II SO/Wa 55/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R.P. o wymierzenie Instytutowi [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie II SAB/Wa 51/18 postanawia 1. wymierzyć Instytutowi [...] grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych), 2. zasądzić od Instytutu [...] na rzecz R.P. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 14 grudnia 2018 r. R.P., zastępowany przez radcę prawnego M.G., skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Instytutowi [...] (choć błędnie określonym we wniosku jako Dyrektora [...] Instytutu [...]) grzywny, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn.zm.); zwanej dalej P.p.s.a., za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z dnia 15 listopada 2017 r. na bezczynność Instytutu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę (II SAB/Wa 51/18). Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi z dnia 9 stycznia 2018 r. na powyższy wniosek Instytut [...] wskazał, że skarżący wniosek o wymierzenie grzywny skierował do niewłaściwego podmiotu, tj. Dyrektora [...] Instytutu [...] zamiast do Instytutu [...] ([...]). Wyjaśnił, że skarżący wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożył, za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres: [...], który jest adresem e-mail jednego z zakładów funkcjonujących w ramach struktury [...]. Podmiotem zaś uprawnionym do załatwienia sprawy związanej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej jest Instytut [...], a zgodnie z informacją zawartą na stronie internetowej [...] adresem e-mail, który służy do kontaktu z [....] jest: [...]. Ponadto podkreślił, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1158) instytutem badawczym jest państwowa jednostka organizacyjna, wyodrębniona pod względem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym (...), która z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego nabywa osobowość prawną. Natomiast dyrektor danego instytutu badawczego, stosownie do treści art. 23 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, jest jedynie organem Instytutu (podmiotem uprawnionym do jego reprezentowania wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego), ale nie organem w rozumieniu administracyjnym. W związku z tym, gdy sprawa dotyczy wniosku o udostępnienie informacji publicznej czy wymierzenia grzywny to należy to odnosić do instytutu badawczego, a nie do osoby, która go reprezentuje. W ocenie organu opóźnienie w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. było nieznaczne, bowiem przedmiotowa skarga wpłynęła do Instytutu [...] w dniu 20 listopada 2017 r., a zatem termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy upływał w dniu 5 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.); zwanej dalej u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-represyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednak wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (takie stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156, które Sąd w tym składzie podziela i przyjmuje jako własny). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że fakt przekazania skargi przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie na organ grzywny nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (Sąd podziela pogląd wyrażony w tym względzie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 278/13; z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13; z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt: I OZ 68/13 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II SO/Wa 169/15, dostępnych pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Jak wynika z akt sprawy, skarga na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, skierowana za pośrednictwem organu, wpłynęła do Instytutu [...] w dniu 20 listopada 2017 r. Organ przesłał do Sądu odpis skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy w dniu 8 stycznia 2018 r. Na skutek wezwania Sądu z dnia 12 stycznia 2018 r., oryginał skargi wpłynął do Sądu w dniu 23 stycznia 2018 r. (data wpływu na biuro podawcze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) i wówczas przedmiotowa skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 51/18. Z zestawienia powyższych dat wynika, że organ wykonał obowiązek przekazania skargi 1,5 miesiąca po upływie piętnastodniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., zaś akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę przesłał 1 miesiąc po upływie powyższego terminu. Przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje zatem na uwzględnienie. Ustalając zaś wysokość grzywny, Sąd brał pod uwagę, że przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi, a także fakt, że opóźnienie organu w wykonaniu powyższego obowiązku było znaczne. Jednocześnie Sąd uwzględnił okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, organ obowiązek wypełnił, a także to, iż nieprzekazanie skargi nie wynikało z lekceważenia prawa skarżącego do uzyskania informacji publicznej. W związku z powyższym Sąd uznał, że grzywną adekwatną w przypadku niniejszej sprawy jest kwota 200 zł. W ocenie Sądu wpłynie ona na Instytut [...] dyscyplinująco i w przyszłości podmiot ten nie będzie przekraczał piętnastodniowego terminu do przekazania do sądu administracyjnego skargi, dotyczącej spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie 2 sentencji postanowienia, obejmujących wynagrodzenie należne radcy prawnemu w wysokości 480 zł, wpis od wniosku - 100 zł, opłatę skarbową od odpisu pełnomocnictwa - 17 zł orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.