II SAB/Wa 183/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie nieusunięcia w trybie nadzoru wszelkich aktów i czynności w związku z zamiarem wypowiedzenia stosunku pracy zobowiązuje Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpoznania wniosku Z. S. z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie nieusunięcia w trybie nadzoru wszelkich aktów i czynności w związku z zamiarem wypowiedzenia stosunku pracy w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi Rektor P. pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], z dniem [...] września 2006 r. wypowiedział Z. S. stosunek pracy. Z. S. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r. skierowanym do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W odpowiedzi na powyższe Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismami z dnia [...] grudnia 2006 r. i z dnia [...] grudnia 2007 r. poinformował wnioskodawcę, że nie jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, zaś prawidłowość rozwiązania stosunku pracy pomiędzy uczelnią, a jej pracownikiem, podlega właściwości sądu pracy. W wyniku skargi na bezczynność, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 36/08, zobowiązał Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2006 r. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku i w uzasadnieniu podał m.in., że na organie ciąży obowiązek zbadania dopuszczalności stwierdzenia nieważności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, zaś ewentualną formą załatwienia sprawy jest przewidziana w art. 157 § 3 k.p.a. decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania, a w przypadku bezprzedmiotowości, decyzja o umorzeniu sprawy. Wobec powyższego Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Rektora P. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1683/08 oddalił skargę Z. S. na przedmiotową decyzję. Następnie pozwem z dnia [...] marca 2009 r., skierowanym do Sądu Rejonowego [...] w W., Z. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora P. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], w sprawie wypowiedzenia stosunku pracy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy [...] uznał się niewłaściwym rzeczowo i miejscowo i przekazał sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 436/10 odrzucił skargę Z. S. z powodu niespełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących jej dopuszczalność. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2023/10 oddalił skargę kasacyjną Z. S. na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. skierowanym m.in. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Z. S. wezwał organ do niezwłocznego stwierdzenia nieważności aktów i czynności przedsięwziętych w związku z zamiarem wypowiedzenia mu stosunku pracy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż wnosi o stwierdzenie nieważności m.in.: opinii Rady Wydziału [...] (wydanej prawdopodobnie w 2004 lub 2005 r.), akceptującej wypowiedzenie mu pracy, jak też bezczynności wyrażającej się w pominięciu przez pracodawcę obowiązku konsultacji tego wypowiedzenia z organizacjami związkowymi. Dodatkowo stwierdził, iż akty i czynności zmierzające do pozbawienia go pracy w charakterze nauczyciela akademickiego zostały "świadomie ukartowane z przestępczym zamiarem". W odpowiedzi na powyższe wystąpienie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformował stronę, że kwestia stwierdzenia nieważności czynności wypowiedzenia mu stosunku pracy była już przedmiotem postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji stwierdził, iż przedmiotowa sprawa została zakończona. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie nieusunięcia w trybie sprawowanego nadzoru na podstawie art. 33-36 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym wszelkich aktów i czynności organów statutowych uczelni publicznej P., przedsięwziętych w związku z zamiarem bezprawnego wypowiedzenia skarżącemu stosunku pracy, nawiązanego na podstawie aktu powołania decyzją – oświadczeniem rektora P. z dnia [...] lipca 1980 r. znak [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ wskazał, że jest to kolejna skarga dotycząca wypowiedzenia stosunku pracy Z. S. Stąd też w ocenie organu w niniejszej sprawie pojawił się problem powagi rzeczy osądzonej, gdyż sprawa była już rozpatrzona odmowną decyzją Ministra, a następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającym skargę na powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów. Skarga Z. S. oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określona czynność nie została dokonana, a w szczególności czy była spowodowana przeświadczeniem organu, że stosowna czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżący nie zgodził się z aktem wypowiedzenia mu stosunku pracy i podejmuje różne próby, zarówno przed sądami, jak i organami administracji publicznej, uchylenia skutków tego aktu, m.in. wystąpił o stwierdzenie nieważności tego aktu w trybie nadzoru do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który ostateczną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Rektora P. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1683/08 oddalił skargę Z. S. na przedmiotową decyzję. W takim też celu skarżący wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., a następnie ze skargą na bezczynność tego organu. Jednak zarówno w odniesieniu do powyższego pisma, jak i skargi, organ nieprawidłowo, zdaniem Sądu, odczytał treść żądania skarżącego. W obu wystąpieniach skarżący wskazał, że domaga się stwierdzenia nieważności wszystkich aktów i czynności podjętych w związku z zamiarem wypowiedzenia mu stosunku pracy, podając za przykład opinię Rady [...] akceptującą wypowiedzenie mu stosunku pracy, jak też bezczynność wyrażającą się w pominięciu przez pracodawcę obowiązku konsultacji tego wypowiedzenia z organizacjami związkowymi. Zatem interpretacja organu żądania skarżącego jako domagającego się stwierdzenia nieważności wypowiedzenia stosunku pracy, jest w ocenie Sądu co najmniej niewystarczająca, a tym samym niepozwalająca na prawidłowe rozstrzygnięcie takiego wniosku. Oczywistym jest, iż samo określenie żądania jest powinnością strony. Jednak w sytuacji, gdy organ ma wątpliwości, co do zakresu żądania winien zwrócić się do wnioskodawcy o jego doprecyzowanie. Takie bowiem działanie w praktyce urzeczywistnia poszanowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) i ściśle związanej z nią zasady udzielania jednostce informacji faktycznej i prawnej (art. 9 kpa). Tymczasem w niniejszej sprawie organ zaniechał powyższych czynności, przyjmując, iż pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. i jego skarga na bezczynność są kolejnymi wystąpieniami w celu stwierdzenia nieważności aktu wypowiedzenia, choć to nie wynika z ich treści. Bez względu na zasadność żądania skarżącego organ winien był załatwić sprawę w formie przewidzianej przepisami prawa, czego nie uczynił. Oznacza to, że pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy, co spowodowało uwzględnienie skargi. Z tych też powodów przedwczesne jest odnoszenie się do wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na zaistnienie w niniejszej sprawie stanu powagi rzeczy osądzonej. Na obecnym etapie postępowania należy bowiem w pierwszej kolejności ustalić jaki jest zakres żądania skarżącego. Działanie to jest niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.