II SA/Wa 962/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-14
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Dąbrowska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadnione "ważnym interesem służby" w związku z postawieniem zarzutów popełnienia przestępstw, jest zgodne z prawem, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadnione "ważnym interesem służby", jest dopuszczalne nawet w sytuacji, gdy postępowanie karne przeciwko niemu nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym. Samo postawienie zarzutów popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, zwłaszcza gdy są one związane z wykonywaniem obowiązków służbowych, powoduje utratę przez funkcjonariusza przymiotu "nieskazitelności charakteru" i "nieposzlakowanej opinii", co narusza ważny interes służby. Interes ten, rozumiany jako ochrona autorytetu i zaufania do Policji, przeważa nad słusznym interesem funkcjonariusza.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu go ze służby w Policji. Podstawą zwolnienia był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadniony "ważnym interesem służby". Powodem wszczęcia postępowania było postawienie M. D. zarzutów popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 i art. 190a § 1 Kk, związanych z przekroczeniem uprawnień i nękaniem podwładnych. Mimo trwającego postępowania karnego, organy uznały, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie narusza ważny interes służby, co skutkowało zwolnieniem. Skarżący kwestionował zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, sugerując zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8, oraz zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak należytego zebrania dowodów i błędne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zwolnieniu ze służby w Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Danuta Kania, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. (sygn. akt [...]) Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawił Panu M. D. zarzuty popełnienia czynów z art. 231 § 1 i art. 190a § 1 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk polegających na tym, że:
1) w okresie od [...] sierpnia 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. w [...], jako naczelnik Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] przekroczył swoje uprawnienia i niedopełnił obowiązków wobec podległego funkcjonariusza Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] K. W., poprzez naruszenie jej uprawnień pracowniczych w ten sposób, iż wydał pisemne polecenie wprowadzające ograniczenia dotyczące miejsc, gdzie K. W. może przebywać w trakcie służby, ograniczenie swobody poruszania się po budynku KWP w [...] oraz obecności w jej biurze innych osób, upominanie w razie dostrzeżenia przekroczenia wyżej wymienionych poleceń, nakaz posiadania stacji GPS w trakcie wykonywania czynności konwojowania, zakaz kontaktowania się z komendantami powiatowymi w trakcie pobytu w terenie, odmowy udzielenia urlopów wypoczynkowych, zlecanie zadań poniżej umiejętności i kwalifikacji pokrzywdzonej, a powyższe miało na celu poniżenie i ośmieszenie K.W., jak też izolowanie jej od innych funkcjonariuszy zatrudnionych w wydziale i wzbudzało u pokrzywdzonej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia oraz w istotny sposób naruszało jej prywatność;
2) w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] listopada 2015 r. w [...] jako naczelnik Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] przekroczył swoje uprawnienia i niedopełnił obowiązków wobec podległego funkcjonariusza Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] P. J., w ten sposób, że uporczywie nękał go poprzez wymuszanie pełnienia służby w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim, publiczne dręczenie i ośmieszanie go, zaniżanie jego kwalifikacji i oceny, pomijanie w awansach i nagrodach oraz szczegółowe kontrolowanie jego ubioru i zachowania, a powyższe wzbudzało u pokrzywdzonego uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia oraz w istotny sposób naruszyło jego prywatność;
3) w okresie od października 2014 r. do [...] lipca 2015 r. w [...], jako naczelnik Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] przekroczył swoje uprawnienia i niedopełnił obowiązków wobec podległego funkcjonariusza Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] T. W., w ten sposób, że uporczywie nękał go poprzez delegowanie niezgodnie z obowiązującymi przepisami do pełnienia służby w Sekcji II Wydziału [...] KWP w [...], nieprawidłowe i niejasne sporządzanie grafików służby, pozbawianie nagród, zaniżanie oceny z kultury osobistej, wymuszanie podania numeru telefonu komórkowego, wytykanie błędów, publiczne poniżanie, straszenie notatkami z rzekomych nieprawidłowości w jego zachowaniu, a powyższe wzbudzało u pokrzywdzonego uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia oraz w istotny sposób naruszyło jego prywatność.
W związku z powyższym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zawiesił Pana M. D. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. do dnia [...] grudnia 2016 r. W związku z wniesieniem przez policjanta odwołania od wskazanej decyzji, Komendant Główny Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2016 r. utrzymał ją w mocy.
Po dokonaniu analizy stanu faktycznego, pismem z dnia [...] września 2016 r. Pan M. D. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie pouczono policjanta o przysługujących mu w prowadzonym postępowaniu uprawnieniach. Pismo to doręczono stronie w dniu [...] września 2016 r.
Ponadto realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] września 2016 r. wystąpiono do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...] oraz Przewodniczącego Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów KWP w [...] o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia Pana M. D. ze służby w Policji, w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Pismem z dnia [...] września 2016 r. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...] poinformował natomiast, że na podstawie posiadanych przez ten Zarząd informacji, dotyczących w szczególności: zarządzania przez Pana M. D. kapitałem ludzkim w czasie pełnienia funkcji naczelnika jednego z wydziałów KWP w [...], kształtowania stosunków międzyludzkich w zarządzanym zespole oraz zachowań bezpośrednio przed, jak i po odsunięciu wymienionego ze stanowiska kierowniczego, nie znaleziono argumentacji przemawiającej za pozostawieniem Pana M. D. w służbie.
W dniu [...] września 2016 r. do organu wpłynęło podanie Pana M. D. z dnia [...] września 2016 r., w którym wymieniony przedstawił szereg wniosków dowodowych dotyczących:
1. włączenia do materiałów postępowania administracyjnego określonych aktów prawnych - na okoliczność wykazania, iż wszystkie podejmowane przez niego w stosunku do policjantów działania oparte były na tych aktach prawnych i nie noszą znamion czynu zabronionego,
2. włączenia do materiałów postępowania administracyjnego kserokopii określonych dokumentów (bądź dokumentów zawierających wskazane przez niego informacje), znajdujących się w aktach czynności wyjaśniających, w aktach prowadzonego aktualnie postępowania administracyjnego [...], w aktach postępowania dyscyplinarnego i w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]
- na okoliczność wykazania, iż jego postępowanie wobec innych policjantów nie nosiło znamion czynu zabronionego,
3. przyjęcia od niego i włączenia do materiałów postępowania administracyjnego dokumentów dotyczących m.in. przebiegu doskonalenia zawodowego funkcjonariuszy Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w danych okresach
- na okoliczność wykazania, iż każdorazowo dochowywał należytej staranności w wyrażaniu swoich uwag i przemyśleń, aby nie mogły być one uznane za wypowiedzi naruszające prawa osób, których dotyczyły (...),
4. przesłuchania w charakterze świadków szeregu osób i zadania im określonych pytań
- na okoliczność m.in. potwierdzenia, że jego postępowanie wobec funkcjonariuszy nie nosiło znamion czynu zabronionego.
W dniu [...] listopada 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], po rozpatrzeniu wniosku Pana M. D. z dnia [...] września 2016 r. wydał postanowienie nr [...], którym postanowił nie dopuścić i nie przeprowadzić dowodów wskazanych przez stronę w powyższym piśmie oraz nie dopuścić i nie przeprowadzić dowodów z przesłuchania określonych świadków. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi w dniu [...] listopada 2016 r.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], z dniem [...] grudnia 2016 r., przedłużył okres zawieszenia Pana M. D. w czynnościach służbowych do czasu zakończenia prowadzonego postępowania karnego. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy wskazaną decyzję.
Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2016 r. (doręczonym w dniu [...] listopada 2016 r.) poinformowano pełnomocnika strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu, wskazując jednocześnie na przysługujące mu prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie do 5 dni od daty otrzymania pisma.
W dniu [...] grudnia 2016 r. Pan M. D. zapoznał się w siedzibie organu z aktami niniejszego postępowania administracyjnego, wykonując fotokopie wybranych dokumentów. W dniu [...] grudnia 2016 r. wymieniony ponownie zapoznał się z aktami sprawy, również wykonując fotokopie określonej dokumentacji. Jednocześnie tego dnia w siedzibie organu stawi! się pełnomocnik strony, zapoznając się z aktami postępowania, wnosząc o wydanie kserokopii wskazanych dokumentów oraz wykonując fotokopie innych.
W dniach [...] i [...] grudnia 2016 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęły pisma Pana M. D., w których wymieniony złożył wnioski dowodowe o włączenie do akt sprawy kserokopii znajdujących się w materiałach śledztwa o sygn. akt [...] protokołów z przesłuchania świadków Pani I. D. oraz Pani L. G., na okoliczność ustalenia, że jego zachowanie nie nosiło znamion mobbingu, ani innego czynu zabronionego. Kolejnym pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. strona przekazała kserokopie powyższego protokołu przesłuchania Pani L. G.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., doręczonym w dniu [...] grudnia 2016 r., pełnomocnikowi strony zostały przekazane kopie żądanych przez niego dokumentów z akt sprawy.
W dniu [...] grudnia 2016 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynął wniosek pełnomocnika strony z dnia [...] grudnia 2016 r. o przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu urzędowego w postaci pisma Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] października 2016 r. informującego o wydaniu postanowienia o częściowym umorzeniu śledztwa odnośnie zachowania Pana M. D. na szkodę K. W.
Ponadto w dniu [...] grudnia 2016 r. do organu wpłynęło pismo Pana M. D. zawierające kolejny wniosek dowodowy o włączenie do materiałów postępowania kserokopii protokołu z przesłuchania w dniu [...] maja 2016 r., w ramach śledztwa o sygn. akt [...], świadka L. G., bowiem jest to niezbędne do ustalenia, że jego zachowanie nie nosiło znamion mobbingu, ani innego czynu zabronionego.
W dniu [...] grudnia 2016 r. do organu wpłynęło kolejne pismo strony z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym wniosła ona o włączenie do materiałów postępowania kserokopii przekazanego w załączeniu do pisma, a znajdującego się w materiałach śledztwa o sygn. akt [...] protokołu z przesłuchania świadka M. K., na okoliczność tego, że jej zachowanie nie nosiło znamion mobbingu, ani innego czynu zabronionego.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. pełnomocnik strony wniósł o ponowne zasięgnięcie opinii zakładowego związku zawodowego policjantów - zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji - wobec fikcyjności opinii tej organizacji z dnia [...] września 2016 r.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2016 r. pełnomocnik wniósł natomiast o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu - protokołu wyjaśnień podejrzanego M. D., złożonych w postępowaniu karnym o sygn. akt [...].
Pismami z dnia [...],[...],[...] i [...] grudnia 2016 r. Pan M. D. wniósł o włączenie do materiałów postępowania kserokopii przekazanych w załączeniu do pisma, a znajdujących się w materiałach śledztwa o sygn. akt [...] protokołów z przesłuchania świadków Pani A. K., Pani R. W., Pani M. O. i Pani U. K., na okoliczność ustalenia, że jego zachowanie nie nosiło znamion mobbingu, ani innego czynu zabronionego.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2016 r. pełnomocnik Pana M. D., powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego do czasu zakończenia śledztwa o sygn. akt [...], którego wszczęcie było przyczyną zainicjowania tego postępowania.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. organ I instancji odmówił zawieszenia omawianego postępowania administracyjnego. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi strony w dniu [...] stycznia 2017 r.
W dniu [...] grudnia 2016 r. Prokuratur Prokuratury Rejonowej w [...], poinformował, że w postępowaniu karnym o sygn. akt [...] Pan M. D. nadal jest podejrzany o popełnienie 3 przestępstw z art. 231 § 1 Kk i art. 190a § 1 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk na szkodę funkcjonariuszy Policji: K. W., P. J. i T. W. Ponadto wskazał, że przedmiotowe postępowanie karne nadal jest zawieszone na podstawie postanowienia z dnia [...] października 2016 r. z uwagi na oczekiwanie na opinię biegłego psychologa dotyczącą pokrzywdzonych, zaś według ustaleń z biegłym, przedmiotowa opinia zostanie przesłana do Prokuratury na przełomie stycznia/lutego 2017 r.
Jednocześnie Prokurator wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. umorzono w części przedmiotowe postępowanie (sygn. akt [...]) o czyn z art. 234 Kk i z art. 231 § 1 Kk, zaś Sąd Okręgowy w [...], po rozpoznaniu zażalenia pokrzywdzonej, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy tę decyzję procesową. Jednocześnie w załączeniu przekazano kopię postanowienia z dnia [...] maja 2016 r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. ponownie zwrócono się do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...] z prośbą o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie i nadesłanie odpowiedzi w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma.
W dniu [...] grudnia 2016 r. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...] zapoznał się z aktami przedmiotowego postępowania administracyjnego, zaś pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. poinformował, iż na podstawie posiadanych przez Zarząd Wojewódzki informacji dotyczących w szczególności: sposobu zarządzania przez Pana M. D. "kapitałem ludzkim" w czasie pełnienia funkcji Naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], kształtowania przez niego stosunków międzyludzkich w zarządzanym zespole oraz zachowań wymienionego bezpośrednio przed i po odsunięciu ze stanowiska kierowniczego, nie znaleziono argumentacji przemawiającej za dalszym pozostawieniem Pana M. D. w służbie.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowił o niedopuszczeniu i nieprzeprowadzeniu dowodów z dokumentów przedstawianych przez stronę oraz jej pełnomocnika w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. (doręczonym w dniu [...] stycznia 2017 r.) poinformowano pełnomocnika strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu, wskazując jednocześnie na przysługujące mu prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie do 5 dni od daty otrzymania pisma.
W dniu [...] stycznia 2017 r. Pan M. D. ponownie zapoznał się w siedzibie organu z aktami niniejszego postępowania administracyjnego, wykonując fotokopie wybranych dokumentów.
Komendant Wojewódzki Policji w [...], po uwzględnieniu całości materiałów zgromadzonych w sprawie, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r.. działając na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 43 ust. 3 i art 45 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 19 i § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. poz. 644, z późn. zm.), zwolnił Pana M. D. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2017 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 Kpa, organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W ustawowym terminie, pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższego rozkazu personalnego wnosząc o jego uchylenie, w tym o uchylenie nadanego tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana M. D., reprezentowanego przez adwokata C. G., od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 z późn. zm.), z dniem [...] marca 2017 r. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2017r. zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Przechodząc do analizy niniejszej sprawy oraz odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu organ wskazał, iż podstawę materialnoprawną zwolnienia Pana M. D. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Użycie w w/w przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 Kpa). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2972/02).
Podkreślono, że pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane, ani też bliżej określone. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 K, sygn. akt I OSK 1853/13). Ponadto zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99).
Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.
Podkreślono też, iż rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby, a więc istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie Pana M. D. w służbie narusza jej ważny interes.
Komendant Główny Policji stoi na stanowisku, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych.
Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z powyższego sprawę. Składa bowiem ślubowanie (o treści wskazanej w art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy), podczas którego zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje.
Funkcjonariusz Policji ma zatem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1056/11). Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1853/13).
W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2016 r" sygn. akt I OSK 1594/15, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13 oraz z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1031/14).
Organ zwrócił uwagę na to, że przeciwko Panu M. D. w Prokuraturze Rejonowej w [...] prowadzone jest postępowanie karne, w którym policjant podejrzany jest o popełnienie trzech przestępstw z art. 231 § 1 Kk i art. 190a § 1 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk. Istotnym jest przy tym, że postawione Panu M. D. zarzuty są ściśle związane z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych.
W ocenie Komendanta Głównego Policji podejrzenie policjanta o popełnienie wymienionych przestępstw sprawia, iż Pan M. D. niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.
Organ podkreślił, że brak stosownych działań wobec policjanta, podejrzanego o popełnienie czynów wyczerpujących znamiona określone w dwóch przepisach ustawy karnej, gdzie pokrzywdzonymi jest kilku innych funkcjonariuszy Policji, niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy.
Ponadto nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia społeczna rola formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz konieczność budowania związanego z działalnością Policji zaufania społecznego. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej. Dlatego też, policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji w służbie i poza służbą, które godziłyby w dobre imię Policji. Ponadto osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą tego prawa ściśle przestrzegać. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Ponadto osoby te muszą znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13).
Policjant, któremu postawiono zarzuty popełnienia m.in. przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13),
W świetle powyższego organ uznał, że zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania z Panem M. D. stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W ocenie organu odwoławczego Komendant Wojewódzki Policji w [...] w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, zapewniając stronie oraz jej pełnomocnikowi możliwość czynnego udziału w tymże postępowaniu na każdym jego etapie oraz należycie informując ją o wszelkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Trafnie też przyjął, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Tych kryteriów Pan M. D. nie wypełnia.
Według organu drugiej instancji składane przez stronę i jej pełnomocnika wnioski dowodowe mające na celu udowodnienie, że określone zachowanie Pana M. D. nie nosiło znamion mobbingu, ani innego czynu zabronionego, zasadnie nie zostały uwzględnione przez organ I instancji (aczkolwiek wszystkie składane dokumenty znajdują się aktach sprawy). Podkreślić bowiem należy, że ani Komendant Wojewódzki Policji w [...], ani Komendant Główny Policji nie są uprawnieni do rozstrzygania w postępowaniu dotyczącym zwolnienia ze służby o winie Pana M. D. w rozumieniu przepisów prawa karnego. Z tego powodu organy nie mogły odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy też jego niewinności, a także oceniać dowodów zgromadzonych przez prokuratora pod kątem ich wartości na potrzeby ustalenia odpowiedzialności karniej Pana M. D.
Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika, że "w okolicznościach niniejszej sprawy należało rozstrzygać na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji", organ wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. W sytuacji zatem prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie wskazanego przepisu prawa niezbędnym jest ustalenie, czy policjant popełnił czyn o znamionach przestępstwa, czy popełnienie lego czynu jest "oczywiste" i czy uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Warto przy tym zauważyć, iż w literaturze prawniczej, odwołującej się do judykatury sądowej, uznano, że oczywistość przestępstwa zachodzi wtedy, gdy sprawcę złapano "na gorącym uczynku" lub, gdy w okolicznościach nienasuwających wątpliwości przyznaje się on do popełnienia przestępstwa lub, gdy zebrano takie dowody, które bezpośrednio stwierdzają dokonanie czynu o znamionach przestępstwa. Każdorazowo "oczywistość" musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych i można mówić o niej jedynie wówczas, gdy wynika z ustalonych okoliczności w sposób ewidentny, "na pierwszy rzut oka", co nie wyklucza rzecz jasna prowadzenia nawet obszernego postępowania dowodowego w tym zakresie (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 735/12 i z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt 1 OSK 488/15 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 198/14).
W przedmiotowej sprawie należy natomiast zauważyć, że na podstawie dotychczas zebranej dokumentacji nie można mówić o oczywistości popełnienia przez Pana M. D. czynu o znamionach przestępstwa, lecz jedynie o dostatecznym podejrzeniu jego popełnienia.
Jednocześnie materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazuje, że pomimo niezakończenia prowadzonego przeciwko Panu M. D. postępowania karnego, uzasadnione jest rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby. W interesie służby leży bowiem, aby zadania stawiane przed Policją były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem.
Sam zaś fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to jaki charakter ma owo naruszenie, może być uznany za co najmniej sprzeniewierzenie się normom postępowania obowiązującym każdego policjanta. Przedstawione Panu M. D. zarzuty, dotyczące przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, związanych z przekroczeniem uprawnień i niedopełnieniem obowiązków na zajmowanym stanowisku oraz uporczywym nękaniem podwładnych, sprawiają, że wymieniony utracił rękojmię niezbędną do pozostania w szeregach Policji.
Należy również zauważyć, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała wskazywana przez stronę przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia Pana M. D. ze służby w Policji jest bowiem postępowaniem samodzielnym i niezależnym od toczącego się w sprawie postępowania karnego.
Organ nie zgodził się też z pełnomocnikiem strony, iż miałby naruszyć art. 108 § 1 Kpa. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić.
Podkreślono, że zdolność do natychmiastowej reakcji na wszelkie przejawy patologii społecznej, nawet we własnych szeregach, jest niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz, że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 810/15).
Od powyższego rozkazu personalnego skargę do tutejszego Sądu wywiódł M. D. zarzucając mu:
1/ naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci
art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i przyjęcie "ważnego interesu służby" jako wadliwej podstawy zwolnienia ze służby w Policji skarżącego, gdyż w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy należało poddać go ocenie prawnej i rozstrzygać na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a przez to zaskarżona decyzja nosi cechy dowolności
2/ naruszenie następujących przepisów prawa procesowego w postaci:
- art. 7 , art. 77 § 1, art. 80 KPA z tego powodu, że zaskarżona decyzja organu II instancji jaki organu l instancji oparte zostały na nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym skutkującym nie wyjaśnieniem w sposób obiektywny stanu faktycznego sprawy, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (materialnej) z powodu niezrealizowania przez organy obu instancji obowiązku dokonania ustaleń zgodnie ze stanem rzeczywistym (obiektywnym) i w konsekwencji w sposób dowolny, aprioryczny, w sytuacji niezaistnienia obiektywnie uzasadnionych podstaw, uznaniem spełnienia przesłanki "uzasadnionego interesu służby", z pominięciem i bez poszanowania słusznego interesu funkcjonariusza do prowadzenia postępowania o zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, pozbawiając w ten sposób skarżącego możliwości skorzystania z prawa do
- zawieszenia przedmiotowego postępowania, w oparciu o art. 97 par. 1 pkt 4 KPA, do czasu zakończenia merytorycznego śledztwa o sygn. akt [...], którego wszczęcie było wyłączną przyczyną zainicjowania postępowania [...] i pozostawienie go do tego czasu w służbie
- przywrócenia do służby na podstawie art. 42.1 ustawy o Policji w razie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia z przyczyn wskazanych w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji
- art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa wobec naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz z powodu nieuwzględnienia żądania strony w przedmiocie przeprowadzenia dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy
- art. 107 § 3 KPA, z powodu braku uzasadnienia prawnego zaskarżonych decyzji obu instancji, a więc bez wyjaśnienia zasadności zastosowania podstawy prawnej zwolnienia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zamiast podstawy z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz braku uzasadnienia faktycznego jakie zasadne w realiach niniejszej sprawy-okoliczności, przemawiały za celowością nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji uprzedniego zawieszenia skarżącego od dnia [...]-09-2016 r. do czasu zakończenia postępowania karnego.
- art. 108 § 1 KPA, wobec nadania decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na "ważny interes służby" - bez wykazania konkretnie, na czym ten ważny interes polegał w dacie wydania nie ostatecznej decyzji i z jakiego względu natychmiastowa wykonalność zaskarżonego rozkazu miałaby interes ów dodatkowo chronić, a brak tego rygoru interesowi społecznemu -służbowemu miał nadal zagrażać w sytuacji zabezpieczenia tego interesu poprzez zwolnienie skarżącego Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dniem [...] czerwca 2016 r ze stanowiska Naczelnika Wydziału [...] KWP w [...] utrzymanego w mocy oraz dodatkowo zawieszeniem skarżącego od dnia [...]-09-2016 r do czasu zakończenia postępowania karnego
- a które to naruszenia prawa miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł, o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku przez organ, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a także o uchylenie zaskarżonej decyzji - Rozkazu Personalnego Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji - Rozkazu Personalnego nr [...] z dnia [...].02.2017 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6.04.1990 r. o Policji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa prawnego, w wysokości 2460 zł zgodnie z § 14 .1,1)c) w zw. z § 15.3. Rozp. MS z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 poz.1800) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, oświadczając - na podstawie § 16 cyt. rozporządzenia jak też o rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącego i jej pełnomocnika.
Na podstawie art, 106 § 3 PPSA wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów:
a/- z akt sprawy o - sygn. akt II SA/Wa 2126/16; Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, a w szczególności z Rozkazu Personalnego Komendanta Głównego Policji Nr [...], z dnia [...].09.2016 r. o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe
b/- z Rozkazu Personalnego Nr [...] z dnia [...].08.2016 r. i z dnia [...].12.2016 r. o zawieszeniu [...]. M. D. w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego,
- na okoliczność ich treści, w tym sentencji powyższych decyzji i ich skutków prawnych dla skarżącego oraz dla oceny zasadności nadania skarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z art. 108 § 1 KPA wobec braku w realiach niniejszej sprawy zaistnienia przesłanki "niezbędność" do niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła szczegółowo przedstawione zarzuty.
Podniosła, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż podstawą wszczęcia postępowania w celu zwolnienia ze służby wówczas odwołującego się, a obecnie skarżącego, było tylko i wyłącznie pismo prokuratora z dnia 20.07.2016 r. informujące o przedstawieniu zarzutów popełniania czynu z art. 231 § 1 kk i art. 190a kk w zw. z art 11 § 2 k.k. W dniu [...] sierpnia 2016 r. Zaskarżona decyzja została więc wydana niezgodnie z prawem. Stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 tylko wtedy, gdy nie zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Według skarżącego, policjanta można zaś było próbować zwolnić ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Według strony w decyzji KWP w [...] utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją KGP, wielokrotnie i obszernie w uzasadnieniu tejże powielano argumenty nieistotne w konkretnych okolicznościach faktycznych rzeczonej sprawy. W konsekwencji zaskarżona decyzja ll-instancyjna nosi cechy dowolności, skoro akceptuje to, iż l-instancyjny organ administracji wybrał prawnie niedopuszczalny sposób rozstrzygnięcia w konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy i wyboru takiego dokonał tendencyjnie bez uwzględnienia i rozważenia oraz oceny prawnej w oparciu o właściwą podstawę prawną, jaką należało zastosować w okolicznościach ustalonego stanu faktycznego istotnych dla rzeczonej sprawy.
Poza sferą ustaleń i rozważań KGP pozostały okoliczności związane z Rozkazem Personalnym o zwolnieniu skarżącego ze stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji KWP w [...] oraz o wyznaczeniu miejsca pełnienia służby na niższym stanowisku służbowym a także z rozkazem o zawieszeniem skarżącego w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania przygotowawczej.
W ocenie strony argumentacja przedstawiona przez organ budzi wątpliwości, gdyż jest typowa i rutynowo jako standard stosowana w tego typu decyzjach, a nie zindywidualizowana, przez to stanowi przekroczenie "uznania administracyjnego" w oparciu, o które organy obu instancji orzekały.
Obiektywne ustalenia, gdyby zostały dokonane, doprowadziłyby do konkluzji, iż skarżący właśnie tegoż prawa przestrzegał, albowiem zarzuty prokuratorskie postawione skarżącemu dotyczyły jego działań w ważnym interesie służby oraz zgodnie z pragmatyką wewnątrz resortową, wiążącymi go aktami resortowymi, stosownie do otrzymanych poleceń od przełożonych oraz w celu przestrzegania obowiązującego go prawa oraz w interesie służby realizując obowiązek w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych przez podległych mu policjantów.
Według skarżącego organ I instancyjny niezrealizował obowiązku dokonania ustaleń zgodnie ze stanem rzeczywistym (obiektywnym) i w konsekwencji dokonania ich w sposób dowolny, aprioryczny, w sytuacji niezaistnienia obiektywnie uzasadnionych podstaw i uznał spełnienie przesłanki "uzasadnionego interesu służby", z pominięciem i bez poszanowania słusznego interesu funkcjonariusza do rozstrzygania na prawidłowej podstawie prawnej , a to z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Nadto w ocenie strony nie można wykluczyć, że przed postawieniem zarzutów prokurator nie dysponował jeszcze dowodami, które już wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...] ocenił na korzyść M. D.. Wywodzenie przez obecnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na podstawie samego faktu postawienia zarzutów, że M. D. utracił przymiot nieskazitelności charakteru (nieposzlakowanej opinii), pomimo posiadania wiedzy, że uprzedni Komendant Wojewódzki Policji w [...], jako organ Policji, ocenił prawomocnie, że takie postępowanie (te same czyny) M. D. opisane obecnie w zarzutach prokuratora nie stanowią nawet naruszenia dyscypliny służbowej lub zasad etyki zawodowej - jest nadużyciem prawa i w tym sensie bezprawne, gdyż stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a. oraz zasad określonych w art. 75 § 1, 77, 78 k.p.a. prowadząc do dowolnych ustaleń faktycznych z oczywistym ich wpływem na nietrafność zaskarżonej decyzji.
Podkreślono też, iż słuszność interesu indywidualnego wyrażała się w możliwości pozostawienia skarżącego w służbie. Tym bardziej, że specyfika postawionych mu zarzutów dotyczyła czynów, które wykonał na polecenie ówczesnej przełożonej Komendant Wojewódzkiej w [...] (co do której sam złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia identycznego przestępstwa z art. 231 kk) oraz zgodnie z przepisami wewnątrz resortowymi i wiążącą go pragmatyką służbową co szczegółowo wyjaśnił i udowodnił wskazanymi prokuratorowi aktami MSWiA w śledztwie o sygn. akt [...].
Skarżący podniósł też, iż brak uzasadnienia stanowi samodzielną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Brakiem takim obarczone jest według strony uzasadnienie w zakresie nie zauważenia, a co za tym idzie nie rozważenia i nie uzasadnienia, jakie okoliczności uzasadniały celowość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji zwolnienia skarżącego rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dniem [...] czerwca 2016 r. ze stanowiska Naczelnika Wydziału [...] KWP w [...] po czym zawieszenia go od dnia [...]09-2016 r. do czasu zakończenia postępowania karnego oraz wobec realizacji.
Zdaniem skarżącego KWP w [...] w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia art. 108 kpa, poprzez przyjęcie, że zaistniały przesłanki uzasadniające nadanie decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Nieuzasadnionym i nieuprawnionym było nadanie przedmiotowemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, wobec nieziszczenia się przesłanek ustawowych warunkujących zastosowanie tej instytucji, stanowiącej przecież wyjątek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając skarżony rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należało, iż rozstrzygniecie to winno się ostać w obrocie prawnym.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy, istniał ważny interes służby uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby. Na tą okoliczność powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący podstawą wydania skarżonej decyzji.
W myśl powyższego przepisu, można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny przewyższa słuszny interes strony.
Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i judykatury należy je odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo.
Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant, któremu postawiono zarzut, dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony".
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonej decyzji zwolniony policjant miał postawiony zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenie publicznego. Okolicznością nie wymagającą dowodzenia było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa, miał znaczny ciężar gatunkowy jak również negatywny wydźwięk z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed Policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.
Na przeszkodzie powyższym konkluzjom nie stoi konstytucyjna i ustawowa zasada domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że powyższa zasada podlega wyłączeniu w postępowaniu pragmatycznym dotyczącym policjanta. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania. Nadto podstawy zwolnienia w omawianym trybie nie stanowi fakt popełnienia zarzucanego funkcjonariuszowi czynu (bo o tej kwestii byłoby za wcześnie przesadzać na obecnym etapie postępowania), a sam fakt postawienia mu prokuratorskich zarzutów w tym zakresie.
Na marginesie wskazać należało, że na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu z niej skarżącego, nie wpływa okoliczność, że jak wynika z akt osobowych funkcjonariusza, jego zwierzchnicy nie mieli zastrzeżeń do jego pracy przed postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa. Nie zmienia to bowiem faktu późniejszego pojawienia się okoliczności, poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącego cech charakteru umożliwiających mu służbę w szeregach Policji.
W ocenie tutejszego Sądu, w realiach faktycznych niniejszej sprawy brak jest również przesłanek dla uznania, iż w odniesieniu do skarżącego wystarczającym byłoby zawieszenie w czynnościach służbowych. Samo zawieszenie nie ochroniłoby bowiem w sposób wystarczający dobra nadrzędnego, jakim jest dobro służby. Nadto wpływałoby na jej dezorganizację, oraz wiązać by się mogło z demoralizującym wpływem na pozostałych funkcjonariuszy pozostających w służbie. Stąd uzasadnionym było zarówno wydanie skarżonego rozstrzygnięcia, jak też opatrzenie go rygorem natychmiastowej wykonalności.
Brak było też przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m. in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować.
Za pozostający w oderwaniu od realiów niniejszej sprawy należało uznać materię braku oczywistości popełnienia zarzucanego stronie przestępstwa, wobec braku wyroku skazującego w postępowaniu karnym. Przepis prawa uczyniony przez organ podstawą wydania badanej decyzji nie uzależnia bowiem zwolnienia policjanta od okoliczności oczywistości popełnienia przestępstwa. Wręcz przeciwnie, przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji umożliwia zwolnienie policjanta ze służby niezależnie od wyniku ewentualnego postępowania karnego toczącego się wobec funkcjonariusza. Kwestię tę przesądził jednoznacznie Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 31.10.2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdzając, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Stąd więc zarzut naruszenia słusznego interesu skarżącego polegającego na uniemożliwieniu zwolnienia go na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji należało uznać za pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie. Organ miał bowiem możliwość wyboru podstawy prawnej rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. W ocenie tutejszego Sądu organ uzasadnił zaś wyczerpująco zasadność oparcia skarżonego rozstrzygnięcia o normę art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy pragmatycznej. Wyczerpująco wyjaśnił też powody, dla których nie zastosował w odniesieniu do skarżącego normy art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Co się tyczyło wniosku dowodowego zawartego w skardze o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy II SA/Wa 2126/16 (dotyczącej przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe) oraz z treści dwóch rozkazów personalnych o zawieszeniu w czynnościach służbowych, tutejszy Sąd nie uwzględnił go uznając, że dotyczył okoliczności niespornych, oraz niewpływających bezpośrednio na badane w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcie.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zwartych w rozpoznawanej skardze, oraz uznając iż skarżony rozkaz personalny nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło