II SAB/Wa 534/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia odrzucić skargę. Pismem z [...] czerwca 2021 r. L. K. – skarżąca w niniejszej sprawie, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przewlekłość prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (organ) postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, stwierdzając, że skarga na przewlekłość powinna zostać poprzedzona ponagleniem. W piśmie z [...] września 2021 r. organ poinformował, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest ponaglenia. Skarżąca w piśmie z [...] września 2021 r. wyjaśniła, że przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2021 r. nie występowała z ponagleniem do organu w trybie art. 37 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8). Skarżąca w niniejszym postępowaniu zarzuciła organowi przewlekłość prowadzonego postępowania, a organ uznał w odpowiedzi na skargę, że powinna ona zostać odrzucona, ponieważ nie była poprzedzona ponagleniem. Zauważyć należy, że z dniem 1 czerwca 2017 r. weszły w życie nowelizacje ustaw – Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.), jak i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonane ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Na mocy tej ustawy dokonano m.in. zmiany w zakresie regulacji art. 37 Kpa., wprowadzając w § 1 tego przepisu środek zaskarżenia bezczynności i przewlekłości w postaci ponaglenia - w miejsce przewidzianego wcześniej zażalenia. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 Kpa. stanowi warunek formalny do wywiedzenia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ponaglenie wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia na gruncie Kpa. Stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 Kpa. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie. Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 Kpa. ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to postanowienie mające na celu likwidację bezczynności (przewlekłości) organu i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłość) (art. 52 p.p.s.a.). Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwem sądów administracyjnych organ, rozpoznając ponaglenie wniesione w trybie art. 37 Kpa., wydaje postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie. Natomiast kontrola prawidłowości wydanego postanowienia odbywa się dopiero przy rozstrzyganiu odwołania od orzeczenia, kończącego postępowanie w danej instancji i w postępowaniu sądowym - w przypadku wniesienia skargi na rozstrzygnięcie kończące sprawę co do istoty (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX OMEGA, wyrok NSA w Gdańsku z dnia 12 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1783/98, ONSA 2002, nr 1, poz. 23; postanowienie WSA w Warszawie z dnia26 marca 2018r., sygn. akt IV SAB/Wa 371/17, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3350/15, postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 233/17, postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2018. Sygn. akt II OSK 11/18). Jak wynika z dokumentów stanowiących całość akt administracyjnych nadesłanych przez organ do Sądu, w związku z wniesioną w niniejszej sprawie skargą na przewlekłość, skarżąca nie dopełniła warunku formalnego wniesienia tej skargi określonego w art. 37 § 1 Kpa., ponieważ nie poprzedziła złożenia skargi wniesieniem do organu ponaglenia, które stanowiłoby o wyczerpaniu przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia na gruncie Kpa. Innymi słowy, brak wyczerpania środków prawnych przewidzianych wspomnianymi wyżej przepisami Kpa. czyni złożoną skargę na przewlekłość niedopuszczalną, to znaczy taką, którą nie można uznać za skutecznie wniesioną, bo bez wyczerpania przewidzianych prawem (Kpa.) środków. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.