II SAB/Wa 233/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Związku [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury do rozpoznania pkt 2 wniosku Ogólnopolskiego Związku [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym Głównego Księgowego oraz zastępcy Głównego Księgowego w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Ogólnopolskiego Związku [...] z siedzibą w [...] kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] września 2023 r. Ogólnopolski Związek Zawodowy [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Związek Zawodowy", "skarżący") wystąpił do Ministra Infrastruktury (dalej: "Minister", "organ") o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) Ile wynosiło wynagrodzenie [...] Urzędu Morskiego w [...], zastępców [...] Urzędu Morskiego, Głównego Księgowego oraz zastępcy Głównego Księgowego w latach 2020-2023 (w podziale na miesiące)? 2) Czy w latach 2020-2023 osoby zatrudnione na ww. stanowiskach otrzymywały dodatki zadaniowe. Jeśli tak, to w jakiej wysokości i z jakiego tytułu (w podziale na poszczególne miesiące)? Dla czytelności informacji, skarżący zażądał podania danych w tabeli – według załącznika. W odpowiedzi na powyższy wniosek Minister przesłał Związkowi Zawodowemu pismo z [...] października 2023 r., zatytułowane "Wezwanie", w którym stwierdził, że żądane informacje wiążą się z potrzebą przetworzenia i dlatego wezwał skarżącego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie żądanej informacji, pod rygorem odmowy udzielenia informacji. Ponadto organ przedłużył termin załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej do [...] listopada 2023 r., powołując się na dużą szczegółowość wniosku obejmującego ostatnie 3 lata, w podziale na miesiące dla kilku wskazanych w nim osób. Jak umotywował Minister, w celu udostępnienia żądanej informacji konieczne jest poszukiwanie informacji z ostatnich 3 lat. Zatem zakres wnioskowanych informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), czyli podjęcia złożonych działań przekraczających proste czynności, polegających na wydobyciu żądanych informacji ze zbiorów dokumentów, będących w posiadaniu organu, a następnie zanonimizowaniu i przygotowaniu do wysłania w określony we wniosku sposób. W piśmie z [...] października 2023 r. Związek Zawodowy zaprezentował stanowisko, iż wnioskowana informacja publiczna nie ma cech informacji przetworzonej. Skarżący podniósł, że zgodnie z obwieszczeniem Ministra z 25 lutego 2021 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi lub przez niego nadzorowanych, jednostką organizacyjną podległą organowi jest m.in. Urząd Morski w [...]. Skoro do kompetencji Ministra należy nadzór oraz kontrola wydatkowanych przez Urząd Morski w [...] środków publicznych, w tym przeznaczonych na wynagrodzenia, to organ dysponuje żądanymi informacjami, bez konieczności ich wcześniejszego przygotowania. W konsekwencji nieznaczny jest stopień zaangażowania Ministra w przygotowanie objętej wnioskiem informacji. Pismem z [...] października 2023 r. organ poinformował Związek Zawodowy, iż według art. 3 Kodeksu pracy, Minister nie jest pracodawcą kierownictwa Urzędu Morskiego w [...]. Pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudnia pracowników. Wobec powyższego, Ministerstwo Infrastruktury nie posiada wnioskowanych danych, natomiast znajdują się one w posiadaniu Urzędu Morskiego w [...]. Na podstawie przepisów szczególnych, tj. ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1125 ze zm.), organ ma kompetencje do powołania/odwołania dyrektora i zastępców dyrektorów Urzędu Morskiego w [...]. W myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek (Dz. U. z 2023 r., poz. 467 ze zm.), Minister przyznaje dyrektorowi oraz zastępcom dyrektora składniki wynagrodzenia, takie jak: wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny czy dodatek specjalny. Z posiadanej przez Ministerstwo Infrastruktury dokumentacji wynika, że organ przyznał X.Y. – [...] Urzędu Morskiego w [...] nagrody w: ( 2020 r. w styczniu - 10.000 zł (za rok 2019), w sierpniu - 15.000 zł; ( 2021 r. we wrześniu - 15.000 zł. Jednocześnie Minister wskazał, iż [...] oraz zastępcom [...] Urzędu Morskiego w [...] nie przysługują dodatki zadaniowe z uwagi na brak podstawy prawnej. Pismem z [...] listopada 2023 r. Związek Zawodowy (reprezentowany przez radcę prawnego J.A.) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do udzielania pełnej informacji publicznej w przedmiocie ww. wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2) stwierdzenie, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 zł; 4) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że wprawdzie Minister udzielił odpowiedzi na wniosek, lecz są one niepełne, niekompletne oraz zawierają informacje wręcz wymijające. Brak jest w nich rzeczywistej wysokości wynagrodzeń osób wskazanych we wniosku, bo organ ograniczył się do podania wysokości nagród otrzymywanych przez [...] Urzędu Morskiego w latach 2020-2021. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, akcentując, iż udzielił Związkowi Zawodowemu odpowiedzi na wniosek i nie dopuścił się bezczynności, zwłaszcza o charakterze rażącym. Wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 750/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej też: "WSA w Warszawie", "Sąd pierwszej instancji", "tutejszy Sąd"), w pkt 1 zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku informacyjnego skarżącego z [...] września 2023 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt 2 stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3 wymierzył Ministrowi grzywnę w kwocie 1.000 zł; w pkt 4 rozstrzygnął o zwrocie kosztów postępowania. W uzasadnieniu ww. orzeczenia Sąd pierwszej instancji zaakcentował, iż istota sprawy sprowadzała się do oceny tego, czy wniosek inicjujący postępowanie dotyczył udostępnienia informacji publicznej i czy odpowiedzi na zadane pytania zostały udostępnione w zakreślonym prawem terminie. W świetle przepisów u.d.i.p. podmiot, do którego skarżący skierował wniosek, jest organem zobowiązanym co do zasady do udzielenia żądanej informacji. Również treści oznaczone we wniosku Związku Zawodowego, jako odnoszące się do szeroko rozumianej materii informacji o działalności organu zobowiązanego, jak i dysponowania środkami publicznymi, można zakwalifikować jako informację publiczną. Zdaniem WSA w Warszawie, analiza wniosku i odpowiedzi na wniosek, zawartej w piśmie z 17 października 2023 r., prowadzi do konkluzji, że Minister nie sprostał ani ciążącemu na nim obowiązkowi udostępnienia żądanej informacji ani nie wskazał powodów braku tej informacji. Oświadczając bowiem, iż nie posiada wnioskowanych danych (dotyczących wynagrodzeń kierownictwa Urzędu Morskiego w [...]), stwierdził jednocześnie, że sam przyznaje takie wynagrodzenie. Jeśli więc pytany podmiot jest tym, który ustala i przyznaje sporne wynagrodzenia, to jako niewiarygodne jawią się twierdzenia, iż mimo tego nie wie, jakiej wysokości wynagrodzenia przyznał określonym osobom. Niezależnie od powyższej wewnętrznej sprzeczności i braku logiki odpowiedzi udzielonej skarżącemu, Sąd pierwszej instancji - odwołując się do wzmiankowanego obwieszczenia Ministra z 25 lutego 2021 r. - wywiódł, że w ramach nadzoru nad podległą Ministrowi jednostką organizacyjną, jaką jest Urząd Morski w [...], powinien kontrolować wysokość wydatkowanych przez ten Urząd środków publicznych, w tym tych przeznaczanych na wynagrodzenia. To także sprawia, iż twierdzenie o braku wiedzy na temat wynagrodzeń opisanych w pkt 1 wniosku jawi się jako niewystarczająco uwiarygodnione. WSA w Warszawie uznał też, że organ dopuścił się bezczynności w odniesieniu do pytania nr 2 wniosku, gdyż nie odpowiedział, czy osoby opisane w pkt 1 wniosku otrzymywały dodatek zadaniowy, a jedynie podał, iż nie ma podstawy prawnej do przyznawania takiego dodatku [...] i [...] Urzędu Morskiego w [...]. Sam brak podstawy prawnej do pewnego rodzaju działań nie oznacza, że nie miały one miejsca. Wiedzą powszechną jest, iż nie zawsze organy władzy publicznej respektują zasadę działania w granicach i na podstawie prawa. Nadto odpowiedź na pytanie 2 nie obejmowała swym zakresem całości żądania, gdyż Minister odniósł się wyłącznie do materii przysługiwania dodatku zadaniowego [...] Urzędu Morskiego i jego zastępcy, pomijając całkowicie pozostałe osoby wyszczególnione we wniosku. W ocenie WSA w Warszawie, bezczynność organu ma cechy rażącego naruszenia prawa. O kwalifikowanej bezczynności świadczy całokształt zachowań podejmowanych przez Ministra, a w szczególności niezasadna próba przypisania żądanych danych do kategorii informacji przetworzonej, jak i wewnętrzna sprzeczność pisma z [...] października 2023 r., w którym organ usiłował przekonać wnioskodawcę, że nie zna wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymywał [...] Urzędu Morskiego w [...], choć przyznawanie tego wynagrodzenia leży w jego kompetencji. Według Sądu pierwszej instancji, może to uzasadniać trafność podejrzeń Związku Zawodowego, iż Minister chciał ukryć wnioskowane dane i świadomie pozbawić skarżącego uprawnień przysługujących mu z art. 61 Konstytucji RP. Dlatego WSA w Warszawie uwzględnił wniosek o ukaranie organu grzywną. Opisane wyżej orzeczenie Minister zaskarżył skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA", "Sąd drugiej instancji", "Sąd kasacyjny"), który wyrokiem z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 1739/24, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi. W motywach orzeczenia drugoinstancyjnego NSA zwrócił uwagę, że istota sporu dotyczy przede wszystkim ustalenia, czy pismo Ministra z [...] października 2023 r. stanowiło załatwienie sprawy z wniosku Związku Zawodowego z [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z wymogami u.d.i.p. czy też nie. Sąd pierwszej instancji ocenił, iż pismo to – jako niedające pełnej odpowiedzi na wniosek – nie stanowiło załatwienia sprawy, co skutkowało stwierdzeniem bezczynności organu. Dalej Sąd kasacyjny wskazał, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej w określonym terminie i w określonej formie, o czym stanowi art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p., odnosi się jedynie do takiej informacji, która jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, co wynika wprost z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Przy czym, aby można było uznać, iż podmiot informujący o nieposiadaniu wnioskowanej informacji publicznej w sposób należyty wywiązał się z obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p. i tym samym nie zachodzi jego bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, powinien powiadomić wnioskodawcę o nieposiadaniu żądanej informacji, a nadto twierdzenie takie uwiarygodnić. Adresat wniosku musi więc wprost i w jednoznaczny sposób wypowiedzieć się, że nie posiada wnioskowanych informacji. Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji musi odbywać się z zachowaniem ogólnych, powszechnie akceptowanych standardów proceduralnych, wynikających chociażby z zasad "dobrej administracji". Stanowisko podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej powinno zatem zawierać takie dane, które pozwolą na ocenę rzetelności twierdzenia o nieposiadaniu wnioskowanych informacji objętych wnioskiem (vide wyrok NSA z 8 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2155/22 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy organ nie posiada informacji, doktryna i orzecznictwo wypracowały stanowisko, w myśl którego należy bez zbędnej zwłoki pisemnie poinformować stronę o tym fakcie. Jest to, co prawda, sposób nieprzewidziany expressis verbis w u.d.i.p., jednak również stanowi pewnego rodzaju udzielenie informacji o ustalonym stanie faktycznym, a tym samym dopuszczalne i wystarczające załatwienie wniosku, które skutecznie chroni organ od zarzutu bezczynności (vide wyrok NSA z 15 października 2024 r., sygn. akt III OSK 273/23). Sąd drugiej instancji nie podzielił stanowiska WSA w Warszawie, iż odpowiedź Ministra na pytanie nr 1 wniosku była wewnętrznie sprzeczna (skoro organ przyznaje wynagrodzenie, to zarazem nie może twierdzić, że go nie zna) i niewiarygodna (z uwagi na to, iż Urząd Morski w [...] podlega Ministrowi). Samo przyznanie określonej stawki wynagrodzenia nie jest tożsame z wysokością wynagrodzenia wypłaconego danej osobie w danym miesiącu – wysokość ta zależy bowiem także od innych czynników, takich jak przebywanie na zwolnieniu lekarskim, zmiana dodatku stażowego itp. Tymczasem z redakcji wniosku (w szczególności ze wzmianki "w podziale na miesiące"), jak też z prośby o ujęcie informacji w formie tabelarycznej jednoznacznie wynika, że Związek Zawodowy dążył do poznania danych o rzeczywiście wypłaconym określonym osobom wynagrodzeniu w poszczególnych miesiącach w okresie obejmującym lata 2020-2023. W tej sytuacji podanie wynagrodzenia ustalonego in genere nie tylko nie czyniłoby zadość wnioskowi, ale mogłoby nawet wprowadzać w błąd. Okoliczność, iż Urząd Morski w [...], będący pracodawcą osób wymienionych we wniosku, podlega organizacyjnie Ministrowi nie przesądza o tym, że organ posiada na bieżąco dokładne, zindywidualizowane informacje o wypłacanych przez ten Urząd wynagrodzeniach. Wyjaśnienie Ministra w tej mierze, zawarte w piśmie z [...] października 2023 r., jawi się więc jako wiarygodne, a dodatkowo było połączone ze wskazaniem podmiotu, który niewątpliwie wnioskowanymi informacjami dysponuje (Urząd Morski w [...]). Dlatego należy uznać, iż w zakresie pkt 1 wniosku skarżącego organ załatwił sprawę zgodnie z przepisami u.d.i.p. W tym też zakresie zasadny okazał się sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W kontekście pytania nr 2 wniosku NSA ocenił, że stwierdzenie Ministra: "z uwagi na brak podstawy prawnej dodatki zadaniowe nie przysługują [...] oraz Zastępcom [...] Urzędu Morskiego w [...]" – było dostatecznie jasne i w istocie tożsame ze stwierdzeniem, iż tym osobom dodatki zadaniowe nie zostały przyznane ani wypłacone. Trafnie natomiast Sąd pierwszej instancji zauważył, że wniosek dotyczył także innych osób, tj. Głównego Księgowego oraz zastępcy Głównego Księgowego, co do których Minister nie udzielił informacji – w tym zakresie udzielona odpowiedź przedstawia się jako niepełna. Według NSA, zasadny jest także zarzut skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa przy bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania spraw sam w sobie, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością. W konsekwencji stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, chociaż niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze tego naruszenia. Sformułowanie "rażące" oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie można z góry przesądzić, iż dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie bezczynności organu jako naruszającej prawo w sposób rażący jest więc oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia (vide wyrok NSA z 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1610/20 oraz powołane tam orzecznictwo). Podobne poglądy co do rozumienia rażącego naruszenia prawa przy bezczynności w udostępnianiu informacji publicznej prezentuje doktryna (vide aktualne opracowanie tych zagadnień - J. Czerw, Rażące naruszenie prawa przy bezczynności w udostępnianiu informacji publicznej na tle orzecznictwa sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 11/2024, s. 64 i n.). Zdaniem Sądu kasacyjnego, WSA w Warszawie nie wykazał, aby w niniejszej sprawie zachodził przypadek rażącego naruszenia prawa. Sąd drugiej instancji zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, tutejszy Sąd, uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną NSA, rozważył kwestię zaistnienia i ewentualnie zakresu przedmiotowego bezczynności Ministra, a także – w przypadku jej stwierdzenia – zreasumował ocenę co do charakteru naruszenia prawa tudzież co do podstaw wymierzenia organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - zważył, co następuje: Przede wszystkim w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 190 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Przyjmuje się, iż wykładnia prawa, wyrażona w wyroku Sądu kasacyjnego, jest wiążąca w sprawie dla Sądu pierwszej instancji, gdy dotyczy zastosowania zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, bez względu na poglądy prawne zaprezentowane w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach. Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Sądu kasacyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268). Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku NSA ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (vide R. Hauser [red.], M. Wierzbowski [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07). W konsekwencji należy uznać, że związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej przez NSA wykładnią prawa, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku Sądu pierwszej instancji. Wobec stanowiska Sądu kasacyjnego, zamieszczonego w obszernie opisanym wyżej wyroku z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 1739/24, Sąd pierwszej instancji zobowiązany był przyjąć, że odpowiedź na pytanie nr 1 wniosku informacyjnego Związku Zawodowego z [...] września 2023 r. została w pełni udzielona. Jak bowiem stwierdził Sąd drugiej instancji w ww. orzeczeniu: "Wyjaśnienie Ministra w tej mierze, zawarte w piśmie z dnia [...] października 2023 r., jawi się (...) jako wiarygodne, a dodatkowo połączone było ze wskazaniem podmiotu, który niewątpliwie wnioskowanymi informacjami dysponuje (Urząd Morski w [...]). Uznać zatem należy, że w zakresie punktu pierwszego wniosku skarżącej organ załatwił sprawę zgodnie z przepisami u.d.i.p. W tym też zakresie zasadny okazał się sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.". Dlatego w tym zakresie WSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność organu w oparciu o art. 151 p.p.s.a., o czym (m.in.) orzekł w pkt trzecim sentencji wyroku. Odnośnie pytania nr 2 wniosku NSA wypowiedział się następująco: "stwierdzenie, że >>z uwagi na brak podstawy prawnej dodatki zadaniowe nie przysługują [...] oraz Zastępcom [...] Urzędu Morskiego w [...]<< – było dostatecznie jasne i w istocie tożsame ze stwierdzeniem, że tym osobom dodatki zadaniowe nie zostały przyznane ani wypłacone. Trafnie natomiast Sąd I instancji zauważył, że wniosek dotyczył także innych osób, tj. Głównego Księgowego oraz zastępcy Głównego Księgowego, co do których Minister nie udzielił informacji – w tym zakresie udzielona odpowiedź jawi się jako niepełna". Przytoczone wyżej stanowisko Sądu drugiej instancji nakazuje tutejszemu Sądowi przyjąć, iż Minister tylko częściowo odpowiedział na omawiane pytanie, gdyż z wypowiedzi organu wynikało, że [...] oraz zastępcy [...] Urzędu Morskiego w [...] w ogóle nie pobierają dodatku zadaniowego (a więc nie otrzymali tego dodatku również za lata 2020-2023). Natomiast zabrakło odpowiedzi na to pytanie w części dotyczącej Głównego Księgowego oraz zastępcy Głównego Księgowego. Mając na uwadze dotychczasowy brak realizacji tej części pytania nr 2 wniosku, WSA w Warszawie zobowiązał Ministra do rozpoznania pkt 2 wniosku w zakresie dotyczącym Głównego Księgowego oraz zastępcy Głównego Księgowego w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł w pkt pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność w pkt drugim sentencji wyroku na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a., tutejszy Sąd - wobec stanowiska NSA w tej kwestii, zaprezentowanego w wyroku z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 1739/24 - uznał, iż nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być intepretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "oczywiste", "wyraźne". Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest więc wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność Ministra nie wynikała z lekceważenia Związku Zawodowego czy zamiaru ukrywania tych informacji, lecz była podyktowana niedopatrzeniem, któremu nie można przypisać cech rażącego naruszenia prawa. Tutejszy Sąd w pkt trzecim sentencji wyroku oddalił skargę Związku Zawodowego także w zakresie żądania wymierzenia Ministrowi grzywny w wysokości 10.000 zł. Jak wskazał NSA w wyroku z 25 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 2204/24, rozstrzygnięcie przewidziane w art. 149 § 2 p.p.s.a., tj. kwestia wymierzenia organowi grzywny (tak jak przyznanie od organu sumy pieniężnej) została pozostawiona uznaniu sądu administracyjnego (uznaniu sędziowskiemu). Z użytej w art. 149 § 2 p.p.s.a. formuły "może orzec" wynika, że sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do wymierzenia organowi grzywny, a rozważając zastosowanie tego środka w konkretnej sprawie, trzeba uwzględnić jego funkcje. Grzywna służy zdyscyplinowaniu organu w postępowaniu, którego dotyczy skarga na bezczynność, ma także zapobiegać naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Ponadto pełni funkcję sankcyjną, związaną z ukaraniem organu. Omawiany środek powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu, a te w niniejszej sprawie - zdaniem Sądu pierwszej instancji - nie wystąpiły. Skoro Minister nie dopuścił się kwalifikowanej bezczynności, Sąd pierwszej instancji postanowił nie skorzystać z dyspozycji ww. przepisu. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego (radcy prawnego) w wysokości 480 zł (łącznie 580 zł), Sąd rozstrzygnął w pkt czwartym sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.