II SAB/Wa 294/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli skarga, od której nie został uiszczony wpis sądowy pomimo wezwania, jest oczywiście bezzasadna?
Ratio decidendi
Sąd odmawia przyznania prawa pomocy, gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. W sytuacji, gdy strona nie uiściła wpisu sądowego od skargi pomimo ponownego wezwania, a postępowanie w przedmiocie prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone odmową, skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Oczywista bezzasadność skargi stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został prawomocnie oddalony przez NSA. Pomimo ponownego wezwania do uiszczenia wpisu, skarżący nie uiścił go, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd rozpoznał ten wniosek, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu nieuiszczenia wpisu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu W. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. [...] p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu W. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] lipca 2012 r. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – za pośrednictwem Wójta Gminy K. – skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. [...]. W dniu 31 lipca 2012 r. skarżącemu doręczono odpis zarządzenia Zastępcy Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast w dniu 6 sierpnia 2012 r. skarżący złożył (na urzędowym formularzu PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W piśmie przewodnim (opatrzonym datą [...] sierpnia 2012 r.) skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata P. R. Po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II SAB/Wa 294/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał na majątek skarżącego w postaci m.in. nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha, którą może gospodarować w sposób przynoszący mu dochody oraz możliwości podjęcia przez skarżącego i jego żonę pracy zarobkowej. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) oddalił postanowieniem z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OZ 702/12. W uzasadnieniu ww. orzeczenia NSA podzielił ocenę sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. W związku z postanowieniem NSA z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OZ 702/12, skarżący został wezwany (pismem Sądu z dnia 15 października 2012 r. ) do wykonania zarządzenia Zastępcy Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2012 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w wysokości 100 (sto) zł – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu 19 października 2012 r. Dotychczas skarżący nie wykonał przedmiotowego wezwania. Natomiast w dniu 25 października 2012 r. złożył w Sądzie pismo, w którym ponowił wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na pogorszenie swojego stanu zdrowia, co bezpośrednio wpływa na pogorszenie sytuacji materialnej jego rodziny. Wniósł również o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata P. R. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF w dniu 12 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Powyższy przepis zobowiązuje Sąd do wstępnej oceny merytorycznej skargi. Znajduje bowiem zastosowanie jedynie w przypadku "oczywistej bezzasadności skargi". W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, nie ulega wątpliwości, iż nie może zostać uwzględniona (por. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 561/08, LEX nr 494352). Zatem Sąd zobligowany jest odmówić stronie przyznania prawa pomocy, gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie pozostawia najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezzasadnością skargi, ponieważ skarżący nie wykonał ponownego wezwania Sądu z dnia 15 października 2012 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W terminie otwartym do opłacenia skargi skarżący W. S. złożył (w dniu 6 sierpnia 2012 r.) wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem zostało prawomocnie zakończone orzeczeniem NSA z dnia 26 września 2012 r. oddalającym zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu podkreślić należy, iż konsekwencją prawomocnego postanowienia Sądu odmawiającego stronie zwolnienia od kosztów sądowych jest z jednej strony obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu, a z drugiej strony - obowiązek Sądu do ponownego wezwania do uiszczenia tego wpisu (por. postanowienie NSA z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, publ. ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 12 listopada 2012 r.), nawet dokonane w terminie zakreślonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w ponownym wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o odmiennej treści powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie niweczy jednakże skutków niezastosowania się strony do wynikającego z tegoż postanowienia obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w terminie zakreślonym nowym wezwaniem (por. postanowienie SN z 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02, publ. Wokanda 2003, nr 11, str. 29). Odmienne działanie Sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 621/09, LEX 628713; z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1349/10, LEX 663256). W niniejszej sprawie, w dniu 26 października 2012 r. bezskutecznie upłynął skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazany w ponownym wezwaniu Sądu z dnia 15 października 2012 r. Powyższa okoliczność skutkuje oczywistą bezzasadnością skargi, która jako nieopłacona jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 608/08, LEX nr 493575). Natomiast oczywista bezzasadność skargi implikuje obowiązek odmowy przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 247 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło