III SA/Wa 115/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-05
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Radosław Teresiak, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zajęcie przez organ egzekucyjny wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów sądowych jest dopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów sądowych jest dopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ wierzytelność ta nie została wymieniona w katalogu należności wyłączonych spod egzekucji ani w przepisach P.p.s.a. Organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego, a zaskarżone postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które oddaliło jego skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego. Czynność ta polegała na zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów sądowych zasądzonych na rzecz skarżącego. Skarżący zarzucał niedopuszczalność zajęcia, naruszenie obowiązków informacyjnych organu egzekucyjnego oraz zastosowanie środka egzekucyjnego w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Artur Kuś, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. (zwany dalej: "NUS") na podstawie tytułu wykonawczego z [...] maja 2011r. nr [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług (zwany dalej: "VAT") za II kwartał 2007 r. w łącznej wysokości 19.459,20 zł (należność główna i odsetki) wszczął wobec majątku P. K. (zwany dalej "Skarżącym") postępowanie egzekucyjne. NUS w celu wyegzekwowania ww. należności, na podstawie zawiadomienia z [...] lipca 2015r. zajął wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu kosztów sądowych zasądzonych na rzecz Skarżącego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem sygn. akt SA/Gd 587/12. Skarżący odebrał ww. zawiadomienie 13 sierpnia 2015r., a dłużnik zajętej wierzytelności 28 lipca 2015r.
2. Skarżący pismem z 17 sierpnia 2015r. wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną, wskazując, że NUS stosując ww. środek egzekucyjny naruszył art. 89 § 1 - 3 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599; zwana dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a., bo zastosował go w czasie, kiedy postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone z uwagi na niezakończone postępowanie w sprawie zarzutów. NSA wyrokami z 25 marca 2015r., sygn. akt II FSK 530/13, sygn. akt II FSK 553/13 oraz II FSK 531/13 oddalił skargi kasacyjne Dyrektora Izby Skarbowej w G., więc rozpatrzenie sprawy zależy od wyniku odrębnych postępowań administracyjnych w sprawie zarzutów na postępowania egzekucyjne.
Skarżący podniósł, że NUS nie dopełnił obowiązków informacyjnych, gdyż ww. zawiadomienie o zajęciu nie spełnia wymogów formalnych - nie oznaczono w nim egzekwowanego obowiązku i nie podano prawidłowej kwoty kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Skarżące bezprawne było też zajęcie zasądzonych przez WSA w Gdańsku kosztów sądowych, bo stanowią one prawo niezbywalne, które nie podlega zajęciu. Zajęciu ww. kosztów sprzeciwiają się też art. 199 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro koszty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznej, ich zwrot nie może być traktowany jak zwykła wierzytelność podlegająca zajęciu.
3. Dyrektor Izby Skarbowej w G. (dalej zwany "DIS") postanowieniem z [...] października 2015r. oddalił ww. skargę na ww. czynność egzekucyjną jako nieuzasadnioną, gdyż dokonano jej w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami prawa.
4. Skarżący w zażaleniu z 4 listopada 2015r. wniósł o uchylenie ww. postanowienia DIS i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie: a) art. 54 § 1, 3 - 6 w zw. z art. 89 § 1 - 3 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne oddalenie ww. skargi na czynność egzekucyjną, gdy zajęcie zwrotu kosztów sądowych było niedopuszczalne, a ponadto, gdy NUS nie dopełnił obowiązków informacyjnych wynikających z tych przepisów, gdyż w zawiadomieniu o zajęciu nie oznaczył egzekwowanego obowiązku i podał nieprawidłową kwotę kosztów egzekucyjnych; b) art. 89 § 1 – 3 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. - gdyż DIS i NUS zastosowały niedopuszczalny środek egzekucyjny w okresie zawieszenia z urzędu postepowania egzekucyjnego, gdy w obrocie prawnym nie było prawomocnego postanowienia w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne; c) art. 124 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23; dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 18 u.p.e.a. - przez błędne uzasadnienie przyczyn nieuwzględnienia skargi.
5. Minister Rozwoju i Finansów (zwany dalej: "Ministrem") postanowieniem z [...] października 2016r. utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS.
W uzasadnieniu za niezasługującą na uwzględnienie uznał okoliczność braku możliwości zajęcia wierzytelności stanowiącej koszty sądowe. Wskazał, że NUS, zgodnie z art. 7 u.p.e.a., zastosował środek egzekucyjny przewidziany w u.p.e.a. w postaci egzekucji z pozostałych wierzytelności, o którym mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 5 u.p.e.a. Wierzytelność w postaci kosztów sądowych nie została też ujęta w katalogu należności wyłączonych spod egzekucji - zawartym w art. 8 u.p.e.a.
Również ze wskazanych przez Skarżącego przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; zwana dalej: "P.p.s.a.") nie wynika, aby możliwość zajęcia kosztów sądowych była wyłączona. Dodatkowo powyższej kwestii nie rozstrzygnięto w żadnym z powołanych przez Skarżącego orzeczeń (m.in. wyrok NSA z 27 marca 2014r., sygn. akt II FSK 979/12, wyrok SN z 24 maja 2002r. sygn. akt II CKN 892/00 oraz postanowienie NSA z 20 października 2011r., sygn. akt II FZ 533/11). Ww. orzeczenia wydano w sprawach indywidualnych i nawet gdyby przedmiot ich rozstrzygnięcia był tożsamy z przedmiotem niniejszego postępowania - nie miałyby one mocy wiążącej ani DIS, ani Ministra w niniejszym postępowaniu.
Zdaniem Ministra prawidłowe i zgodnie z art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. było też dokonanie czynności egzekucyjnej z innych wierzytelności, gdyż dłużnikowi zobowiązanego doręczono 28 lipca 2015r. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego, wzywając, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi nie uiszczał Skarżącemu bez zgody organu egzekucyjnego, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Skarżący otrzymał ww. zawiadomienie 13 sierpnia 2015r. Zawiadomienie to zawierało wszystkie elementy przewidziane w art. 67 § 2 u.p.e.a. (oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; określenie stosowanego środka egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego).
Czynność egzekucyjna odpowiadała też wymogom formalnym przy tego rodzaju druku, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2014r., poz. 655). Zajęcie podpisał uprawniony pracownik NUS.
Minister, odnosząc się do zarzutu wskazania w ww. zawiadomieniu o zajęciu kosztów egzekucyjnych w nieprawidłowej wysokości, wskazał, że NUS w ww. zawiadomieniu nie naliczył kosztów za tę czynność (wpisano 0,00 zł), a ponadto badanie prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych wykracza poza ramy postępowania ze skargi na czynność egzekucyjną. Okoliczność tą można weryfikować w odrębnym postępowaniu - w sprawie kosztów, po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. W trybie skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialnoprawne, które stanowią podstawę do uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego, gdy Skarżący posiada ochronę prawną na każdym etapie postępowania. Stąd kwestie mające wpływ na prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego są rozstrzygane w trybie art. 34 u.p.e.a. i art. 59 u.p.e.a. Postępowanie skargowe zatem nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić okoliczności podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania.
Minister za niezasadny uznał zarzut zastosowania środka egzekucyjnego i naruszenie tym samym art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. Skoro postępowanie egzekucyjne wszczęto w 2011r. art. 35 § 1 u.p.e.a. w obecnie obowiązującym brzmieniu, nadanym ustawą z 11 października 2013r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1289, zwana dalej: "ustawą zmieniającą") nie miał zastosowania. Zgłoszenie zarzutów przez Skarżącego nie skutkowało więc zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Zastosowanie znajdzie natomiast art. 35 § 1 zd. 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 21 listopada 2013r., który przewiduje, że wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Jakkolwiek na dzień ww. zajęcia kosztów sądowych nie było zakończone postępowanie w sprawie zarzutów – ale NUS był uprawniony do podejmowania działań zmierzających do wyegzekwowania zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi. Bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej czynności egzekucyjnej, pozostaje okoliczność oddalenia przez NSA skarg kasacyjnych wniesionych przez DIS od wyroków WSA w Gdańsku, dotyczących postępowań w sprawie zarzutów. Postępowanie w sprawie zarzutów jest postępowaniem odrębnym od postępowania skargowego i jego wynik nie ma znaczenia przy weryfikacji prawidłowości czynności egzekucyjnych.
Minister za chybiony uznał zarzutu naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i wskazał, że DIS odniósł się do wszystkich podniesionych przez Skarżącego okoliczności i w sposób wyczerpujący przedstawił motywy, jakimi się kierował uznając skargę na czynności egzekucyjne za nieuzasadnioną. Postanowienie DIS zawierało wszystkie elementy przewidziane przepisami prawa.
Minister nie znalazł podstaw do wstrzymania prowadzonego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego w trybie art. 17 § 2 u.p.e.a.
6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia Ministra i zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie: a) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.; b) art. 54 § 1, 3 - 6 w związku z art. 89 § 1 - 3 u.p.e.a. przez zajęcie zwrotu kosztów sądowych, gdy było to niedopuszczalne, bo organ egzekucyjny nie dopełnił obowiązków informacyjnych wynikających z ww. przepisów, a zawiadomienie o zajęciu jest nieprawidłowe pod względem formalnym, a środek egzekucyjny zastosowano w postępowaniu egzekucyjnym, które podlega umorzeniu jako nieprawidłowo i bezzasadnie wszczęte; c) w zawiadomieniu o zajęciu nie oznaczono egzekwowanego obowiązku i podano nieprawidłową kwotę kosztów egzekucyjnych; d) art. 89 § 1 - § 3 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a. przez nieuwzględnienie przez organy obu instancji, że NUS zastosował niedopuszczalny środek egzekucyjny w okresie zawieszenia z urzędu postępowania egzekucyjnego, ze względu na brak w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów przeciwegzekucyjnych; e) art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. przez błędne uzasadnienie przyczyn nieuwzględnienia skargi.
Skarżący, uzasadniając zarzuty wskazał, że nieprawidłowe pod względem formalnym było zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Skoro środek egzekucyjny zastosowano w postępowaniu egzekucyjnym podlegającym umorzeniu, jako nieprawidłowo i bezzasadnie wszczętym, niezgodna z prawem była więc czynność w postępowaniu egzekucyjnym. Zajęcie zwrotu kosztów sądowych, jako prawa niezbywalnego, należy uznać za sprzeczne z prawem (art. 199, art. 200 P.p.s.a.) i niedopuszczalne. Koszty sądowe stanowią też rodzaj daniny publicznej, więc ich zwrot nie może być traktowany, jak zwykła wierzytelność podlegająca zajęciu. Z tego względu uznał, iż argumenty przytoczone przez NSA w uzasadnieniu wyroku z 27 marca 2014r. sygn. akt II FSK 979/12 dotyczące niedopuszczalności zajęcia nadpłaty jako prawa niezbywalnego odnoszą się także do niedopuszczalności zajęcia zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący za sprzeczne z prawem uznał środki egzekucyjne zastosowane w okresie zawieszenia z urzędu postępowania egzekucyjnego, ze względu na nierozpatrzenie ostatecznym postanowieniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
6. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. Na wstępie należy wskazać, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego, od 15 sierpnia 2015r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. – zwana dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
3. Zaskarżone postanowienie Ministra, jak również ww. postanowienie DIS spełniają ww. warunki.
4. Sąd zauważa ponadto, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli zaskarżone postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że zaszły okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.
Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
5. Sąd, rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, stwierdza, że skarga jest bezzasadna.
Organy administracji publicznej obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły też przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z art. 54 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r. wynika, że Skarżącemu przysługiwała skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, którą należało wnieść za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności wykonawczych postępowania i może być wniesiona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i czynności egzekutora.
W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skargi na czynności egzekucyjne orzeka organ nadzoru – w rozpoznawanej sprawie DIS - w drodze postanowienia, na które przysługiwało zażalenie.
Zgodnie z art. 54 § 6 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r., wniesienie skargi na czynności egzekucyjne nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, jednakże organ egzekucyjny lub organ nadzoru może w drodze postanowienia wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego.
W trybie przepisu art. 54 u.p.e.a. ocenie podlega prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Rację miał w związku z tym Minister wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że przedmiotem skargi nie mogą być kwestie materialnoprawne dotyczące m.in. wymagalności dochodzonych zaległości. Kwestie te stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 u.p.e.a. w związku z art. 33 u.p.e.a. - w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Prawidłowe było jednakowoż wskazanie przez Ministra, że wbrew stanowisku Skarżącego istniała możliwości zajęcia "pozostałych wierzytelności" – w postaci kosztów sądowych, na mocy art. 7 u.p.e.a. w związku z art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 5 u.p.e.a. Wierzytelność w postaci kosztów sądowych nie ujęto też w katalogu należności wyłączonych spod egzekucji - zawartym w art. 8 u.p.e.a. Rację miał również Minister wskazując, że powoływane przez Skarżącego przepisy art. 199, art. 200 P.p.s.a. nie wskazują, aby wyłączona była możliwość zajęcia kosztów sądowych w drodze egzekucji administracyjnej. Kwestii tej nie dotyczyły też powołane przez Skarżącego orzeczenia (m.in. wyrok NSA z 27 marca 2014r., sygn. akt II FSK 979/12, wyrok SN z 24 maja 2002r. sygn. akt II CKN 892/00 oraz postanowienie NSA z 20 października 2011r., sygn. akt II FZ 533/11). Uwypuklany przez Skarżącego wyrok NSA z 27 marca 2014r. sygn. akt II FSK 979/12 odnosi się do innej sytuacji, niż sytuacja Skarżącego, gdyż w ww. orzeczeniu chodziło o zajęcie przez komornika sądowego roszczenia o nadpłatę przysługującego solidarnie obojgu małżonkom, a nie samej nadpłaty, a ponadto komornik prowadził egzekucję należności wobec tylko jednego z małżonków. Skoro Skarżącemu przysługiwała wierzytelność, a nie roszczenie o zwrot kosztów postępowania, to prawnie dopuszczalne było zajęcie tej wierzytelności. Dodać w tym miejscu należy, że gdyby istotnie zamiarem ustawodawcy było wyłączenie spod egzekucji kwot należnych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, to umieściłby stosowne zastrzeżenie w art. 8-12 u.p.e.a., w których to przepisach ustawodawca określił, jakie składniki majątku zobowiązanego nie podlegają egzekucji administracyjnej. Zastrzeżenia takiego nie ma również w przepisach ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analogiczne stanowisko prezentował już WSA w Warszawie w wyroku z 17 lutego 2016r. sygn. akt III SA/Wa 1243/15 (dostępny na www.nsa.gov.pl).
Sąd nie znalazł też podstaw w świetle akt administracyjnych sprawy do zakwestionowania stanowiska Ministra, w zakresie wskazania, że w ww. zawiadomieniu nie naliczono kosztów egzekucyjnych za czynność zajęcia kosztów sądowych (wpisano 0,00 zł). Sąd podziela również stanowisko Ministra i wskazuje, że wynika ono z obowiązujących przepisów prawa, że badanie prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych wykracza poza ramy postępowania ze skargi na czynność egzekucyjną. Okoliczność tą można weryfikować w odrębnym postępowaniu - w sprawie kosztów, po zakończeniu postępowania egzekucyjnego (rozdział VI u.p.e.a.). W trybie skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialnoprawne, które stanowią podstawę do uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego, gdy Skarżący posiada ochronę prawną na każdym etapie postępowania. Stąd kwestie mające wpływ na prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego są rozstrzygane w trybie art. 34 u.p.e.a. i art. 59 u.p.e.a. Postępowanie skargowe zatem nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić okoliczności podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Analogiczne stanowisko jest konsekwentnie wyrażane w orzecznictwie i doktrynie (por. wyroki NSA: z 14 czerwca 1996r. sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274 oraz z 6 grudnia 2013r. sygn. akt II FSK 2988/11, dostępny na www.nsa.gov.pl oraz A. Skoczylas, w: System Prawa Administracyjnego, tom 9, Prawo procesowe administracyjne, pod. red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2014 r., s. 481).
Sąd nie znalazł też podstaw do zakwestionowania stanowiska Minister w zakresie zarzutu Skarżącego o nieprawidłowym zastosowaniu środka egzekucyjnego i naruszenie tym samym art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a.
Prawidłowo Minister wyjaśnił, że skoro postępowanie egzekucyjne wszczęto w 2011r., należało w sprawie stosować przepis art. 35 § 1 zd. 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 21 listopada 2013r., który przewiduje, że wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania, nie zaś proponowany przez Skarżącego przepis art. 35 § 1 u.p.e.a. w obecnie obowiązującym brzmieniu, nadanym ww. ustawą zmieniającą. Zgodnie z art. 123 ust 1 ww. ustawy zmieniającej, do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2-6 (które w sprawie nie miały zastosowania). Zgłoszenie więc zarzutów przez Skarżącego w odrębnym trybie nie skutkowało zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. NUS był zatem uprawniony do podejmowania działań zmierzających do wyegzekwowania zaległości objętych ww. tytułem wykonawczym, choć na dzień ww. zajęcia kosztów sądowych postępowanie w sprawie zarzutów nie było zakończone. Tym samym bez wpływu na ocenę prawidłowości ww. czynności egzekucyjnej pozostaje okoliczność oddalenia przez NSA skarg kasacyjnych wniesionych przez DIS od wyroków WSA w G., dotyczących postępowań w sprawie zarzutów. Postępowanie w sprawie zarzutów jest postępowaniem odrębnym od postępowania w trybie art. 54 u.p.e.a. i jego wynik nie ma znaczenia przy ocenie czy Minister prawidłowo zweryfikował prawidłowości ww. czynności egzekucyjnych – zajęcia kosztów sądowych zasądzonych na rzecz Skarżącego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych i postępowanie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o czym była już mowa, to dwa odrębne postępowania toczące się w oparciu o inne podstawy prawne. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, co do zasady, nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne organ nadzoru bada, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka.
Sąd, po analizie akt administracyjnych sprawy, podziela ponadto ocenę organów administracyjnych obu instancji, że ww. czynności egzekucyjnej dokonano z zachowaniem wymogów wynikających z art. 89 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona wart. 72-85, przez przesianie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
W myśl art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.
W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, a druk na, którym je sporządzono spełnia zarówno wymogi określone w ww. rozporządzeniu z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również w zawiadomieniu zawarto zawierał wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Tym samym wbrew stanowisku Skarżącego zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego inną wierzytelność pieniężną, niż określona wart. 72-85 było prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami.
Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczono Skarżącemu 13 sierpnia 2015r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności 28 lipca 2015r. W ww. zawiadomieniu o zajęciu kosztów sądowych, wbrew zapatrywaniu Skarżącego sprecyzowano egzekwowany obowiązek, oznaczając rodzaj i wysokość egzekwowanego obowiązku. Wskazano bowiem zarówno nr tytułu wykonawczego (którego odpis doręczono Skarżącemu) oraz wysokość należności głównej i odsetek za zwłokę.
Sąd wobec tego za prawidłowe uznaje stanowisko Ministra, że ww. czynności zajęcia kosztów sądowych – inną wierzytelność pieniężną, o której mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 5 u.p.e.a. nie nosiła wad, na które powołuje się Skarżący.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy rozpoznając sprawę obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą postanowieniem organu I instancji. Minister wydając w sprawie zaskarżone postanowienie dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz w sposób prawidłowy ustosunkował się do wszystkich podniesionych przez Skarżącego zarzutów i w sposób wyczerpujący przedstawił motywy, jakimi się kierował uznając skargę na czynności egzekucyjne za nieuzasadnioną. Tym samym trafne i zgodne z zasadą legalizmu i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. było utrzymanie w mocy ww. postanowienia DIS, który nie naruszył ani przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego, wskazując w ww. postanowieniu wszystkie elementy przewidziane przepisami prawa.
Zdaniem Sądu, w świetle powyższych rozważań nie są więc zasadne wszystkie podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.; art. 54 § 1, 3 - 6 w związku z art. 89 § 1 - 3 u.p.e.a. art. 89 § 1 - § 3 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a.; art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
6. Sąd, mając powyższe na uwadze, oddalił skargę na mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło