 1. przyznania ekwiwalentu pieniężnego za czas służby przekraczający normę w okresie od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2014 r. ponad wymiar czasu, który został rozliczony i za który przyznano czas wolny; 2. przyznania ekwiwalentu pieniężnego za czas służby przekraczający normę w okresie od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. ponad wymiar czasu, który został rozliczony i za który przyznano czas wolny; 3. przyznania rekompensaty pieniężnej w zamian za czas służby przekraczający normę w okresie rozliczeniowym od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. ponad wymiar 240 godzin i 55 minut, za które przyznano rekompensatę; 4. przyznania rekompensaty pieniężnej w zamian za czas służby przekraczający normę w okresie rozliczeniowym od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] czerwca 2021 r. ponad wymiar 38 godzin i 20 minut, za które przyznano rekompensatę; 5. przyznania rekompensaty pieniężnej w zamian za czas służby przekraczający normę w okresie rozliczeniowym od dnia [...] lipca 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r., ponad wymiar 12 godzin, za które przyznano rekompensatę; 6. przyznania rekompensaty pieniężnej w zamian za czas służby przekraczający normę w okresie rozliczeniowym od dnia [...] stycznia 2022 r. do dnia [...] czerwca 2022 r., ponad wymiar 222 godzin i 10 minut 13 godzin, w tym za 209 godzin i 10 minut, za które przyznano rekompensatę; 7. przyznania rekompensaty pieniężnej w zamian za czas służby przekraczający normę w okresie rozliczeniowym od dnia [...] lipca 2022 r. do dnia [...] grudnia 2022 r.; 8. przyznania rekompensaty pieniężnej w zamian za czas służby przekraczający normę w okresie rozliczeniowym od dnia [...] stycznia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r.; 9. przyznania rekompensaty pieniężnej w zamian za czas służby przekraczający normę w okresie rozliczeniowym od dnia [...] lipca 2023 r. do dnia [...] grudnia 2023 r. ponad wymiar 240 godzin i 55 minut, za które przyznano rekompensatę; 10. przyznania rekompensaty pieniężnej w zamian za czas służby przekraczający normę w okresie rozliczeniowym od dnia [...] stycznia 2024 r. do dnia [...] czerwca 2024 r.; W dniu [...] lutego 2025 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w którym zarzucono mu rażące naruszenie zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w sprawie Jednolitego rzeczowego wykazu akt Policji, tj. pkt I ust. 2.1, które obowiązywało w dacie wykonania czynności brakowania żądanej dokumentacji, poprzez błędne przyjęcie, że dokumentacja ta utraciła praktyczne znaczenie dla Policji w sytuacji, gdy w dacie brakowania zażądanej dokumentacji wnioskodawca w dalszym ciągu pełnił służbę w Policji, co w konsekwencji doprowadziło do znacznego utrudnienia weryfikacji jego roszczenia o wypłatę zaległego wynagrodzenia za przepracowane nadgodziny. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zobowiązanie organu wydającego zaskarżone postanowienie do przeprowadzenia czynności odtworzenia akt, które zostały przedwcześnie wybrakowane oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Rozpatrując ww. zażalenie Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ la). Ponadto strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 3). Strona postępowania może zatem domagać się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, wyłącznie wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem, przy czym uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony wyłącznie koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające. Sama potrzeba (chęć) posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, czy też chęć ich weryfikacji z zebranymi przez siebie dowodami, nie stanowi o jej ważnym interesie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1461/18 oraz z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 890/19). Zdaniem Komendanta istotne jest jednak to, że dokumenty za okres od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2014 r., których wydania żąda strona, w żadnym momencie nie stanowiły akt sprawy, bowiem jak już wyjaśniono, dokumentacja ta, za lata 2009-2014 (tj. listy obecności i karty przedłużonego czasu służby) została przekazana do archiwum, a następnie, zgodnie z obowiązującym przepisami wybrakowana. Wbrew jednak obawom skarżącego, iż dokonano tego celowo, aby uniemożliwić dokładną weryfikację roszczenia strony, wskazać należy, że oficjalne brakowanie omawianej dokumentacji nastąpiło w latach 2014, 2015 oraz 2022, zaś strona z żądaniem wypłaty określonych świadczeń wystąpiła wnioskiem z dnia [...] lutego 2024 r. Jednocześnie szczegółowe wyjaśnienie w zakresie błędnie wskazanych dat brakowania omawianej dokumentacji zostało przedstawione w postanowieniu Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki. Z tych względów, zdaniem Komendanta Głównego Policji, zasadnie Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej dokumentacji, bowiem po pierwsze, nie stanowiła ona części akt sprawy, a po drugie, organ fizycznie dokumentacji tej nie posiada. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącego kwestii nieprawidłowości w zakresie brakowania dokumentacji archiwalnej (przedwczesne brakowanie) oraz zarzutów naruszenia przepisów w tym zakresie, Komendant Główny Policji wskazał, że pozostaje ona poza zakresem rozstrzyganym tym postanowieniem. Nie ocenił również zasadności kwalifikowania określonej dokumentacji służbowej do określonej kategorii archiwalnej, bowiem wynika to z odrębnych przepisów, których organy Policji obowiązane są przestrzegać. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby kwestia związana z "odtworzeniem wybrakowanych materiałów dotyczących czasu służby Pana M. S." była przez skarżącego, wcześniej niż w zażaleniu na postanowienie Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] dotyczące stricte innej kwestii (odmowy udostępnienia dokumentacji), podnoszona. Na marginesie Komendant Główny Policji wskazał, że instytucja odtworzenia wybrakowanych akt nie została uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedynie przepisy poszczególnych procedur sądowych regulują zasady dotyczące postępowania w razie zaginięcia lub zniszczenia akt, jednak dotyczą wyłącznie akt sądowych (art. 288-298 p.p.s.a., art. 716-729 k.p.c.). Możliwe jest natomiast prowadzenie postępowania mającego na celu odtworzenie akt, przy wykorzystaniu dostępnych w Kodeksie postępowania administracyjnego środków dowodowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2905/19). Prawidłowość i zasadność przeprowadzenia przez Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji określonych czynności dowodowych będzie mogła zostać poddana ocenie dopiero w sytuacji ewentualnego rozpatrywania odwołania od decyzji merytorycznej kończącej przedmiotowe postępowanie administracyjne. Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika strony o zasądzenie od Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji "zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych", Komendant Główny Policji zaznaczył, że przepisy regulujące koszty postępowania administracyjnego w sprawie nie dają podstaw do przyznania stronie kosztów postępowania poza ograniczonym uregulowaniem prawa strony do zwrotu kosztów stawiennictwa, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo wynikłych z błędnego wezwania strony do stawienia się (por. art. 56 § 1 k.p.a.). Jednocześnie kwestię ponoszenia opłat i kosztów w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy zawarte w Dziale IX "Opłaty i koszty postępowania" Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. określa, które koszty postępowania administracyjnego ponosi strona tego postępowania. Inne koszty postępowania, niewymienione w tym przepisie obciążają organ administracji. Wprawdzie art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. normuje "rozdział" kosztów pomiędzy organem i stronami postępowania, lecz nie stanowi podstawy prawnej do przyznawania przez organ administracji na rzecz strony zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania i to niezależnie od tego, czy koszty przeprowadzonego przez stronę dowodu okazały się istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Także art. 263 § 2 k.p.a. reguluje wyłącznie sprawę obliczania kosztów przez organ administracji prowadzący postępowanie; nie stwarza stronie uprawnienia do ubiegania się o zwrot jakichkolwiek poniesionych przez nią kosztów. Artykuł 264 § 1 k.p.a. jednoznacznie stanowi, iż jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 2 k.p.a.). Przepis ten stanowi podstawę prawną do ustalenia wysokości kosztów postępowania i osób zobowiązanych do ich poniesienia, a osobie, która nie zgadza się z obciążeniem jej kosztami postępowania służy prawo wniesienia zażalenia, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Przepis art. 264 § 1 k.p.a. nie daje jednak podstawy prawnej do orzekania przez organ administracji o zwrocie kosztów na rzecz strony postępowania. Reasumując, Komendant Główny Policji stwierdził, że przepisy Działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do sytuacji, kiedy strona ponosi koszty na skutek podjęcia czynności, które mają jej zapewnić skuteczną obronę jej interesów prawnych i nie ma w tym przypadku znaczenia, czy strona ponosi koszty w wyniku zawarcia umowy cywilnoprawnej. Kodeks postępowania administracyjnego nie daje podstawy prawnej do wystąpienia przez stronę do organu administracji publicznej z żądaniem o zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania administracyjnego innych niż koszty osobistego stawiennictwa - art. 56 § 1 k.p.a.(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I IOSK 2877/15). Skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2025 r. wniósł skarżący podnosząc zarzut rażącego naruszenia pkt I ust. 2.1 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] które to obowiązywało w dacie wykonania czynności brakowania zażądanej dokumentacji poprzez błędne przyjęcie, że dokumentacja ta utraciła praktyczne znaczenie dla Policji w sytuacji, gdy w dacie brakowania zażądanej dokumentacji skarżący w dalszym ciągu pełnił służbę i dokumentacja ta w dalszym ciągu miała praktyczne znaczenie dla Policji, co w konsekwencji doprowadziło do znacznego utrudnienia weryfikacji jego roszczenia o wypłatę zaległego wynagrodzenia za przepracowane nadgodziny. Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zobowiązanie organu do przeprowadzenia czynności odtworzenia akt, które to zgodnie z treścią uzasadnienia zostały przedwcześnie wybrakowane oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazywane. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że sąd administracyjny niezależnie od postawionych w skardze zarzutów jest zobowiązany dokonać kontroli zaskarżonej decyzji pod względem kryterium jej legalności, tj. zbadać czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W pierwszej kolejności sąd ocenia, czy zaskarżona decyzja nie jest obarczona jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. skutkujących jej nieważnością. Zgodnie z ww. przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Na mocy odesłania z art. 126 k.p.a. powołany przepis znajdzie również zastosowanie do postanowień, od których przysługuje zażalenie, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a., wydaje się postanowienie. Przez pojęcie decyzji wydanej "bez podstawy prawnej" (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) rozumie się decyzję, która została wydana w sytuacji, gdy brak było w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania decyzji administracyjnej. Brak ten musi mieć charakter obiektywny. Rdzeń znaczenia pojęcia "decyzja wydana bez podstawy prawnej" jest jednoznaczny, bo albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (por. wyroki NSA: z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1800/16; z dnia 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 717/15; z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1369/06). W ocenie Sądu, taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2025 r., jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentacji dotyczącej ewidencji czasu służby za okres od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2014 r. zostały wydane bez podstawy prawnej, co stanowi kwalifikowaną wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzenie tego rodzaju wady obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności tego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r. - niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów. Orzekające w sprawie organy błędnie bowiem przyjęły, że art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), zw. dalej "k.p.a." stanowi normę uprawniającą organy do załatwienia sprawy w przedmiocie odmowy udostępnienia i przesłania dokumentacji dotyczącej ewidencji czasu służby. Zgodnie z tym przepisem odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Natomiast sam organ stwierdza, że dokumentacja ta, tj. ewidencja czasu służby "nie stanowiła (...) części akt sprawy". Kluczowa zaś regulacja znajduje się § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 września 2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (Dz.U. z 2024 r. r., poz. 401 ze zm.) "1. Przełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych. 2. Ewidencja czasu służby policjantów obejmuje w szczególności listę obecności, ewidencję wyjść w godzinach służbowych, ewidencję urlopową, ewidencję przedłużonego czasu służby i harmonogram służby. Ewidencja czasu służby policjantów może być prowadzona w postaci elektronicznej. 3. Ewidencję czasu służby udostępnia się policjantowi na jego żądanie. 4. Ewidencję czasu służby policjantów prowadzi się w sposób pozwalający na rozliczenie wymiaru czasu służby obowiązującego policjantów w okresie rozliczeniowym." W świetle tych uregulowań uprawnienie policjanta do uzyskania na żądanie ewidencji czasu pracy nie ma charakteru publicznoprawnego, lecz pracowniczy – art. 5 w zw. z art. 149 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 2023 r. poz. 1465 ze zm.). Odmowa udostępnienia ewidencji czasu pracy policjantowi nie przybiera postaci decyzji administracyjnej ani innego aktu podlegającego kontroli sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt III OSK 73/23). Tym samym organ błędnie rozstrzygnął sprawę z wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2024 r. w części odnoszącej się do udostępnienia i przesłania wypisu z ewidencji czasu służby za okres od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2014 r. W ocenie orzekającego Sądu brak jest zatem podstaw do uznania, że organ powinien wydać postanowienie o odmowie udostępnienia ewidencji czasu służby. Przepis art. 74 § 2 k.p.a. nie znajduje bowiem w takim przypadku zastosowania. Zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie jej poprzedzające zostało wydane bez podstawy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, w odniesieniu do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., że przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona wówczas, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego w sytuacji opisanej ich hipotezą nie zawierają podstawy wydania decyzji administracyjnej, postanowienia czy milczącego załatwienia sprawy, a więc wówczas, gdy podejmowana decyzja lub postanowienie nie znajdują oparcia w żadnym z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2018 r.; sygn. akt I OSK 717/17).Brak ten musi mieć charakter obiektywny i może dotyczyć części rozstrzygnięcia (M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 156, wyrok NSA z 6.04.2018 r., sygn. akt II GSK 1800/16). W świetle powyższego Komendant Główny Policji utrzymując wadliwe postanowienie w mocy dopuścił się naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy – z wyżej określonych względów - brak było podstaw do wydania postanowienia o odmowie udostępnienia dokumentacji dotyczącej ewidencji czasu służby. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.