II SAB/Wa 95/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 95/17 o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 95/17. Wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Skarżący pismem z dnia 2 października 2017 r. wniósł o doręczenie jego pełnomocnikowi z urzędu uzasadnienia wyroku oraz wystąpił o przydzielenie pomocy prawnej z urzędu z terenu miasta [...], ponieważ chce mieć osobisty kontakt z pełnomocnikiem. Do pisma załączył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazał, że wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 12 października 2017 r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że prawomocnym postanowieniem z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II SO/Wa 190/15 zostało przyznane skarżącemu w tej sprawie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Nadto podniósł, że Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...], w związku z przyznanym prawem pomocy wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla skarżącego w osobie radcy prawnego M. K., a następnie w jego miejsce - radcy prawnego G. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 powołanej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie nie ulega wątpliwości, że sąd w ramach prawa pomocy, ustanawia pełnomocnika tylko raz. Natomiast wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie należy do kognicji sądu - wskazanie konkretnej osoby należy do kompetencji odpowiedniej korporacji zawodowej - rola sądu ogranicza się jedynie do jego przyznania. Zgodnie z art. 253 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zwraca się o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego do właściwej okręgowej rady adwokackiej, okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. Należy przy tym wyjaśnić, że "do właściwej" oznacza do takiej, która znajduje się na terenie objętym właściwością danego sądu. Stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca się o wyznaczenie ustanowionego adwokata z urzędu do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, a o wyznaczenie radcy prawnego - do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. Trzeba też stanowczo podkreślić, że sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze stroną nie podlega kontroli sądu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 801/14). W niniejszej sprawie skarżący mógł być reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego (ale nie przez doradcę podatkowego, czy rzecznika patentowego). Jak wynika z akt sprawy, stosownie do wniosku skarżącego, pełnomocnikiem z urzędu został ustanowiony radca prawny. Oznacza to, że skarżący, korzystający w tej sprawie z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, nie może skutecznie domagać się ponownego przyznania przez Sąd prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika - tym razem adwokata. Sąd nie może bowiem wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, w sytuacji gdy przyznane prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 340/11). Należy również stwierdzić, że w cytowanej ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt wypowiedzenia przez skarżącego pełnomocnictwa takiemu pełnomocnikowi. Dlatego też, stosownie do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1273/17, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego wypowiedzenia przez skarżącego pełnomocnictwa radcy prawnemu G. K., który został wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...], w miejsce radcy prawnego M. K., pełnomocnikiem skarżącego z urzędu. Rozpatrując złożony sprzeciw, należy wskazać, że art. 249a powołanej ustawy stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie, wobec korzystania przez stronę z prawa pomocy w zakresie ustanowienia przez sąd radcy prawnego, nie ma podstaw do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a złożony wniosek, jako zbędny, na podstawie art. 249a cytowanej ustawy, podlega umorzeniu. Nie ma bowiem potrzeby rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika, skoro skarżącemu został on już w tej sprawie przyznany. Jednocześnie należy jeszcze raz podkreślić, że w ramach prawa pomocy możliwe jest ustanowienie przez Sąd tylko jednego pełnomocnika z urzędu - adwokata lub radcy prawnego. Z tego względu, w ocenie Sądu, sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 października 2017 r. odpowiada prawu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego należy utrzymać w mocy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.