II SAB/Wa 1005/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-20
Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Danuta Kania, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej S.A. jako podmiot wykonujący zadania publiczne w zakresie transportu zbiorowego i dysponujący majątkiem publicznym (otrzymujący dopłaty do biletów ulgowych) jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, pomimo twierdzenia o tajemnicy przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej S.A., wykonując regularne przewozy pasażerskie w ramach publicznego transportu drogowego i korzystając z dopłat do przewozów oraz ulg, spełnia przesłanki podmiotowe z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co czyni je zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Twierdzenie o tajemnicy przedsiębiorstwa nie zwalnia z obowiązku udostępnienia informacji, a jedynie może stanowić podstawę do wydania decyzji o odmowie, a nie do pozostawania w bezczynności.Stan faktyczny
A. K. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej S.A. (PKS) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów, w tym liczby osób upoważnionych do kontroli, sposobu realizacji kontroli (własny personel czy podmiot zewnętrzny) oraz wzorów identyfikatorów. PKS odmówił udzielenia informacji, twierdząc, że nie wykonuje zadań publicznych i prowadzi działalność gospodarczą, a żądane dane stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Po ponownym wniosku i podtrzymaniu stanowiska przez PKS, A. K. wniósł skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej S.A. do rozpatrzenia wniosku A. K. z dnia [...] listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w części dotyczącej przyznania sumy pieniężnej i zasądził od PKS S.A. na rzecz A. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej S. A. z siedzibą w P. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej S. A. z siedzibą w P. do rozpatrzenia wniosku A. K. z dnia [...] listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w części dotyczącej przyznania sumy pieniężnej; 4. zasądza od Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej S. A. z siedzibą w P. na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. A. K. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] (dalej PKS w [...] S.A.) w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782), dalej: "u.d.i.p.", o udzielenie informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w autobusach Spółki:
Ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów?
Czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio w Przedsiębiorstwie, czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny? O ile jest to podmiot zewnętrzny, o wskazanie: nazwy i adresu tego podmiotu, okresu na jaki zawarto umowę na usługę kontroli biletów, ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot jest wynagradzany za wykonanie tej usługi (stawki za kontrolę, procent od wpływów, itd.). Wnioskodawca zaznaczył, iż nie wymaga podawania konkretnych kwot. Jeżeli umowy na usługę kontroli biletów zawarto z więcej niż jednym podmiotem, wskazał, by powyższe informacje dotyczyły każdego z nich.
Nadto wniósł o przesłanie wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów. Zaznaczył, iż w sytuacji, gdy w Spółce stosowanych jest kilka wzorów, wnosi o przesłanie każdego z nich.
Wnioskodawca wskazał, iż wnosi o udostępnienie ww. informacji poprzez przesłanie odpowiedzi pocztą tradycyjną na adres wskazany w nagłówku według stanu na dzień doręczenia niniejszego wniosku.
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. PKS w [...] S.A. poinformował skarżącego, że nie wykonuje zadań publicznych zleconych na podstawie wyraźnego
upoważnienia władzy publicznej dotyczącego np. przewozu osób. W tym zakresie nie pozostaje zobowiązany do udzielenia zawnioskowanych informacji. Spółka prowadzi jedynie działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek i pozostaje poza zakresem podmiotów zobowiązanych do udzielania przedmiotowych informacji.
Ponadto PKS w [...] SA zobowiązany jest do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa na podstawie art. 11 ust. 4 Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. tajemnica przedsiębiorstwa to nieujawnianie do wiadomości publicznej informacji o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. przesłanym pocztą elektroniczną skierowanym do PKS w [...] S.A. A. K. wskazał, iż PKS w [...] świadczy zadania związane z publicznym transportem zbiorowym i z tego tytułu otrzymuje z budżetu państwa dopłaty do biletów ulgowych. Tym samym zadaniem skarżącego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. PKS w [...] S.A. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r.
W dniu [...] września 2015 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność PKS w [...] S.A. polegającą na udzieleniu informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 8 listopada 2012 r. Skarżący wniósł o:
1) uznanie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej,
2) zobowiązanie strony przeciwnej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.,
3) zakreślenie organowi 14 dniowego terminu na załatwienie sprawy (art. 286 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity: Dz. U. z 2014r. poz. 782 - zwanej dalej jako: "u.d.i.p."),
4) uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.),
5) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.,
oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W motywach skargi skarżący wskazał, iż informacje objęte ww. wnioskiem są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i f oraz pkt 5 lit. d u.d.i.p., nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej, a zatem powinny być udostępnione na wniosek.
Zaznaczył, że PKS w [...] S. A. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne z zakresu transportu zbiorowego oraz dysponującym majątkiem publicznym, zatem - w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. - jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Spółka wykonuje bowiem zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz gminy [...], jak również dysponuje publicznym majątkiem w postaci dopłaty za usługi oraz otrzymuje dopłaty do biletów ulgowych z budżetu państwa.
W odpowiedzi na skargę PKS w [...] S.A. poinformowała, że nie wykonuje zadań publicznych zleconych na podstawie wyraźnego upoważnienia władzy publicznej dotyczącego np. przewozu osób. W tym zakresie nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania zawnioskowanych informacji. Wskazała, że spółka prowadzi jedynie działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek i pozostaje poza zakresem podmiotów zobowiązanych do udzielenia przedmiotowych informacji.
Spółka wskazała również, że jest zobowiązana do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi. Podkreślił, iż PKS w [...] S.A. wykonuje zadania publiczne w zakresie transportu zbiorowego, w tym zadania własne gminy [...] oraz, że dysponuje majątkiem publicznym. Wskazał, iż spółka otrzymuje dopłaty do biletów z budżetu państwa.
Skarżący wskazał również, że powoływanie się na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy jest co najmniej przedwczesne, w sytuacji, gdy organ nie skorzystał z możliwości odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej i nie wydał w tej sprawie decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno - technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie u.d.i.p. W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.
W ocenie Sądu, skarga w kontrolowanej sprawie zasługuje na uwzględnienie, bowiem PKS w [...] S.A. pozostaje w bezczynności wobec wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2012 r.
Podkreślić przy tym należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza zatem, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno - technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zasadnym jest zatem stanowisko, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji
publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Odnośnie zakresu podmiotowego wskazać należy na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, iż zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby i jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
PKS w [...] S.A., będąca adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jest przewoźnikiem autobusowym wykonującym - na podstawie umów cywilnoprawnych – regularne przewozy pasażerskie w ramach publicznego transportu drogowego na terenie m.in. Gminy [...].
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 594) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym w szczególności lokalnego zbiorowego transportu należy do zadań własnych gminy, a nie do zadań przedmiotowego przedsiębiorstwa. Oznacza to, że to gmina jest obowiązana do wykonywania zadania publicznego, jakim jest zapewnienie wspólnocie lokalnego transportu zbiorowego. Gmina może jednak obowiązek ten wykonywać za pomocą podmiotów innych niż gminne jednostki organizacyjne. Takim podmiotem, w ocenie Sądu, jest Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w [...] S.A.
Nie budzi bowiem wątpliwości, że w okresie objętym wnioskiem skarżącego, Spółka wykonywała regularnie przewozy związane z transportem publicznym, przy czym gmina przekazywała stosowną kwotę dopłat do tych przewozów i do ulg podstawowych, a więc Spółka korzystała z majątku publicznego. W takiej sytuacji Sąd uznał, że spełniona jest przesłanka z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a co za tym idzie podmiot ten zobowiązany jest co do zasady, do udostępnienia informacji publicznej.
Potwierdza to utrwalona linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki z dnia 17 października 2013 r., I OSK 952/13 oraz I OSK 674/13 z dnia 17 lipca 2013 r., I OSK 1390/13 z dnia 6 marca 2013 r" I OSK 2917/12 i inne, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnośnie zakresu przedmiotowego ustawy wskazać należy, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Definicja informacji publicznej zawarta w ww. przepisie odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Zaznaczyć jednak należy, że podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wyraża zatem ogólną zasadę jawności o sprawach publicznych, natomiast art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, nie tworząc jednak zamkniętego
katalogu źródeł i rodzajów informacji posiadających przymiot informacji publicznej.
W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje
publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 8/13, publ. j.w.).
Zasadniczo chodzi więc o wiadomości (fakty, dane, treści dokumentów) służące realizowaniu zadań publicznych przez podmiot obowiązany, wytworzone lub odnoszące się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, informacja, aby posiadała walor informacji publicznej, musi wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu, ze stanem określonych zjawisk na dzień jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1774/10, publ.: j.w.).
W świetle powyższego uznać należy, że - co do zasady - informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] listopada 2012 r., dotyczące organizowania kontroli biletów, a więc związane z realizacją zadań publicznych i dysponowaniem majątkiem publicznym przez PKS w [...] S. A., posiadają przymiot informacji publicznej. I tak, informacja dotycząca liczby osób posiadających uprawnienia do kontroli biletów w autobusach uruchamianych przez Spółkę dotyczy publicznej sfery działania podmiotu. To samo odnosi się do informacji na temat ewentualnego podmiotu zewnętrznego współpracującego ze Spółką, prowadzącego kontrolę biletów, takie jak: jego nazwa i adres, okres, na jaki z tym podmiotem zawarto umowę, ogólne zasady wynagradzania tego podmiotu za usługę kontroli biletów. Również informacja na temat identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów związana jest ściśle z realizacją przez Spółkę zadań publicznych, a więc zawiera komunikat o sprawach publicznych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 136/14, publ. j.w.).
W świetle powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z
wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do
udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie
określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w
sposób i w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia
powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia
informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Zaznaczenia przy tym wymaga, że udostępnienie informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom przewidzianym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zatem w sytuacji uznania, że udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wyłączających dostęp do informacji publicznej, organ powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta - stosownie do art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej. Wydanie ewentualnej decyzji umożliwia bowiem stronie a także sądowi, w przypadku zakwestionowania przez stronę wydanego aktu, poznanie i ocenę motywów, jakimi kierował się organ odmawiając ujawnienia treści wnioskowanych dokumentów.
Zatem w sytuacji, gdy Spółka twierdzi, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., może wydać rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Samo stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, że "zagadnienia zawarte we wniosku stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa (...), a ich udzielenie naraziłoby Spółkę na ujawnienie informacji istotnych dla działalności operacyjnej Spółki nie znosi stanu bezczynności. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje bowiem w formie decyzji przy odpowiednim zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Reasumując Sąd stwierdza, że skarżący nie otrzymał informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r., w sprawie nie doszło też do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji. Stanowisko przedstawione przez Spółkę w odpowiedzi na skargę nie stanowi, w świetle powyższych uwag, prawidłowej realizacji przedmiotowego wniosku. W tym stanie
rzeczy uznać należało, że PKS w [...] S.A. pozostaje w stanie bezczynności.
Stwierdzona bezczynność Spółki nie ma jednak postaci kwalifikowanej. Sąd ocenia bowiem skargę na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić nie tylko okres od daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do chwili wniesienia skargi, lecz również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Biorąc pod uwagę, iż brak realizacji wniosku skarżącego wynikał z błędnej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie można uznać, że Spółka dopuściła się rażącego naruszenia prawa. Zaniechanie realizacji wniosku nie wynikało z celowego działania, czy opieszałości Spółki, lecz z wadliwej wykładni obowiązującego prawa. Z powyższych względów Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanek do wymierzenia Spółce grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a.
Rozpatrując sprawę Spółka będzie zobowiązana uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną, a następnie podjąć środki prawne przewidziane ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Nie jest natomiast zasadny wniosek skarżącego o przyznanie mu od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ppsa.
Zmiany tego przepisu dokonane ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym nie dotyczy przedmiotowej sprawy, która została wszczęta wnioskiem skarżącego z dnia [...] listopada 2012 r.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w
Warszawie działając na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło