II SAB/Wa 155/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-07
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Danuta Kania, Ewa Pisula – Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Rejonowego pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia spisów zdawczo-odbiorczych przekazanych do Sądu Rejonowego w [...] z powodu przekroczenia ustawowego terminu 14 dni na udzielenie informacji publicznej. Jednakże, sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przekroczenie terminu było nieznaczne (11 dni), a organ podejmował działania w celu załatwienia wniosku. W pozostałym zakresie, w tym co do informacji już udostępnionych lub niebędących informacją publiczną, bezczynność nie wystąpiła.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej spisów zdawczo-odbiorczych akt z lat 1952-1980 oraz informacji o sekcjach Państwowego Biura Notarialnego sporządzających akty notarialne i księgi wieczyste. Organ poinformował, że akta nie są przechowywane w Sądzie, a część informacji została udostępniona na stronie internetowej lub udzielona wcześniej. Wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego, zarzucając niezałatwienie wniosku w ustawowym terminie. Organ wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że wnioskodawca nie wyczerpał środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 13 lutego 2013 r. w zakresie pkt 1 w części dotyczącej spisów zdawczo-odbiorczych przekazanych do Sądu Rejonowego [...] w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego [...] na rzecz W. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 lutego 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 13 lutego 2013 r. w zakresie pkt 1 w części dotyczącej spisów zdawczo-odbiorczych przekazanych do Sądu Rejonowego [...] w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego [...] na rzecz W. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 13 lutego 2013 r. W. S. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego [...]
z wnioskiem o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej:
1. spisów zdawczo-odbiorczych ze szczegółowym wykazem akt sesji VIII PBN w [...] z lat 1952-1980 przekazanych do Sądów Rejonowych [...],oraz
2. poinformowanie, która sekcja PBN w [...] sporządzała akty notarialne i zakładała księgi wieczyste dla samej [...] i [...] a także czy akta tej/tych sekcji z lat 1952-1980 znajdują się nadal w Sądzie.
Wnioskodawca wskazał, że w przypadku, gdy akta znajdują się nadal w Sądzie, to prosi o wykaz tych akt, jeśli nie ma ich w Sądzie, to prosi o wyjaśnienie, gdzie i kiedy zostały przekazane, a także prosi o kopie protokołów zdawczo-odbiorczych wraz ze szczegółowym spisem przekazanych akt.
W dniu [...] lutego 2013 r. Zastępca Kierownika Oddziału Administracyjnego Sądu Rejonowego [...] poinformowała W. S., iż w Sądzie tym nie są przechowywane akta sekcji VIII i IX Państwowego Biura Notarialnego. Akty notarialne przekazane wraz z wnioskami do sekcji VIII zostały przekazane zgodnie z właściwością miejscową do Sądów Rejonowych w [...] i [...]. Sekcja IX PBN powstała zaś w 1990 r. i nie były do niej składane w latach 1952-1980 żadne dokumenty.
Jak wynika z pisma kierownika Archiwum Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2013 r., skierowanego do Prezesa tego Sądu, w dniu [...] marca 2013 r. zeskanowano protokoły przekazania ksiąg wieczystych do SR w [...] i przesłano do oddziału informatycznego.
W dniu [...] marca 2013 r. skierowano do wnioskodawcy drogą elektroniczną pismo, informując, że odpowiedź na jego wniosek z dnia 13 lutego 2013 r. zostanie udzielona po sporządzeniu spisów przekazanych ksiąg do Sądów Rejonowych w [...].
W dniu 5 marca 2013 r. W. S. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [....] polegającą na niezałatwieniu jego wniosku z dnia 13 lutego 2013 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpoznania wniosku, stwierdzenia, że skarżony rażąco naruszył prawo i wyznaczenie mu w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a. grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, a także o zasądzenie od skarżonego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że w jego ocenie, skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, a w szczególności nie złożył zażalenia na bezczynność do organu wyższego stopnia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
Ponadto organ podniósł, że skarżący został w dniu [...] marca 2013 r. poinformowany, iż "wnioskowane informacje zostaną mu przekazane po przetworzeniu posiadanych przez organ informacji. Ostatecznie w dniu [...] marca 2013 r. organ przekazał skarżącemu informacje, o które wnioskował".
W piśmie procesowym z dnia 5 sierpnia 2013 r. skarżący wskazał, że wniosek o odrzucenie skargi jest niezasadny, bowiem wniesienie skargi, wbrew stanowisku organu, nie wymagało wypełnienia żadnych szczególnych środków zaskarżenia. Nadto skarżący zwrócił uwagę, iż organ dopiero w dniu [...] marca 2013 r., po wniesieniu skargi, przesłał mu drogą elektroniczną zawiadomienie, że udzieli informacji w nieokreślonym terminie w przyszłości. W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. organ odesłał skarżącego do swojej strony internetowej, a nie do BIP, co nie zwalnia z obowiązku udostępnienia informacji na wniosek. Informacje zamieszczone na wskazanej stronie internetowej nie spełniają żądania wniosku, są to bowiem jedynie spisy numerów przekazanych paczek i ich zawartości, w postaci numerów elektronicznych przekazanych ksiąg wieczystych.
Skarżący podniósł także, iż organ de facto odmówił mu wydania kopii spisów zdawczo-odbiorczych przekazania akt VIII sekcji PBN w [...] do Sądu Rejonowego w [...], bez wydania decyzji administracyjnej.
Z akt administracyjnych wynika fakt, iż w dniu [...] marca 2013 r. Prezes Sądu Rejonowego [...] poinformowała wnioskodawcę, że na stronie internetowej www.[...].so.gov.pl – Sądy Rejonowe – Sąd Rejonowy [...], w zakładce wgląd do ksiąg wieczystych i akt ksiąg wieczystych są umieszczone protokoły przekazania ksiąg wieczystych do Sądów [...]. Odnośnie protokołu przekazania ksiąg wieczystych do Sądu Rejonowego w [...] informacja została wnioskodawcy udzielona w dniu [...] października 2011 r. na adres [...]@[...] – informacja ta w dalszym ciągu pozostaje aktualna. Odnośnie spisów zdawczo-odbiorczych przekazania akt do Sądu Rejonowego w [...] na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej Prezes Sądu Rejonowego [...] poinformowała, że ze względu na stan techniczny spisu nie ma możliwości jego udostępnienia bez poniesienia dodatkowych kosztów, o jakich mowa w art. 15 powołanej ustawy w formie elektronicznej i że wskazane spisy podlegają udostępnieniu niezwłocznie w sali wglądowej Sądu Rejonowego [...] mieszczącej się przy [...] w [...]. Nadto poinformowano wnioskodawcę, że sekcja VIII Państwowego Biura Notarialnego w [...] zajmowała się zakładaniem ksiąg z terenu [...], a sekcja IX Państwowego Biura Notarialnego zajmowała się zakładaniem ksiąg z terenu miasta [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionego w odpowiedzi na skargę wniosku o odrzucenie skargi. Rozpatrując ten wniosek, stwierdzić należy, że skarżący nie był zobligowany do wniesienia zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jako przesłanki wniesienia skargi, a to z tego powodu, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Odmienne zapatrywanie samego organu, wywodzącego z tego rzekomego zaniechania wniosek o konieczności odrzucenia skargi nie może znaleźć aprobaty. Odnosi się ono bowiem do koncepcji zakładającej konieczność wyczerpania drogi wskazanej w art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uzależniającej uruchomienie postępowania sądowoadministarcyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia, także w zakresie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Jak trafnie zauważono w literaturze (Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz – Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, str. 225), ma to jednak miejsce jedynie wówczas, gdy środki te przysługują, czy to na podstawie k.p.a., czy na podstawie przepisów szczególnych, w tym przypadku ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), czy też ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a konkretnie art. 52 § 3 i 4. Tymczasem w orzecznictwie od dawna wypracowany jest pogląd, według którego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej mają zastosowanie jedynie do decyzji wymienionych w art. 16 ust. 2 ustawy, co oznacza, że wcześniejsze ich stosowanie jest wykluczone, w tym oczywiście możliwość złożenia zażalenia na bezczynność organu w trybie art. 37 k.p.a. Środków na bezczynność nie przewiduje również sama ustawa o dostępie do informacji publicznej, natomiast tryb przewidziany w art. 52 § 3 i 4, jak wynika z jego literalnego brzmienia, dotyczy aktów i czynności, a nie bezczynności podmiotu zobowiązanego. Pogląd ten uzyskał potwierdzenie również w orzecznictwie, przyjmującym, że w przypadku, gdy ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia środka zaskarżenia, czyni to w sposób wyraźny, np. art. 37 k.p.a., art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.). Skoro przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie przewidują w tym zakresie żadnych szczegółowych rozwiązań, uznaje się, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (wyroki NSA z dnia: 21 lipca 2011 r. I OSK 678/11, 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, 3 października 2007 r. I OSK 1382/07, postanowienia NSA z dnia: 7 kwietnia 2010 r. I OSK 462/10 i 31 marca 2008 r. I OSK 262/08 wszystkie opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
2. Na akceptację zasługuje natomiast skarga na pozostawanie organu w bezczynności w zakresie pkt 1 wniosku z dnia 13 lutego 2013 r. w części dotyczącej spisów zdawczo-odbiorczych przekazanych do Sądu Rejonowego w [...].
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu powołanej ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a wymienionej ustawy, udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć. Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów zarówno wytworzonych przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów.
W rozpatrywanej sprawie, w dniu 13 lutego 2013 r. do Prezesa Sądu Rejonowego [...] wpłynął wniosek W. S. z dnia 13 lutego 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej:
1) spisów zdawczo-odbiorczych, ze szczególnym wykazem akt sekcji VIII PBN w [...] z lat 1952-1980 przekazanych do SR w [...]oraz
2) poinformowania, która sekcja PBN w [...] sporządzała akty notarialne dla samej [...] i [...] oraz gdzie znajdują się akta tych sekcji z lat 1952-1980.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy uznać, że żądane przez skarżącego informacje są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem powołana ustawa znajduje w sprawie zastosowanie.
3. W kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie udzielił jej, nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia, nie wyjaśnił przyczyn braku możliwości udostępnienia informacji, nie poinformował pisemnie wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji lub, jeśli objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie powiadomił pisemnie wnioskodawcy o tym fakcie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się również pogląd, że skargę na bezczynność organu w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą, a adresatem wniosku co do charakteru żądanej informacji oraz co do zasad i trybu jej udostępnienia. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 13 ust. 1 i 2 jasno precyzuje, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak, niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Upływ powyższego terminu nie uzasadnia jednak automatycznie przekonania o pozostawaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej w bezczynności. Z treści art. 13 ust. 2 wynika, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Ujęty w ten sposób termin udostępnienia informacji uzasadnia się tym, że wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, jaki charakter ma żądana przez niego informacja. I tak, jeśli jest to informacja przetworzona, termin wskazany w art. 13 ust. 1 może okazać się niewystarczający do jej udzielenia. Podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powinien jednak poinformować wnioskodawcę, że żądana informacja ma w jego ocenie taki charakter, wobec czego jej udostępnienie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Podobnie podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji postępuje, tak jak w rozpoznawanej sprawie, gdy w jego ocenie informacja nie może zostać udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2). Jest wówczas zobowiązany do powiadomienia wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazania w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w zawiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.
Nie jest przy tym kwestionowane, że powiadomienie powinno nastąpić przed upływem terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 ustawy. W rozpoznawanej sprawie uchybienie tego terminu jest oczywiste.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący złożył do Prezesa Sądu Rejonowego [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 13 lutego 2013 r. Stosownie zatem do art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, termin do załatwienia wniosku upłynął w dniu 27 lutego 2013 r. Organ podjął co prawda próbę przedłużenia tego terminu, lecz w świetle przepisu art. 13 ust. 2 ustawy nie mogła ona wywołać zamierzonego skutku, Prezes Sądu Rejonowego przesłał bowiem skarżącemu powiadomienie o powodach opóźnienia w dniu [...] marca 2013 r., tj. po upływie 14 dni od daty złożenia wniosku a nadto nie wskazał terminu, w jakim udostępni informację.
W tej sytuacji w dniu wniesienia skargi, tj. w dniu 5 marca 2013 r. Prezes Sądu Rejonowego pozostawał w bezczynności w zakresie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 13 lutego 2013 r. Odpowiedź na wniosek została sformułowana i wysłana drogą elektroniczną dopiero w dniu [...] marca 2013 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
4. Kolejną kwestią, którą należało rozważyć jest ocena, czy organ pozostawał również w bezczynności w chwili orzekania przez WSA w Warszawie. Oceniając tę kwestię, wskazać należy, iż w odpowiedzi z dnia [...] marca 2013 r. Prezes Sądu Rejonowego poinformowała wnioskodawcę, że protokoły przekazania ksiąg wieczystych do Sądów Rejonowych w [...] i [...] znajdują się na stronach internetowych Sądu Okręgowego w [...] (www.[...].so.gov.pl), informacja dotycząca protokołu przekazania ksiąg wieczystych do Sądu Rejonowego w [...] została skarżącemu udzielona w dniu [...] października 2011 r., zaś spisy zdawczo-odbiorcze przekazania akt do Sądu Rejonowego w [...], z powodów technicznych, dostępne są w sali wglądowej Sądu Rejonowego [...] przy [...] w [...].
W ocenie WSA w Warszawie, wobec treści udzielonej skarżącemu informacji o spisach, tj. odesłaniu do strony internetowej Sądu Okręgowego w [....], na której opublikowano protokoły przekazania akt do Sądów Rejonowych w [...] i [...], Prezes SR [...] uczynił zadość żądaniu wniosku w zakresie jego punktu pierwszego w części dot. protokołów przekazania do tych Sądów. Należy zwrócić uwagę, że zamieszczone na stronie internetowej protokoły mają charakter zbiorczy bez podziału, czy też przyporządkowania poszczególnych akt lub grup akt wieczystoksięgowych do konkretnych sekcji PBN. Organ udzielił zatem takiej informacji, jaką posiadał, a udzielił jej w oparciu o zeskanowane dokumenty urzędowe zgodnie z ich treścią.
W odniesieniu natomiast do pkt 1 wniosku dotyczącego przekazania akt do Sądu Rejonowego w [...], WSA w Warszawie uznał, że Prezes Sądu Rejonowego, informując skarżącego o niemożności udostępnienia informacji w formie zgodnej z treścią wniosku (art. 14 ustawy), po upływie terminu 14 dni od tego powiadomienia nie wydał decyzji umarzającej, czego wymaga art. 14 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym organ pozbawił skarżącego możliwości skorzystania z kontroli zasadności odstąpienia od udostępnienia informacji w formie określonej we wniosku zarówno przed organami administracyjnymi, jak też przed sądem administracyjnym (skarga na decyzję umarzającą). Z tych powodów Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Odnośnie natomiast przekazania akt do Sądu Rejonowego w [...] organ poinformował skarżącego, iż w dniu [...] października 2011 r. udzielił mu w tym zakresie informacji, a skarżący nie zakwestionował tego faktu. W tej sytuacji, w ocenie WSA w Warszawie, w tym zakresie organ nie pozostawał w bezczynności w chwili orzekania przez WSA w Warszawie. Należy też zauważyć, iż prawidłowo (zgodnie z żądaniem) poinformowano skarżącego, czym zajmowały się sekcje VIII i IX Państwowego Biura Notarialnego w [...].
5. Reasumując, w chwili złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności. Doręczenie jednak skarżącemu w dniu [...] marca 2013 r. pisma załatwiającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 13 lutego 2013 r., czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym co do rozstrzygnięcia o zobowiązaniu organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w omawianym zakresie (poza niezałatwioną częścią wniosku, o której mowa w pkt 1 sentencji wyroku). Na dzień orzekania (poza częścią wniosku z pkt 1 sentencji wyroku) organ nie pozostaje już bowiem w bezczynności. Sąd umorzył zatem w punkcie 2 wyroku postępowanie sądowe na podstawie art. 161 §1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a.
6. Instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 P.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustalenie, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.
Przepis ten w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 P.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępnym na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl., z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Z tych względów, Sąd wydał rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a. zdanie drugie i stwierdził w punkcie 3 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
W niniejszej sprawie skarga W. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] została wniesiona w dniu 5 marca 2013 r. (data prezentaty Sądu), a zatem nastąpiło uchybienie terminu, bowiem ostatnim dniem terminu do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, był dzień 27 lutego 2013 r. Przekroczenie terminu było jednak nieznaczne i wynosiło 11 dni. Przekroczenie terminu o 11 dni świadczy, w ocenie Sądu, o braku rażącego naruszenia prawa, tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy, organ podejmował już od chwili złożenia wniosku działania mające na celu jego załatwienie. Wniosek zaś dotyczył wielu kwestii i udzielenia żądanej informacji wiązało się z koniecznością opracowania przez organ w formie elektronicznej szeregu materiałów źródłowych.
Skoro, w ocenie Sądu, działania organu nie miały cech rażącego naruszenia prawa, nie orzeczono też wnioskowanej przez skarżącego grzywny (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
7. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło