II SAB/Wa 276/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W dniu 29 czerwca 2012 r. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – za pośrednictwem Wójta Gminy K. – skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. W dniu 24 lipca 2012 r. skarżącemu doręczono odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast w dniu 27 lipca 2012 r. skarżący złożył (na urzędowym formularzu PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II SAB/Wa 276/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał na majątek skarżącego w postaci m.in. nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha, którą może gospodarować w sposób przynoszący mu dochody oraz możliwości podjęcia przez skarżącego i jego żonę pracy zarobkowej. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) oddalił postanowieniem z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt I OZ 680/12. W uzasadnieniu ww. orzeczenia NSA podzielił ocenę sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. W związku z postanowieniem NSA z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt I OZ 680/12, skarżący został wezwany (pismem Sądu z dnia 2 października 2012 r. ) do wykonania zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w wysokości 100 (sto) zł – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu 9 października 2012 r. Dotychczas skarżący nie wykonał przedmiotowego wezwania. Natomiast w dniu 12 października 2012 r. złożył w Sądzie pismo, w którym ponowił wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na pogorszenie swojego stanu zdrowia, co bezpośrednio wpływa na pogorszenie sytuacji materialnej jego rodziny. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF w dniu 29 października 2012 r. Po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. akt II SAB/Wa 276/12) referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 19 listopada 2012 r. W. S. wniósł sprzeciw od opisanego powyżej postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Powyższy przepis zobowiązuje Sąd do wstępnej oceny merytorycznej skargi. Znajduje bowiem zastosowanie jedynie w przypadku "oczywistej bezzasadności skargi". W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, nie ulega wątpliwości, iż nie może zostać uwzględniona (por. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 561/08, LEX nr 494352). Zatem Sąd zobligowany jest odmówić stronie przyznania prawa pomocy, gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie pozostawia najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezzasadnością skargi, ponieważ skarżący nie wykonał ponownego wezwania Sądu z dnia 2 października 2012 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W terminie otwartym do opłacenia skargi skarżący W. S. złożył (w dniu 27 lipca 2012 r.) wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem zostało prawomocnie zakończone orzeczeniem NSA z dnia 18 września 2012 r. oddalającym zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu podkreślić należy, iż konsekwencją prawomocnego postanowienia Sądu odmawiającego stronie zwolnienia od kosztów sądowych jest z jednej strony obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu, a z drugiej strony - obowiązek Sądu do ponownego wezwania do uiszczenia tego wpisu (por. postanowienie NSA z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, publ. ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 12 października 2012 r.), nawet dokonane w terminie zakreślonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w ponownym wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o odmiennej treści powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie niweczy jednakże skutków niezastosowania się strony do wynikającego z tegoż postanowienia obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w terminie zakreślonym nowym wezwaniem (por. postanowienie SN z 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02, publ. Wokanda 2003, nr 11, str. 29). Odmienne działanie Sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 621/09, LEX 628713; z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1349/10, LEX 663256). W niniejszej sprawie, w dniu 16 października 2012 r. bezskutecznie upłynął skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazany w ponownym wezwaniu Sądu z dnia 2 października 2012 r. Powyższa okoliczność skutkuje oczywistą bezzasadnością skargi, która jako nieopłacona jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 608/08, LEX nr 493575). Natomiast oczywista bezzasadność skargi implikuje obowiązek odmowy przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 247 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.