II SAB/Wa 745/23

WyrokWSA w Warszawie2024-06-13

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Anna Pośpiech-Kłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi dotyczącej niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi, ponieważ od jej wpływu do organu minęło ponad piętnaście miesięcy, a organ podejmował czynności w dużych odstępach czasu, co stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z tym sąd wymierzył organowi grzywnę i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
P. B. złożył skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) na niezgodne z prawem przetwarzanie jego danych osobowych. Po upływie znacznego czasu bez podjęcia przez organ znaczących działań, skarżący złożył skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania. Prezes UODO argumentował, że postępowanie było skomplikowane i prowadzone zgodnie z procedurami, jednak sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, uznał ją za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] września 2022 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz P.B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 2 listopada 2023 r. P. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych zainicjowanego skargą z dnia [...] września 2022 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie jego danych osobowych przez Burmistrza Miasta [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do wydania decyzji w zainicjowanej jego skargą sprawie w terminie 7 dni od dnia uwzględnienia niniejszej skargi; wskazanie, że bezczynność lub przewlekłość prowadzonego postępowania, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wskazanie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w prowadzonym postępowaniu; wymierzenie grzywny oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. Skarżący podniósł, że w dniu [...] lutego 2022 r., działając na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE i ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych złożył skargę z dnia [...] września 2022 r., (poprzez Urząd Miejski w [...]) złożył skargę do Prezesa UODO na niezgodne z prawem przetwarzanie jego danych osobowych przez Burmistrza Miasta [...]. Urząd Miejski w [...] poinformował o przekazaniu skargi do UODO w dniu [...] września 2022 r. i tego samego dnia zostało wszczęte postępowanie administracyjne, które – w ocenie skarżącego - powinno zostać zakończone bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w dniu [...] października 2022 r., a w przypadku szczególnie skomplikowanym, nie później niż w dniu [...] listopada 2022 r., tj. w terminach określonych w art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. Natomiast o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ zobowiązany był zawiadomić, podając przyczynę zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Skarżący nadmienił, że pierwsze pismo w sprawie otrzymał od organu w dniu [...] listopada 2022 r. (pismo datowane [...] listopada 2022 r.) w którym organ poinformował o wszczęciu postępowania wyjaśniającego i zwróceniu się do Burmistrza Miasta [...] o złożenie wyjaśnień w sprawie. Zauważając brak inicjatywy ze strony organu w zakończeniu postępowania skarżący wystąpił w dniu [...] stycznia 2023 r. i [...] stycznia 2023 r. z wnioskiem o przeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania świadków oraz dostarczenia dokumentów na podstawie, których Burmistrz Miasta [...] przekazał jego petycję do załatwienia Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w [...]. Jednak nie otrzymał żadnej informacji w tej sprawie. Kolejno wskazał, że w dniu [...] października 2023 r. otrzymał pismo od organu (datowane na [...] września 2023 r.) czyli po upływie roku od wszczęcia postępowania. W piśmie tym został poinformowany, że został zebrany materiał dowodowy i na jego podstawie zostanie wydana decyzja. Do dnia złożenia skargi na bezczynność Prezesa UODO nie odpowiedział na jego ponaglenie i nie załatwił sprawy. Nie otrzymał również żadnej dodatkowej informacji o terminie załatwienia skargi ani o wydanej decyzji. Nie otrzymał również informacji o stanie sprawy i przeprowadzonych w jej toku czynnościach. Brak załatwienia sprawy w terminie przekraczającym rok od złożenia skargi i od zawiadomienia stron o zebraniu całego materiału dowodowego – zdaniem skarżącego - pozwala stwierdzić, iż doszło do rażącej bezczynności i przewlekłości. W odpowiedzi na skargę na bezczynność Prezes UODO wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wpłynęła do niego skarga P. B. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Burmistrza Miasta [...], poprzez udostępnienie jego danych osobowych - w zakresie imienia, nazwiska, adresu i adresu e-mail zawartych w petycji z dnia [...] marca 2022 r. - Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w [...]. Pismami z dnia [...] listopada 2022 r. Prezes UODO zwrócił się do Burmistrza o złożenie wyjaśnień w sprawie i odniesienie się do skargi skarżącego, jak również poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w zgłoszonej przez niego sprawie i zwróceniu się do Burmistrza o udzielenie wyjaśnień w zakresie podniesionych w skardze zarzutów. W dniu [...] września 2023 r. Prezes UODO poinformował skarżącego oraz Burmistrza, że w sprawie został zebrany materiał dowodowy, na podstawie którego zostanie wydana decyzja administracyjna. Pismem z dnia [...] października 2023 r. skarżący złożył ponaglenie, a następnie w dniu 10 listopada 2023 r. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania przez Prezesa UODO w sprawie zainicjowanej jego skargą z dnia [...]września 2022 r. Dnia [...] grudnia 2023 r. Prezes UODO wydał decyzję administracyjną w sprawie zainicjowaną skargą z dnia [...] września 2022 r. W ocenie Prezesa UODO, skarga na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania jest bezzasadna. Prezes UODO wskazał, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Stosownie do art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1), przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z treści art. 35 § 4 k.p.a. wynika zaś, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy do załatwienia sprawy niż terminy, o których mowa w § 3 i w § 3a. Zgodnie ze szczególnym przepisem, tj. art. 78 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, zw. dalej jako "RODO", termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych, bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą, o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wynosi 3 miesiące. Prezes UODO wskazał, że od wpłynięcia w dniu [...] września 2022 r. skargi (datowanej na [...] września 2022 r.) w ciągu 3 miesięcy wszczął postępowanie wyjaśniające zwracając się do Burmistrza o złożenie wyjaśnień co do poniesionych w skardze zarzutów, o czym jednocześnie został skarżący poinformowany pismem z dnia [...] listopada 2022 r. Następnie pismami z dnia [...] września 2023 r. poinformowano skarżącego oraz Burmistrza, że w sprawie został zebrany materiał dowodowy, na podstawie którego zostanie wydana decyzja administracyjna oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji administracyjnej (art. 10 k.p.a.). Po stwierdzeniu, że żadna ze stron nie podjęła działań w celu uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, w dniu [...] grudnia 2023 r. Prezes UODO wydał decyzję administracyjną w niniejszej sprawie. Zaznaczono, że Prezes UODO nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przeciwnie - przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania były nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Burmistrza, polegające na udostępnieniu danych osobowych skarżącego w zakresie imienia, nazwiska, adresu i adresu e-mail zawartych w petycji z dnia [...] marca 2022 r. Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w [...]. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Prezes UODO musiał zbadać twierdzenia podnoszone skardze jak również okoliczności, na które powoływał się Burmistrz w swoich wyjaśnieniach oraz ocenić dowody złożone w sprawie przez każdą ze stron na poparcie swoich twierdzeń. Prowadzenie bowiem postępowania administracyjnego jest zależne od konkretnych okoliczności sprawy. Gdy strona wraz z żądaniem wszczęcia postępowania przedstawia określone dowody, to konieczna jest weryfikacja tych dowodów oraz ocena ich kompletności i wiarygodności. Prezes UODO zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego jest zobowiązany do ustalenia dokładnego i spójnego stanu faktycznego sprawy. Działania podejmowane w niniejszej sprawie miały zatem na celu wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a następnie rozstrzygnięcie sprawy. Wszystkie czynności podejmowane były zgodnie z kolejnością, bieżącym etapem postępowania oraz z uwzględnieniem złożoności sprawy. Niewątpliwie postępowania przed organem właściwym do spraw ochrony danych osobowych, w tym także przedmiotowa sprawa, charakteryzują się skomplikowanym charakterem, wymagają analizy zarzutów i wyjaśnień składanych w odpowiedzi na wezwania organu, a także wnikliwej analizy przepisów i ich zastosowania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W postępowaniach tych, w przeciwieństwie do innych postępowań administracyjnych, niemożliwym jest wydanie rozstrzygnięcia bez wezwania podmiotu skarżonego o wyjaśnienia oraz innych podmiotów w trybie art. 77 § 1 w zw. z art. 50 § 1 k.p.a., ponieważ jak już wyżej wskazano, organ zobowiązany jest zgromadzić wewnętrznie spójny i wystarczający do wydania decyzji materiał dowodowy, co też konieczne było w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. Jej istota sprowadza się do kontroli działania administracji w kontekście zasady szybkości postępowania, która wymaga, by organy administracji działały w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W przypadku tego typu skargi sąd ocenia zatem prowadzone postępowanie w aspekcie czasowym, przy czym rozumianym zarówno, jako niedochowanie terminów załatwienia sprawy określonych w przepisach postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych (bezczynność), jak i jako prowadzenie postępowania nieefektywnie, bez wymaganej "koncentracji" podejmowanych czynności, pomimo "formalnego" dochowania terminów, o których wyżej mowa (przewlekłość). Skarga przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. to zatem jeden środek prawny służący zwalczaniu szeroko rozumianej "opieszałości" organu administracji w prowadzonym postępowaniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżący uczynił bezczynność lub przewlekłość Prezesa UODO w rozpatrzeniu jego skargi z [...] września 2022 r. W związku z tym zauważyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, że zarzucanie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. Objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje bowiem jedną sprawę sądowoadministracyjną. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2225/14; wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2400/19). W przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania, to sąd administracyjny - na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania - ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłość prowadzonego postępowania oraz na podstawie tej oceny podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II OZ 753/15). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma zasadniczo na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei przewlekłe prowadzenie postępowania pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłość postępowania oznacza opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70, wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II SAB/Gd 6/23). Wobec powyższego Sąd przyjął, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa UODO w postępowaniu zainicjowanym skargą P. B. z dnia [...] września 2022 r. Zdaniem Sądu nie sposób przyjąć, że przepis art. 78 ust. 2 RODO jest przepisem szczególnym względem uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym organ ten nie jest związany terminami załatwienia sprawy określonymi w k.p.a., a jedynie ma obowiązek informować stronę o podejmowanych czynnościach w jej sprawie w odstępach czasu nie przekraczających trzech miesięcy. Powołany przepis pozostaje w związku z art. 77 ust. 2 i art. 57 ust. 1 lit. f RODO, w których to mowa jest o informowaniu skarżącego - w rozsądnym terminie - o postępach i wynikach prowadzonych postępowań i daje każdej osobie której dane dotyczą, prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem - bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej - jeżeli organ nadzorczy (PUODO), nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77. W myśl ostatnio powołanego przepisu, bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub środków ochrony prawnej przed sądem każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo wnieść skargę do organu nadzorczego, w szczególności w państwie członkowskim swojego zwykłego pobytu, swojego miejsca pracy lub miejsca popełnienia domniemanego naruszenia, jeżeli sądzi, że przetwarzanie danych osobowych jej dotyczące narusza niniejsze rozporządzenie (ust. 1). Nie ulega wątpliwości, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) stanowi kompleksową regulację dotyczącą ochrony danych osobowych, która nie wymaga implementacji ustawą krajową, aby mogła być stosowana w danym państwie. Jednocześnie, państwom członkowskim Unii Europejskiej pozostawiono jednak pewien zakres swobody w zakresie regulacji na poziomie krajowym, aby niektóre zagadnienia doprecyzować (np. w przypadku organu nadzorczego, czy odpowiedzialności za naruszenie zasad ochrony danych osobowych), czy też dostosować zasady wprowadzone przez RODO do innych obowiązujących w danym porządku prawnym zasad. Z art. 57 ust. 1 lit. a i lit. f RODO wynika m.in., że procedura, w ramach której prowadzone są postępowania zainicjowane skargą wniesioną przez osobę, której dane dotyczą, określana jest przez poszczególne państwa członkowskie Unii Europejskiej. Pozostawienie w tym zakresie państwom członkowskim autonomii jest wyrazem realizacji zasady autonomii proceduralnej państw członkowskich. W tej sytuacji, skargi są wnoszone i rozpatrywane na podstawie przepisów proceduralnych obowiązujących w danym państwie członkowskim UE. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, a więc prowadzone w ramach realizacji zadań i uprawnień organu nadzorczego określonych w art. 57 i art. 58 RODO, jest jednym z postępowań administracyjnych przed Prezesem UODO (art. 60 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), zw. dalej "uodo"). O takim jego charakterze rozstrzyga art. 7 ust. 1 tej ustawy, który postępowania z rozdziałów 4-7 i 11 kwalifikuje jako administracyjne i przewiduje w sprawach w niej nieuregulowanych stosowanie do tych postępowań Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca w art. 7 ust. 1 cyt. ustawy nie przewiduje stosowania odpowiedniego, oznacza to zatem stosowanie przepisów k.p.a. wprost, z modyfikacjami wynikającymi z regulacji ustawy o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych nie zawiera przepisów określających terminy załatwiania spraw, ani przepisów określających środki służące zwalczeniu opieszałości organu nadzorczego. W tym zakresie znajdują więc zastosowanie ogólne normy zawarte w K.p.a. (zob. też I. Bogucka [w:] Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, red. D. Lubasz, Warszawa 2019, art. 62). Należy zatem zaznaczyć, że wyrażona w art. 12 k.p.a. zasada szybkości i prostoty postępowania nakazuje organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ogólny obowiązek sprawnego i efektywnego prowadzenia postępowania administracyjnego został skonkretyzowany w art. 35 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do treści art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Wedle natomiast art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Potwierdzenie obowiązku rozpatrzenia skargi złożonej w trybie art. 77 ust. 1 RODO w terminach określonych w art. 35 k.p.a., a w razie ich przekroczenia, zastosowania się przez organ nadzorczy do obowiązków określonych w art. 36 k.p.a., stanowią odesłania do wskazanych regulacji zawarte w art. 62 i art. 68 uodo. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 36 k.p.a. Prezes Urzędu, zawiadamiając strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, jest obowiązany również poinformować o stanie sprawy i przeprowadzonych w jej toku czynnościach, natomiast z drugiego z wymienionych przepisów wynika, że do terminów, o których mowa w art. 35 k.p.a. nie wlicza się okresu postępowania kontrolnego, które Prezes Urzędu może przeprowadzić, jeżeli w toku postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych zajdzie konieczność uzupełnienia dowodów. Należy dodać, że powołany art. 62 uodo rozszerza obowiązek informacyjny względem ogólnej normy proceduralnej zawartej w art. 36 § 1 k.p.a. w sposób, który koreluje z obowiązkiem informacyjnym przewidzianym w art. 77 ust. 2 RODO. Jak wskazano, maksymalny termin załatwienia sprawy (sprawy szczególnie skomplikowanej) wynosi dwa miesiące od wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.), a o każdym przypadku niezałatwienia sprawy (także sprawy szczególnie skomplikowanej) należy zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.), zaś w sprawach dotyczących naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych - także o stanie sprawy i przeprowadzonych w jej toku czynnościach (art. 62 uodo). W konsekwencji, należy stwierdzić, że przepis art. 78 ust. 2 RODO, który daje osobie, której dane dotyczą prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77, nie jest kierowany do organu nadzorczego i nie określa maksymalnego terminu rozpatrzenia przez organ nadzorczy skargi wniesionej przez osobę, której dane dotyczą. Określa natomiast warunki, w jakich RODO gwarantuje osobie, której dane dotyczą, prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem. Ocena, czy organ nadzorczy rozpatruje skargę "w rozsądnym terminie", odbywa się natomiast w oparciu o ogólne normy proceduralne zawarte w powołanych wyżej przepisach rozdziału 7 k.p.a. i przepisy szczególne zawarte w rozdziale 7 uodo. Przepisy te, w związku z art. 3 § 2 pkt 8 (właściwość sądu administracyjnego) oraz art. 52 § 1 i § 2 i art. 53 § 2b (warunki dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) p.p.s.a., zapewniają realizację prawa do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, o którym stanowi art. 78 ust. 2 RODO. W konsekwencji, art. 78 ust. 2 RODO nie uprawnia ani do wniosku, że przed upływem terminu trzech miesięcy od złożenia do organu nadzorczego skargi, o której mowa w art. 77 ust. 1 RODO, skarga do sądu administracyjnego, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., będzie w każdej sytuacji niezasadna, ani do wniosku, że spełnienie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 77 ust. 2 RODO poprzez udzielenie w terminie trzech miesięcy informacji o postępach w rozpatrywaniu skargi, skutkuje niezasadnością skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpatrzenia skargi złożonej w trybie art. 77 ust. 1 RODO (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 693/22 i z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 688/22). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że z uwagi na wydanie decyzji w sprawie (po wniesieniu skargi), Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania skargi P. B. w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził jednak, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że w postępowaniu w sprawie ze skargi P. B. na niezgodne z prawem przetwarzanie jego danych osobowych Prezes UODO był bezczynny. Jak wynika z akt sprawy skarga inicjująca postępowanie w sprawie wpłynęła do Prezesa UODO w dniu [...] września 2022 r. Pierwsza czynność jaką organ podjął w sprawie, tj. zwrócenie się do Burmistrza Miasta [...] z wezwaniem o złożenie wyjaśnień, miała miejsce dopiero [...] listopada 2022 r. Nastąpiło to zatem po upływie ponad miesiąca od wpływu skargi do organu. Wyjaśnienia Burmistrza Miasta [...] wpłynęły do Prezesa UODO już w dniu [...] listopada 2022 r. jednak kolejną czynność w sprawie organ podjął dopiero po prawie roku, tj. [...] września 2023 r., kiedy pouczył strony postępowania o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1, art. 73 § 1 i art. 73a § 1a k.p.a. Przez ten czas organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Decyzja administracyjna w tej sprawie została wydana natomiast dopiero w dniu [...] grudnia 2023 r., a więc po skierowaniu przez P. B. skargi do Sądu na przewlekłość i bezczynność postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa UODO. W świetle powyższych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi z [...] września 2022 r., o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji orzeczenia. W świetle przedstawionej sekwencji czynności podejmowanych przez PUODO od wpływu skargi skarżącego z dnia [...] września 2022 r. (27 września 2022 r.) do dnia zakończenia postępowania wydaniem decyzji ([...] grudnia 2023 r.), należy uznać, iż bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O takiej ocenie stanu bezczynności zadecydował kilkunastomiesięczny (sięgający prawie rok) odstępu czasu pomiędzy czynnościami podjętymi przez organ oraz fakt, że postępowanie administracyjne zostało zakończone po upływie piętnastu miesięcy od wniesienia przez skarżącego do PUODO skargi wszczynającej to postępowanie. Taki sposób procedowania organu w niniejszej sprawie wskazuje na oczywiste i ciężkie naruszenie zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego. Stan, w którym organ, podjął czynności procesowe w dużych odstępach czasowych i nie załatwia przez kilkanaście miesięcy skargi nie licuje też z wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej i jest szczególnie niepożądany w sprawach z zakresu ochrony danych osobowych. O ile PUODO słusznie podnosi w odpowiedzi na skargę, że to na nim spoczywa przewidziany w art. 77 § 1 k.p.a. oraz w art. 7 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 u.o.d.o. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Nie oznacza to jednak, że przez rok organ może nie podjąć żadnej czynności w sprawie, jak również nie zawiadamiać skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie. Takie procedowanie organu może rodzić po stronie skarżącego uzasadnione wątpliwości, czy jego sprawa w ogóle zmierza ku zakończeniu, co jest szczególnie niepożądane w sprawach tak wrażliwych jak ochrona danych osobowych. Tak długie milczenie organu jest nie do zaakceptowania w państwie prawa. Organ miał obowiązek komunikowania się ze stroną i wyjaśnienia jej przyczyn opóźnienia w załatwieniu sprawy. Tymczasem tak długa bezczynność organu i tego typu prowadzenie postępowania, a w zasadzie jego nieprowadzenie, nie licuje z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej, jak również stanowi klasyczny przykład pozostawania przez organ w bezczynności, której dopuścił się z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając jako rażący niniejszy przypadek bezczynności Prezesa UODO oraz uwzględniając fakt prawie piętnastomiesięcznym oczekiwaniem skarżącego na rozstrzygnięcie sprawy, Sąd, w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł, o czym orzekł w punkcie trzecim sentencji wyroku. Zasądzona kwota ma charakter prewencyjny i penalizacyjny, i nie stanowi zadośćuczynienia za ewentualne szkody materialne, jakie może ponieść strona. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1-3 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie z którym "sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania".

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło