II SAB/Wa 309/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 05 lipca 2012 r. W. S., reprezentowany przez pełnomocnika – J. S., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 06 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 309/12 skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2012 r., skarżący zwrócił się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 309/12 odmówiono W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, z uwagi na to, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pismem z dnia 05 października 2012 r. W. S. wniósł zażalenie na ww. postanowienie WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznania przedmiotowego zażalenia postanowieniem z dnia 25 października 2012 r. sygn. akt I OZ 806/12 oddalił ww. zażalenie. W uzasadnieniu NSA podzielił ocenę sytuacji majątkowej i możliwości płatnicze W. S. dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. W związku z postanowieniem NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał W. S. do wykonania zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 309/12 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 09 listopada 2012 r. Następnie w dniu 16 listopada 2012 r. W. S. złożył na urzędowym formularzu PPF ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, powołując się na pogorszenie stanu zdrowia, co bezpośrednio wpływa na pogorszenie sytuacji materialnej jego rodziny. Wniósł również o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata P. R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku spełnienia dwóch kategorii przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, i jest nią wykazanie przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga przesłanka określona w art. 247 ppsa ma charakter negatywny, bowiem jej wystąpienie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, nawet przy spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub choćby częściowym. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że potrzeba zastosowania art. 247 ppsa zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia z uwagi na zajście przesłanek określonych w art. 58 § 1 ppsa lub też gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona (por. postanowienia NSA z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 561/08, LEX nr 494352). Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 508). Zatem Sąd zobligowany jest odmówić stronie przyznania prawa pomocy, gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie pozostawia najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezzasadnością skargi, ponieważ skarżący nie wykonał ponownego wezwania Sądu z dnia 06 listopada 2012 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z art. 220 § 1 ppsa, Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast w myśl art. 220 § 3 ppsa, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W terminie otwartym do opłacenia skargi W. S. złożył w dniu 16 września 2012 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem zostało prawomocnie zakończone orzeczeniem NSA z dnia 25 października 2012 r. oddalającym zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W tym miejscu podkreślić należy, iż konsekwencją prawomocnego postanowienia Sądu odmawiającego stronie zwolnienia od kosztów sądowych jest z jednej strony obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu, a z drugiej strony - obowiązek Sądu do ponownego wezwania do uiszczenia tego wpisu (por. postanowienie NSA z 4 marca 2005 r. sygn. akt II FZ 58/05, publ. ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 16 listopada 2012 r., nawet dokonane w terminie zakreślonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w ponownym wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o odmiennej treści powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie niweczy jednakże skutków niezastosowania się strony do wynikającego z tegoż postanowienia obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w terminie zakreślonym nowym wezwaniem (por. postanowienie SN z 9 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 144/02, publ. Wokanda 2003, nr 11, str. 29). Odmienne działanie Sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 621/09, LEX 628713; z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 1349/10, LEX 663256). W niniejszej sprawie w dniu 16 listopada 2012 r. bezskutecznie upłynął skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazany w ponownym wezwaniu Sądu z dnia 06 listopada 2012 r. Powyższa okoliczność skutkuje oczywistą bezzasadnością skargi, która jako nieopłacona jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 608/08, LEX nr 493575). Natomiast oczywista bezzasadność skargi implikuje obowiązek odmowy przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 247 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.